B

GIÁO D

O

I H C DÂN L P H I PHÒNG

ISO 9001:2008

CÁP TH

LU
CHUYÊN NGÀNH QU N TR KINH DOANH

H i Phòng - 2017


B GIÁO D

O

I H C DÂN L P H I PHÒNG

CÁP TH

M TS

GI I PHÁP PHÁT TRI N B O HI M XÃ H

BÀN HUY

i

li u trong các b ng bi u ph c v cho

vi c phân tích nh

c chính tác gi thu th p t các ngu n

c ghi rõ trong ph n tham kh o.
Ngoài ra, trong lu

còn s d ng m t s nh

li u c a các tác gi khá

ch

u có trích d n và chú

thích ngu n g c rõ ràng. N u phát hi n có b t k s gian l n nào tôi xin hoàn
toàn ch u trách nhi m v n i dung lu
L pH

c

i h c Dân

n nh ng vi ph m tác quy n, b n quy n do

tôi gây ra trong quá trình th c hi n (n u có).

a bàn huy

ng
n

t nghi p c a mình, v i s trân tr ng tôi xin

chân thành c

n:

PGS.TS. Nghiêm S T

,

c ti

su t th i gian hoàn thành Lu
uy n

ng d n tôi trong

il ic
n tình cung c p tài li u c n thi

góp nhi u ý ki

tôi hoàn thành Lu

M t l n n a tôi xin chân thành c


L IC

................................................................................................... ii

DANH M C B NG BI U ............................................................................ vii
DANH M
M

, HÌNH V ..................................................................... ix

U........................................................................................................... 1
LÝ LU N V BHXH VÀ PHÁT TRI N BHXH........ 7
1.1. Khái quát v B o hi m xã h i ................................................................ 7
1.1.1.Khái ni m v b o hi m xã h i. ......................................................... 7
1.1.2. Vai trò c a b o hi m xã h i............................................................ 8
1.1.3 Các lo i hình b o hi m xã h i...................................................... 10
1.1.4. Qu B o hi m xã h i và ngu n hình thành qu . ........................... 11
1.2. L ch s phát tri n c a B o hi m xã h i................................................ 14
1.2.1. L ch s hình thành và phát tri n c a B o hi m xã h i trên th gi i.
.................................................................................................................. 14
1.2.2. L ch s hình thành và phát tri n c a B o hi m xã h i

Vi t Nam.

.................................................................................................................. 15
1.3. N

n c a B o hi m xã h i. ............................................... 16



H I PH

N

2012 2016..................................................................................................... 41
u ki n t

m kinh t và xã h i c a huy

41

u ki n t nhiên. ......................................................................... 41
m kinh t và xã h i. ........................................................... 42
2.2. Khái quát v b o hi m xã h i huy

................................. 44

2.2.1. Gi i thi u v b o hi m xã h i huy
2.2.2. V trí, ch
huy

.......................... 44

m v và quy n h n c a b o hi m xã h i
..................................................................................... 45

u t ch c c a b o hi m xã h i huy
2.2.4. K t qu phát tri n, th c hi n b o hi m xã h



2.3.7. Khi u n i, t cáo và x lý vi ph m v BHXH............................... 86


2.3.8. Công tác nhân s BHXH ............................................................... 87
công tác qu

a bàn huy n An

......................................................................................................... 92
2.4.1. Nh ng k t qu

c................................................................. 92

2.4.2. Nh ng h n ch và nguyên nhân. ................................................... 92
TS
H

GI I PHÁP NH M PHÁT TRI N B O HI M XÃ

A BÀN HUY

H I PHÒNG 94

ng m c tiêu phát tri n b o hi m xã h

a bàn huy n An

......................................................................................................... 94
3.1.1. M c tiêu chung .............................................................................. 94

K T LU N ................................................................................................... 115
DANH M C GIÁO TRÌNH THAM KH O ............................................... 116


DANH M C CH

VI T T T

BHXH

B o hi m xã h i

BHYT

B o hi m y t

BHTN

B o hi m th t nghi p

BNN

B nh ngh nghi p

CNTT

Công ngh thông tin

DNNQD


Tai n

ng
ng

KTTT

Kinh t th

ng

KT- XH

Kinh t xã h i

TTHC

Th t c hành chính


Trang

2.1

Tình hình tham gia BHXH b t bu c t i huy

S
2.2

50


n 2012 2016.
Tình hình tham gia BHYT t nguy n

a bàn huy n An

n 2012 2016.
K t qu

a bàn huy

giai

n2012 2016.
T l hoàn thành k ho

a bàn huy n

n 2012
Công tác qu n lý ch

2016.
chính sách BHXH t i huy n An

n 2012- 2016.
Tình hình th c hi n công tác ti p nh n h
huy

n 2012


2.14

2.15

2.16

2.17

2.18

Tình hình phát tri

ng tham gia BHXH t i huy n
n 2012- 2016.

Th ng kê t l

74

T ng qu

i huy

76

n 2012 2016.
Tình hình phát tri n m
huy

a bàn

73

78

80

83

87

89

90

102
B ng phát d ch v b o hi m xã h i tr
c n b sung trong nh
Phát tri n h th
n 2017 2020

a bàn huy n An
i
a bàn huy n An

107

107


Trang


48

Bi
2.2

s

ng

ng trong các doanh nghi p

c tham gia BHXH b t bu c t i huy

50

n 2012 2016.
2.3

2.4

2.5

2.6

Bi
huy
Bi

n 2012

2016.

53

55

59

61

tình hình công tác ti p nh n h
n 2012 2016.

65


a bàn huy n An

2.8

2.9

2.10

2.11

n 2012- 2016.
Tình hình tham gia BHXH, BHYT t nguy
bàn huy
T l



1. Tính c p thi t và lý do ch

tài

N n kinh t hàng hóa càng ngày càng phát tri n thì v

n

nhân công càng ngày càng ph bi n chính vì th mà mâu thu n gi a ch và t
càng có kh

c bi

s c

ng không may g p r i ro,

m, b nh t t hay tai n

ng, m t vi

các hoàn c nh này các nhu c u phát sinh nhi
b

u tr

c khám ch a



i x y ra d n d p khi n cho h ph i
b ra 1 kho n ti n r t l n mà h không h mu n. Chính vì th mà v
và th càng ngày càng tr nên gay g
dài thì bu

c ph

ph i có trách nhi

h t. Mâu thu n càng kéo

ng ra can thi p vào b ng cách bu
iv

ch

i ch

ng mà mình s d ng, th hi n

b ng cách trích ra m t ph n thu nh p c a mình hình thành m t kho n qu .
n qu này s

c dùn

tr c

ng và



ng, s tài tr c a

t s
c nh m tr c p v v t ch

c b o hi

ng h p b gi m ho c m t thu nh p do g p các r
thai s n, tai n

ng, b nh ngh nghi p, h t tu

nh c a pháp lu t. T

ng ho c t vong
t t t y u khách quan

khi mà m i thành viên trong xã h

u c m th y ph i tham gia h th ng

BHXH này.
c th c hi n
nhi u l n b sung s
1961 m t Ngh

Vi t Nam t nh

i qua

ng b nh ngh nghi p, ch
B o hi m Vi
th c hi n ch

c.

ul

ng Chính
i v i dân s v i 5

c p thai s n, tr c p tai n n lao
tr c p t tu t [ 16, tr.117].
c Chính ph có ch

ch c

, chính sách BHXH. BHXH Vi t Nam ch u s qu n lý c a B
i v BHXH, c a B Y t v BHYT, c a B

Tài Chính v ch

i v i các qu BHXH, B o hi m Y t .


BHXH huy

tr c thu c BHXH thành ph H i

Phòng, có ch


tài lu

t nghi p cho

mình.
tình hình
Vi c nghiên c

.
tài này khoá lu n này s nh m m c

công tác th c hi

ng
t cách t ng quát và có h th ng th c tr ng v

th c tr ng v công tác phát tri
nv
b o hi m xã h

a bàn huy

ng th

t s gi i pháp nh m phát tri n

a bàn huy

H i Phòng.

m và gi i pháp nh m hoàn thi n

Vi

Vi t Nam. Lu

a tác gi Tr n Qu c Toàn

nghiên c u v th c tr ng qu n lý tài chính

Ngh

ng, m c tiêu và gi

ng

ng qu n lý tài chính BHXH

Ngh An.
y, m i bài lu

a các tác gi

ng t i m

u có nh ng cách vi t khác

n ti p c n, m

ph m vi nghiên c

nh ch

t s gi i pháp phát

a bàn huy

H

nghiên c u cho lu

tài

tài này có m t s

v

s

thi n công tác qu

m m i so

xu t m t s gi i pháp nh m hoàn
n, h th ng hóa các v

lý lu n v

th c tr ng tham gia BHXH và m t
s gi i pháp nh m phát tri n BHXH t
3. M


công tác qu n lý phát tri n BHXH trên
4

a bàn.

ng và ph m vi nghiên c u
ng nghiên c u.

- H th ng lý lu n v BHXH
-

a bàn huy
Ph m vi nghiên c u.

- V th i gian : Các s li u nghiên c
- V không gian: Lu

c s d ng t

u tình hình phát tri n kinh t xã h i t i

huy

a bàn huy n An

5.

u



c tr ng tham gia BHXH c
d ng l

-2016

ng t i các doanh nghi p.

ng,

ng, ch s


- T

th v th c tr ng tham gia BHXH trên
a bàn huy

-

t s gi i pháp nh m phát tri

a bàn huy n An

6. K t c u c a lu
Ngoài ph n m

u, m c l c, k t lu n và danh m c tài li u tham kh o,

lu


c bi t là chính sách B o hi m xã h i

trò tr c t trong h th ng an sinh xã h i, góp ph n tích c c vào vi c
xã h i, th c hi n m

nh

c m nh, xã h i công b ng, dân ch ,
n nay là m t trong nh ng chính sách xã h i quan tr ng

c

ng và nhà

c ta t

c c th hóa th c hi n theo lu t. BHXH

là s chia s r i ro và các ngu n qu giúp
c

ng

m b o cu c s ng

i ro x y ra.
BHXH là s b

p m t ph n ho c thay th thu nh p c a

pháp lý, BHXH là m t lo i ch
d ng ngu n ti

a

b ov
is d

,s

ng và s tài tr ,


b oh c

c, nh m tr c p v t ch

c b o hi m và gia

ng h p b gi m ho c m t thu nh p bình t
n

ng do

ng, b nh ngh nghi p, thai s n, th t nghi p, h t tu

ng theo

nh c a pháp lu t, ho c ch t [ 7, tr.110].
y, phát sinh t nhu c

nh thu nh p cho

i s ng tinh th

,t
i cu c s ng bình yên,

h nh phúc:
ng ph i trích m t kho n phí n p vào
qu BHXH, khi g p r i ro, b t h

n, tai n

ng

c ph i ng ng làm vi c t m th i, thu nh p
c

gi

i s ng kinh t lâm vào tình c

Nh có chính sách BHXH mà h

n.

c nh n m t kho n ti n tr c

l i ph n thu nh p b m t ho c b gi



u ki n, nh ng l c

kh c ph c nh ng bi n c xã h i, hoà nh p vào c
c c c a xã h i trong m

i giúp h

chân-thi n-m nh

y c n thi

ng, kích thích tính tích
ng t i nh ng chu n m c c a

ch ng l

BHXH là y u t t o nên s

yr

ng m

tôn giáo ch ng t c, v th xã h

i, không phân bi t chính ki n,

ng th i giúp m

ng t i m t xã

h i, BHXH là m t công c

xã

u ki n s

ng.

BHXH là m t công c phân ph i l i thu nh p gi a các thành viên trong c ng
ng.
3.

i v i n n kinh t th
Th nh t: Khi chuy

ng
th

l p trong xã h i tr nên rõ r

ng, thì s phân t ng gi a các

ng th i t o ra s b

gi a các ngành ngh khác nhau trong xã h i
s ng cho h
Th

n


trách nhi m, g n bó t n tình c

ng trong các doanh nghi p làm

cho m i quan h th
s

ng v

c tr nên lành m
ng th

ho ch phát tri n ch
kinh t th

ng

ng tích c c góp ph n xây d ng và có k

ng ngu n nhân l

ng yêu c u phát tri n n n

ng.

Th

c tích t t p

trung r t l n, ph n qu nhàn r


ng làm vi c theo h

ng có th i

ba tháng tr lên và h

nh th i h n.

nh ng doanh nghi
ng ph

ch
o hi m xã h

lu

c

is d
nh t

ng các ch

ng, b nh ngh nghi p, thai s

ng,
u 149 c a B

tr c p BHXH


ho c giao k t h

ng m i, thì áp d ng ch

b o hi m xã h i b t

bu c [18, tr.117].

1. Khái ni m v qu BHXH
Qu BHXH là m t qu

c l p, t p trung n m ngoài ngân

c. Qu

chi tr tr c

ng

ng BHXH và chi phí cho s nghi p qu n lý BHXH

các c p, các nghành

[ 8, tr.116].
Qu BHXH là t p h

ng ti n c a các bên tham gia
c bù thi u nh m m


c thay cho c u tr xã h i, phúc l i xã h i

[ 8,tr 110].
2. Ngu n hình thành qu
BHXH là ph m trù kinh t - xã h i t ng h p, m c dù tính xã h
th hi n n i tr

c

cho r ng, kinh t là n n t ng c a


BHXH vì ch khi

nm tm

c tham

gia BHXH m i thi t th c và có hi u qu

, BHXH

ch có th phát tri
hoá t

u ki n n n kinh t hàng

i tham gia BHXH ph i có trách nhi

b o hi m cho mình t ti


t ph n BHXH cho

c thi t h i

kinh t do ph i chi ra m t kho n ti n l n khi có r i ro x
ng th

mb

iv

c nh ng tranh ch

a
ng ph n

nh d a trên qu

, doanh nghi p.

ng: h th ng BHXH

c trên th gi i ch y u v n

th c hi n trên nguyên t

ng vì v

i tham gia ph

ng xã h i di

xã
u

n,


nh. Ngu n thu t s h tr

n, s h

tr này là r t c n thi t và quan tr ng. Có th nói ho
BHXH mà không có s h tr c

ng c a chính sách

c thì ch

a tr m i

t
Các ngu n khác

s

c a các t ch c t thi n trong và ngoài

n qu nhàn r i, kho n ti n thu n p ph t t
ch

Chi tr tr c p

n chi chi m t tr ng l n nh t c a BHXH

nh, duy trì cu c s

ng th i góp ph n n

nh s n xu t kinh doanh cho các doanh nghi p
Theo khuy n ngh c a T ch
cs d

tr c

ng qu c t (ILO) qu BHXH
ng tham gia BHXH, nh m

cu c s ng cho b
và các ch

nh

ng tham gia g p r i ro
c BHXH tr c p là 9 ch

c

102 tháng 6/1952 t
Chi phí cho s nghi p qu n lý BHXH: Ngoài vi c tr c
t