M CL C

L IM

U .................................................................................................................1

1. Lý do ch

tài .........................................................................................................1

2. M

u ...................................................................................................2

3. Khách th nghiên c

ng nghiên c u..........................................................2

4. Gi thuy t khoa h c.....................................................................................................2
5. Nhi m v nghiên c u ..................................................................................................3
6. Gi i h n và ph m vi nghiên c u .................................................................................3
u .............................................................................................3
8. Nh

tài..........................................................................................5

9. C u trúc c a khóa lu n ................................................................................................5
. NH NG LÝ LU

NV


a bàn nghiên c u ......................................................30

2.2. T ch

u vi c v n d

quá trình phát tri n giác quan cho tr 3 - 4 tu i
2.3. Xây d

ng M m non............................32
phát tri n giác

quan c a tr 3 - 4 tu i .............................................................................................34
2.4. K t qu kh o sát th c tr ng ....................................................................................36
TI U K

................................................................................................43
. QUY TRÌNH T

U TH

NGHI

CH

C

M .................................................................................44




3.1.4. Thi t k các bài t p phát tri n giác quan cho tr 3
3.2. Th nghi
TI U K

4 tu i.................................46

m ..............................................................................................54
................................................................................................65

TÀI LI U THAM KH O .............................................................................................69


DANH M C B NG
B

......................................................................34

B ng 2.2: Hi u bi t c a giáo viên v
B ng 2.3: M
B ng 2.4: M

s d

...................................36
phát tri n giác quan cho tr ..............36

v nd

n giác

B ng 3.7.........................................................................................................................63


DANH M C BI
Bi

3.1: M

bi u hi n trung bình các tiêu chí .................................................56

Bi

3.2: Kh

n th giác c a tr ..........................................................57

Bi

3.3: Kh

n thính giác c a tr ......................................................59

Bi

3.4: Kh

n xúc giác c a tr ........................................................60

Bi


yh pd

i v i tr

gi

ng là v y, thích thú

là v y, vì th tr tò mò mu n bi
M t trong nh ng hình th c

u m i l , bí

c khám phá, tìm hi u v chúng.
ng nhu c u mu n tìm tòi, khám phá c a tr

thông qua các giác quan.
Thông qua các giác quan tr có th n
s c, hình kh i, ch t li u, to
hi

nh , dài

m v hình dáng, màu

ng n, mùi v , âm

c a các s v t

ng xung quanh. Vì v y, phát tri n các giác quan cho tr chính là t o n n

u giúp tr phát tri n hoàn thi n các giác quan, phát huy

tr kh

n bi t và phân bi

m c

cm

c l a ch n, v n d ng các

c t ch c các ho
Hi n nay, trên th gi

ng

giúp tr phát tri n là r t c n thi t.

t nhi

giáo d c tiên ti n dành cho l a

tu i m

c Montessori.

1.3.

c Montessori là m

thông qua nh
d

n vi c tích c c t ch c các ho

h i cho tr

c tr i nghi

u vô cùng

thu n l i cho s phát tri
thông qua ho

c quá trình tâm lý

ng, m

a tr s

phá nh m ti

tr . B i vì

ng vào th gi i và th c hi n nh ng khám

i các giá tr c a th gi i xung quanh. S phát tri n trí tu

c a tr là thông qua s v
l n càng t


o thì th c t
m phát tri n giác

c chú tr ng và th c hi n hi u qu . Chính vì v y, c n ph i

có s nghiên c u th

ng, v n d

t quy

trình h p lí v i quy trình phát tri n sinh lí c a tr thì s phát tri n giác quan cho tr ,
t

ng giáo d c tr

trên, chúng tôi ch n nghiên c

ng m m non. Xu t phát nh ng lí do

tài: V n d

quá trình phát tri n giác quan cho tr 3 - 4 tu i
2. M

ng m m non

u


2


sinh lí c a tr thì s giúp tr phát tri n các giác quan, t
ng -

- giáo d c tr

ng

ng M m non.

5. Nhi m v nghiên c u
tài t p trung nghiên c u các nhi m v sau:
5.1. Nghiên c

lý lu n c a

tri n giác quan cho tr 3 - 4 tu i

ng m m non.

5.2. Nghiên c u th c tr ng và quá trình phát tri n giác quan cho tr 3 - 4 tu i
ng m m non.
5.3. T ch c th nghi m quy trình t ch
phát tri n giác quan cho tr 3 - 4 tu i

m

ng m m non.

u lý lu n
Chúng tôi s d

ng h p, khái quát

hóa, h th ng hóa nh ng ngu n tài li

tài nghiên c u.

nghiên c u th c ti n

-M

bi u hi n giác quan c a tr trong các ti t h c,

trong sinh ho t h ng ngày và quan sát cách th c giáo viên t ch c các ho

ng

cho tr .
- Bi n pháp: Chúng tôi ti n hành d gi , quan sát các ho
giáo viên

ng m m non.

3

ng c a tr và



ng giúp tr phát tri n giác quan.

u tra b ng b ng h i

-M

Nh m thu th p các thông tin v th c tr ng s d

Montessori c a giáo viên, th c tr ng phát tri n giác quan c a tr
- Bi

th c hi

ti

ng m m non.
ng phi

u tra và

ng là cán b qu n lý, giáo viên m m non.
7.2.4

ng k t kinh nghi m

-M

Nh m thu th p kinh nghi m quý báu c

t lu

nghi m quy trình t ch c nh m minh ch ng cho gi thuy t
u.

- Bi n pháp: Th nghi m

áp d ng cách th c và quy trình t ch c
u qu th c ti n c

quá trình phát tri n giác quan c a tr 3 - 4 tu i

i

ng m m non.

c th ng kê
-M
trên, t

V n d ng toán th ng kê x lý s li u k t qu
t qu xác th c c a vi c v n d

quá trình phát tri n giác quan cho tr 3

4 tu i

4

ng m m non.

c t k t qu

Montessori nói riêng, nh
-

x lý nh ng s li u thu

n c a th c tr ng.

xu t cách th c, quy trình t ch c cho giáo viên v v n d ng

Montesori nh m phát tri n giác quan cho tr 3 - 4 tu i

ng M m non.

9. C u trúc c a khóa lu n
Ph n m

u

Ph n n i dung
Nh ng lý lu

nv

và quá trình

phát tri n giác quan c a tr 3 - 4 tu i.
th c ti n c a vi c v n d ng
phát tri n giác quan cho tr 3 - 4 tu i
Quy trình t
nghi


em d a trên nghiên c u và kinh nghi m c

c Ý Maria

Montessori (1870 1952) [4].
qu và giáo d c d c r
v

y h c mang l i giá tr , hi u
c bi t là quá trình giáo d c tr t 0

yh

quan tâm và nghiên c

c r t nhi u nhà giáo d c tr th gi i
i nhi u g

Maria Montessori cho r
tr , tr có th
ng xã h

6 tu i. Chính vì

khác nhau:

Ti

c a s pháp tri n là tôn tr


nh hình cá nhân mình.
Maria Montessori

essori -

12

-

.

6


H

Marie - Hélène Place trong cu

d y tr

cho r ng:

c: Th c

hành cu c s ng; Giáo d c phát tri n giác quan; Ngh thu t ngôn ng ; Toán h c và
hình h c; Các ch

v


c

t mình ho c theo n

ng d n

ng d n t ng tr m t ho

iv

uh tt t

v i nhau [22].

Theo E.M. Standing - h c gi nghiên c u Montessori cho r ng: N u so sánh
Columbus phát hi n ra Châu M thì th t s
mà Columbus phát hi n ra là l
hi n ra là l

am i

bên ngoài, còn cái mà Montessori phát

a m i bên trong tâm h n tr

c s là m t phát hi n quan tr ng,

chân th

i Columbus và l c v n v t h p d n v i Newton. Phát hi n


u, ch có duy nh
t qua s khác bi t v lãnh th , th gi
bi n trên th gi

nhanh ch

c ph

[12], [15].

Các tác gi

g t p trung nghiên c u v

y h c Montessori và cho r ng: Tr em có m t th i k vô cùng quan
tr ng g
ng n trong th

ik m nc

ik m nc

u c a tr , khi mà tính nh y c

m t kho ng th i gian
i v i m t vi c nh

nh tr



nn

cc

c áp d ng

nh t

kh

c trên th gi i, t

Hàn Qu

Honolulu và c

a con

t

t

phía tây là

[15].

K t khi Montessori n i ti
ti p nh


m m non là v

m, ph m ch t tâm lý, nhân cách cho tr

c n quan tâm c a nh

giáo

d c tr m m non [6].
TS. Tr nh Th Xim
và kh
m

p trung nghiên c u v

nh t m quan tr ng và thi t y u v s phát tri
a tr .

n này, kh

ic a

n th c c

nh ng hành vi, chu n m c v giáo d c trong su

a tr s

n


c Montessori


t s tài li u d ch và m t s bài báo do tác gi
2004, Nguy n H
bài t p th c ti n cu c s ng c

c vi t v

ng vi t v

a các

y h c Montessori. 2008, NXB Lao

c gi Vi t Nam cu n sách: D

c tu i lên 3

pháp giáo d c Montessori.
Montessoi b t

u xu t hi n

Vi t Nam t

i nhi u

t tr


Vi

ng

ng Montessori M hay liên hi p Montessori qu c
v t ch

ng giáo d

v t ch t hi

ic am t

tt

ng M m non qu c t , b

n Montessori cùng v

ào t o quy cách, có th nói

ng M m non Vi t M

o ra môi

ng giáo d c M m non sát v i tiêu chu n Montessori ngay t i Vi t Nam.
tìm hi u v

n nghiên c u


t ngu n t ti ng Hy L p ( Methodos)
cm

cm

yh

y h c. Hi

hình th c và cách th c ho

ng chung c a giáo viên và h

b ng cá
trong nh

y h c là nh ng

i hi n th c t nhiên và xã h i xung quanh
u ki n h c t p c th [2].

9


y h c là nh ng hình th c và cách th c ho t
ng c a giáo viên và h c sinh trong nh
cm

yh



Montessori (1870 -

[4].

giáo viên.

2009 [4].

Ngoài ra, khi làm
[4].
1.2.1.3. L ch s hình thành và phát tri n c
Hà Lan)

Rome)

10


[9].

G

he Montessori
) do

hàng n

Ngoài ra, b
-


11


ti n b và hi

i. T ch c AMI (Hi p H i Montessori Qu c t ) và AMS (Hi p

H i Montessori M
*

c

mc

m th nh t: Tr trong l p h c Montessori h c thông qua s tr i

nghi m các giác quan.
Montessori xây d ng m
v t th t, mô hình c

th

ng giáo d c v i h th ng giáo c g m các
c s p x p vào các góc ho

ng trong l p h c

ng l p h c Montessori, tr th a s c làm vi c v i các
giáo c b ng cách tr i nghi m t t c

tr hi

ch s

h

ng s ki

ng l
*

y ra và tích d n theo th

ng

ng h [17].
m th hai: P

cách riêng bi t, s

cao nét tính

c l p c a tr .

pháp này ch p nh n s duy nh t c a m i tr và cho phép tr phát tri n
tùy theo nh ng kh

i gian riêng c

hình thành t


ch cho tr th

tr t

u ch nh và t hoàn thi n công

u này gi i thích vì sao chúng tôi s d ng thu t ng
cc

không có s

cl pv i

c li

ng d n c a giáo viên [17].

12

khi tr t ho

iáo c

ng v i nó mà


m th ba: Montessori xây d

*

c, thì c m th y t

c am

ng nét tính cách

c hình thành t
t Nam hi

c bi t

ng ch có t 1 -

ng này giúp cho tr

t ít anh ch

ih ct

tu i và làm quen v i nh

i nh

c m t và d

bim xu

u này r t có

ng lòng nhân ái c a tr [17].


n nh

a tr nh tu i thì

n

a tr khác giúp

bên c

a tr l n tu

t

c h c theo nó.
1.2.1.5. Các y u t xây d
nghiên c
r ng p

c Montessori
mc

y

c Montessori g m hai y u t xây d ng tr ng tâm:

* Th nh t: M

ng giáo d c.


13

n l p m i th
c b trí phù
a tr t 0 - 6


tu i, kích thích s phát tri n toàn di n c v trí l c, th ch t, tình c m và các k
xã h

ng th

m b o s c kh e và s an toàn cho tr .

ng

th a mãn nh ng nhu c u c a tr mà còn ph i lo i b nh
v t làm c n tr s phát tri n c

ng ng i

c Montessori t o môi

ng t t giúp tr có th t mình tìm tòi, khám phá cu c s ng, nhanh chóng thích ng
v

ng giáo d c mà Montessori xây d ng có nhi u
m khác bi t v



, tranh nh mà treo các b c h a c a chuy n, các nhân v t ng

các h

i ti ng trên Th gi i.

tranh nh,...

-L ph cs d

ng các - S d

b giáo c theo th t t

n theo các góc khác nhau phù h p, g

ph c t p, t trái sang ph i, t trên xu ng quen thu c v i cu c s ng h ng ngày c a
i.

tr .

- Không gian l p h c ít có s
ph n ch b sung thêm s

- Không gian l p h
ng các b

các ch


m khác

ng này t o ra cho tr không
ng, thao tác và v n d ng các b giáo c

c c a mình. T

khuy

ng viên tr

tích c

ng nh m phát huy

và khám phá v

c hành cu c s ng xung quanh.

14

tr s tìm tòi, sáng t o


* Th hai: Vai trò c a giáo viên Montessori.
c tiên không th thi u

giáo viên m m non là tình yêu

v i tr , luôn luôn nêu cao tinh th n trách nhi m c a mình, th c s

ng xuyên nghiên c

l ng ghép tích h p vào bài d y.
càng có s

trí c a giáo viên
c th hi

c Montessori
- Giáo viên
ch

trong l p h c thì ngày

v trí b

ng, tr

y h c truy n th ng

v trí - Giáo viên

ng.

b

- Khi tr
nh n ra và t

tr t

1.2.1.6.1. Phát hi n và t n d ng ti m l c c a tr
Tr có kh
là hình

t t t, có th ti p nh n r t nhi u hình nh, không ch
v

ng tác, ngoài hình nh s v t, tr còn quan sát

m i quan h gi a các s v t n

il

sát và ti p nh n r t nhi u thông tin r i [9].

15

n thì tr


c th c hi n hi u qu ch có m
trì s h ng thú h c t

và kh

nh ph i duy

nh m c a tr . Nói cách khác,

t h c h i thông qua n i l c c a chúng.

tâm quan sát, là s phát hi n ra

ng s thích c a con b t c lúc nào. M t khi b thu hút b i m
p t c tr s d ng m i ho

u gì

n b , tr có

th

có th m to m t nhìn phong c
c, th

b

i

lên ng m nghía m t lúc. Tr

ng hay l p l i nh ng s vi c chúng c m th y có h ng thú, h là s vi c hay
ng tác do tr t l p l

u là th mà tr th y thích và có s h p d n [9].

1.2.1.6.2. Cha m c n tr thành nhà giáo d c thông thái
n vi c tr c n ánh sáng và không khí trong
u này qu th c là th không th thi
th xác mà thôi. D u



nguy n v ng c

m sinh c a các b c cha m .

Ngoài ra, chúng ta còn c n hi u rõ nh ng lí lu n giáo d c c
th

c

ng v tr nh

n và nh ng ki n

ng th i nghiên c u b n thân m t cách có h th ng,

v t b nh ng quan ni m quy n uy c a b c cha m truy n th ng, hãy chu n b tâm lí
th t t

có th

b

n uy c a cha m không ph i

d a trên khuôn m t nghiêm kh c, s uy nghiêm th c s n m
ng s

vi c cha m có th



Rõ ràng là, n

bên

i, tr l i

là do tr b cách li, cô l p m t ch .
ix v

pháp thi u tôn tr

i l n, chúng ta tuy t nhiên không s d

[9].
i x v i tr gi

tr ng i gi

ix v ib

cho

a chúng ta còn nên c m th

u vinh h nh c a

mình. Chúng ta nên vui v khi nhìn th y tr
1.2.1.6.4. T o cho tr m
Tr ch có th

1.2.1.6.5. H c cách quan sát tr
S thích, kì v ng ho c h n ch c
tr con, khi n n i tâm c a tr

tâm trí tr

nh t cha m nên gi

u có th xâm nh p vào tâm trí

i, vi c can thi p quá nhi u s khi n tr m

h i t giáo d c b

tri n c a tr

il

c phát tri n m t cách t nhiên, t t

trung l
i cho tr s

ng nhu c u và s phát
c n thi t, th n tr ng khi bi

kì v ng c a mình, tuy

t s thích và



m nh n vai trò là m t khán gi


1.2.1.6.6. Trân tr ng tính nh y c m c a tr
Khi còn

giai

ng hay nh y c m v i nh

v

p và

nh ng th có màu s

c m t tu i tr b

nh

n. Tr s có nh ng cái nhìn khác hoàn toàn v i

il

i l n, không ch là c li hay m

u h ng thú v i nh

to nh c a s v t, mà cái tr quan tâm


c l p và m nh m .

i v i t t th y, có th d dàng h

i gian này, tr

c a tính nh y c m, tr s

c

ng theo s ch huy

nm

c m nh tr i phú này [9].

1.2.1.6

c l p s không có t do

Cá tính c a tr nh

nh ph

c bi u hi n t do và tích c c, khi n tr có

c l p thông qua n l c b n thân.

Th

t vi c r t không có l

c a giúp tr t mình h c h
c a tr

ng th

t cánh

t thêm rào c

ng thành

i qúy t c s h u r t nhi u nô b c, ông ta ngày càng

l i vào vi

i khác ph c v

c ak
v n

nm nc m

il

t c c pin ti p thêm cho tr

cs


nghiêm tr ng c a

c l p n a r i [9].

18


ng vào t giáo d c

1.2.1.6

tr

Luy n t p c m giác bao g m c vi c t giáo d
i v i vi c phát tri n trí l c. N

tl n

c luy n t p l p l i nhi u l n thì vi c t

giáo d c s giúp cho quá trình c m giác tâm lí c a tr ngày càng hoàn thi
giúp tr bi n c m giác v s v t thành quan ni
V

i v i v t th .

i d n d t tr t giáo d c, chúng ta nh

nh ph



n bi

là m t vi c thú v

ng nên c m th y phi n ph c, b i chúng

i m t v i m t tinh th n ham h c h
ý, tr không th ti
m t câu tr l

ng.

ng th

c nh ng l i gi i thích quá dài dòng, ch c
n và nên c g ng dùng nh ng s v t c th

. R t cu c ph i gi i thích s vi

nm

gi i thích v n

nào tr m i c m th y hài lòng.

u

n s t ng k t và quan sát t m c a các b c ph huynh [9].
Còn m t s th t n a ph i th a nh n

t l i màu nâu? Tóc t i sao

l
1.2.1.6.10. Không nên s trùng l p
nh kh c khi n chúng ta c m th y h nh phúc và bình yên
không ph i là khi ti p xúc v i m t s v t m i mà là khi g p l i nh ng s v
quen thu
b

ng thích

i m t bài hát, xe
c g p g m t nhóm b

19

im t


n tr nh , vi c l

chúng ta có th
duy nh

tr có th n m b t m

p l i m t vi

c nào


c t nh s không d gì bi n m

th c

[9].

1.2.1.6.11. Th n tr

ng và tr ng ph t

M

ng t

nh ng ph

n, tr c n l p l i

t t kh ng ch b n thân s

i

ng th c t có th kích thích và khích l mình và b qua ph n

ng mà mình không h h ng thú. M

a tr có tính ch

V i b t c ti n b nào c a con, b
Có m t s

u có th tr s th y thích

nd

c ng nh c không h

i l n s làm chuy n bi n n i tâm c a tr , c m nh n c a tr

b n thân s vi

iv i

u, tr ch hi u r ng ph n ng c a cha m m i là

cái quan tr ng then ch t quy
ng ch

nh v n m nh c a mình. T

s

o c a cha m , tính t ch trong n i tâm c a tr

l i vào thái
thay th

b i nh ng y u t khách quan [9].
Vì v

i l n c n dùng h u qu tr c quan c a hành vi làm hình ph t dành


càng lâu thì hi u qu càng gi m.

20


Vì v y khi tr làm vi c t t thì nên khen ng i ngay và khi làm nh

ux

u

không t t thì c n có nh ng bi n pháp x ph t.
1.2.1.6.12. Giáo d c là không ch

i

Ngay t thu l t lòng thì tâm h n tr có kh
nh

c t p và ti

t xa

c này là b m sinh. K t khi c t ti ng khóc
i, tr b

u ti

khi tr phát tri n t


i l n. N

ng c a

nào, tr s không h

t

ib

c

c s không th h c cách nói v y [9].

1.2.1.7

c truy n th ng v

d c Montessori
pháp Montessori
sát

suy

khoa

hình thành và xây

môi


21

có

giúp

nên

pháp Montessori chúng tôi
pháp giáo

quan

bà Maria Montessori. Bà

dàng

Chính vì

trên

sau:

nghiên