CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập- tự do- hạnh phúc
ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
Kính gửi: - Hội đồng xét duyệt TĐKT Phòng GDĐT Hưng Hà
- Hội đồng xét duyệt TĐKT Trường Mầm non Phạm Kính Ân
Tôi ghi tên dưới đây:
Họ và tên: Đỗ Thu Hà
Ngày tháng năm sinh: 16/8/1981
Tỷ lệ % đóng góp vào việc tạo ra sáng kiến: 100%
Là tác giả đề nghị xét công nhận sáng kiến: “Một số biện pháp tổ chức tốt
các trò chơi thực nghiệm giúp trẻ 4 – 5 tuổi học tốt môn khám phá khoa
học tại trường mầm non”
Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Lĩnh vực phát triển nhận thức
Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu: Tháng 9 năm 2017
Mô tả bản chất của sáng kiến
* Tình trạng giải pháp đã biết:
Ở trường mầm non trẻ không chỉ được chăm sóc mà còn được thực
hiện nhiều hoạt động khác nhau trong ngày. Trong đó hoạt động “khám phá
khoa học” có ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển nhận thức cho trẻ. Hoạt
động này nhằm thể hiện sự thích thú và đam mê khám phá sẽ nuôi dưỡng tình
yêu thiên nhiên trong trẻ chứ không phải là những kiến thức khoa học mà trẻ
thu lượm được. Đồng thời thông qua các hoạt động khám phá khoa học sẽ
giúp cho trẻ dần hình thành và phát triển các kỹ năng quan sát, kỹ năng tư
duy, phân tích, tổng hợp, khái quát và những đam mê được tìm hiểu khoa học.
*Mục đích của giải pháp:
Giúp trẻ khám phá khoa học thông qua các trò chơi thực nghiệm. Trẻ
được và khám phá bằng các giác quan.
Bắt đầu hiểu thí nghiệm là gì và trở nên có chủ định cũng như sáng tạo
hơn trong việc khám phá.
1


dụng cụ đơn giản, ít tốn kém, đảm bảo vệ sinh, an toàn cho trẻ.
2


Các trò chơi thực nghiệm cần có tính gợi mở, hấp dẫn, phự hợp với lứa
tuổi để kích thích được sự tìm tòi khám phá của trẻ, giúp trẻ phát triển ngôn
ngữ, các thao tác tư duy như: so sánh, phân tích - tổng hợp, óc phán đoán và
khả năng suy luận của trẻ cũng được phát triển
*Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp
dụng sáng kiến theo ý của tác giả
Phát huy sự hứng thú, tò mò, thích khám phá các sự vật hiện tượng
xung quanh.
Hình thành cho trẻ một số kỹ năng, thao tác thử nghiệm khám phá
khoa học.
Trẻ ngày càng có kỹ năng quan sát tốt, biết suy đoán, phán đoán nhằm
tìm ra một kết quả chính xác.
Không chỉ khám phá trong góc khoa học hoặc trong các hoạt động khoa
học mà trẻ còn được khám phá, áp dụng và phát hiện được rất nhiều điều qua
các môn học khác.
Tôi xin cam đoan mọi thông tin nêu trong đơn là trung thực đúng sự
thật và hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật
Hưng Nhân, ngày 25 tháng 03 năm 2018
Người nộp đơn

Đỗ Thu Hà

3


BÁO CÁO SÁNG KIẾN

rất ngạc nhiên và tự hỏi trẻ mầm non chứ có phải học sinh cấp II, III đâu mà
khám phá khoa học. Vì trong chúng ta luôn sẵn một ý nghĩ rằng khoa học là
cái luôn cần đến nhiều tri thức và phải luôn sang tạo ra những hoạt động, trũ
chơi cho trẻ khám phá. Thế nhưng, nếu suy nghĩ theo hướng khoa học thì
khám phá khoa học là tìm hiểu những kinh nghiệm trong cuộc sống hàng
ngày dành cho trẻ mầm non.. Và thí nghiệm khoa học dành cho trẻ em không
phải là kiến thức khoa học mà qua đó trẻ học cách tìm hiểu về khoa học, biết
suy đoán, phân tích và nêu kết quả theo suy nghĩ thì chúng ta sẽ nhận thấy
khoa học không phải là cái gì đó quá khó và xa vời với trẻ.
Ở trường mầm non trẻ không chỉ được chăm sóc mà còn được thực
hiện nhiều hoạt động khác nhau trong ngày. Trong đó hoạt động “khám phá
khoa học” có ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển nhận thức cho trẻ. Hoạt
động này nhằm thể hiện sự thích thú và đam mê khám phá sẽ nuôi dưỡng tình
yêu thiên nhiên trong trẻ chứ không phải là những kiến thúc khoa học mà trẻ
thu lượm được. Đồng thời thông qua các hoạt động khám phá khoa học sẽ
giúp cho trẻ dần hình thành và phát triển các kỹ năng quan sát, kỹ năng tư
duy, phân tích, tổng hợp, khái quát và những đam mê được tìm hiểu khoa
học.
Để làm được như vậy thì các trò chơi thực nghiệm là không thể thiếu để
trẻ được trải nghiệm và giải quyết tình huống một cách rất sáng tạo bằng tính
tò mò bẩm sinh vốn luôn xuất hiện không ngừng trong cuộc sống hàng ngày,
nhận ra những quy luật trong quá trình sinh hoạt của con người. Việc vừa
mang lại niềm vui và sự quan tâm về khoa học một cách tự nhiên, vừa chuẩn
5


bị một nền tảng suy nghĩ khoa học đang trở thành một mục tiêu lớn trong
ngành giáo dục khoa học mầm non. Hơn nữa, điều đó cũng giúp ích cho trẻ
hình thành thái độ sống khoa học và tự mình tìm được phương pháp giải
quyết vấn đề một cách sáng tạo.

học.
Từ những lý do trên, tôi đã trăn trở, suy nghĩ, tìm tòi, nghiên cứu và lựa
chọn đề tài:“Một số biện pháp tổ chức tốt các trò chơi thực nghiệm giúp trẻ
4 – 5 tuổi học tốt môn khám phá khoa học tại trường mầm non”.
3.2 Nội dung giải pháp đề nghị công nhận sáng kiến
*Mục đích của giải pháp
Giúp trẻ khám phá khoa học thông qua các trò chơi thực nghiệm. Trẻ
được và khám phá bằng các giác quan.
Bắt đầu hiểu thí nghiệm là gì và trở nên có chủ định cũng như sáng tạo
hơn trong việc khám phá.
Thường dành nhiều thời gian và chú ý hơn vào các hoạt động mà trẻ
thích. Thích chơi theo nhóm 5 – 6 trẻ và thích trao đổi trong nhóm nhỏ
Có thể làm một số thí nghiệm do cô hướng dẫn và có thể giải thích theo
nhiều cách khác nhau
Bắt đầu đưa ra những dự đoán dựa trên những gì trẻ được trải nghiệm.
Thích nghĩ ra các lời giải thích về những gì quan sát được, thường thêm các
chi tiết tưởng tượng vào các sự sự việc
*Nội dung của giải pháp
Có thể nắm bắt các khái niệm trừu tượng nhưng trẻ vẫn cần các sự việc
có thực để giải thích các khái niệm đó.
Trẻ bắt đầu suy nghĩ lập kế hoạch cho một hoạt động, chẳng hạn như
nghĩ về việc gieo hạt trước khi trẻ thực hiện hành động thực tế. Chính vì vậy,
được trực tiếp thí nghiệm với các vật mà mình đang học quả là một điều thích
thú đối với trẻ.
Từ đó tôi đã tiến hành một số biện pháp như sau :
1. Khảo sát khả năng khám phá khoa học của trẻ
Để giúp cho việc xây dựng các trò chơi thực nghiệm giúp trẻ khám
phá khoa học hiệu quả, thực sự có chất lượng, đáp ứng được tình hình thực tế
của lớp, phù hợp với khả năng của học sinh lớp mình thì đây là việc làm vô
7

gợi mở giúp trẻ tìm tòi những câu trả lời.

8


Dựa vào đặc điểm và khả năng nhận thức của trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi và kết
quả khảo sát đầu đầu năm. Tôi đã tìm hiểu và nghiên cứu các tài liệu về khám
phá khoa học của nhà xuất bản giáo dục và nhà xuất bản Hà Nội bao gồm:
+ Trẻ mầm non khám phá khoa học ( Viện nghiên cứu sư phạm – TS Hồ Lam
Hồng )
+ Các hoạt động khám phá khoa học của trẻ mầm non ( Trần Thị Ngọc Trâm
– Nguyễn Thị Nga.
Qua quá trình nghiên cứu tài liệu, tôi đã có thể nắm được chính xác, đầy
đủ các nội dung, yêu cầu, cách tiến hành các trò chơi thực nghiệm giúp trẻ 4 –
5 tuổi khám phá khoa học. Và tôi đó thực hiện theo bảng kế hoạch xây dựng
các trò chơi thực nghiệm theo chủ đề như sau:
Stt
1

Chủ đề
Bản thân
( 3 thử nghiệm)

Nội dung thực hiện
- Khám phá về một
số giác quan của cơ
thể con người.

2


- Khám phá khoa
học về thực vật.

6

Giao thông

Cho trẻ khám phá

Các trò chơi thử nghiệm
- Sờ ,ngửi ,nếm và đoán tên
đồ vật
- Truyền tin
- Bé khám phá bản thân
- Cái nào nóng hơn
- Vật chìm – vật nổi
- Cái nào nặng hơn
- Tại sao các đồ vật lại nóng
lên
- Hỗn hợp cát, vôi, xi măng
- Đất như thế nào
- Sự chuyển động của cá
- bài hát các con vật
- Dấu chân con vật cưng
Hoa nở như thế nào?
- Chọn lá
- Mầm và rễ
- Cây cần gì để lớn lên và
phát triển.
- Vui cùng trái cây

- Làm thế nào có thể đi dưới
trời nắng
- Gió có từ đâu
- Những đồ vật bay và
không bay
- Những chiếc chong chóng
- Ánh sáng đi như thế nào
- Các đám mây

Việc nắm bắt được nội dung, yêu cầu, cách tiến hành trò chơi thực
nghiệm sẽ giúp tôi biên soạn và sáng tạo thêm các trò chơi thử nghiệm khám
phá khoa học cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi lớp tôi phù hợp với nội dung giáo dục,
linh hoạt trong việc lồng ghép vào trong chủ đề tương ứng giúp trẻ đạt được
yêu cầu của quá trình học bộ môn khoa học
3. Xây dựng môi trường lớp học gây hứng thú cho trẻ tham gia
thực hiện
Môi trường lớp học đẹp và sáng tạo sẽ giúp trẻ chơi, trẻ hoạt động tốt
hơn. Bởi môi trường hoạt động vừa để thoả mãn nhu cầu vui chơi, giao tiếp,
nhận thức, nhu cầu hoạt động cùng nhau của trẻ, vừa tạo cơ hội cho trẻ được
chơi và hoạt động theo sở thích tích cực, độc lập, sáng tạo vận dụng những kỹ
năng đó học vào các hoạt động khác, các tình huống trong quá trình hoạt
động. Việc xây dựng môi trường học và vui chơi cho trẻ sẽ là phương tiện, là
điều kiện giúp trẻ hình thành các kỹ năng quan sát, phân tích, và những đam
mê tìm hiểu khám phá. Chính vì vậy, khi vào đầu năm học mới tôi đó rất chú
ý đến việc xây dựng môi trường lớp học, đặc biệt là góc khám phá “Bé với
thiên nhiên” nhằm giúp trẻ khơi dậy tính tò mò, óc sáng tạo, những hiểu biết
về các sự vật, hiện tượng xung quanh và giáo dục trẻ thái độ ứng xử đúng đắn
với thiên nhiên, với xã hội.
10


chất và tình yêu, sự hiểu biết về sự vật hiện tượng, lòng nhân ái và khả năng
11


tìm hiểu môi trường xung quanh. Khi sáng tạo các trò chơi thực nghiệm giúp
trẻ khám phá khoa học, tôi luôn lưu ý đến các yêu cầu đối với các trò chơi thử
nghiệm như: những thử nghiệm tiến hành phải có sự thay đổi rõ ràng để giúp
trẻ dễ nhận biết. Thử nghiệm không đòi hỏi điều kiện đặc biệt, dễ thực hiện, là
những hiện tượng diễn ra trong cuộc sống. Những thử nghiệm không được
gây thiệt hại cho vật làm thử nghiệm ( Ví dụ : Làm chết cây, chết con vật).
Không chọn thử nghiệm có thời gian quá lâu vì trẻ dễ quên mất những gì xảy
ra ban đầu. Phải đảm bảo an toàn cho trẻ trong quá trình thử nghiệm (an toàn
về dụng cụ, vật liệu.
Tôi cùng đồng nghiệp, tổ chuyên môn khối 4-5 tuổi đã họp bàn và tổ
chức một số trò chơi thực nghiệm dựa theo bảng xây dựng kế hoạch các chủ
đề từ đầu năm học, giúp giáo viên dễ dàng lựa chọn đề tài, chuẩn bị đồ dùng
và tổ chức hoạt động có hiệu quả. Cụ thể tôi đã sáng tạo và tổ chức một số trò
chơi thực nghiệm giúp trẻ khám phá khoa học theo chủ đề như sau:
4.1.Chủ đề : Bản thân
VD : Trò chơi thử nghiệm : Truyền tin
* Mục đích:
- Trẻ biết được tác dụng của các giác quan thông qua trò chơi
- Trẻ biết phối hợp ăn ý với bạn trong nhóm
* Chuẩn bị:
- 2 quả bóng bay
- Một số tranh về các giác quan
* Cách tiến hành:
Cho trẻ đầu hàng lên nhìn bức tranh về các giác quan và về hàng truyền
tin bằng cách áp sát quả bóng bay vào tai bạn đứng thứ hai và cứ như vậy cho
tới trẻ cuối cùng. Trẻ cuối cùng sẽ đoán tên giác quan trong bức tranh mà cô

Trẻ nhận biết được sự khác nhau của các nguyên vật liệu và sự thay đổi
khi trộn các nguyên vật liệu đó lại với nhau.
Nhận ra sự thay đổi khi đổ nước vào trộn thành một hỗn hợp chất nhão
Biết được các nguyên vật liệu dùng để xây nhà
* Chuẩn bị
Một ít cát, vôi, xi măng đựng trong hộp
Xô đựng nước sạch, cốc múc nước
13


Khay đựng, bay nhỏ, xẻng nhỏ
Giấy nilông để các nguyên vật liệu
* Cách tiến hành:
Giáo viên cho trẻ quan sát các loại nguyên vật liệu, sờ và nêu nhận xét.
Sau đó cho trẻ trộn nguyên liệu và nêu nhận xét sự khác biệt sau khi trộn
Trẻ sờ và nêu cảm nhận về các nguyên vật liệu.
Trẻ trộn các nguyên vật liệu và nêu nhận xét.
Cho nước vào và dùng bay trộn đều đến khi nhuyễn các hỗn hợp tạo thành
hợp chất nhão.
Trẻ cho nước vào trôn nguyên vật liệu và nêu sự khác biệt
Trẻ quan sát và giải thích
* Giải thích và kết luận:
Các nguyên liệu cát, vôi, xi măng khi trộn vào nước sẽ kết dính lại với
nhau để tạo thành hợp chất nhão, có tác dụng kết nối các viên gạch lại với
nhau để tạo thành đồ vật theo ý muốn, có thể trang trí thành 1 bức tranh.
4.4. Chủ đề: động vật
VD: Trò chơi thử nghiệm : Bóng hình các con vật
* Mục đích :
Trẻ nhận biết ánh sáng và bóng tối, các hình được tạo ra bởi ánh sáng
và bóng tối cùng kết hợp với các hoạt động từ ngón tay

*Giải thích và kết luận:
Nụ hoa làm bằng giấy khi thả xuống nước, đợi một thời gian ngắn
nước sẽ ngấm vào trong làm các cánh hoa bung ra giống như nụ hoa đang nở
thành bông hoa
4.6. Chủ đề: Phương tiện giao thông
VD: Trò chơi thử nghiệm : Đồ chơi chìm và nổi
* Mục đích:
Giúp trẻ nhận biết và phân biệt được những đồ chơi chìm và nổi trên
mặt nước
Nhận biết có những đồ chơi chìm – nổi trên mặt nước là tùy thuộc vào
chất liệu khác nhau
* Chuẩn bị:
Chậu đựng nước sạch
15


Thuyền gấp bằng giấy, ô tô ( xe máy, xe đạp, xích lô…) làm bằng sắt
* Cách tiến hành:
Cho trẻ ngồi thành nhóm thả đồ chơi xuống chậu nước và xem có điều gì xảy
ra khi đồ chơi gặp nước
Cho trẻ nêu ý kiến về hiện tượng trẻ vừa quan sát
* Giải thích và kết luận:
Những đồ chơi làm bằng sắt có trọng lượng nặng nên khi thả vào nước
sẽ bị chìm xuống. Cũng những đồ chơi làm bằng chất liệu là giấy có trọng
lượng rất nhẹ nên khi thả vào nước sẽ nổi trên mặt nước một thời gian.
4.7. Chủ đề “Nước và mùa hè ” ( Các hiện tượng thiên nhiên, không
khí, ánh sáng…)
VD: Trò chơi thử nghiệm : Những đồ vật bay và không bay
* Mục đích:
Giúp trẻ nhận biết và phân biệt được những thứ gió thổi bay và có

được
Lên kế hoạch trước về nội dung khám phá trong chủ đề
Vận động phụ huynh đóng góp các nguyên liệu: vỏ hộp, chai lọ, xi
măng, cát…để các thí nghiệm của trẻ được phong phú.
Phụ huynh cần quan tâm, giải thích và cùng làm tại nhà với trẻ khi trẻ
có yêu cầu với những thí nghiệm khó.
* Hình thức:
Thông báo qua góc tuyên truyền của lớp.
Gửi những nội dung về kế hoạch khám phá khoa học qua tin nhắn tới
các phụ huynh để các bậc phụ huynh nắm bắt
Trao đổi trực tiếp với các bậc phụ huynh trong các giờ đón, trả trẻ để
phụ huynh hiểu được các nội dung và yêu cầu thực hiện trong chủ đề
Sau khi thực hiện biện pháp giữa nhà trường với phụ huynh đó đạt
được kết quả như sau:
100% phụ huynh quan tâm và ủng hộ các kế hoạch của giáo viên lớp
Rất nhiều phụ huynh phấn khởi khi thấy trẻ được tham gia thử nghiệm
khám phá khoa học
Nhiều phụ huynh đã cùng trẻ thực hiện được các thí nghiệm tại nhà:
truyền tin, hoa nở như thế nào, khám phá vật chìm, nổi...
17


Phụ huynh đã ủng hộ nhiệt tình các nguyên vật liệu để phục vụ cho các
giờ hoạt động khám phá khoa học của trẻ trên lớp.
Nhờ có sự kết hợp chặt chẽ giữa giáo viên và phụ huynh mà những giờ
hoạt động khám phá của trẻ trở nên phong phú và hấp dẫn hơn, từ đó mà tiết
học của trẻ đạt được kết quả cao trẻ rất hứng thú và sôi nổi trong giờ học.
3.3 Khả năng áp dụng của giải pháp
Sau nhiều lần thử nghiệm các giải pháp mới vào lớp 4-5 tuổi lớp tôi dạy
tôi thấy kết quả đạt được như mong muốn. Tôi đã mạnh dạn đưa những giải

quả đạt được như sau:
Tôi đã cho trẻ thực hiện được 40 trò chơi thử nghiệm trong đó:
Số lượng trò chơi thử
Số lượng trò chơi thửnghiệm đạt kết quả
Chủ đề
Bản thân
Gia đình
Thế giới thực vật
Thế giới động vật
Nghề nghiệp
Phương tiện giao

nghiệm đã thực hiện
4
6
9
4
3

cao
4
6
8
4
3

thông
Nước và mùa hè

2

4. Cam kết không sao chép hoặc không vi phạm bản quyền
Tôi xin cam đoan sáng kiến "Một số biện pháp tổ chức tốt các trò
chơi thực nghiệm giúp trẻ 4 – 5 tuổi học tốt môn khám phá khoa học tại
trường mầm non" là do tôi nghiên cứu qua thực tế giảng dạy, qua tài liệu và
học hỏi chị em đồng nghiệp. Nếu xảy ra tranh chấp về quyền sở hữu đối với
nội dung của sáng kiến tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm trước lãnh đạo đơn vị,
lãnh đạo sở GD&ĐT Thái Bình.
Trên đây là sáng kiến kinh nghiệm của tôi, tôi rất mong được tổ chuyên
môn, các cấp lãnh đạo đóng góp thêm nhiều ý kiến, ý tưởng để bản sáng kiến
kinh nghiệm này đạt hiệu quả cao hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn !
Cơ quan, đơn vị áp dụng sáng kiến

Hưng Nhân, ngày 25 tháng 3 năm 2018
Tác giả sáng kiến

Đỗ Thu Hà

20