ĐẠI HỌC HUẾ
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM

ĐỖ THỊ NGUYÊN THẢO

RÈN LUYỆN NĂNG LỰC SUY LUẬN LOGIC
CHO HỌC SINH THÔNG QUA DẠY HỌC PHẦN
DẪN XUẤT HIĐROCACBON LỚP 11 THEO ĐỊNH
HƢỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGƢỜI HỌC
Demo Version - Select.Pdf SDK

Chuyên ngành: Lý luận và phƣơng pháp dạy học bộ môn Hóa học
Mã số: 60 14 01 11

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC
TS. LÊ VĂN DŨNG

Thừa Thiên Huế, năm 2016

i


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng
chúng tôi, các số liệu và kết quả nghiên cứu ghi trong luận văn là
trung thực, đƣợc các đồng tác giả cho phép sử dụng và chƣa từng
đƣợc công bố trong bất kì một công trình nào khác.
Huế, tháng 9 năm 2016
Tác giả luận văn

trân trọng câm ơn!
Huế, tháng 9 năm 2016
Tác giâ luận văn

Đỗ Thị Nguyên Thâo

iii iii


MỤC LỤC
Trang phụ bìa .............................................................................................................. i
Lời cam đoan ............................................................................................................. ii
Lời cảm ơn ............................................................................................................... iii
Mục lục ...................................................................................................................... 1
Danh mục các kí hiệu, chữ viết tắt ............................................................................ 4
Danh mục bảng biểu, hình vẽ .....................................................................................5
PHẦN I: MỞ ĐẦU ....................................................................................................6
1. Lý do chọn đề tài .....................................................................................................6
2. Mục đích nghiên cứu ............................................................................................... 7
3. Nhiệm vụ nghiên cứu .............................................................................................. 7
4. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu ........................................................................8
5. Phƣơng pháp nghiên cứu.........................................................................................8
6. Giả thuyết khoa học ................................................................................................ 8
7. Phạm vi nghiên cứu .................................................................................................8
8. Những đóng góp của đề tài .....................................................................................9

Demo
Version
- Select.Pdf SDK
PHẦN 2: NỘI

LOGIC CHO HỌC SINH THÔNG QUA DẠY HỌC PHẦN DẪN XUẤT
HIĐROCACBON LỚP 11 ......................................................................................27
2.1. Cơ sở xây dựng và sử dụng các dạng bài tập thông qua dạy học nhằm rèn luyện
năng lực suy luận logic cho học sinh trung học phổ thông phần dẫn xuất
hiđrocacbon lớp 11. ...................................................................................................27
2.1.1. Các nguyên tắc khi tuyển chọn và sử dụng các dạng bài tập hóa học ............27

- Select.Pdf
2.1.2. Cơ sở Demo
để tuyểnVersion
chọn và sử
dụng các dạngSDK
bài tập trong quá trình dạy học ....27
2.1.3. Quy trình tuyển chọn và sử dụng bài tập hóa học trong quá trình dạy học .....28
2.2. Cấu trúc nội dung và chuẩn kiến thức, kỹ năng chƣơng trình Hóa học 11 phần
dẫn xuất hiđrocacbon ................................................................................................ 29
2.2.1. Cấu trúc nội dung chƣơng trình Hóa học 11 phần dẫn xuất hiđrocacbon .......29
2.2.2. Chuẩn kiến thức và kỹ năng ............................................................................30
2.3. Các biện pháp nhằm rèn luyện năng lực suy luận logic cho học sinh thông qua
dạy học phần dẫn xuất hiđrocacbon lớp 11 ............................................................... 32
2.3.1. Các định hƣớng xây dựng biện pháp .............................................................. 32
2.3.2. Các biện pháp nhằm rèn luyện năng lực suy luận logic cho học sinh ............33
2.4. Tuyển chọn và sử dụng các dạng bài tập trong quá trình dạy học nhằm rèn
luyện năng lực suy luận logic cho học sinh trung học phổ thông phần dẫn xuất
hiđrocacbon lớp 11 ....................................................................................................35
2.4.1. Hệ thống bài tập hóa học định lƣợng phần ancol............................................35

2




Chữ viết đầy đủ

BT

Bài tập

BTHH

Bài tập hóa học

BTNT

Bảo toàn nguyên tố

BTKL

Bảo toàn khối lƣợng

CNTT

Công nghệ thông tin

CTPT

Công thức phân tử

CTCT

Công thức cấu tạo

HS

Học sinh

PP

Phƣơng pháp

PPDH

Phƣơng pháp dạy học

SGK

Sách giáo khoa

THPT

Trung học phổ thông

TN

Thực nghiệm

TNSP

Thực nghiệm sƣ phạm

SGK


Hình 3.5. Biểu đồ vẽ theo tần suất bài KT số 2 ........................................................ 89
Hình 3.6. Biểu đồ vẽ theo tần suất tổng hợp qua 2 bài KT .......................................89

5


PHẦN I: MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Tại nghị quyết của Quốc hội số 88/2014/QH/13 đã nêu: “Mục tiêu giáo dục
phổ thông là tập trong phát triển trí tuệ, thể chất, hình thành, phẩm chất năng lực
công dân, phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu, định hướng nghề nghiệp cho học sinh.
Nâng cao chất lượng toàn diện, chú trọng giáo dục lý tưởng, truyền thống văn hóa,
lịch sử, đạo đức, lối sống, ngoại ngữ, tin học, năng lực và kỹ năng thực hành, vận
dụng kiến thức vào thực tiễn. Phát triển khả năng sáng tạo, tự học, khuyến khích
học tập suốt đời”. Để thực hiện nghị quyết này, đòi hỏi phải đổi mới ngành giáo dục
toàn diện. Định hƣớng cơ bản của việc đổi mới giáo dục là đổi mới về mục tiêu giáo
dục hƣớng đến sự phát triển phẩm chất và năng lực ngƣời học, phƣơng pháp dạy
học cũng chuyển mạnh theo định hƣớng phát triển năng lực cho học sinh nhằm phát
huy tính tích cực, sáng tạo và phát triển năng lực tự học, vận dụng kiến thức vào
cuộc sống, suy luận logic của ngƣời học... Điều 28 Luật giáo dục (2005) nƣớc ta
cũng đã nêu: “Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác,

Demo
Version
- Select.Pdf
chủ động sáng
tạo của
học sinh,
phù hợp với SDK
đặc điểm từng lớp học, môn học, bồi

- Xác định, lựa chọn và xây dựng các dạng bài tập hóa học phần dẫn xuất
hiđrocacbon lớp 11 trung học phổ thông.
- Nghiên cứu và đề xuất một số phƣơng pháp dạy học có lồng ghép bài tập

Select.Pdf
hiệu quả và Demo
các biệnVersion
pháp rèn -luyện
kỹ năng SDK
giải bài tập, năng lực suy luận logic
cho học sinh trong giải bài tập hóa học nhằm nâng cao hiệu quả quá trình dạy học
môn Hóa học, phát huy năng lực cho học sinh trung học phổ thông.
3. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lý luận về phát triển năng lực suy luận, suy luận logic của
học sinh trong quá trình dạy học hóa học và các vấn đề liên quan.
- Điều tra thực trạng dạy học phần bài tập dẫn xuất hiđrocacbon lớp 11 tại một
số trƣờng trung học phổ thông hiện nay.
- Lựa chọn và xây dựng các dạng bài tập phần dẫn xuất hiđrocacbon lớp 11
- Đƣa ra một số biện pháp rèn luyện năng lực suy luận logic của học sinh, giúp
học sinh nắm vững bản chất hóa học.
- Thiết kế một số giáo án có sử dụng bài tập hóa học phần dẫn xuất
hiđrocacbon lớp 11 nhằm phát huy năng lực suy luận logic cho học sinh.
- Thực nghiệm sƣ phạm để đánh giá hiệu quả của đề tài.

7


4. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
4.1. Khách thể nghiên cứu: Quá trình dạy học môn Hóa học ở trƣờng trung học phổ
thông.

học phổ thông.
- Giới hạn đối tƣợng nghiên cứu: phần dẫn xuất hiđrocacbon lớp 11 trung học
phổ thông.

8


- Địa bàn nghiên cứu: Một số lớp 11 ở trƣờng THPT An Lƣơng Đông, trƣờng
THPT Nguyễn Đình Chiểu thuộc tỉnh Thừa Thiên Huế.
- Thời gian nghiên cứu: Từ khoảng tháng 11/2015 đến tháng 10/2016.
8. Những đóng góp của đề tài
- Xây dựng các dạng bài tập phần dẫn xuất hiđrocacbon lớp 11 có phƣơng
pháp giải phù hợp dựa trên hệ thống kiến thức đã học để lồng ghép vào quá trình
dạy học.
- Đƣa ra một số biện pháp vận dụng các dạng bài tập trong quá trình dạy học
nhằm nâng cao năng lực suy luận logic, kỹ năng giải bài tập, lập luận nhanh cho học
sinh trung học phổ thông.
9. Cấu trúc của đề tài
Phần 1. Mở đầu
Phần 2. Nội dung
Chƣơng 1. Cơ sở lý luận và thực tiễn
Chƣơng 2. Những biện pháp rèn luyện năng lực suy luận logic cho học sinh
trong quá trình dạy học phần dẫn xuất hiđrocacbon lớp 11.

Demo
Version
- Select.Pdf
SDK
Chƣơng
3. Thực