MỤC LỤC
MỤC LỤC............................................................................................................................................i
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT...........................................................................................................iv
DANH MỤC BẢNG.............................................................................................................................v
DANH MỤC BIỂU ĐỒ........................................................................................................................vi
A. PHẦN MỞ ĐẦU.............................................................................................................................1
1. Lý do chọn đề tài.......................................................................................................................1
2. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu.............................................................................................2
3. Mục tiêu nghiên cứu.................................................................................................................6
4. Nhiệm vụ nghiên cứu...............................................................................................................6
5. Khách thể nghiên cứu...............................................................................................................6
6. Đối tượng nghiên cứu...............................................................................................................6
7. Phạm vi nghiên cứu..................................................................................................................6
8. Phương pháp nghiên cứu.........................................................................................................6
9. Kết cấu khóa luận tốt nghiệp....................................................................................................7
B. PHẦN NỘI DUNG...........................................................................................................................8
CHƯƠNG I. CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ NHU CẦU CHĂM SÓC SỨC KHỎE SINH SẢN VỊ THÀNH NIÊN.........8
1.1. Khái niệm chính.....................................................................................................................8
1.1.1. Khái niệm nhu cầu..............................................................................................................8
1.1.2. Khái niệm sức khỏe sinh sản và chăm sóc sức khỏe sinh sản...........................................8
1.1.3. Khái niệm nhu cầu chăm sóc sức khỏe sinh sản cho học sinh trung học phổ thông.....10
1.2. Các khái niệm liên quan......................................................................................................10
1.2.1. Khái niệm vị thành niên và học sinh trung học phổ thông..............................................10
1.2.2. Sức khỏe sinh sản vị thành niên.......................................................................................12
1.3. Ý nghĩa của công tác chăm sóc sức khỏe sinh sản cho học sinh cho học sinh trung học
phổ thông....................................................................................................................................13
1.4. Các yếu tố tác động đến nhu cầu chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên của học sinh
trung học phổ thông...................................................................................................................14
i
5.......................................................................................................................................................45
12.5..................................................................................................................................................45
37.....................................................................................................................................................45
ii
92.5..................................................................................................................................................45
42.....................................................................................................................................................45
52.5..................................................................................................................................................45
3.......................................................................................................................................................45
7.5....................................................................................................................................................45
2.......................................................................................................................................................45
5.......................................................................................................................................................45
5.......................................................................................................................................................45
6.25..................................................................................................................................................45
10.....................................................................................................................................................45
25.....................................................................................................................................................45
12.....................................................................................................................................................45
30.....................................................................................................................................................45
22.....................................................................................................................................................45
27.5..................................................................................................................................................45
2.4.3. Yếu tố nhà trường.............................................................................................................46
2.4.4. Một số yếu tố khác...........................................................................................................47
TIỂU KẾT CHƯƠNG 2.......................................................................................................................50
CHƯƠNG 3. KẾT LUẬN, GIẢI PHÁP VÀ KHUYẾN NGHỊ...................................................................51
3.1. Kết luận................................................................................................................................51
3.2. Giải pháp..............................................................................................................................53
3.3. Khuyến nghị.........................................................................................................................55
TIỂU KẾT CHƯƠNG 3.......................................................................................................................58
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO..................................................................................................59
Lây truyền qua đường tình dục
QHTD
Quan hệ tình dục
THPT
Trung học phổ thông.
VTN
Vị thành niên
iv
DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1 : Cơ cấu mẫu điều tra......................................................................................20
Bảng 2.2 : Mức độ quan tâm đến chăm sóc SKSS VTN đối với học sinh THPT phân
theo khối lớp học............................................................................................................28
Bảng 2.3 : Nhu cầu của học sinh THPT về các kiến thức liên quan đến chăm sóc SKSS
phân theo giới tính.........................................................................................................32
Bảng 2.4 : Thời điểm bắt đầu được cung cấp kiến thức liên quan đến chăm sóc sức
khỏe sinh sản vị thành niên............................................................................................34
Bảng 2.5 : Những hình thức cung cấp thông tin chăm sóc SKSS VTN cho học sinh THPT
.........................................................................................................................................36
Bảng 2.6 : Địa điểm đặt trung tâm chăm sóc, tư vấn về chăm sóc SKSS VTN..............39
Bảng 2.7 : Một số nội dung cha mẹ chia sẻ về các vấn đề chăm sóc SKSS VTN với học
lớn khác cho bản thân các em và cho gia đình, cho xã hội như: tình
trạng bệnh tật, đẻ con dị dạng, sức khoẻ của người mẹ và đứa con yếu
kém nghiêm trọng, nhất là tốc độ lây lan các bệnh đường tình dục như
bệnh lậu, bệnh giang mai, nhiễm HIV… và gây nên những tác hại lớn
về kinh tế, xã hội, tâm lý…
Ở Việt Nam ta một số khu vực vẫn còn có tình trạng yếu kém nhận
thức về văn hoá xã hội, về đời sống giới tính và chăm sóc sức khỏe sinh
sản. Qua tìm hiểu từ Chi cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình tỉnh
Quảng Ninh, được biết, trước đây, tỉnh đã từng thực hiện mô hình “Tư
vấn và khám sức khoẻ tiền hôn nhân”, với sự tham gia của 53 trường
học trên địa bàn tỉnh nhưng đến năm 2016, mô hình này đã không còn
được triển khai. Các cấp, ngành, địa phương trong tỉnh, các trường học
có cấp trung học cơ sở, THPT trên địa bàn tỉnh hiện tại vẫn rất quan
tâm tới nội dung này, thông qua nhiều giải pháp, hoạt động thiết thực.
Điều này được thể hiện qua số liệu của Hội Kế hoạch hóa gia đình tỉnh,
vào năm 2016 Hội đã thực hiện truyền thông, tuyên truyền 20 buổi cho
3.500 trẻ vị thành niên trong các trường học của tỉnh. Đơn cử: Trường
THPT Quảng Hà, trung học cơ sở và THPT Đường Hoa Cương, Trung
học cơ sở Tiến Tới (huyện Hải Hà); Trung tâm Hướng nghiệp và Giáo
dục thường xuyên tỉnh; THPT Tiên Yên; THPT Chuyên Hạ Long... Còn
với Chi cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình tỉnh, năm 2016, đơn vị
cũng thực hiện 8 buổi ngoại khoá cho 8 trường trung học cơ sở, THPT
của tỉnh. Tuy nhiên chỉ truyền thông, tuyên truyền thôi là chưa đủ khi
còn tồn tại những kiểu ăn chơi, sinh hoạt thiếu lành mạnh, những biến
tướng không tốt của các loại hình sinh hoạt văn hoá như: karaoke, vũ
1
trường, nhậu nhẹt… phổ biến sẽ gây nên nhiều hậu quả không tốt trong
đời sống của thanh thiếu niên và xã hội, các tệ nạn xã hội đang có chiều
sinh sản dường như được trao đổi công khai hơn. Sieving và đồng
nghiệp (2006) đưa ra con số, có khoảng 2/3 nữ VTN Mỹ đã trao đổi với
mẹ các nội dung liên quan đến tình dục và biện pháp tránh thai. Ở Mỹ,
VTN nam và nữ luôn nhận được sự giáo dục về giới tính, về sức khỏe
2
tình dục tại 04 tổ chức: trường học, nhà thờ, trung tâm cộng đồng và
một số tổ chức khác trước khi họ 18 tuổi. Nội dung giáo dục của các tổ
chức tập trung ở một số chủ đề cơ bản bao gồm: phương pháp phòng,
tránh thai; các bệnh lây nhiễm qua đường tình dục; các biện pháp ngăn
chặn HIV/AIDS....[9]. Ở Nhật Bản, Hàn Quốc, khi con cái vào độ tuổi
thành niên, người ta làm lễ trưởng thành rất long trọng. Nghi lễ đó
mang tính truyền thống nhưng được cải tiến về nội dung để tăng cường
tính giáo dục đôí với lớp trẻ về sự dậy thì (sinh lý), sự trưởng thành
(tâm lý xã hội).
Để đáp ứng các chương trình hành động quốc tế và thực hiện
chiến lược quốc gia về dân số và chăm sóc sức khỏe sinh sản, ở Việt
Nam những năm 80 của thế kỉ XX hoạt động giáo dục dân số đã chuyển
sáng giáo dục sức khỏe sinh sản nói chung và sức khỏe sinh sản vị
thành niên nói riêng. Trong những năm qua đã có nhiều tài liệu, nghiên
cứu về vấn đề giới tính, tình dục, ở mọi khía cạnh và mức độ khác
nhau. Trong đó:
Bộ Giáo dục và Đào tạo, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam,
“Giáo dục dân số sức khỏe sinh sản vị thành niên”, là tài liệu tập huấn
Bộ về vấn đề giới tính và sức khỏe sinh sản vị thành niên đã được in
hoàn chỉnh. Nội dung quyển sách chủ yếu nói về: tuổi vị thành niên,
tình bạn, tình dục, bình đẳng giới, tình dục và sinh sản, mang thai và
các biện pháp tránh thai, cha mẹ và trách nhiệm làm cha mẹ, dân số và
phát triển, chính sách dân số ở Việt Nam, kế hoạch hóa gia đình và sức
sức khỏe sinh sản vị thành niên của học sinh trung học phổ thông hiện
nay (Nghiên cứu trường hợp Trường THPT Yên Hòa, Quận Cầu Giấy,
THPT Nguyễn Văn Cừ, huyện Gia Lâm, Hà Nội) của tác giả Nguyễn
Hoàng Anh, 2007; Nhu cầu giáo dục sức khỏe sinh sản vị thành niên tại
các trường trung học cơ sở trên địa bàn quận Tây Hồ của tác giả
Trương Thị Kim Hoa, 2007; Nhu cầu giáo dục giới tính của học sinh
trung học phổ thông ở Hòa Bình của tác giả Phạm Thị Lệ Hằng, 2009;
Nhu cầu giáo dục sức khỏe sinh sản của học sinh trung học phổ thông
của tác giả Nguyễn Hà Thanh, 2014; Hoạt động hỗ trợ giáo dục giới
tính cho trẻ vị thành niên trên địa bàn Hà Nội hiện nay của tác giả Trần
Minh Thanh Hà, 2016; Mô hình giáo dục giới tính cho trẻ vị thành niên
của hội phụ nữ cơ sở của tác giả Trần Thị Phương Thảo, 2016. Về
chăm sóc sức khỏe sinh sản là một số công trình nghiên cứu như Mô
hình chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên ở tỉnh Bắc Giang từ góc
nhìn Công tác xã hội của tác giả Bùi Thị Bích Ngọc, 2014; Vấn đề
chăm sóc sức khỏe sinh sản cho các em nữ ở độ tuổi vị thành niên và
vai trò của công tác xã hội của tác giả Vy Thị Hồng Hạnh, 2014.
Nghiên cứu về nhận thức và hành vi tình dục của thanh niên
người Thái Đen ở Lai Châu cho thấy, các bậc cha mẹ không trao đổi với
con cái về tuổi dậy thì, về tình yêu, tình dục. Hầu hết những người mẹ
không dạy con cách giữ gìn vệ sinh khi có kinh nguyệt. Nhiều em gái
đã phải tự tìm hiểu qua chị gái, bạn bè hoặc nhờ xem quảng cáo trên
tivi để tự chăm sóc mình [4].
4
Năm 2009, Tiến sĩ Nguyễn Văn Nghị đã có đề tài nghiên cứu
“Nghiên cứu quan niệm, hành vi tình dục và sức khỏe sinh sản ở vị
thành niên huyện Chí Linh, tỉnh Hải Dương”. Nghiên cứu này có ý
nghĩa về lý luận và thực tiễn. Nghiên cứu này cho thấy, giao tiếp, trao
quan trọng cho đề tài này cũng như định hướng để tác giả lựa chọn cho
mình hướng nghiên cứu về nhu cầu của VTN nói chung và của học sinh
THPT Hòn Gai, TP Hạ Long, Quảng Ninh nói riêng về chăm sóc SKSS
5
VTN.
3. Mục tiêu nghiên cứu
- Đánh giá thực trạng nhu cầu chăm sóc SKSS VTN của học sinh
trung học phổ thông.
- Phân tích các yếu tố tác động đến nhu cầu của học sinh THPT
về chăm sóc SKSS
- Đề xuất một số giải pháp để nhằm đáp ứng nhu cầu chăm sóc
SKSS VTN cho học sinh THPT.
4. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Hệ thống hoá những vấn đề lý luận về nhu cầu chăm sóc SKSS
VTN của học sinh THPT
- Mô tả thực trạng, phân tích, đánh giá thực trạng nhu cầu chăm
sóc SKSS VTN của học sinh THPT;
- Đề xuất các biện pháp, giải pháp, khuyến nghị để nhằm đáp ứng
nhu cầu chăm sóc SKSS VTN cho học sinh THPT.
5. Khách thể nghiên cứu
- Học sinh THPT ở độ tuổi từ 15 đến 18 tuổi ở trường THPT Hòn
Gai, TP Hạ Long, Tỉnh Quảng Ninh
- Giáo viên trường THPT Hòn Gai.
6. Đối tượng nghiên cứu
Nhu cầu chăm sóc sức khỏe sinh sản của học sinh THPT.
7. Phạm vi nghiên cứu
- Thời gian nghiên cứu : Năm học 2016 - 2017
- Địa bàn khảo sát: Trường THPT Hòn Gai, TP Hạ Long, Tỉnh
nguyện vọng thực sự của học sinh hiên nay. Phỏng vấn sâu 10 học sinh
trong đó có 5 nam và 5 nữ nhằm mục đích tìm hiểu sâu hơn về suy
nghĩ, quan điểm của các em học sinh THPT về các vấn đề liên quan đến
chăm sóc SKSS VTN.
- Phương pháp phân tích tài liệu: Phân tích các bảng phỏng vấn sâu
và các tài liệu có liên quan cần được sử dụng trong đề tài nghiên cứu.
- Phương pháp thống kê toán học: Sử dụng phần mềm SPSS để
xử lý và lấy thông tin để thống kê một cách rõ ràng và khoa học các
thông tin đã thu thập được trong quá trình khảo sát.
9. Kết cấu khóa luận tốt nghiệp
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, nội
dung khóa luận được chia làm 3 phần như sau :
Chương 1. Cơ sở lí luận về nhu cầu chăm sóc sức khỏe sinh sản vị
thành niên.
Chương 2. Thực trạng nhu cầu chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên
của học sinh THPT tại trường THPT Hòn Gai, TP Hạ Long, Quảng Ninh.
Chương 3. Kết luận, giải pháp và khuyến nghị.
7
B. PHẦN NỘI DUNG
CHƯƠNG I. CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ NHU CẦU CHĂM SÓC SỨC
KHỎE SINH SẢN VỊ THÀNH NIÊN
1.1. Khái niệm chính
1.1.1. Khái niệm nhu cầu
Theo Maslow, về căn bản, nhu cầu của con người được chia làm
hai nhóm chính: nhu cầu cơ bản (basic needs) và nhu cầu bậc cao (meta
needs). Nhu cầu cơ bản liên quan đến các yếu tố thể lý của con người
như mong muốn có đủ thức ăn, nước uống, được ngủ nghỉ... Những nhu
giản như: sức khoẻ là có một cơ thể cường tráng, sức khoẻ là không ốm
đau, sức khoẻ là người lành lặn, không bị tàn phế…
Năm 1994, Hội nghị Quốc tế về Dân số và Phát triển (IDPD) tại
Cairio (Ai Cập) đã chính thức công bố khái niệm “sức khỏe sinh sản” và
được phổ biến đến các quốc gia trên thế giới. Tại hội nghị này “sức khỏe
sinh sản được xem là tình trạng khỏe mạnh về thể chất, tinh thần và xã hội
của tất cả những gì liên quan đến hoạt động và chức năng của bộ máy sinh
sản chứ không phải là không có bệnh tật hay khuyết tật của bộ máy đó”.
Sức khoẻ sinh sản bao gồm nhiều khía cạnh, trong đó có cả khía
cạnh liên quan đến sức khoẻ tình dục. Hệ thống sinh sản, chức năng
sinh sản và quá trình sinh sản của con người được hình thành, phát
triển, và tồn tại trong suốt cuộc đời. Sức khoẻ sinh sản có tầm quan
trọng đặc biệt đối với cả nam giới và nữ giới. Quá trình sinh sản và tình
dục là một quá trình tương tác giữa hai cá thể, nó bao hàm sự tự
nguyện, tinh thần trách nhiệm và sự bình đẳng.
Trong 13 nội dung của SKSS mà Hội nghị Quốc tế về Dân số và
Phát triển đã xác định thì Việt Nam chọn 7 vấn đề ưu tiên đó là:
+ Quyền sinh sản
+ Kế hoạch hóa gia đình
+ Các bệnh LTQĐTD và HIV/AIDS
+ Chăm sóc SKSS vị thành niên
+ Nạo phá thai
+ Làm mẹ an toàn
+ Bình đẳng giới trong chương trình chăm sóc SKSS
+ Bình đẳng giới trong chăm sóc SKSS
Trong khuôn khổ bài nghiên cứu này nội dung được đề cập chủ
yếu là về chăm sóc SKSS VTN.
Chiến lược Quốc gia về chăm sóc SKSS, vấn đề SKSS của VTN
được thể hiện thông qua việc giáo dục, tư vấn và chăm sóc SKSS phù
hợp với lứa tuổi VTN. Trong đó các nội dung cơ bản về SKSS VTN bao
tránh thai cho vị thành niên, các chương trình cho vị thành niên, thanh
niên. Bên cạnh đó còn là nhu cầu về các mô hình thân thiện, dễ tiếp
cận; nhu cầu được cung cấp thông tin và dịch vụ về chăm sóc sức khỏe
sinh sản.
Đó còn là nhu cầu về bổ sung những kiến thức, kỹ năng cụ thể
như cách từ chối tình dục, cách giữ gìn thân thể, cách thoát hiểm... Tùy
theo lứa tuổi mà có phương thức, nội dung phù hợp.
Tóm lại, nhu cầu chăm sóc SKSS của học sinh THPT là mong
muốn tìm hiểu, tiếp cận các kiến thức về sức khỏe sinh sản cho học sinh
phổ thông từ 15 - 18 tuổi, nhằm nâng cao nhận thức và hiểu biết của
học sinh về chăm sóc SKSS.
1.2. Các khái niệm liên quan
1.2.1. Khái niệm vị thành niên và học sinh trung học phổ thông
Năm 1998 trong một tuyên bố chung giữa Tổ chức Y tế Thế giới
10
(WHO), Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) và Quỹ Dân số Liên
hợp quốc (UNFPA) đã định nghĩa vị thành niên (adolescent) là những
người trong độ tuổi từ 10 - 19 tuổi.
Tuổi vị thành niên được chia làm 3 nhóm tuổi, đó là :
VTN sớm: 10 - 14 tuổi
VTN trung: 15 - 17 tuổi
VTN muộn : 18 - 19 tuổi
Việc phân chia như thế này phù hợp với sự phát triển sinh học và
tâm lý. Nghiên cứu về thực trạng nhu cầu của học sinh THPT chính là
tìm hiểu lứa tuổi vị thành niên nhưng ở giai đoạn VTN trung và VTN
muộn.
Tại Việt Nam, về mặt luật pháp vị thành niên được xác định trong
độ tuổi từ 10 - 18 tuồi. Theo từ điển Bách khoa Việt Nam: trong pháp
lớn hơn hẳn so với quan hệ với người lớn tuổi hơn hoặc ít tuổi hơn. Đã
có sự mở rộng phạm vi giao tiếp với các đối tượng khác nhau.
Nhu cầu tình cảm : Tình bạn ở lứa tuổi này đã có cơ sở, có lý trí
và bền vững hơn ở lứa tuổi thiếu niên. Tình bạn rất bền vững, lí do kết
bạn phong phú. Một loại tình cảm rất đặc trưng cũng xuất hiện ở độ
tuổi này đó là tình yêu nam nữ. Trong giai đoạn này ở các em xuất hiện
cảm giác mới lạ là sự nhạy cảm về giới và cảm xúc giới tính. Các em có
xu hướng hướng đến những đối tượng khác giới và thích họ chú ý đến
mình. Điều này khiến các em có ý thức về cơ thể, về giới của mình, có
những rung cảm khi nghĩ đến người bạn khác giới, các em có thể xao
nhãng việc học hành. Một số em yêu sớm và khi lý trí chưa đủ khiến
các em có những hành vi không phù hợp chuẩn mực xã hội trong quan
hệ bạn bè, không thể từ chối trong quan hệ tình dục với người mình
yêu.
Sự phát triển nhân cách : Sự phát triển của tự ý thức là một đặc
điểm nổi bật trong sự phát triển nhân cách ở lứa tuổi này. Từ sự tự ý
thức phát triển thì sự tự đáng giá cũng phát triển, ở lứa tuổi này các em
có xu hướng cường điệu khi đánh giá, hoặc đánh giá thấp cái tích cực,
tập chung phê phán cái tiêu cực hoặc đánh giá quá cao bản thân mình.
Theo TS. Đặng Thị Lan Anh thì VTN là “giai đoạn ngắn, nhưng
đánh dấu sự thay đổi nhanh chóng, quan trọng của thể chất, tâm lý và
các mối tương tác xã hội trong cuộc đời con người” [1,42] .
Tóm lại ở độ tuổi này đã có vài nét về người lớn nhưng vẫn chưa
thực sự là người lớn. Do đó bản thân gia đình, nhà trường và xã hội cần hỗ
trợ để định hướng cho các em có thể phát triển một cách toàn diện nhất.
1.2.2. Sức khỏe sinh sản vị thành niên
Theo như khái niệm và nội dung của SKSS thì SKSS VTN là một
nội dung của SKSS. Nói một cách khác, SKSS VTN là những lĩnh vực
của SKSS nhưng được ứng dụng phù hợp cho lứa tuổi VTN.
Nội dung chính của SKSS VTN bao gồm:
số của toàn xã hội.
Các em học sinh THPT cần tự trang bị cho mình những kiến thức
cơ bản về sức khoẻ giới tính từ nhiều phương tiện để các em có đầy đủ
bản lĩnh trước lối sống không lành mạnh của xã hội hiện đại, tránh xa
được các tệ nạn xã hội như ma tuý, cơ bạc, rượu chè, hút hít, không
quan hệ tình dục trước tuổi vị thành niên, không chơi các trò chơi nguy
hiểm, không xem văn hoá phẩm đồ trụy. Trang bị đầy đủ kiến thức về
chăm sóc sức khỏe sinh sản sẽ giúp trẻ trưởng thành trong tâm thức về
tư cách giới tính của mình, để các em tự tin, vững vàng khi vào đời. Để
trở thành người công dân có ích cho xã hội thì việc giữ gìn sức khoẻ vị
thành niên nhất là đối với các em học sinh THPT là việc làm hết sức
quan trọng và cần thiết.
13
1.4. Các yếu tố tác động đến nhu cầu chăm sóc sức khỏe sinh sản vị
thành niên của học sinh trung học phổ thông
Sự ảnh hưởng của các yếu tố là sự tác động hai chiều, tích cực
hoặc tiêu cực lên một đối tượng, khách thể nào đó.
• Yếu tố bản thân
Trình độ hiểu biết về chăm sóc SKSS sẽ giúp học sinh THPT ứng
phó với các tình huống gặp phải trong cuộc sống và tránh được các hậu
quả đáng tiếc. Ngược lại nếu thiếu hiểu biết sẽ mang đến những hệ lụy
lâu dài cho không chỉ bản thân thanh thiếu niên mà cả gia đình, xã hội
như: mắc các bệnh truyền nhiễm, HIV, nạo phá thai, đơn thân nuôi con
nhỏ,…
Đối với các em học sinh, mỗi lứa tuổi sẽ có những nhu cầu riêng
khác nhau. VTN là giai đoạn chuyển tiếp từ trẻ em thành người trưởng
thành. VTN có đặc điểm tâm sinh lý đặc thù như thích thử nghiệm,
thích khám phá năng lực bản thân, năng động, sáng tạo. Với những đặc
những hiểu lầm sai hoặc tác động làm giảm nhu cầu từ phía các em.
• Các yếu tố khác
Truyền thông là nhân tố đóng vai trò trong quá trình xã hội hóa cá
nhân, là nơi cung cấp những định hướng và các quan điểm đối với các
sự kiện xảy ra trong cuộc sống hằng ngày. Truyền thông là sẽ giúp học
sinh THPT có nhiều cơ hội tiếp xúc với lượng thông tin phong phú, đa
dạng phục vụ cho nhu cầu học hỏi, khám phá, tích lũy tri thức. Nhất là
đối với những người không có cơ hội tới trường. Hơn nữa, các kiến
thức về chăm sóc SKSS sẽ được cung cấp dưới nhiều hình thức, đa
dạng về nội dung nên dễ thu hút người đọc khiến cho nhu cầu tìm hiểu
tắng cao. Tuy nhiên, cùng với đó là sự ảnh hưởng tiêu cực của các quan
điểm sai lệch, đồi trụy, các web đen làm ảnh hưởng tới một lượng
không nhỏ học sinh THPT, điều này cũng có tác động đến nhu cầu của
các em, kích thích sự tò mò làm tăng nhu cầu nhưng lại dẫn đến hành vi
sai lệch nếu hiểu sai cách.
Bạn bè cũng là một yếu tố rất quan trọng ảnh hưởng đến học sinh
THPT. Ở lứa tuổi này, tâm lý thường là nghe theo lời bạn bè hơn nghe
lời cha mẹ, thầy cô. Bạn bè không tốt có thể rủ rê, lôi kéo vào các hoạt
động không có lợi. Khi nhóm bạn có các hoạt động lành mạnh, chia sẻ
những hiểu biết về sức khỏe sinh sản từ các nguồn thông tin tin cậy sẽ
giúp phát triển về giao tiếp, về kỹ năng, hiểu biết kiến thức và tự giải
quyết tình huống cho từng cá nhân trong nhóm bạn đó. Khi nhóm bạn
có nhu cầu tìm hiểu cũng sẽ khiến cá nhân học sinh THPT trong nhóm
bạn có nhu cầu tìm hiểu theo để cùng chia sẻ, tương tác về cùng một
vấn đề chung.
Yếu tố cộng đồng xã hội cũng có nhiều ảnh hưởng đến nhu cầu
chăm sóc SKSS của VTN. Bởi hầu hết học sinh THPT đều tham gia
sinh hoạt Đoàn, việc lồng ghép nội dung về sức khỏe sinh sản vị thành
niên vào một số hoạt động Đoàn sẽ dễ đến được với các em, khiến các
em có hứng thú tìm hiểu. Hơn nữa, nhiều hoạt động Đoàn sẽ giúp tách
17
CHƯƠNG II. THỰC TRẠNG NHU CẦU CHĂM SÓC SỨC KHỎE
SINH SẢN VỊ THÀNH NIÊN CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ
THÔNG TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HÒN GAI,
TP HẠ LONG, QUẢNG NINH
2.1. Khái quát chung về địa bàn điều tra và khách thể nghiên cứu
2.1.1. Khái quát chung về trường trung học phổ thông Hòn Gai
Trường Trung học phổ thông Hòn Gai được thành lập từ năm
1959. Đây là ngôi trường trung học phổ thông đầu tiên của tỉnh Quảng
Ninh.
Khi mới thành lập trường mang tên cấp II - III Hòn Gai. Năm học
1965 - 1966, khối cấp III sơ tán vào Giáp khẩu, khối cấp II sơ tán vào
Đại Yên. Từ năm học 1966 - 1967, khối cấp II được tách thành trường
riêng. Khối cấp III gồm: 2 lớp 8, 2 lớp 9 và 1 lớp 10 hình thành nên
Trường cấp III Hòn Gai. Trong thời kỳ chiến tranh phá hoại của giặc
Mỹ, trường đã phải sơ tán ở nhiều địa điểm như: Bằng Cả, Giáp Khẩu,
Sơn Dương, Công Kêu, Cái Đá... Tên trường cũng đã nhiều lần thay
đổi: lúc đầu mang tên trường cấp II - III Hòn Gai, Trường phổ thông
trung học Hồng Gai, Trường Trung học chuyên ban Hồng Gai và đến
nay là trường Trung học phổ thông Hòn Gai.
Hiện nay nhà trường có 125 cán bộ, giáo viên. 100% giáo viên có
trình độ đại học trở lên. Hàng năm thông qua các cuộc thi trường luôn
có những giáo viên giỏi cấp cơ sở và giáo viên giỏi cấp tỉnh, cấp quốc
gia. Nhiều thầy cô giáo được công nhận là Chiến sỹ thi đua cấp cơ sở,
cấp Tỉnh và Chiến sỹ thi đua Toàn Quốc.
Về quy mô lớp học : Hiện nay nhà trường có hơn 1700 học sinh.
Nhà trường có 47 lớp học của cấp 2 (chuyên tiếng Pháp) và cấp 3 với
Quảng Ninh, Bộ Giáo dục và Đào tạo tặng Cờ thi đua cho đơn vị dẫn
đầu khối THPT toàn quốc; Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen. Năm
2004, nhà trường được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương lao
động hạng nhất; năm 2010 được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân
chương Độc lập hạng ba. Nhiều tập thể, cá nhân được Chủ tịch nước,
Thủ tướng chính phủ, UBND tỉnh và các Bộ tặng thưởng Huân chương
Lao động, danh hiệu Chiến sỹ thi đua toàn quốc, phong tặng Nhà giáo
ưu tú, Bằng khen... Đảng bộ nhà trường nhiều năm liền đạt Đảng bộ
trong sạch, vững mạnh, được Thành uỷ Hạ long, Tỉnh uỷ Quảng Ninh
biểu dương và khen thưởng.
2.1.2. Khái quát chung về nhóm khách thể nghiên cứu tại trường
trung học phổ thông Hòn Gai
Khách thể nghiên cứu được tác giả lựa chọn là 80 học sinh, 5 - 7
giáo viên giảng dạy trong hai trường trường THPT Hòn Gai. Trong 80
học sinh đó có 40 học sinh nam và 40 học sinh nữ bởi tại trường THPT
Hòn Gai tỷ lệ nam nữ khá cân bằng. Có sự khác biệt số lượng học sinh
giữa các khối lớp như lớp 10 là 24 em chiếm tỷ lệ 30%, lớp 11 là 27 em
chiếm tỷ lệ 33.8%, lớp 12 chiếm tỷ lệ 36.2% là do số lượng học sinh
trên thực tế cũng có sự khác nhau tương tự. Học sinh khối lớp 12 nhiều
19