Những tố chất của một nhà lãnh đạo
Thập kỷ 80 xuất hiện một số nhân tố làm xáo trộn quy luật kinh doanh đã
định hình trên đất Mỹ. Thế nhưng trong sự đổi thay ấy, người ta vẫn nhận
thấy điểm tương đồng mà các tỷ phú Michael Dell, Jack Welch, Lou
Gerstner, Andy Grove, Bill Gates, Herb Kelleher và Sam Walton áp dụng.
Dưới đây là sáu điểm tương đồng của bảy vị tổng giám đốc xuất chúng này.
Những Tổng giám đốc giỏi thường xuất phát từ quan điểm thị trường. Họ
thường truyền đạt cách tiếp cận "từ ngoài vào trong" từ thị trường tới phát triển
sản phẩm trong công ty vào toàn công ty. Nói cách khác, những Tổng giám đốc
có năng lực thường lấy xuất phát điểm là thị trường, sau đó quay trở lại thiết lập
cơ chế tổ chức nhằm tập trung thỏa mãn những nhu cầu của khách hàng. Điển
hình nhất là trường hợp của Dell Computer. Công ty này luôn đặt khách hàng ở
vị trí trung tâm trong hầu hết mọi hoạt động.
Mặc dù Michael Dell đã thừa nhận mô hình kinh doanh trực tiếp của mình không
hề bắt nguồn từ những ý tưởng nào to tát cả, song chính mô hình này đã tạo ra
nét độc đáo riêng giúp công ty trở thành một tổ chức trị giá tới hơn 30 tỷ đôla.
Theo Michael Dell, "mô hình kinh doanh trực tiếp có một vài đặc điểm đặc biệt.
Việc luôn nắm bắt được nhu cầu của khách hàng rõ ràng là một trong những
thuộc tính cơ bản nhất". Khó có tập đoàn nào quan tâm và lấy khách hàng làm
trung tâm như tập đoàn của Dell, khi mỗi sản phẩm đều được sản xuất theo đơn
đặt hàng, và công ty được cơ cấu theo từng đối tượng hoặc từng nhóm khách
hàng.
Một người có thể không đồng tình với nhận định
trên là David Glass. David đã từng làm việc cùng
Sam Walton trong nhiều năm và sau đó kế tục
Sam trở thành Chủ tịch của Wal-Mart. Theo
Glass, một trong những lý do làm cho Wal-Mart
thành công hơn các công ty khác là nhờ cam kết
rất táo bạo của Walton là sẽ cung cấp cho khách
hàng hàng hóa với giá thấp nhất dù họ ở bất kỳ
đâu.

trình 6 Sigma hữu ích, ông đã sửa đổi lại những giá trị của GE và thực hiện
những chiến thuật khác để đảm bảo duy trì định hướng khách hàng trong công
Michael Dell - Người sáng lập
kiêm Tổng giám đốc tập đoàn
Dell Computer. Jack Welch -
cựu Tổng giám đốc GE. Lou
Gerstner - cựu Tổng giám đốc
IBM. Andy Grove - Đồng sáng
lập kiêm cựu Tổng giám đốc
Intel. Bill Gates - Đồng sáng
lập kiêm cựu Tổng giám đốc
của Microsoft. Herb Kelleher -
Người sáng lập kiêm cựu
Tổng giám đốc của Southwest
Airlines. Sam Walton - Người
sáng lập kiêm cựu Tổng giám
đốc của Wal-Mart.
ty. Theo Welch, cách tiếp cận "từ ngoài vào trong" (nghĩa là lấy khách hàng làm
trọng tâm để định hướng sản phẩm) là một ý tưởng lớn. Chúng ta đã kinh doanh
theo lối “từ trong ra ngoài” đã hơn một trăm năm nay. Buộc mọi thứ phải thay đổi
theo hướng ngược lại sẽ làm thay đổi cách thức kinh doanh trên thị trường".
Phần lớn những nhà lãnh đạo có tên trong cuốn sách "Những bài học của 7 tổng
giám đốc thành công nhất nước Mỹ" mà VnExpress phối hợp với Alpha Books
giới thiệu với bạn đọc đều nhận thức rất rõ chính khách hàng sẽ là người quyết
định số phận của một công ty. Vì vậy, họ đã dành một thời lượng đáng kể trong
quỹ thời gian của mình để nói chuyện với khách hàng (có người đã dành đến
50% quỹ thời gian của họ). Sam Walton đã cắt nghĩa rất hay khi ông nói rằng:
"Chỉ có một ông chủ duy nhất, đó chính là khách hàng. Ông chủ đó có thể sa thải
tất cả mọi người trong công ty từ Chủ tịch công ty trở xuống chỉ bằng một hành
động đơn giản là đem tiền đi tiêu ở nơi khác".

lòng nhiệt tình của những người khác. Họ cảm nhận mạnh mẽ về một ý tưởng,
một sản phẩm hay một quy trình cụ thể và có khả năng sử dụng hiệu quả những
công cụ ở cương vị của mình để truyền bá rộng rãi tín điều của bản thân.
Nếu nhìn vào hồ sơ của bất kỳ ai trong số bảy vị Tổng giám đốc ở đây, chúng ta
đều dễ dàng nhận ra những bằng chứng về đặc điểm này trong con người họ.
Chẳng hạn, Lou Gerstner chưa bao giờ tạo cho những người xung quanh ấn
tượng mình là một người có sức cuốn hút, thì năng lực truyền tải nhiệt huyết của
ông chỉ thực sự bộc lộ khi ông cho tiến hành thay đổi lối tư duy của mọi nhân
viên trong công ty. Gerstner đã tập trung rất nhiều vào việc khôi phục lại cách
tiếp cận “từ ngoài vào trong”. Nếu có thời gian ở gần ông ta, anh sẽ khó có thể
bỏ qua điều này.
Khi người ta hỏi David Glass liệu "Năng lực truyền tải nhiệt huyết" có phải là sự
mô tả đúng nhất về Sam Walton đã quá cố không, ông đã trả lời không hề do dự:
"Có lẽ Sam là người phù hợp với cách mô tả đó hơn bất cứ người nào khác mà
tôi biết. Từ đó thực sự đã lột tả được Sam". Glass còn nói thêm rằng: "Xét trên
khía cạnh chiến lược, anh có thể đưa ra những quyết định lớn lao nhưng điều đó
chưa hẳn đã giúp được nhiều cho anh trừ khi anh là một người lãnh đạo có khả
năng truyền cảm. Tôi đã thấy có rất nhiều doanh nghiệp được thành lập dựa trên
điều này hoặc điều kia. Nhưng nếu muốn có một công ty vĩ đại thì cần phải có cả
hai. Và đó chính là những gì chúng tôi có ở Wal-Mart".
Cũng như đa phần các nhà lãnh đạo được đề cập đến trong cuốn sách này,
Walton là người sáng lập ra công ty. Khi nói đến việc xây dựng “công ty vĩ đại”,
Glass muốn nói đến quá trình khởi động chúng. Khi một công ty được thiết lập,
nhất là khi đó là công ty dẫn đầu trên thị trường, khả năng truyền tải nhiệt huyết
của của người sáng lập sẽ giảm dần ý nghĩa.
Theo Glass, khi người sáng lập ra đi, công ty vẫn có thể tuân thủ những quy tắc
và triết lý kinh doanh, cũng như tiếp tục phát huy trên những nền tảng đó khi
công việc kinh doanh tiến triển. Tuy nhiên, khi công ty gặp biến cố, mà sớm hay
muộn thì điều này cũng sẽ xảy ra với hầu hết các công ty, trong trường hợp đó,
một sự lãnh đạo nhiệt huyết và có sức lan toả sẽ có ý nghĩa quan trọng đối với

dụng trong toàn công ty, chẳng hạn như Chu trình 6 Sigma (chương trình quản
lý chất lượng dựa vào thống kê đã được Welch cho áp dụng vào năm 1996), ông
nhấn mạnh: “Người ta không thể do dự" trước những thứ như thế này, mà phải
trở nên quá khích một chút, Welch bổ sung thêm. Những nhà lãnh đạo của chu
trình 6 Sigma đang “thay đổi chính phân tử DNA trong văn hóa của GE”.
Do đó, Welch đã rất tin tưởng vào chu trình 6 Sigma, và thành công của sáng
kiến đó đã tạo nên một phần quan trọng trong thành quả mà ông để lại cho GE.
Ông không bao giờ ngừng truyền bá thông điệp của mình, và tận dụng mọi công
cụ có trong tay để làm điều này (từ việc gửi thư điện tử trong nội bộ công ty đến
việc bổ sung những giải pháp chất lượng vào hệ thống nguyên tắc của GE).
Giống như những nhà lãnh đạo khác trong cuốn sách này, lời nói của Welch
luôn đi đôi với việc làm. Ông đã thực hiện chương trình đào tạo bắt buộc về chu
trình 6 Sigma cho nhân viên thuộc tất cả các cấp bậc, đồng thời quy định 40%
khoản tiền thưởng dành cho các giám đốc cao cấp phụ thuộc vào thành công
của chương trình.
Welch đã từng nói người lãnh đạo tài giỏi nhất phải là người có thể tạo dựng một
tầm nhìn rõ ràng và khuyến khích mọi người cùng thực hiện nó. Ông đã tóm tắt
bốn phẩm chất cơ bản tạo nên một nhà lãnh đạo thành công là "nhiệt huyết",
"truyền nhiệt huyết", "thúc đẩy" và "thực hiện".