Tổng hợp các câu hỏi – đáp liên quan đến Luật doanh nghiệp 2014
Trong thời gian chờ đợi Nghị định và Thông tư hướng dẫn Luật Doanh nghiệp 2014 được ban hành
và có hiệu lực. Dưới đây sẽ là tổng hợp các câu hỏi và giải đáp liên quan đến việc áp dụng Luật
mới:
I. Nhóm vấn đề liên quan đến chuyển đổi từ Luật doanh nghiệp 2005 sangLuật doanh nghiệp
2014 (hiệu lực từ ngày 01/7/2015)
1. Hỏi: Cho đến ngày 01/7/2015, các Nghị định hướng dẫn thực hiện Luật Doanh nghiệp trong đó có
Nghị định về đăng ký doanh nghiệp (thay Nghị định 43/2010/NĐ-CP) và Thông tư hướng dẫn (thay
Thông tư 01/2013/TT-BKHĐT) đã được ban hành hay chưa?
Trả lời: Chưa được ban hành. Dự kiến sẽ được ban hành vào trung tuần tháng 7/2015 và có hiệu lực
vào đầu tháng 9/2015.
2. Hỏi: Vậy trong thời gian chờ Nghị định, Thông tư được ban hành và có hiệu lực thì sẽ áp dụng theo
các quy định nào?
Trả lời: Những điểm đã rõ trong Luật Doanh nghiệp năm 2014 sẽ được áp dụng ngay. Ngoài ra, những
quy định tại các Nghị định và Thông tư hướng dẫn thực hiện Luật DN 2005 nhưng không trái với quy định
của Luật mới vẫn còn hiệu lực.
3. Hỏi: Có đúng là, cứ văn bản được hướng dẫn (Luật Doanh nghiệp 2005 chẳng hạn) hết hiệu lực thì
các Nghị định hướng dẫn thực hiện (như Nghị định 43/2010/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp), Thông tư
(như Thông tư 01/2013/TT-BKHĐT) ... cũng hết hiệu lực?
Trả lời: Sai!
Khoản 1, điều 9, Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2008 quy định rõ:"Văn bản quy phạm pháp luật
chỉ được sửa đổi, bổ sung, thay thế, huỷ bỏ hoặc bãi bỏ bằng văn bản quy phạm pháp luật của chính cơ
quan nhà nước đã ban hành văn bản đó hoặc bị đình chỉ việc thi hành, huỷ bỏ hoặc bãi bỏ bằng văn bản
của cơ quan nhà nước có thẩm quyền".
Như thế, cho đến nay (01/7/2015), chưa có văn bản nào nêu là bãi bỏ Nghị định 43/2010/NĐ-CP về đăng
ký doanh nghiệp, Thông tư 01/2013/TT-BKHĐT hướng dẫn về đăng ký doanh nghiệp nên các văn bản
này đương nhiên vẫn có hiệu lực. Tuy nhiên cũng rất cần phải hiểu rằng những quy định nào của Nghị
định và Thông tư .v.v. mà trái với Luật mới thì đương nhiên sẽ bị vô hiệu.
4. Hỏi: Các doanh nghiệp có phải đổi Giấy chứng nhận ĐKDN, ĐKDN ... đã cấp theo Luật cũ để được
cấp theo Luật mới?
Trả lời: Không. Các Giấy chứng nhận ĐKDN, ĐKKD (kể cả Giấy chứng nhận đầu tư kiêm ĐKKD; Giấy
chưa thông qua). Sau này, khi thực hiện, thấy cái gì bất hợp lý, cần kiến nghị sửa đổi, bổ sung thì lại là
việc khác, còn bây giờ, nhiệm vụ trước mắt chúng ta là phải triển khai thực hiện Luật thật tốt.
4. Hỏi: Trước kia, muốn biết doanh nghiệp kinh doanh gì chỉ cần xem Giấy CN ĐKDN, vậy bây giờ không
ghi trong Giấy chứng nhận nữa thì xem ở đâu?
Trả lời: Khi đó ta phải tra cứu thông tin về doanh nghiệp trên cổng thông tin đăng ký doanh nghiệp quốc
gia: dangkykinhdoanh.gov.vn; cũng có thể xem ở hồ sơ, điều lệ công ty .v.v.
5. Hỏi:Dùng thông tin tra cứu trên mạng như thế có đáng tin cậy hay không? Nhỡ người ta cứ đòi bản
xác nhận bằng giấy thì sao?
Trả lời: Đương nhiên là tin cậy. Luật Doanh nghiệp 2014 quy định, những thông tin được đăng tải trên
cổng thông tin đăng ký doanh nghiệp quốc gia tại địa chỉdangkykinhdoanh.gov.vn có giá trị như thông tin
của văn bản bằng giấy. Trường hợp có yêu cầu phải có bản bằng giấy thì cũng có thể in ra từ hệ thống
này.
6. Hỏi:Như thế thì cải cách được cái gì?
Trả lời: Cải cách được khá nhiều. Khoản 1 Điều 9 Luật Doanh nghiệp 2005 nêu một trong những nghĩa
vụ của doanh nghiệp là: "Hoạt động kinh doanh theo đúng ngành, nghề đã ghi trong Giấy chứng nhận
đăng ký kinh doanh ...". Trong khi đó Điều 8 (Nghĩa vụ của doanh nghiệp) của Luật Doanh nghiệp 2014
đã không còn nêu quy định này, rõ ràng quy định mới thông thoáng hơn nhiều. Quy định này còn mở
đường cho hàng loạt các thay đổi tương ứng của pháp luật dân sự, hình sự .v.v., tuân theo các quy định
của Hiến pháp 2013.
Theo quy định mới, khi doanh nghiệp muốn bổ sung ngành nghề kinh doanh (một trong những nội dung
bị thay đổi nhiều nhất) thì chỉ cần gửi thông báo đến cơ quan ĐKKD mà không phải cấp mới Giấy
CNĐKDN (do Giấy CN ĐKDN không ghi ngành nghề). Việc này sẽ rất thuận lợi, nhanh chóng cho doanh
nghiệp. Quan trọng là việc muốn biết doanh nghiệp kinh doanh ngành nghề gì .v.v. thì phải truy cập trang
dangkykinhdoanh.gov.vn nhất định sẽ tạo thói quen tìm hiểu thông tin, giao dịch với doanh nghiệp (về rất
nhiều mặt hoạt động của doanh nghiệp, không chỉ là ngành nghề) trên mạng điện tử, từ đó đương nhiên
nâng cao được việc ứng dụng công nghệ thông tin trong thực tế.
7. Hỏi: Việc không ghi ngành nghề trong Giấy chứng nhận ĐKDN có gây khó khăn cho doanh nghiệp,
bạn hàng, các cơ quan nhà nước .v.v. khác không?
Trả lời: Ban đầu, chắc chắn sẽ có không ít khó khăn, vướng mắc do chúng ta có thói quen, tập quán
xem văn bản, có ký tá, đóng dấu ... đã được in sâu trong tâm trí từ trước đến nay, trở thành căn cứ của
Khoản 5, điều 4 Luật Doanh nghiệp 2014 nêu: "Cổng thông tin quốc giavề đăng ký doanh nghiệp là cổng
thông tin điện tử được sử dụng để đăng ký doanh nghiệp qua mạng, truy cập thông tin về đăng ký doanh
nghiệp"
2. Hỏi: Vậy cổng có những tiện ích gì?
Trả lời: Có rất nhiều tiện ích được thực hiện tại cổng này. Chỉ cần truy cập là Quý vị có thể thấy ngay.
Chẳng hạn để tìm hiểu về một doanh nghiệp, Quý vị chỉ cần gõ tên hoặc mã số doanh nghiệp (mã số
thuế) vào, cổng sẽ cung cấp thông tin về doanh nghiệp và tình trạng hoạt động của nó. Cổng cũng cung
cấp dịch vụ đăng ký doanh nghiệp qua mạng, chỉ cần ngồi ở nhà, mọi người cũng có thể thành lập doanh
nghiệp mà không phải tới cơ quan nhà nước để làm thủ tục theo cách truyền thống ... Cổng có chức
năng cung cấp thông tin cho cả doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.
Trong đó, chức năng cực kỳ quan trọng của Cổng là giúp minh bạch thông tin về hoạt động sản xuất,
kinh doanh của doanh nghiệp, phấn đấu cung cấp thông tin toàn diện, đầy đủ về "đời sống" của Pháp
nhân. Doanh nghiệp nào có vi phạm về hoạt động sản xuất, kinh doanh, bỏ trụ sở, không chấp hành các
điều kiện kinh doanh đối với ngành nghề kinh doanh có điều kiện, trốn thuế, vi phạm về sở hữu trí tuệ,
môi trường .v.v. sẽ được công khai tất cả trên cổng này. Nghĩa là doanh nghiệp phải rất giữ gìn hình ảnh,
thương hiệu .v.v. của mình vì ngoài sự giám sát, kiểm tra của nhà nước sẽ có sự giám sát của hàng loạt
"kênh" khác. Đó là cộng đồng, đối thủ cạnh tranh, chủ nợ, khách hàng, công luận, hội, hiệp hội .v.v. Việc
chủ động sử dụng Cổng thông tin cũng mang lại kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả quản lý đối với doanh
nghiệp sau đăng ký; chấm dứt hàng loạt các đề nghị cơ quan ĐKKD (đến từ cơ quan công an, tòa án,
báo chí, cộng đồng doanh nghiệp, dân cư .v.v.) cung cấp thông tin về doanh nghiệp .v.v.
3. Hỏi: Như vậy Cổng thông tin đăng ký doanh nghiệp quốc gia này là cực kỳ quan trọng và rất hữu ích?
Trả lời: Đúng như vậy. Ngày 22/5/2015, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 714/QĐ-TTg năm
2015 về Danh mục cơ sở dữ liệu quốc gia cần ưu tiên triển khai khai tạo nền tảng phát triển chính phủ
điện tử, bao gồm 6 Cơ sở dữ liệu quốc gia, trong đó có Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.
Trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp thì Cổng thông tin ĐKDN quốc gia chứa đựng
hầu hết thông tin về doanh nghiệp. Chi tiết, đề nghị Quý vị xem Quyết định số 714/QĐ-TTg được đính
kèm bộ hỏi đáp này.
(Căn cứ Công văn 4211/BKHĐT-ĐKKD năm 2015)