LỜI MỞ ĐẦU
Trong nền kinh tế thị trường, nếu người ta coi phần cứng của một doanh nghiệp
bao gồm cấu trúc mô hình, tổ chức, các hệ thống, quy trình, quy định, các kênh phân
phối, kênh báo cáo, giao tiếp, cơ chế giao quyền, cơ chế khoán... thì phần mềm của doanh
nghiệp đó, chính là những giá trị, niềm tin, lối sống, chuẩn mực hành vi, phương châm
hành động...hay nói cách khác, văn hoá chính là phần mềm của một tổ chức. Giống như
hoạt động của một chiếc máy tính, phần mềm chính là cái mang lại sức sống cho phần
cứng, văn hoá chính là sức sống của doanh nghiệp. Nói như vậy chúng ta cần thấy rõ hơ,
tính cấp thiết phải phát triển văn hoá trong doanh nghiệp hiện nay.
Trong thời kỳ hội nhập, cạnh tranh ngày càng quyết liệt, vai trò của văn hoá doanh
nghiệp (VHDN) ngày càng trở nên quan trọng. Theo các nhà nghiên cứu kinh tế, VHDN
chính là yếu tố quyết định sức cạnh tranh của doanh nghiệp. VHDN chính là tài sản vô
hình, là sự kết dính màu nhiệm con người với tổ chức, con người với con người, là chất
xúc tác phát triển nhân rộng và kết nối từng giá trị nguồn lực riêng lẻ. Bất kỳ một doanh
nghiệp nào nếu thiếu đi yếu tố văn hoá, tri thức thì có thể khẳng định, không thể phát
triển bền vững trong xu thế toàn cầu hoá hiện nay. Một doanh nghiệp mạnh phải có nền
văn hóa mạnh và bản sắc văn hóa riêng biệt của doanh nghiệp mình. Nắm được tầm quan
trọng của vấn đề này tập đoàn VNPT đã không ngừng lỗ lực xây dựng, nâng cao và ngày
một hoàn thiện hơn bản sắc văn hóa riêng của doanh nghiệp mình. Vì vậy, nhóm 10 đã
tiến hành nghiên cứu đề tài: “Phân tích văn hoá của VNPT và việc duy trì văn hoá đó.
Những ảnh hưởng của văn hoá tổ chức đến lợi ích của ng lao động VNPT”.
I. Tổng quan lý thuyết về văn hóa tổ chức
1.1. Khái niệm
Có lẽ vì bản chất trừu tượng nên có nhiều khái niệm về văn hóa tổ chức được đưa ra.
Văn hóa tổ chức là hệ thống những giá trị, những niềm tin, những tập quán thuộc về tổ
chức và chúng tác động qua lại với cơ cấu chính thức để hình thành những chuẩn mực
mà tất cả các thành viên trong tổ chức noi theo.
Văn hóa tổ chức xác định tính cách của doanh nghiệp. Văn hóa tổ chức thường được
xem là cách sống của mọi người trong tổ chức.
phân
tán
Văn hóa
mạng
lưới
II. Tổng quan về VNPT
2.1. Giới thiệu chung
Tên đầy đủ: Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam
Tên giao dịch quốc tế: Vietnam Posts and Telecommunications Group (VNPT)
Điều lệ tổ chức và hoạt động
VNPT hiện là Tập đoàn Bưu chính Viễn thông hàng đầu tại Việt Nam.
Với những đóng góp và thành tựu đã đạt được trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa Xã
hội và Bảo vệ Tổ quốc, VNPT đã vinh dự được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh
hùng lao động thời kỳ 1999 - 2009 vào ngày 22/12/2009.
Kế thừa 70 năm xây dựng, phát triển và gắn bó trên thị trường viễn thông Việt Nam,
VNPT vừa là nhà cung cấp dịch vụ đầu tiên đặt nền móng cho sự phát triển của ngành
Bưu chính, Viễn thông Việt Nam, vừa là tập đoàn có vai trò chủ chốt trong việc đưa Việt
Nam trở thành 1 trong 10 quốc gia có tốc độ phát triển Bưu chính Viễn thông nhanh nhất
toàn cầu.
Sau khi tái cấu trúc doanh nghiệp, hiện với gần 40 nghìn cán bộ công nhân viên, hạ tầng
công nghệ viễn thông tiên tiến, mạng lưới dịch vụ phủ sóng toàn bộ 63 tỉnh thành trên cả
nước, VNPT tự hào là nhà cung cấp dịch vụ bưu chính, viễn thông số 1 tại Việt Nam,
phục vụ khoảng 30 triệu thuê bao di động, gần 10 triệu thuê bao điện thoại cố định và
khoảng hàng chục triệu người sử dụng Internet.
Tháng 1/2006, VNPT chính thức trở thành Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam
thay thế cho mô hình Tổng công ty cũ theo quyết định số 06/2006/QĐ-TTg của Thủ
tướng Chính phủ, với chiến lược phát triển theo mô hình tập đoàn kinh tế chủ lực của
thần và Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam sẽ không chỉ mạnh về sức mạnh vật
chất mà còn phải khơi dậy được, phải mạnh cả về sức mạnh tinh thần”.
3.1.2. Tiêu chuẩn tuyển dụng
Xác định tầm quan trọng của văn hóa doanh nghiệp (VHDN) và đặc thù của VNPT nên
ngay từ khâu tuyển dụng được chú trọng với nguyên tắc: chất lượng hơn số lượng. VNPT
có một số tiêu chuẩn tuyển dụng sau:
Tuyển dụng đúng người vào đúng vị trí công việc theo nguyên tắc: chất lượng hơn số
lượng
Tiêu chuẩn của người lãnh đạo: Tâm – Tài – Tầm.
Tiêu chuẩn của nhân viên: chuyên môn vững, đạo đức tốt, tâm huyết với nghề nghiệp,
có ý thức tổ chức kỷ luật.
Cấm các trường hợp quan liêu, cửa quyền tron tuyển dụng.
3.1.3. Quá trình hòa nhập
Khi đã qua được quá trình tuyển dụng của VNPT, các bạn nhân viên sẽ được tham
ra các lớp training để hiểu hơn về văn hóa VNPT cũng như các kỹ năng chuyên môn:
Văn hóa VNPT:
VNPT là doanh nghiệp có bề dày truyền thống gắn liền với lịch sử của ngành Bưu điện
và công cuộc xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước. Trải qua gần 70 năm xây dựng và
phát triển, cùng với sự phát triển lớn mạnh của Tập đoàn, các giá trị văn hóa cốt lõi của
VNPT cũng được vun đắp, kết tinh theo dòng chảy của lịch sử. Những giá trị văn hóa
đang và sẽ luôn là niềm tự hào của mỗi người VNPT, trở thành nguồn sức mạnh nội sinh
to lớn để VNPT luôn vững vàng trong mọi giai đoạn.
VNPT ca:
VNPT – kết nối mọi người: Thông qua giai điệu trẻ trung, mạnh mẽ, với tiết tấu nhanh,
rộn ràng, bằng ngôn ngữ ca từ chọn lọc, mang tính hành khúc, VNPT-kết nối mọi người
như là một thông điệp về trách nhiệm, nghĩa vụ, niềm tự hào và lời hứa của đội ngũ lao
động VNPT gửi tới các tầng lớp nhân dân trong toàn xã hội.
Các kỹ năng chuyên môn: khóa đào tạo Chuyên viên Quản trị mạng Cisco – CCNA R&S,
khóa đào tạo “Kỹ năng Phân công nhiệm vụ và Ủy thác công việc”, khóa đào tạo “NĂNG
LỰC GIÁM SÁT BÁN HÀNG” …
thiệt hại trong đợt thiên tai, lũ lụt vừa qua. 18 triệu đồng là số tiền quyên góp đợt 1
sẽ được Công đoàn VNPT Hưng Yên phối hợp với Công đoàn VNPT Quảng Bình,
Hà Tĩnh tổ chức để trực tiếp đi trao quà cho CBCNV trong ngành và người dân
vùng lũ bị thiệt hại nặng trong đợt mưa lũ lịch sử vừa qua tại 2 tỉnh Quảng Bình và
Hà Tĩnh.
Ngày 26/10/2016, Nhóm thiện nguyện VNPT Quảng Nam đã có mặt tại Bệnh viện
tâm thần tỉnh Quảng Nam để phát 100 suất ăn cho bệnh nhân đang điều trị tại đây.
Trước đó, nhóm thiện nguyện VNPT Quảng Nam cũng đã phát 200 suất cơm cho
bệnh nhân đang điều trị tại khoa thận và khoa ung bướu Bệnh viên Đa khoa tỉnh
Quảng Nam. Đây là một trong những hoạt động vì cộng đồng của VNPT Quảng
Nam. Song song với hoạt động kinh doanh, đơn vị luôn nỗ lực tham gia các hoạt
động giúp đỡ người nghèo, trao học bổng cho học sinh vượt khó, gây dựng quỹ
giúp đỡ các gia đình chính sách khó khăn...
Ngày 28/10, VNPT Quảng Nam mà cụ thể là Công ty CP Đầu tư và Phát triển hạ
tầng viễn thông Quảng Nam trực thuộc đơn vị đã phối hợp với chính quyền địa
phương tổ chức trao nhà tình nghĩa cho bà Huỳnh Thị Hường. Bà Huỳnh Thị
Hường là một bệnh binh do chiến tranh, hiện đang sống tại thôn Danh Sơn, xã
Tam Sơn, huyện Núi Thành tỉnh Quảng Nam và là một trong những hộ gia đình có
hoàn cảnh đặc biệt khó khăn của xã Tam Sơn. Với tinh thần “Lá lành đùm lá
rách”, hơn nữa bà Hường là một thương binh nặng nên đã càng thôi thúc CB.CNV
VNPT Quảng Nam chung tay đóng góp xây dựng một căn nhà tình nghĩa cho bà
Hường trong lúc tuổi già. Đây là một trong những hoạt động xã hội thường xuyên
của VNPT Quảng Nam
Từ tất cả những yếu tố trên đã giúp hình thành một Văn hóa VNPT mà ở đó mỗi cán bộ
công nhân viên dù ở vị trí công tác nào, dù ở đâu trên khắp mọi miền tổ quốc đều chung
tay, góp sức thực hiện văn hóa VNPT từ những lời nói, việc làm nhỏ nhất. Điều đó khẳng
định niềm tin, ý chí và quyết tâm hành động của toàn thể cán bộ công nhân viên Tập đoàn
vì một "Mái nhà chung VNPT".
nhân viên tiếp xúc với khách hàng, ngoài yếu tố đẹp, đồng phục VNPT phải giúp khách
hàng phân biệt được là nhân viên Bưu điện. Toàn bộ các mẫu đồng phục chỉ có hai mầu
trắng và xanh. Mẫu đồng phục viễn thông được thiết kế trên nền mầu xanh thương hiệu
của VNPT, triển khai thống nhất nhằm tạo nên được sự khác biệt của ngành bưu chính,
viễn thông nhưng cũng đảm bảo tính thẩm mỹ và sức khỏe cho người mặc nó.
3.2.2. Các giá trị văn hóa chia sẻ, tuyên bố và được thừa nhận
3.2.2.1. Tinh thần VNPT
TINH THẦN VNPT
Tầm nhìn: “Số
một Việt Nam –
Ngang tầm Thế
giới”
Sứ mệnh: Kết
nối mọi người
Triết lý: Khách
khách hàng, do vậy khách hàng luôn là trung tâm trong chiến
lược phát triển và mục tiêu kinh doanh của VNPT.
VNPT xác định chất lượng các dịch vụ của VNPT là một trong
những yếu tố hàng đầu tạo nên sự khác biệt có ưu thế trong
cạnh tranh. VNPT luôn có tầm nhìn chiến lược về dịch vụ và
cung ứng dịch vụ, đảm bảo về chất lượng dịch vụ - coi đó là sự
sống còn của dịch vụ, cũng như là giá trị của VNPT trên thị
trường.
VNPT đặc biệt coi trọng hiệu quả hoạt động; đó là thước đo cho
sự lớn mạnh của VNPT. Trước hết, đó là hiệu quả kinh doanh,
được thể hiện bằng giá trị lợi nhuận đạt được; bằng chỉ số lợi
nhuận trên vốn, tài sản; bên cạnh đó, là hiệu quả các mặt hoạt
động khác của VNPT. Đó cũng là những lợi thế trong cạnh tranh
của VNPT và thể hiện trách nhiệm xã hội của VNPT.
VNPT coi trọng chữ “Tín” trong đạo đức nghề nghiệp. Đó
chính là việc kế thừa truyền thống “trung thành” của lớp lớp
người Bưu Điện - chữ “Tín” dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào
cũng vẫn giữ nguyên giá trị. Trong môi trường kinh doanh hiện
đại chữ “Tín” trở nên quý giá hơn bao giờ hết, nó không chỉ
biểu hiện cho triết lý kinh doanh bền vững mà sâu sa hơn- là
nhân cách, là đạo đức của đội ngũ lao độngVNPT.
Nhà nước. Tín
với Cộng đồng.
Tín với Khách
hàng. Tín với
Người lao động.
Nghị quyết của Ban Cán sự Đảng Tổng cục Bưu
Điện, năm 1980). Đồng thời, đây cũng là ngày
truyền thống của VNPT.
Khẩu hiệu lịch sử
Kháng chiến chống Pháp: “Cùng nhau giữ trọn
lời nguyền, thề đem xương máu nối liền đường
dây”
- Kháng chiến chống Mỹ: “Đứt dây như đứt
ruột, gẫy cột như gẫy xương”
- Thời kỳ Đổi mới, tăng tốc phát triển: “Đi tắt,
đón đầu. Tự vay, Tự trả”
Danh hiệu cao quý
Danh hiệu Anh hùng Lao động (2009): nhà nước
tặng thưởng cho VNPT.
52 đơn vị thành viên được tặng thưởng danh
hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang;
- 19 đơn vị thành viên được tặng thưởng danh
hiệu Anh hùng lao động.
- 07 cá nhân được tặng thưởng danh hiệu Anh
hùng lao động.
3.2.2.3. Sức mạnh VNPT
SỨC MẠNH VNPT
- VNPT kế thừa truyền thống vẻ vang của ngành Bưu Điện:
“Trung thành - Dũng cảm - Tận tụy - Sáng tạo - Nghĩa tình
thương hiệu chung VNPT và vì lợi ích chung của VNPT.
Sức mạnh Phát triển: - Nhanh: Bàn nhanh - Quyết nhanh - Làm nhanh
VNPT - Nhanh, Vượt - Vượt trội: Trí lực vượt trội - Công nghệ vượt trội - Chất
trội, Bền vững
lượng vượt trội
- Bền vững: Đạo lý bền vững - Hạ tầng bền vững - Lợi
nhuận bền vững
VNPT luôn củng cố, duy trì sự bền vững của sức mạnh
phát triển, trong đó lấy đạo lý, truyền thống làm nền tảng,
cơ sở hạ tầng vững chắc là điều kiện, duy trì tốc độ tăng
trưởng lợi nhuận là mục tiêu phấn đấu.
- Đoàn kết, đồng cam, cộng khổ, cùng chung chí hướng;
thống nhất trong nhận thức và hành động; chia sẻ khó
Sức mạnh Kỷ cương:
khăn, đề cao tinh thần và trách nhiệm trong xử lý công việc
VNPT – Đoàn kết. Thống
đã tạo nên sự gắn kết của đội ngũ VNPT, giúp cho VNPT
nhất. Trách nhiệm.
đi từ thành công này đến thành công khác.
3.2.2.4. Chuẩn mực VNPT
a. Chuẩn mực về đồng phục: trang phục gọn gàng, lịch sự
+ Đồng phục nơi công sở:
Mặc đồng phục đúng quy định
Trang phục công sở lịch sự, gọn gàng, kín đáo.
Không mặc quần bò, áo pull không cổ, áo sơ mi ngoài quần (đối với nam giới) tại nơi
làm việc. Nữ giới không mặc váy quá ngắn.
+ Thẻ cán bộ: rõ ràng
h
ớclu
tà
ớtrV ớn
m
ô v
àg:im
th
ìg:h
iô th ip
á lu
h
ớt làm
á lò
ớk
V
g:L
in
h
à:ớik L
ch
ô
gu
n
ô
u
ách n
mh
tin
ớt h
n
ô
ớo
il o
g:T
v
a
n
s ớc p
p
gó
ớV átrip
H
h
ớ ớn
cđ
gtá:
cù
ớ
v
h átriớ n
p
3.2.3. Các giá trị văn hóa ngầm định
Kỷ cương:
VNPT - Đoàn
Đoàn
VNPT
IV. Ảnh hưởng của văn hóa VNPT tới người lao động và tổ chức
4.1. Ảnh hưởng tới người lao động
Tích cực
Tiêu cực
- Chế độ lương tốt, môi trường làm
- Nhiều đơn vị phía dưới việc dùng
việc thoải mái
người còn không đúng chỗ hay
- Công đoàn quan tâm đến nhân viên
tuyển chọn cán bộ còn không tuân
- VNPT đã tạo dựng được một số giá
thủ theo quy định, hay hiện tượng
trị văn hóa giữa lãnh đạo với nhân
ưu tiên “suất ngoại giao”.
viên, thể hiện ở: việc tin tưởng và
- Hàng năm VNPT đánh giá thành
tín nhiệm người có tài, có năng lực;
tích cán bộ thông qua Quy chế thi
quan tâm, đào tạo và bồi dưỡng
đua khen thưởng, mức khen thưởng
người tài.
theo quy định của Nhà nước nên
- Việc nắm bắt tâm tư, nguyện vọng
không cao từ 1 triệu đến 2 triệu
của từng người để có biện pháp
Đồng.
giáo dục, nâng đỡ họ đã được Lãnh
- Lãnh đạo VNPT chưa quan tâm
đạo VNPT quan tâm và giao cho
hiện tinh giản và kiện toàn bộ máy quản lý của VNPT với 2 Ban trực thuộc Hội đồng
thành viên, 8 ban trực thuộc Tổng giám đốc và Văn phòng VNPT, giảm trừ được lao động
của bộ máy Tập đoàn từ 500 lao động xuống còn 300 lao động, hình thành được Trung
tâm VNPT-RD. Bước đầu VNPT đã chuyển dịch từ kinh doanh dịch vụ viễn thông
truyền thống sang cung cấp dịch vụ và giải pháp.
V. Một số đề xuất phát triển văn hóa VNPT
5.1. Giải pháp phát triển văn hoá doanh nghiệp dựa trên các biểu trưng phi trực
quan
Thứ nhất, xây dựng niềm tin vào doanh nghiệp: Niềm tin của nhân viên vào doanh
nghiệp khi họ làm việc đó là một điều hết sức quan trọng trong việc khai thác hết các
tiềm năng, năng lực của họ vào các hoạt động sản xuất kinh doanh của đơn vị:
Đảm bảo cơ sở vật chất cho các hoạt động của nhân viên.
Có chế độ đãi ngộ và thưởng hợp lý.
Xây dựng chế độ đào tạo và phát triển kỹ năng nghề cùng với văn hóa Công ty.
Xây dựng phong cách quản lý cho lãnh đạo mảng triết lý văn hóa.
Thứ hai, giao lưu kinh tế đi liền với giao lưu văn hóa: Với VNPT thời điểm hiện nay,
cũng như các đơn vị kinh doanh viễn thông công nghệ thông tin nói chung thì việc kết
hợp lại với nhau cùng phát triển, mở rộng thị trường là điều tất yếu. Toàn cầu hóa nền
kinh tế không chỉ là động lực mà còn là thách thức đối với đơn vị. Hội nhập AFTA không
phải chỉ góp phần xây dựng khu vực mậu dịch tự do ASEAN mà thực chất còn là từng
bước thực hiện quá trình “khu vực hóa” một khu vực văn hóa lịch sử từng có mối quan hệ
đặc biệt trong quá khứ và hứa hẹn nhiều triển vọng lớn trong tương lai trên nhiều mặt.
5.2. Giải pháp duy trì và phát triển văn hoá doanh nghiệp VNPT dựa trên xây dựng
văn hoá doanh nghiệp định hướng khách hàng
Thứ nhất, đặc trưng văn hoá doanh nghiệp “định hướng khách hàng”: VNPT cần tăng
cường xây dựng mối quan hệ có lợi, cân bằng trong và ngoài đơn vị. Hoạt động của đơn
vị cần chú ý đầu tiên là lấy nhu cầu khách hàng làm trung tâm và phải luôn ý thức rằng
giá cả luôn là yếu tố then chốt ảnh hưởng đến việc sử dụng dịch vụ của khách hàng, đồng
thế và vai trò số 1 về lĩnh vực Bưu chính, Viễn thông tại Việt Nam. Trở thành đầu tàu cho
sự phát triển, dẫn đầu cho sự phát triển cả về kinh tế lẫn văn hóa của doanh nghiệp. Tuy
còn gặp nhiều khó khan nhưng không ngừng phấn đấu là kim chỉ nan cho mọi thành công
của Tập đoàn số 1 Việt Nam này. Qua quá trình xây dựng ý kiến và tiến hành làm đề tài,
trên đây là bài thảo luận của nhóm 10. Vì là lần đầu nghiên cứu đề tài nên có thể gặp vài
thiếu xót, nhóm 10 mong nhận được sự góp ý từ cô và các bạn.
Chúng tôi xin chân thành cảm ơn!