Header Page 1 of 128.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ TÀI CHÍNH

HỌC VIỆN TÀI CHÍNH


NGÔ THÀNH NAM

TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI CÁC DOANH NGHIỆP
NGÀNH MAY MẶC TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH HẢI DƯƠNG
TRONG ĐIỀU KIỆN ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ

HÀ NỘI - 2017

luan an - luan an tien si -luan van thac si - luan van kinh te - khoa luan - tai lieu -Footer Page 1 of 128.


Header Page 2 of 128.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ TÀI CHÍNH

HỌC VIỆN TÀI CHÍNH




luan an - luan an tien si -luan van thac si - luan van kinh te - khoa luan - tai lieu -Footer Page 3 of 128.


Header Page 4 of 128.

ii

MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ...................................................................................................... i
MỤC LỤC ................................................................................................................. ii
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT ................................................................................v
DANH MỤC BẢNG ................................................................................................ vi
DANH MỤC BIỂU ................................................................................................. vii
DANH MỤC HÌNH VÀ SƠ ĐỒ ........................................................................... viii
MỞ ĐẦU ....................................................................................................................1
1.1. Tổ chức công tác kế toán trong doanh nghiệp ..........................................13
1.1.1. Khái niệm tổ chức công tác kế toán trong doanh nghiệp .............................13
1.1.2. Vai trò của tổ chức công tác kế toán trong doanh nghiệp ............................16
1.1.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến tổ chức công tác kế toán trong doanh nghiệp.17
1.1.4. Các nguyên tắc tổ chức công tác kế toán ......................................................20
1.1.5. Nhiệm vụ của tổ chức công tác kế toán trong doanh nghiệp .......................24
1.1.6. Nội dung tổ chức công tác kế toán trong doanh nghiệp ...............................25
1.2. Ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác kế toán ............................62
1.2.1. Ý nghĩa của việc ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác kế toán ....62
1.2.2. Các hình thức ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác kế toán .........63
1.3. Đặc điểm tổ chức công tác kế toán doanh nghiệp trong điều kiện ứng
dụng công nghệ thông tin ...................................................................................71
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 ........................................................................................74
Chương 2: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI CÁC

2.4. Một số mô hình thành công ở Việt Nam và kinh nghiệm của các doanh
nghiệp trên thế giới về tổ chức công tác kế toán trong điều kiện ứng dụng
công nghệ thông tin .......................................................................................... 116
2.4.1. Một số mô hình thành công ở Việt Nam .................................................... 116
2.4.2. Kinh nghiệm của các doanh nghiệp trên thế giới ...................................... 120
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 ..................................................................................... 124
Chương 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ
TOÁN TẠI CÁC DOANH NGHIỆP NGÀNH MAY MẶC TRÊN ĐỊA
BÀN TỈNH HẢI DƯƠNG TRONG ĐIỀU KIỆN ỨNG DỤNG CÔNG
NGHỆ THÔNG TIN ................................................................................. 125
3.2. Nguyên tắc hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại các doanh nghiệp
may mặc trên địa bàn tỉnh Hải Dương trong điều kiện ứng dụng công nghệ
thông tin ............................................................................................................ 128
3.2.1. Tuân thủ hành lang pháp lý của Nhà nước và Địa phương....................... 128
3.2.2. Coi trọng nhân tố con người, kết hợp với việc ứng dụng các thành tựu khoa
học - công nghệ tiên tiến, hiện đại ........................................................................ 128

luan an - luan an tien si -luan van thac si - luan van kinh te - khoa luan - tai lieu -Footer Page 5 of 128.


Header Page 6 of 128.

iv

3.2.3. Phù hợp với đặc điểm sản xuất kinh doanh và yêu cầu quản trị của
doanh nghiệp ........................................................................................................ 129
3.2.4. Kết hợp hài hòa giữa kế toán tài chính và kế toán quản trị ....................... 129
3.2.5. Đảm bảo tính kế thừa, tiết kiệm và hiệu quả.............................................. 130
3.2. Các giải pháp hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại các doanh nghiệp
may mặc trên địa bàn tỉnh Hải Dương trong điều kiện ứng dụng công nghệ

: Kế toán tài chính

KTQT

: Kế toán quản trị

CNTT

: Công nghệ thông tin

TTTT

: Thông tin truyền thông

TSCĐ

: Tài sản cố định

SXKD

: Sản xuất kinh doanh

XK

: Xuất khẩu

BHXH

: Bảo hiểm xã hội


: Đầu kỳ

CD

: Cuối kỳ

luan an - luan an tien si -luan van thac si - luan van kinh te - khoa luan - tai lieu -Footer Page 7 of 128.


Header Page 8 of 128.

vi

DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1. Tổng sản phẩm theo giá thực tế của tỉnh Hải Dương ...............................75
Bảng 2.2. Một số chỉ tiêu của ngành may mặc Hải Dương ......................................77
Bảng 2.3. Danh mục vật tư..................................................................................... 101
Bảng 2.4. Danh mục Nhà cung cấp ........................................................................ 102
Bảng 2.5. Bảng 2.6. Danh mục vật tư .................................................................... 102
Bảng 2.6. Danh mục tài khoản kế toán .................................................................. 105
Bảng 2.7. Danh mục tài khoản ............................................................................... 107
Bảng 2.8. Sổ TGNH ............................................................................................... 109
Bảng 2.9. Báo cáo KQHĐ kinh doanh Năm 2016 ................................................. 110
Bảng 2.10. Báo cáo lợi nhuận áo sơ - mi ............................................................... 112
Bảng 2.11. So sánh tổng thể giữa DN vừa và nhỏ với doanh nghiệp lớn về
triển khai ERP ............................................................................................ 123
Bảng 3.1. Cấu trúc Sổ Kế toán máy ....................................................................... 133
Bảng 3.2. Quy ước vùng dữ liệu ............................................................................ 133
Bảng 3.3. Cấu trúc Bảng Danh mục tài khoản kế toán .......................................... 136
Bảng 3.5. Quy ước vùng dữ liệu ............................................................................ 142


luan an - luan an tien si -luan van thac si - luan van kinh te - khoa luan - tai lieu -Footer Page 9 of 128.


Header Page 10 of 128.

viii

DANH MỤC HÌNH VÀ SƠ ĐỒ
Hình 2.1. Giao diện xem hóa đơn trên SAP ERP .....................................................96

Sơ đồ 1.1. Mô hình bộ máy kế toán tập trung (Phụ lục 4) ........................................27
Sơ đồ 1.2. Mô hình bộ máy kế toán phân tán (Phụ lục 5) ........................................28
Sơ đồ 1.3. Mô hình bộ máy kế toán hỗn hợp (Phụ lục 6) .........................................28
Sơ đồ 1.4. Hệ thống hoạch định nguồn lực doanh nghiệp ........................................68
Sơ đồ 1.5. Luồng dữ liệu nghiệp vụ hệ thống ERP ...................................................69
Sơ đồ 1.6. Mô hình tổ chức mạng thông tin kế toán .................................................72
Sơ đồ 2.1. Quy trình sản xuất áo Sơ-mi ....................................................................82
Sơ đồ 2.2. Quy trình sản xuất áo Jacket ....................................................................82
Sơ đồ 2.3. Sơ đồ bộ máy quản trị Công ty cổ phần may mặc ...................................85
Sơ đồ 2.4. Sơ đồ bộ máy quản trị công ty TNHH may mặc .....................................89
Sơ đồ 2.5. Mô hình kế toán thủ công kết hợp phần mềm hỗ trợ ...............................92
Sơ đồ 2.6. Mô hình ứng dụng phần mềm kế toán máy trạm .....................................93
Sơ đồ 2.7. Mô hình ứng dụng phần mềm kế toán trên mạng LAN ...........................94
Sơ đồ 2.8. Tổ chức bộ máy kế toán ...........................................................................97
Sơ đồ 3.1. Quy trình kế toán .................................................................................. 134

luan an - luan an tien si -luan van thac si - luan van kinh te - khoa luan - tai lieu -Footer Page 10 of 128.



- Các doanh nghiệp may mặc trên địa Hải Dương có quy mô vừa và nhỏ là
chủ yếu; dây truyền công nghệ mang tính truyền thống với hình thức gia công hàng

luan an - luan an tien si -luan van thac si - luan van kinh te - khoa luan - tai lieu -Footer Page 11 of 128.


Header Page 12 of 128.

2

may mặc xuất khẩu cho các đối tác nước ngoài. Hàm lượng công nghệ, tính sáng
tạo trong thiết kế rất khiêm tốn. Do đó, đóng góp trong giá trị sản phẩm gia công
phần lớn là chi phí nhân công.
- Doanh nghiệp may mặc trên địa bàn tỉnh Hải Dương về cơ bản là độc lập
với nhau, không nằm trong Tập đoàn Dệt may Việt Nam. Các doanh nghiệp may
mặc trên địa bàn tỉnh Hải Dương không có được các ưu đãi, quan tâm về chính sách
đầu tư, vốn kinh doanh, công nghệ và các chương trình xúc tiến xuất khẩu, mở rộng
thị trường ngoài nước như các doanh nghiệp thuộc tập đoàn kinh tế lớn của Nhà nước.
Như vậy, các doanh nghiệp may mặc trên địa bàn tỉnh Hải Dương không có
các lợi thế nổi trội, trước hết, so với các doanh nghiệp cùng ngành ở trong nước;
rộng hơn, so với các doanh nghiệp nước ngoài trong môi trường toàn cầu hóa và hội
nhập kinh tế quốc tế sâu rộng. Trong điều kiện đó, việc củng cố, tăng cường, thúc
đẩy các yếu tố nội lực gần như là yêu cầu bắt buộc. Một trong các ưu tiên hàng đầu
là lựa chọn các giải pháp ứng dụng công nghệ thông tin trong quản trị các nguồn lực
của doanh nghiệp nói chung, trong công tác kế toán nói riêng để phát huy, cộng
hưởng các nguồn lực này tạo ra sức mạnh mới cho doanh nghiệp.
Trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế, các doanh nghiệp may mặc trên địa
bàn tỉnh Hải Dương đứng trước những thời cơ và thách thức mới. Để giành được lợi
thế trong cạnh tranh và chiếm lĩnh thị trường, các doanh nghiệp may mặc cần tổ
chức quá trình sản xuất kinh doanh một cách hiệu quả. Tổ chức công tác kế toán

công trình khoa học đã được công bố, cụ thể như sau:
- Sách chuyên khảo “Xây dựng mô hình tổ chức kế toán cho doanh nghiệp
vừa và nhỏ ở Việt Nam” (2011) của nhóm tác giả của Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí
Minh do PGS.TS Võ Văn Nhị làm chủ biên.
Công trình này nghiên cứu tổng quan về tổ chức công tác kế toán trong
doanh nghiệp; thực trạng công tác kế toán ở các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Việt
Nam. Từ đó, đề xuất mô hình tổ chức công tác kế toán cho các doanh nghiệp này.
Các tác giả tiếp tục đi sâu nghiên cứu về tổ chức công tác kế toán theo các phần
hành khác nhau như kế toán vốn bằng tiền và các khoản phải thu; kế toán các yếu tố
cơ bản của quá trình kinh doanh; kế toán chi phí và giá thành; kế toán bán hàng và
đầu tư tài chính…
Các tác giả đã hệ thống hóa tương đối đầy đủ hệ thống lý luận liên quan đến
tổ chức công tác kế toán. Tuy nhiên, nội dung tổ chức công tác kế toán chưa gắn
liền với việc ứng dụng tại các doanh nghiệp cụ thể, đặc biệt là các doanh nghiệp
may mặc.

luan an - luan an tien si -luan van thac si - luan van kinh te - khoa luan - tai lieu -Footer Page 13 of 128.


Header Page 14 of 128.

4

- Một số luận án tiến sĩ nghiên cứu về tổ chức công tác kế toán tại các doanh
nghiệp, cụ thể như sau:
+ Các luận án: “Hoàn thiện tổ chức công tác kế toán trong các doanh nghiệp
thuộc tập đoàn dầu khí quốc gia Việt Nam” (2011) của tác giả Trần Hải Long;
“Hoàn thiện tổ chức kế toán trong các Công ty cổ phần sản xuất xi măng Việt Nam”
(2012) của tác giả Ngô Thị Thu Hương; “Tổ chức công tác kế toán ở các tập đoàn
kinh tế Việt Nam theo mô hình công ty mẹ - công ty con” (2012) của tác giả

tại các quốc gia phát triển; từ đó, định hướng việc thiết kế mô hình kế toán quản trị
chi phí cho các doanh nghiệp Việt Nam.
Tác giả Nguyễn Thị Ngọc Lan đã xây dựng mô hình bộ máy kế toán quản trị
chi phí kết hợp với hệ thống ERP và các kỹ thuật, phương pháp đặc trưng của kế
toán quản trị chi phí để ghi nhận, xử lý, phân tích và cung cấp thông tin cần thiết
cho các nhà quản trị nhằm kiểm soát và quản trị chi phí hiệu quả.
Các công trình này chủ yếu tập trung nghiên cứu về kế toán quản trị và kế
toán quản trị chi phí với phạm vi không gian nghiên cứu tương đối rộng so với địa
bàn cấp tỉnh. Các tác giả chưa nhấn mạnh đến vai trò, mức độ ảnh hưởng của công
nghệ thông tin đến các nội dung tổ chức công tác kế toán quản trị nói riêng và tổ
chức công tác kế toán nói chung.
2.2. Các công trình khoa học liên quan đến ứng dụng công nghệ thông tin
trong công tác kế toán
* Các công trình khoa học ở trong nước
Ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác kế toán là xu thế tất yếu. Do
đó, các công trình liên quan đến vấn đề này cũng được nhiều tác giả đi sâu nghiên
cứu. Một số công trình cụ thể như sau:
- Sách chuyên khảo “Hướng dẫn thực hành lập sổ sách kế toán, báo cáo tài
chính và báo cáo thuế GTGT trên Excel” (2013) do Th.s Đặng Văn Sáng (chủ biên).
Trong đó, các tác giả đã thiết kế, xây dựng hệ thống thông tin kế toán trên phần
mềm Excel để ghi nhận, phản ánh các nghiệp vụ kinh tế phát sinh và lập các sổ kế
toán chi tiết, sổ kế toán tổng hợp, báo cáo tài chính, báo cáo thuế theo một số hình
thức kế toán chủ yếu như Nhật ký chung hoặc Chứng từ ghi sổ… thông qua việc sử
dụng kết hợp các hàm và chức năng do phần mềm hỗ trợ.
Đây là công trình có tính ứng dụng cao. Tuy nhiên, các tác giả mới chỉ nhấn
mạnh đến yếu tố kỹ thuật trong tính toán, xử lý; chưa đưa ra các kiến giải về nguyên
tắc hoạt động của hệ thống để có thể ứng dụng, bổ sung, phát triển tại các doanh
nghiệp cụ thể.
- Luận án “Một số giải pháp nâng cao chất lượng tổ chức sử dụng phần mềm


- Luận án “Xác định và kiểm soát các nhân tố ảnh hưởng chất lượng thông tin
kế toán trong môi trường ứng dụng hệ thống hoạch định nguồn lực doanh nghiệp
(ERP) tại các doanh nghiệp Việt Nam” (2013) của tác giả Nguyễn Bích Liên. Trong
đó, tác giả nghiên cứu chất lượng thông tin ở góc độ tin học, đảm bảo tính chính xác và
tin cậy trong môi trường ERP; xác định, kiểm soát các nhân tố ảnh hưởng chất lượng
thông tin kế toán trong môi trường ERP tại các doanh nghiệp Việt Nam.

luan an - luan an tien si -luan van thac si - luan van kinh te - khoa luan - tai lieu -Footer Page 16 of 128.


Header Page 17 of 128.

7

ERP là một dạng ứng dụng công nghệ thông tin ở mức độ cao. Các
giải pháp đưa ra phục vụ cho các tổ chức tư vấn triển khai ERP và các doanh
nghiệp cần triển khai ERP để lựa chọn hệ thống ERP phù hợp, hiệu quả. Tác
giả chưa đưa ra được các giải pháp khai thác và sử dụng ERP trong thực tế.
* Một số công trình khoa học ở nước ngoài
- Bài báo khoa học “Công nghệ thông tin và chất lượng của hệ thống thông
tin kế toán tại các doanh nghiệp lớn và vừa ở Croatia” (2012) của tác giả Ivana
Mamic Sacer tại Đại học Zagreb. Trong đó, tác giả đã phân tích các tác động của
công nghệ thông tin đến công tác kế toán và các tiêu thức đánh giá chất lượng thông
tin của hệ thống thông tin kế toán. Tác giả đã đưa ra chỉ sổ đánh giá chất lượng
thông tin kế toán bằng (=) tỷ số giữa lợi ích thu được từ hệ thống thông tin kế toán
so với các chi phí để triển khai và duy trì hệ thống đó.
- Bài báo khoa học “Công nghệ thông tin và vai trò của nó với kế toán thực
hành” (2014) của tác giả Shirzad Amiri tại Đại học Hồi giáo, Iran. Thông qua điều
tra thực tế các nhóm đối tượng khác nhau, tác giả đã kết luận công nghệ thông tin
và kế toán là không thể tách rời nhau.

đối rộng so với địa bàn cấp tỉnh.
- Luận án “Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm
trong các doanh nghiệp may mặc trên địa bàn thành phố Hưng Yên” (2016) của tác
giả Nguyễn Thu Hiền. Luận án đã hệ thống hóa hệ thống lý luận về kế toán chi phí
và tính giá thành trong doanh nghiệp; khảo sát thực trạng, phân tích được những đặc
điểm hoạt động của các doanh nghiệp may mặc trên địa bàn thành phố Hưng Yên
ảnh hưởng đến tổ chức kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành, một nội dung cụ
thể của tổ chức công tác kế toán. Ngoài ra, tác giả đã đánh giá thực trạng, nghiên cứu
các mô hình điển hình của các nước trên thế giới và đưa ra các giải pháp phù hợp.
Tóm lại, từ những khái quát trên đây, tác giả nhận thấy một số vấn đề chưa
được nghiên cứu về tổ chức công tác kế toán tại các doanh nghiệp may mặc trên địa
bàn tỉnh Hải Dương trong điều kiện ứng dụng công nghệ thông tin. Cụ thể là:
- Đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp trên địa bàn
tỉnh Hải Dương (không thuộc Tập đoàn Dệt may Việt Nam) có khác biệt gì so với
các doanh nghiệp may mặc thuộc Tập đoàn Dệt may Việt Nam; những đặc điểm
này có ảnh hưởng như thế nào đến tổ chức công tác kế toán;
- Những mô hình ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác kế toán tại
các doanh nghiệp may mặc trên địa bàn tỉnh Hải Dương;
- Khảo sát, đánh giá thực trạng tổ chức công tác kế toán tại các doanh nghiệp
may mặc trên địa bàn tỉnh Hải Dương; các giải pháp hoàn thiện tổ chức công tác kế

luan an - luan an tien si -luan van thac si - luan van kinh te - khoa luan - tai lieu -Footer Page 18 of 128.


Header Page 19 of 128.

9

toán tại các doanh nghiệp may mặc trên địa bàn tỉnh Hải Dương theo các mức độ
ứng dụng công nghệ thông tin khác nhau, ở từng nội dung cụ thể.

luan an - luan an tien si -luan van thac si - luan van kinh te - khoa luan - tai lieu -Footer Page 19 of 128.


Header Page 20 of 128.

10

công tác kế toán tại các doanh nghiệp may mặc trên địa bàn tỉnh Hải Dương trong
điều kiện ứng dụng công nghệ thông tin.
+ Về không gian: Những vấn đề thực tiễn của đề tài được nghiên cứu trên cơ
sở một số doanh nghiệp may mặc trên địa bàn tỉnh Hải Dương mang tính điển hình
về quy mô, hình thức sở hữu vốn và đặc điểm quy trình sản xuất sản phẩm. Những
doanh nghiệp này không thuộc Tập đoàn Dệt may Việt Nam.
+ Về thời gian: Luận án đi sâu nghiên cứu thực trạng tổ chức tổ chức công
tác kế toán tại các doanh nghiệp may mặc trên địa bàn tỉnh Hải Dương trong điều
kiện ứng dụng công nghệ thông tin giai đoạn từ năm 2011- 2016.
5. Phương pháp nghiên cứu

- Cơ sở phương pháp luận:
Tác giả sử dụng phương pháp luận trên quan điểm của chủ nghĩa duy vật lịch
sử và phép biện chứng duy vật để nghiên các vấn đề đặt ra của Luận án. Theo đó,
từng đối tượng, nội dung nghiên cứu được xem xét trong mối liên hệ, tác động qua
lại với nhau và trong sự vận động, phát triển không ngừng; đảm bảo xem xét toàn
diện các khía cạnh khác nhau của vấn đề; đồng thời, các nội dung nghiên cứu phải
được trình bày có hệ thống, logic, cụ thể theo quy trình nhận thức từ trực quan sinh
động đến tư duy trừu tượng; từ tư duy trừu tượng đến thực tiễn.
- Phương pháp nghiên cứu:
Trong quá trình nghiên cứu đề tài Luận án, tác giả đã sử dụng kết hợp linh
hoạt các phương pháp nghiên cứu để thu thập thông tin, dữ liệu; nghiên cứu tài liệu
và xử lý dữ liệu đã thu nhập được thông qua phân tích, so sách, tổng hợp, đánh giá

Tài liệu thứ cấp được thu thập từ các nguồn thông tin gián tiếp khác, như
Niên giám thống kê, tài liệu thống kê chuyên đề của Cục Thống kê Hải Dương;
Website của các cơ quan quản lý nhà nước như Cục Thuế tỉnh Hải Dương, Sở Kế hoạch
và Đầu tư tỉnh Hải Dương…; các sách chuyên khảo, báo, tạp chí có liên quan…
+ Phương pháp xử lý dữ liệu đã thu thập:
Sau khi nhận được các Phiếu điều tra; kết quả phỏng vấn và các tài liệu thứ
cấp khác, tác giả thực hiện việc tổng hợp, phân tích dữ liệu đã thu thập được bằng
phần mềm Excel để các tính các tỷ lệ, chỉ số thống kê nhằm đánh giá thực trạng tổ
chức công tác kế toán trong phạm vi nghiên cứu. Kết quả tổng hợp, phân tích được
sắp xếp, phân loại và sử dụng trong Luận án như các căn cứ khoa học khi đưa ra các
nhận định, đánh giá đảm bảo tính khách quan, xác thực.
6. Những đóng góp mới của luận án

- Hệ thống hoá những vấn đề lý luận về tổ chức công tác kế toán trong điều
kiện ứng dụng công nghệ thông tin theo các mức độ và mô hình ứng dụng công
nghệ thông tin khác nhau.

luan an - luan an tien si -luan van thac si - luan van kinh te - khoa luan - tai lieu -Footer Page 21 of 128.


Header Page 22 of 128.

12

- Đưa ra được kết quả khảo sát thực trạng; trên cơ sở phân tích số liệu, đề tài
tìm ra được những mặt còn hạn chế trong tổ chức công tác kế toán tại các doanh
nghiệp may mặc trên địa bàn tỉnh Hải Dương.
- Đề xuất các giải pháp về từng nội dung tổ chức công tác kế toán tại các
doanh nghiệp may mặc trên địa bàn tỉnh Hải Dương theo các mức độ ứng dụng
công nghê thông tin khác nhau.

công tác kế toán một cách khoa học, hiệu quả chính là cơ sở để cung cấp thông tin
nhanh chóng, kịp thời, chính xác, thiết thực phục vụ cho việc quản trị doanh nghiệp.
Hiện nay, tồn tại một số quan điểm về tổ chức công tác kế toán trong doanh
nghiệp. Cụ thể như sau:
Quan điểm thứ nhất cho rằng, tổ chức công tác kế toán trong doanh nghiệp là
một hệ thống các thành phần công việc khác nhau nhằm phát huy tối đa vai trò,
chức năng của kế toán trong quản trị doanh nghiệp, như:
“Tổ chức công tác kế toán cần được hiểu như một hệ thống các yếu tố cấu
thành gồm: tổ chức bộ máy kế toán, tổ chức vận dụng các phương pháp kế toán, kỹ
thuật hạch toán, tổ chức vận dụng các chế độ, thể lệ kế toán… mối liên hệ và sự tác
động giữa các yếu tố đó với mục đích đảm bảo các điều kiện cho việc phát huy tối
đa chức năng của hệ thống các yếu tố đó” [23, tr.201].
Hoặc “Tổ chức công tác kế toán là một hệ thống các yếu tố cấu thành, gồm
tổ chức bộ máy kế toán, tổ chức vận dụng các phương pháp và kỹ thuật hạch toán
kế toán, tổ chức thực hiện các chính sách kinh tế - tài chính và kế toán, cùng với
mối liên hệ và sự tác động giữa các yếu tố đó nhằm phát huy tối đa chức năng của
hệ thống” [32, tr.20].

luan an - luan an tien si -luan van thac si - luan van kinh te - khoa luan - tai lieu -Footer Page 23 of 128.


Header Page 24 of 128.

14

Theo quan điểm này, tổ chức công tác kế toán không chỉ là tổ chức bộ máy
kế toán mà còn bao gồm việc vận dụng hệ thống các công cụ của kế toán bao gồm
chứng từ kế toán, tính giá, tài khoản kế toán, tổng hợp và cân đối kế toán trong
khuôn khổ hệ thống pháp lý hiện hành về kế toán, tài chính.
Quan điểm thứ hai cho rằng, “Tổ chức công tác kế toán là tổ chức thu nhận, hệ

15

Theo quan điểm của tác giả, Tổ chức công tác kế toán trong doanh nghiệp
là tổ chức con người, cơ sở vật chất để vận dụng các phương pháp kế toán nhằm
thu thập, xử lý, kiểm tra, phân tích và cung cấp thông tin phục vụ cho việc quản
trị doanh nghiệp và cho các đối tượng khác có nhu cầu sử dụng thông tin từ
doanh nghiệp.
Tổ chức công tác kế toán phù hợp với quy mô, đặc điểm tổ chức sản xuất
kinh doanh và yêu cầu quản trị cụ thể của doanh nghiệp có ý nghĩa rất quan trọng
trong việc nâng cao chất lượng, hiệu quả điều hành, quản trị các hoạt động của
doanh nghiệp. Với chức năng thông tin, kiểm tra tình hình hoạt động của doanh
nghiệp một cách thường xuyên, liên tục và có hệ thống, tổ chức công tác kế toán là
một trong các mặt quan trọng được các doanh nghiệp quan tâm. Tổ chức công tác
kế toán không chỉ là tổ chức một bộ máy quản trị trong doanh nghiệp mà nó còn
bao hàm cả tính nghệ thuật trong việc xác lập các yếu tố và các mối liên hệ tác động
đến công tác kế toán, đảm bảo phát huy tối đa các chức năng của kế toán. Tổ chức
công tác kế toán doanh nghiệp, ngoài việc tuân thủ các nguyên tắc chung của khoa
học tổ chức, còn phải gắn với đặc thù của hạch toán kế toán vừa là môn khoa học,
vừa là nghệ thuật ứng dụng để việc tổ chức đảm bảo được tính linh hoạt, đồng bộ và
hiệu quả nhằm đạt được mục tiêu chung là tối đa hóa lợi nhuận.
Trong điều kiện ứng dụng công nghệ thông tin, yếu tố công nghệ đóng vai
trò rất quan trọng. Tùy vào các mức độ, mô hình ứng dụng, nó làm thay đổi cách
thức thu thập, xử lý, kiểm tra, phân tích và cung cấp thông tin kế toán theo hướng
ngày càng chính xác, nhanh chóng, kịp thời, đáp ứng tốt yêu cầu quản trị của doanh
nghiệp và chức năng quản lý của Nhà nước. Mặt khác, từng nội dung tổ chức công
tác kế toán cũng phải được điều chỉnh để kết hợp hài hòa giữa nhân tố con người và
yếu tố công nghệ; trong đó, nhân tố con người đóng vai trò quyết định, yếu tố công
nghệ thông tin là công cụ hỗ trợ đắc lực để tăng năng suất, chất lượng, hiệu quả của
công tác kế toán.