BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP. HỒ CHÍ MINH
****************
LÊ TRÍ HIẾU
KHẢO SÁT THỊ HIẾU VÀ NHU CẦU CỦA KHÁCH HÀNG
ĐỐI VỚI SẢN PHẨM ĐIỆN ẢNH TRÊN ĐỊA BÀN
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
NGÀNH QUẢN TRỊ KINH DOANH THƯƠNG MẠI
Thành phố Hồ Chí Minh
Tháng 06/2012
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP. HỒ CHÍ MINH
****************
LÊ TRÍ HIẾU
KHẢO SÁT THỊ HIẾU VÀ NHU CẦU CỦA KHÁCH HÀNG
ĐỐI VỚI SẢN PHẨM ĐIỆN ẢNH TRÊN ĐỊA BÀN
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Ngành: Quản Trị Kinh Doanh Thương Mại
LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
năm 2012
Thư ký hội đồng chấm báo cáo
năm 2012
Ngày
ii
tháng
năm 2012
LỜI CẢM TẠ
Đầu tiên, tôi xin cám ơn gia đình của mình, những người thân đã nuôi dưỡng và
dạy dỗ tôi đến ngày hôm nay.
Tiếp theo, tôi xin gửi lời cám ơn chân thành đến các thầy cô của trường Đại học
Nông Lâm Thành phố Hồ Chí Minh nói chung, các thầy cô của khoa Kinh tế nói riêng,
đã tận tình truyền dạy những kiến thức bổ ích, những bài học sâu sắc cả trong sách vở
lẫn từ thực tế cuộc sống trong suốt quãng thời gian tôi theo học tại trường. Những kiến
thức và bài học này sẽ là hành trang quý báu để tôi có thể phần nào áp dụng vào công
việc và cuộc sống sau này.
Cuối cùng, em xin chân thành cám ơn thầy Vũ Thanh Liêm đã tận tình hướng
dẫn, chỉ bảo và góp ý thẳng thắn để em có thể hoàn thành bài luận văn này!
Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 08 tháng 06 năm 2012
Sinh viên
Lê Trí Hiếu
ix
DANH MỤC PHỤ LỤC
x
CHƯƠNG 1. MỞ ĐẦU
1
1.1. Đặt vấn đề
1
1.2. Mục tiêu của đề tài
2
1.2.1. Mục tiêu chung
2
1.2.2. Mục tiêu cụ thể
2
1.3. Phạm vi của đề tài
2
20
3.1.4. Hành vi mua nhiều lựa chọn
20
3.1.5. Tiến trình ra quyết định mua
20
3.2. Phương pháp nghiên cứu
22
3.2.1. Phương pháp thu thập dữ liệu
22
3.2.2. Phương pháp xử lý dữ liệu
23
3.2.3. Phân tích định tính kết hợp với định lượng
23
CHƯƠNG 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
4.1. Phân tích kết quả nghiên cứu
TÀI LIỆU THAM KHẢO
47
PHỤ LỤC
vi
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
DN
Doanh nghiệp
ĐVT
Đơn vị tính
MKT
Marketing
NCTT
Nghiên cứu thị trường
NTD
Người tiêu dùng
từ Năm 2003 đến Tháng 6/2012
6
Bảng 2.2. Danh Sách 20 Phim Hollywood Ăn Khách Nhất tại Việt Nam trong Năm
2010 và 2011
10
Bảng 2.3. Danh Sách Các Rạp Chiếu Phim Đang Hoạt Động trên Địa Bàn Thành Phố
Hồ Chí Minh
13
Bảng 4.1. Phân Loại Người Tham Gia Khảo Sát theo Độ Tuổi và Giới Tính
25
Bảng 4.2. Phân Loại Người Tham Gia Khảo Sát theo Công Việc Chính và Mức Thu
Nhập Trung Bình Mỗi Tháng
26
Bảng 4.3. Mức Độ Đến Rạp Xem Phim của Người Tham Gia Khảo Sát
28
Bảng 4.4. Đánh Giá của Khách Hàng Về Số Lượng Các Rạp Chiếu Phim trên Địa Bàn
Thành Phố Hồ Chí Minh
Bảng 4.12. Những Hạn Chế của Phim Việt Nam So Với Phim Nước Ngoài
41
Bảng 4.13. Những Đề Tài Mà Điện Ảnh Việt Nam Nên Tập Trung Khai Thác
42
viii
DANH MỤC CÁC HÌNH
Trang
Hình 4.1. Cơ Cấu Giới Tính và Độ Tuổi của Người Tham Gia Khảo Sát
25
Hình 4.2. Độ Tuổi của Người Tham Gia Khảo Sát theo Công Việc Chính Hiện Tại 26
Hình 4.3. Mức Thu Nhập Trung Bình Mỗi Tháng của Người Tham Gia Khảo Sát theo
Công Việc Chính Hiện Tại
27
Hình 4.4. Mức Thu Nhập Trung Bình Mỗi Tháng của Người Tham Gia Khảo Sát theo
Độ Tuổi
27
Hình 4.5. Đồ Thị Thể Hiện Sự Thay Đổi Về Nhu Cầu Đến Rạp Xem Phim trong 1
35
Hình 4.12. Biểu Đồ Thể Hiện Cơ Cấu Các Yếu Tố Làm Nên Sự Thành Công của Một
Bộ Phim
36
Hình 4.13. Cơ Cấu Thời Lượng Thích Hợp Nhất cho Một Phim Điện Ảnh Hiện Nay37
Hình 4.14. Cơ Cấu Thị Hiếu của Khán Giả Khi Đi Xem Phim ở Rạp
37
Hình 4.15. Đồ Thị Thể Hiện Tỷ Lệ Nhận Xét Chung của Khách Hàng Về Chất Lượng
của Các Phim Chiếu Rạp Do Việt Nam Sản Xuất trong Thời Gian Qua
39
Hình 4.16. Danh Sách 20 Phim Điện Ảnh Việt Nam Được Yêu Thích Nhất
40
Hình 4.17. Cơ Cấu Những Hạn Chế của Phim Việt Nam So Với Phim Nước Ngoài 41
Hình 4.18. Cơ Cấu Những Đề Tài Mà Điện Ảnh Việt Nam Nên Tập Trung Khai Thác
42
ix
DANH MỤC PHỤ LỤC
PHIẾU KHẢO SÁT
1
giải trí mà còn vì mục đích học hỏi, tìm hiểu thêm kiến thức của người xem. Vì thế,
tìm hiểu thị hiếu và nhu cầu của khán giả để có thể phần nào đáp ứng một cách tốt nhất
là việc làm mà các nhà sản xuất phim và biên kịch trong nước không thể xem nhẹ, nhất
là trong bối cảnh hội nhập với quốc tế, các bộ phim nước ngoài được đầu tư bài bản và
công phu luôn thu hút được sự quan tâm của rất đông khán giả. Từ những nhận thức
đó, tôi đã quyết định chọn đề tài “Khảo sát thị hiếu và nhu cầu của khách hàng đối sản
phẩm điện ảnh trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh” để làm luận văn tốt nghiệp, cũng
như hy vọng phần nào giúp các nhà làm phim VN hiểu được “khách hàng” của mình
để có thể tạo ra những sản phẩm đáp ứng được nhu cầu của đông đảo người xem.
1.2. Mục tiêu của đề tài
1.2.1. Mục tiêu chung
Tìm hiểu thị hiếu và nhu cầu về phim điện ảnh của khán giả trên địa bàn
TPHCM.
1.2.2. Mục tiêu cụ thể
+ Nghiên cứu cơ sở lý thuyết về nghiên cứu thị trường và hành vi mua hàng của
người tiêu dùng.
+ Thu thập các thông tin và số liệu về thị trường điện ảnh của VN trong giai
đoạn 10 năm (từ 2003 đến tháng 6/2012).
+ Thu thập số liệu, tính toán, phân loại và nhận xét về thị hiếu đối với phim
điện ảnh, nhu cầu đi xem phim ở rạp và những đánh giá của khán giả đối với thị
trường phim điện ảnh VN.
+ Dựa trên các số liệu đã phân tích, đề tài đưa ra một số kiến nghị đối với các
nhà làm phim trong nước.
1.3. Phạm vi của đề tài
+ Phạm vi không gian: Các rạp chiếu phim trên địa bàn TPHCM.
+ Phạm vi thời gian: Từ tháng 4 đến tháng 5 năm 2012.
1.4. Cấu trúc của một luận văn tốt nghiệp
chiếu rộng rãi ở các rạp trong nước và đã thu hút sự quan tâm của đông đảo công
chúng. Hiện tượng này trước đây chưa có tiền lệ bởi khủng hoảng của thời phim thị
trường thập niên 1990 đã khiến hệ thống rạp chiếu phim rơi vào cảnh chợ chiều và
khán giả quay lưng với phim Việt chiếu rạp. Nhà sản xuất của phim “Gái nhảy” là
hãng phim Giải Phóng – một hãng phim của Nhà nước – lúc bấy giờ đã làm được một
kỳ tích khi bộ phim này đạt doanh thu hơn 12 tỷ đồng, phá vỡ không khí èo uột của
các rạp chiếu bóng và đã mở đầu cho thời kỳ phim thị trường khởi sắc.
Hàng loạt phim điện ảnh do VN sản xuất với đủ các thể loại đã được công chiếu
vào những năm sau đó. Cùng với sự tham gia tích cực của các hãng phim tư nhân mà
tiên phong là 2 hãng phim Thiên Ngân và Phước Sang, thị trường điện ảnh nội đã có
một diện mạo mới hấp dẫn khán giả, cả về sự đa dạng của thực đơn phim lẫn sự nhộn
nhịp ở các phòng chiếu. Lúc bấy giờ, mùa kinh doanh chính của phim điện ảnh Việt
chủ yếu là vào dịp Tết Nguyên đán và trong bối cảnh phải cạnh tranh với nhau, các bộ
phim của tư nhân đã tỏ rõ thế mạnh hơn hẳn về đầu tư kinh phí, mời ê kíp làm phim
nổi tiếng, làm hậu kỳ ở nước ngoài, có các chiến lược PR, tiếp thị và phát hành rất
chuyên nghiệp, bài bản, nên ngay trong mùa Tết 2005 thì phim Nhà nước đã bị đẩy
dần ra khỏi cuộc chơi.
4
Năm 2006, Luật Điện ảnh VN ra đời. Các hãng phim Nhà nước đứng trước thử
thách lớn khi phải đối mặt với cơ chế thị trường cùng với chủ trương xóa bỏ bao cấp
và tiến tới cổ phần hóa các hãng phim Nhà nước. Số tiền tài trợ làm phim mỗi năm của
Nhà nước rót xuống cho các hãng phim không còn theo kiểu phân bổ, giao chỉ tiêu sản
xuất bao nhiêu phim/năm và bù lỗ hàng năm như trước. Từ mùa phim Tết 2009 đến
nay, các hãng phim Nhà nước đã thực sự đứng ngoài cuộc chơi phim Tết và họ chủ
yếu xoay qua làm gia công phim truyền hình cho các hãng tư nhân, hay theo đặt hàng
của các đài truyền hình.
Một khó khăn lớn khiến các hãng phim Nhà nước không “trụ” lại được là “đầu
ra” của phim Tết, khi không thể chen được vào hệ thống phát hành. Từ năm 2005, hầu
hành
2003
2004
2005
1
Gái nhảy
Tâm lý – tình cảm Hãng phim Giải Phóng
2
Lọ lem hè phố
Tâm lý – tình cảm Hãng phim Giải Phóng
3
Những cô gái chân dài
Tâm lý – tình cảm Hãng phim Thiên Ngân
4
Khi đàn ông có bầu
Hài
10
Hồn Trương Ba da
Tâm lý – tình cảm Hãng phim Thiên Ngân
Hài
Hài
hàng thịt
2006
Hãng phim Thiên Ngân
Hãng phim Phước Sang
– Hãng phim Việt – HK
Film
11
Áo lụa Hà Đông
Tâm lý – tình cảm Hãng phim Phước Sang
– Hãng phim Việt
2007
12
Hành động
Hãng phim truyện VN
18
Dòng máu anh hùng
Hành động
Hãng phim Chánh
Hành động
Hãng phim Giải Phóng
Tâm lý – tình cảm Hãng phim Thiên Ngân
Phương
2008
19
Duyên trần thoát tục
20
Nụ hôn thần chết
Tâm lý – tình cảm Sena Film
nổi tiếng
24
Hãng phim Hội điện ảnh
VN (Hondafilm)
Mười
Kinh dị
Hãng phim Phước Sang
– Bily Pictures (Hàn
Quốc)
25
Ngôi nhà bí ẩn – Suối
Kinh dị
oan hồn
26
Hãng phim Chánh
Phương
Cái chết lúc nửa đêm
Kinh dị
Chuyện tình xa xứ
Tình cảm – hài
2009
Hãng phim Thần Đồng –
InFocus Media Group
31
14 ngày phép
Tình cảm – hài
Hãng phim Chánh
Phương
32
Đừng đốt
Chiến tranh
Hãng phim Hội điện ảnh
VN
33
Kinh dị
Hãng phim Thiên Ngân
Hãng phim Thiên Ngân
hổ tướng
37
Khi yêu đừng quay đầu
lại
38
Nhật ký Bạch Tuyết
Hài
39
Những nụ hôn rực rỡ
Ca nhạc
40
Để Mai tính
Tình cảm – hài
Khát vọng Thăng Long
Lịch sử - cổ trang
CTCP Kỷ Nguyên Sáng
45
Long Thành cầm giả
Lịch sử - cổ trang
Hãng phim Giải Phóng
Ca nhạc
Hãng phim truyện Việt
ca
46
Vũ điệu đam mê
Nam
47
Bóng ma học đường
Hài
Tâm lý – tình cảm Hãng phim Việt
chuyện về thằng Cười,
cô gái điếm và con vịt
52
Long ruồi
Hài
Early Risers Media
Group
53
Lệnh xóa sổ
Hành động
8
Hoàng Trần Films
54
Ca nhạc
Sài Gòn Yo!
Hãng phim Chánh
VinaCinema – Thiên Thi
59
Cột mốc 23
Kinh dị
LS Production – Hãng
phim Nghệ thuật Việt
60
Chân dài hành động
Hài – hành động
Hãng phim Thiên Ngân
61
Hello cô Ba
Hài
Hãng phim Phước Sang
62
Lệ phí tình yêu
Dolfilm – Cinebox – HK
2012
film
66
Ngôi nhà trong hẻm
Kinh dị
Créa TV – Trần Trọng
Dần
67
Ngọc Viễn Đông
Tâm lý – tình cảm Wonderboy
Entertainment
68
Cưới ngay kẻo lỡ
Tình cảm – hài
Hãng phim Thiên Ngân –
Hãng phim Chánh
Phương
Tincom Media
73
Ranh giới trắng đen
Hành động
VinaCinema
Nguồn tin: Tổng hợp từ Internet
Trong vòng 10 năm từ cột mốc phim “Gái nhảy” năm 2003, đến nay đã có hơn
70 phim điện ảnh do VN sản xuất được công chiếu. Sau thành công của bộ phim “Để
Mai tính” được phát hành vào tháng 4/2010 với doanh thu phòng vé khoảng 40 tỷ
đồng, các nhà làm phim của VN đã thật sự không còn chỉ trông chờ vào dịp Tết để
kiếm doanh thu, mặc dù trước đó 3 năm đã có “Dòng máu anh hùng” đi tiên phong
khai phá thị trường “ngoài Tết” khi ra rạp vào tháng 4/2007. Tuy nhiên với số tiền đầu
tư vào thời điểm đó hơn 1,5 triệu USD mà doanh thu phòng vé chỉ khoảng 8 – 10 tỷ
đồng, phải nhờ phát hành ở Trung Quốc, Ấn Độ và bán DVD sang Anh, Úc… thì nhà
sản xuất của phim “Dòng máu anh hùng” mới có khả năng lấy lại vốn. Trong năm
2011 vừa qua, phim Việt ra rạp rải rác quanh năm và dường như không lệ thuộc nhiều
vào thời điểm. Thị trường cũng đã chứng kiến nhiều con số doanh thu ấn tượng: 37,6
tỷ đồng của phim “Cô dâu đại chiến”; “Long ruồi” sau 1 tháng trụ rạp đã chạm mốc 42
tỷ đồng, trở thành bộ phim điện ảnh VN ăn khách nhất từ trước đến nay. Toàn bộ
doanh thu phòng vé của các phim VN được phát hành trong năm 2011 là khoảng 150
tỷ đồng.
Trong năm 2010, tổng doanh thu của thị trường điện ảnh Việt là 26 triệu USD
thì sang năm 2011, con số này là 35 triệu USD, đạt mức tăng hơn 34%. Tuy nhiên,
theo lời ông Brian Hall – Chủ tịch kiêm giám đốc điều hành của hệ thống rạp Megastar
– thì “75% doanh thu phòng vé tại VN đến từ phim Hollywood”. Như vậy tức trong
2
Clash of The Titans
Giả tưởng
3
Step Up 3D
4
Alice in Wonderland
5
How to Train Your Dragon
Hoạt hình 3D
6
The Twilight Saga: Eclipse
Lãng mạn
7
Megamind
Pirates of The Caribbean 4: On Stranger Tides
15
Johnny English Reborn
16
Tangled
17
The Smurfs
18
Thor
19
Puss In Boots
20
The Twilight Saga: Breaking Dawn (Part I)
Ca nhạc
Giả tưởng
không muốn công bố doanh thu phim của họ, trừ trường hợp con số này có thể tạo
thành một sự kiện quảng bá. Con số doanh thu của các phim Hollywood tại VN đáng
tin cậy nhất mà người ta có được là từ trang web boxofficemojo.com, chuyên về thống
kê doanh thu phim ảnh trên toàn cầu với số liệu được kiểm toán độc lập với các nhà
phát hành. Tuy nhiên, không phải lúc nào trang này cũng có được thông tin tiền vé tại
VN, mà chỉ thỉnh thoảng công bố được doanh thu của vài phim cụ thể.
Theo tổng hợp từ một số thống kê về các rạp chiếu phim cho thấy hiện có trên
32.000 ghế ngồi cho các cụm rạp trên cả nước, trong đó 15.877 ghế thuộc về các cụm
rạp tư nhân kiêm phát hành như Megastar, Galaxy, Lotte Cinema, BHD Star
Cinema..., 16.799 ghế còn lại thuộc về các rạp Nhà nước hoặc Nhà nước liên doanh.
Chính nhờ sự góp mặt của các đơn vị phát hành tư nhân vào thị trường điện ảnh trong
nước mà “hàng hóa” đến được với khách hàng khi nó vẫn còn “nóng”, nghĩa là phim
vừa ra mắt trên các thị trường lớn thì chỉ vài ngày sau đã có mặt ở VN, thay vì sau vài
tuần, thậm chí vài tháng như trước đây. Nhiều siêu phẩm, bom tấn còn được phát hành
song song với thế giới; cùng với cách thức quảng bá bài bản, rầm rộ, họ đã kéo được
những khán giả trước giờ yêu thích điện ảnh nhưng chỉ thưởng thức qua băng đĩa lậu
tới rạp. Trong bối cảnh phải cạnh tranh với nhau để thu hút khán giả đến rạp xem
phim, các RCP thời gian qua đã có nhiều ưu đãi từ giảm giá vé cho thành viên của rạp
đến các chương trình khuyến mãi dành cho khách hàng. Chính những yếu tố trên đã
giúp thị trường phim chiếu rạp trong nước phát triển mạnh mẽ, cùng với sự tăng
trưởng của số lượng người đến rạp xem phim lần đầu và những người thường đi xem
phim cũng gia tăng đều đặn tại VN.
12
2.2. Tổng quan về địa bàn khảo sát
Theo số liệu mới nhất từ Niên giám thống kê năm 2010 của Cục Thống kê
TPHCM thì thành phố có tổng diện tích là 2.095 km2, bao gồm 19 quận và 5 huyện.
Đến cuối năm 2010, dân số của thành phố là 7.396.446 người, trong đó có 6.152.262
người sống ở khu vực thành thị và 1.244.184 người còn lại sống ở khu vực nông thôn,
2
Cinebox 212
212 Lý Chính Thắng, Quận 3
3
Cinebox Hòa Bình
240 Ba tháng Hai, Quận 10
4
Đống Đa
890 Trần Hưng Đạo, Quận 5
5
Galaxy Nguyễn Du
116 Nguyễn Du, Quận 1
6
Galaxy Nguyễn Trãi
230 Nguyễn Trãi, Quận 1
13
Vương Plaza
11
12
13
Megastar Parkson
Tầng 5, toà nhà Parkson Paragon, 03 Nguyễn Lương
Paragon
Bằng, Quận 7
Megastar Crescent
Lầu 5, Crescent Mall, Đại lộ Nguyễn Văn Linh, Phú
Mall
Mỹ Hưng, Quận 7
Megastar CT Plaza
Tầng 10, CT Plaza, 60A Trường Sơn, Phường 2, Quận
Tân Bình
14