BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
…………/…………

BỘ NỘI VỤ
……/……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

TRẦN HƯƠNG LÂM

NĂNG LỰC CÔNG CHỨC CÁC CƠ QUAN CHUYÊN MÔN
THUỘC ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN BỐ TRẠCH,
TỈNH QUẢNG BÌNH

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG
Chuyên ngành: Quản lý công
Mã số: 60 34 04 03
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS.TS. NGUYỄN THỊ HỒNG HẢI

BỘGIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BỘNỘI VỤ
THỪA
THIÊN
- NĂM 2017
LỜI
CAMHUẾ
ĐOAN


LỜI CAM DOAN

mong quý thầy giáo, cô giáo, các chuyên gia, những người quan tâm đến đề
tài tiếp tục có những ý kiến đóng góp, giúp đỡ để đề tài được hoàn thiện
hơn.
Một lần nữa tôi xin chân thành cảm ơn./


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ................................................................................................... 1
Chương 1:CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NĂNG LỰC CÔNG CHỨC TRONG
CÁC CƠ QUAN CHUYÊN MÔN THUỘC ỦY BAN NHÂN DÂN
HUYỆN ................................................................................................... 12
1.1. Công chức và hoạt động công vụ của công chức các cơ quan chuyên
môn thuộc UBND huyện ...................................................................... 12
1.1.1. Công chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện ........ 12
1.1.2. Hoạt động công vụ của công chức các cơ quan chuyên môn
thuộc UBND huyện ........................................................................... 19
1.2. Năng lực công chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện 21
1.2.1. Khái niệm và các yếu tố cấu thành năng lực công chức các cơ
quan chuyên môn thuộc UBND huyện .............................................. 21
1.2.2. Các tiêu chí đánh giá năng lực công chức các cơ quan chuyên
môn thuộc UBND huyện ................................................................... 26
1.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực của công chức các cơ quan
chuyên môn thuộc UBND huyện .......................................................... 36
Chương 2. THỰC TRẠNG NĂNG LỰC CÔNG CHỨC CÁC CƠ
QUAN CHUYÊN MÔN THUỘC UBND HUYỆN BỐ TRẠCH, TỈNH
QUẢNG BÌNH........................................................................................ 42
2.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng
Bình và ảnh hưởng của các điều kiện này đến năng lực công chức cơ
quan chuyên môn thuộc UBND huyện ................................................. 42
2.1.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của huyện .......................... 42


3.2. Phương hướng nâng cao năng lực thực thi công vụ của công chức
các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện Bố Trạch, tỉnh
Quảng Bình .......................................................................................... 95
3.3. Một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực công chức các cơ quan
chuyên môn thuộc UBND huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình .............. 97
3.3.1. Xác định vị trí việc làm, xây dựng khung năng lực cho từng vị
trí...................................................................................................... 97
3.3.2. Đổi mới trong tuyển dụng công chức ...................................... 99
3.3.3. Đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng theo hướng hiệu quả thiết
thực ................................................................................................ 103
3.3.4. Đổi mới công tác đánh giá công chức ................................... 106
3.3.5. Nâng cao đạo đức công vụ, đẩy mạnh đấu tranh phòng chống
tham nhũng, tiêu cực ...................................................................... 109
3.3.6. Đổi mới công tác bố trí, sử dụng công chức .......................... 113
3.3.7. Thực hiện tốt chính sách tiền lương và chế độ đãi ngộ đối với
công chức ....................................................................................... 114
3.3.8. Cải thiện cơ sở vật chất trong các cơ quan chuyên môn ....... 116
KẾT LUẬN ........................................................................................... 119
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO


CÁC TỪ VIẾT TẮT

UBND :

Ủy ban nhân dân

HĐND :




DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 2.1. Kết quả đánh giá việc xác định vị trí việc làm, xây dựng khung
năng lực cho từng vị trí công chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND
huyện hiện nay. ........................................................................................ 68
Biểu đồ 2.2. Kết quả đánh giá chất lượng thực tiễn của công chức
được

tuyển

dụng

làm

việc

tại

các

cơ

quan

chuyên

môn

thuộc UBND huyện hiện nay. ................................................................... 70

Đảng”. Để làm tốt vai trò của cầu nối này, có hai yêu cầu đối với cán bộ là
thông hiểu đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước và biết lắng nghe ý
kiến của dân. Đây chính là hai tố chất không thể thiếu đối với mỗi cán bộ,
muốn có nó thì mỗi cán bộ cần phải cố gắng rèn luyện, phấn đấu. Đồng
thời, Bác cũng cho rằng “công việc thành công hay thất bại đều do cán bộ
tốt hay kém”. Cho nên, cán bộ, công chức luôn là vấn đề trọng yếu, giữ vị
trí đặc biệt quan trọng đối với công tác xây dựng Đảng, chính quyền và sự
nghiệp cách mạng của đất nước. Vì thế, việc xây dựng và phát triển đội ngũ
cán bộ, công chức của nền hành chính Nhà nước là một trong những nhiệm

1


vụ trọng tâm, ưu tiên hàng đầu trong chiến lược xây dựng nguồn nhân lực
của Đảng và Nhà nước ta trong thời kỳ đổi mới.
Quan điểm của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI là “xây dựng đội
ngũ cán bộ, công chức trong sạch, có năng lực đáp ứng yêu cầu trong tình
hình mới” và Đại hội lần thứ XII của Đảng đã nhấn mạnh "tập trung xây
dựng đội ngũ cán bộ, có đủ năng lực, phẩm chất và uy tín, ngang tầm với
nhiệm vụ" là một trong những nhiệm vụ trọng tâm.
Trong Chương trình tổng thể cải cách hành chính Nhà nước giai
đoạn 2011 - 2020 của Chính phủ thì cải cách chế độ công vụ, công chức,
xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức với đầy đủ phẩm chất và năng lực
tương xứng là một trong những vấn đề trọng tâm của cải cách hành chính ở
nước ta.
Bố Trạch là huyện lớn nhất tỉnh Quảng Bình về diện tích (diện tích
tự nhiên 212,4 ngàn ha) và dân số trên 184.011 nhân khẩu, với 30 đơn vị
hành chính (trong đó có 28 xã và 2 thị trấn, 11 xã miền núi trong đó có 2 xã
miền núi rẻo cao; 4 xã miền biển, 8 xã có đồng bào có đạo, 4 xã, thị trấn có
người thuộc dân tộc ít người. Nằm phía Bắc thành phố Đồng Hới, huyện có

mọi nguồn lực, xây dựng Bố Trạch phát triển nhanh và bền vững”, huyện
Bố Trạch cùng với tỉnh Quảng Bình và cả nước đang tiếp tục đẩy mạnh cải
cách hành chính, đội ngũ công chức trong các cơ quan chuyên môn thuộc
UBND huyện là nhân tố bảo đảm cho bộ máy hành chính Nhà nước ở
huyện hoạt động có hiệu lực, hiệu quả. Việc cần thiết và hết sức quan trọng
là xây dựng được độ ngũ công chức có năng lực, sức sáng tạo, lòng yêu
nghề và phẩm chất đạo đức tốt để đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ trong
giai đoạn hiện nay, nhằm góp phần hoàn thành tốt mục tiêu mà đảng bộ và
nhân dân huyện nhà đề ra.
3


Từ những lý do trên và nhằm đánh giá được thực trạng năng lực thực
thi công vụ của đội ngũ công chức của các cơ quan chuyên môn thuộc
UBND huyện Bố Trạch, tìm ra những ưu điểm, hạn chế đặc biệt là nguyên
nhân của những hạn chế, từ đó xây dựng giải pháp cơ bản để nâng cao năng
lực thực thi công vụ của đội ngũ công chức đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ
mới, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của các cơ quan
chuyên môn thuộc UBND huyện Bố Trạch trong giai đoạn hiện nay. Vì
vậy, tôi chọn đề tài “Năng lực công chức các cơ quan chuyên môn thuộc
Ủy ban nhân dân huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình” làm Luận văn tốt
nghiệp Thạc sĩ, chuyên ngành Quản lý công.
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn
Trên thực tế hiện nay ở nước ta các nhà nghiên cứu khoa học và
hoạch định chính sách luôn quan tâm đến cán bộ, công tác cán bộ nói
chung và năng lực đội ngũ cán bộ, công chức nói riêng, góp phần rất lớn
vào công cuộc cải cách hành chính của Nhà nước. Điều đó được thể hiện
qua nhiều công trình nghiên cứu của nhiều tác giả được công bố liên quan
đến vấn đề này dưới các góc độ khác nhau như:
TS. Ngô Thành Can: “Đào tạo, bồi dưỡng phát triển nguồn nhân lực

những năng lực đã có, xác định được năng lực cần có, thông qua đó xác
định những năng lực cần lĩnh hội, phát triển. Từ đó đưa ra một số biện pháp
phát triển năng lực cán bộ, công chức phù hợp với môi trường hành chính
Nhà nước.
Nguyễn Thị Hồng Nhung - Lê Thị Tố Nga, “Vận dụng tư tưởng Hồ
Chí Minh về công tác cán bộ, công chức trong xây dựng đội ngũ công chức
chuyên nghiệp ở nước ta hiện nay”, Tạp chí Tổ chức nhà nước số 8/2012.
Các tác giả đã nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác tuyển dụng,
sử dụng, đánh giá cán bộ, công chức, cụ thể hóa những tiêu chuẩn công
5


chức chuyên nghiệp theo tư tưởng Hồ Chí Minh như: tinh thông nghiệp vụ,
có các kỹ năng thuần thục để thực thi nghiệp vụ thuộc chức trách của công
chức, có thái độ làm việc chuyên nghiệp.
PGS-TS Nguyễn Xuân Phong "Xây dựng đội ngũ công chức đáp ứng
yêu cầu đòi hỏi nhiệm vụ cách mạng giai đoạn mới" Báo điện tử ĐCSVN.
đặt ra các yêu cầu đối với đội ngũ công chức trong tình hình mới. TS.Thang
Văn Phúc, TS. Nguyễn Minh Phương, Nguyễn Thu Huyền: Hệ thống công
vụ và xu hướng cải cách của một số nước trên thế giới, Nxb Chính trị quốc
gia, 2004. Là công trình nghiên cứu về tổ chức nhà nước, bộ máy hành
chính, lịch sử nền công vụ, chế độ quản lý công chức ở tám nước có nền
kinh tế phát triển trên thế giới: Trung Quốc, Thái Lan, Nhật Bản, Liên bang
Nga, Cộng hòa Pháp, Cộng hòa Liên bang Đức, Vương quốc Anh, Mỹ.
Công trình giới thiệu chế độ, chính sách của mỗi nước nhằm cải cách nền
công vụ như: chế độ tuyển chọn, sử dụng nhân tài, đào tạo, bồi dưỡng, cách
thức đánh giá, lương bổng, phụ cấp, công tác phòng, chống tham nhũng...
TS. Thang Văn Phúc và TS. Nguyễn Minh Phương: Xây dựng đội
ngũ cán bộ, công chức đáp ứng đòi hỏi của Nhà nước pháp quyền xã hội
chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân. Đề tài khoa học cấp nhà nước 20012005, mã số KX.04.09. Đề tài đã đánh giá đặc điểm và thực trạng của đội

diện về lý luận, thực tiễn, năng lực đội ngũ cán bộ, công chức đặc biệt là
công chức hành chính Nhà nước, đây là nguồn tài liệu rất bổ ích, là cơ sở
để kế thừa cho những nghiên cứu tiếp theo. Tuy nhiên, chưa có đề tài nào
nghiên cứu về năng lực đội ngũ công chức các cơ quan chuyên môn thuộc
UBND huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình.

7


3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của Luận văn
3.1. Mục đích
Trên cơ sở lý luận năng lực công chức các cơ quan chuyên môn
thuộc UBND huyện và thực trạng năng lực của công chức các cơ quan
chuyên môn thuộc UBND huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình, luận văn đề
xuất một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực công chức các cơ quan
chuyên môn thuộc UBND huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình.
3.2. Nhiệm vụ
- Hệ thống hóa và làm rõ một số vấn đề lý luận về công chức các cơ
quan chuyên môn, năng lực thực thi công vụ của công chức các cơ quan
chuyên môn thuộc UBND huyện.
- Phân tích thực trạng năng lực công chức các cơ quan chuyên môn
thuộc UBND huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình, chỉ ra những ưu điểm,
những hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế về năng lực công chức
các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình.
- Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực công chức các cơ
quan chuyên môn thuộc UBND huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình trong
thời gian tới.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của Luận văn
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Năng lực công chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện

môn thuộc UBND huyện Bố Trạch và người dân, doanh nghiệp trên địa
bàn đánh giá về thái độ thực thi công vụ của công chức các cơ quan chuyên
9


môn thuộc UBND huyện Bố Trạch; 82 Phiếu gửi đến lãnh đạo, công chức
các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện Bố Trạch đánh giá về kỹ
năng thực thi công vụ của công chức các cơ quan chuyên môn thuộc
UBND huyện Bố Trạch; 128 Phiếu gửi đến lãnh đạo, công chức các cơ
quan, đơn vị trên địa bàn huyện đánh giá về năng lực thực thi công vụ của
công chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện Bố Trạch.
- Phương pháp thống kê;
- Phương pháp tổng hợp;
- Phương pháp tổng kết, đánh giá thực tiễn.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
6.1. Ý nghĩa lý luận
- Luận văn hệ thống hoá và làm rõ một số vấn đề lý luận về năng lực
công chức nói chung và năng lực công chức các cơ quan chuyên môn thuộc
UBND huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình nói riêng;
- Luận văn xây dựng được khung lý thuyết để nghiên cứu về năng
lực của công chức các các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện Bố
Trạch, tỉnh Quảng Bình. Cụ thể, luận văn làm rõ những đặc điểm hoạt động
công vụ của đội ngũ công chức hành chính Nhà nước và điều kiện khách
quan của việc xây dựng đội ngũ công chức hành chính Nhà nước cấp
huyện. Trên cơ sở đó luận văn cũng đã hệ thống hoá và xây dựng các tiêu
chí đánh giá năng lực công chức trong các cơ quan chuyên môn thuộc
UBND huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình.
6.2. Ý nghĩa thực tiễn
- Luận văn đề xuất một số nhiệm vụ, giải pháp có giá trị tham khảo
cho các nhà quản lý, lãnh đạo ở huyện Bố Trạch nói riêng và tỉnh Quảng

1.1.1.1. Khái niệm công chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND
huyện
- Công chức: Công chức là một thuật ngữ sử dụng phổ biến ở các
nước để chỉ nhóm người đặc biệt làm việc trong các cơ quan nhà nước. Ở
mỗi nước thường có một định nghĩa riêng về công chức.
Ở Pháp, công chức là những người sở tự quản, làm công vụ được
Nhà nước hoặc cộng đồng lãnh thổ bổ nhiệm vào một công việc thường
xuyên trong các công sở hay công sở tự quản, kể cả các bệnh viện. [33, tr.
241].
Đối tượng công chức ở Đức khá rộng bao gồm những nhân viên làm
việc trong các cơ quan, tổ chức văn hóa, nghệ thuật giáo dục và nghiên cứu
khoa học quốc gia, nhân viên công tác trong các doanh nghiệp công ích do
Nhà nước quản lý, các nhân viên, quan chức làm việc trong các cơ quan
chính phủ, giáo sư đại học, giáo viên trung học, tiểu học, bác sĩ, hộ lý bệnh
viện, nhân viên lái xe lửa… [33, tr. 280].
Ở Trung Quốc, khái niệm công chức Nhà nước dùng để chỉ những
người công tác trong các cơ quan hành chính Nhà nước các cấp, từ nhân
viên phục vụ. Gồm hai loại:
Công chức lãnh đạo là những người thừa hành quyền lực hành chính
12


Nhà nước, được bổ nhiệm theo các trình tự luật định, chịu sự điều chỉnh của
Hiến pháp, Điều lệ công chức và Luật Tổ chức chính quyền các cấp; và công
chức nghiệp vụ, là những người thi hành chế độ thường nhiệm, do cơ quan
hành chính các cấp bổ nhiệm và quản lý căn cứ vào Điều lệ công chức, họ
chiếm tuyệt đại đa số công chức Nhà nước, chịu trách nhiệm quán triệt,
chấp hành chính sách và pháp luật. [33, tr. 23 - 24].
Tuy mỗi nước có một quy định khác nhau về công chức, nhưng đa số
các nước đều quan niệm công chức là một nhóm người đặc biệt làm việc

nước ngày càng tăng, nhưng thực tiễn của nước ta lúc đó không có đủ
nguồn nhân lực phù hợp với những tiêu chuẩn quy định có thể nói là khá
cao đối với công chức quy định tại Quy chế công chức năm 1950 và các
văn bản được ban hành vào thời kỳ đó. Về sau, các văn bản pháp luật
thường dùng thuật ngữ “cán bộ, viên chức” được dùng phổ biến trong văn
bản pháp luật.
Đến tháng 5/1991 Hội đồng Bộ trưởng đã ban hành Nghị định số
169-HĐBT ngày 25/5/1991 của Hội đồng Bộ trưởng về công chức nhà
nước và quy định tại Điều 1: “Công dân Việt Nam được tuyển dụng và bổ
nhiệm giữ một công vụ thường xuyên trong một công sở của nhà nước ở
Trung ương hay địa phương; ở trong nước hay ngoài nước; đã được xếp
vào một ngạch, hưởng lương do ngân sách Nhà nước cấp gọi là công chức
Nhà nước”.
Tại kỳ họp thứ 10, kỳ họp Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa
Việt Nam đã ban hành Pháp lệnh cán bộ, công chức số 01/1998/PLUBTVQH 10 ngày 26/02/1998. đánh dấu một bước phát triển mới trong
quá trình xây dựng pháp luật về cán bộ, công chức ở nước ta. Điều 1 Pháp
lệnh quy định: “Cán bộ, công chức quy định tại Pháp lệnh này là công dân

14


Việt Nam, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước…” Quy
định này khẳng định quan điểm và nhận thức mới về đội ngũ cán bộ, công
chức trong giai đoạn hiện nay, nhưng vẫn chưa có sự phân biệt rõ ràng giữa
cán bộ với công chức.
Nhằm đáp ứng yêu cầu của sự phát triển kinh tế - xã hội và sự phát
triển của đời sống chính trị, pháp lý của đất nước trong tình hình mới, Quốc
hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XII, kỳ họp thứ 4 đã
thông qua luật cán bộ, công chức vào ngày 13/11/2008 và có hiệu lực từ
ngày 01/01/2010. Tại Điểm 2, Điều 4 luật cán bộ, công chức số

Nghị định số 37/2014/NĐ-CP ngày 05/05/2014 đã quy định, các cơ
quan chuyên môn thuộc UBND cấp huyện thực hiện chức năng tham mưu,
giúp UBND cấp huyện quản lý Nhà nước về ngành, lĩnh vực ở địa phương
và thực hiện một số nhiệm vụ, quyền hạn theo sự ủy quyền của UBND
huyện và theo quy định của pháp luật, góp phần bảo đảm sự quản lý thống
nhất của ngành hoặc lĩnh vực công tác ở địa phương.
Cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp huyện chịu sự chỉ đạo, quản
lý về tổ chức, vị trí việc làm, biên chế công chức, cơ cấu ngạch công chức
và công tác của UBND cấp huyện, đồng thời chịu sự chỉ đạo, kiểm tra,
hướng dẫn về chuyên môn nghiệp vụ của cơ quan chuyên môn thuộc
UBND tỉnh.
Vậy, công chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện là
những người được tuyển dụng lâu dài, hoạt động của họ gắn với quyền
hạn hành chính cấp huyện được UBND huyện trao cho và chịu trách
nhiệm trước UBND huyện về việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được
giao.

16