1 of 128.

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
------

PHẠM THỊ QUỲNH NGA

HÀNH VI BẠO LỰC HỌC ĐƢỜNG CỦA HỌC SINH TRƢỜNG
PHỔ THÔNG TRUNG HỌC VÀ GIẢI PHÁP CÔNG TÁC XÃ HỘI
TRONG VIỆC PHÒNG NGỪA BẠO LỰC CỦA HỌC SINH
(Nghiên cứu tại hai trường PTTH Nguyễn Tất Thành và
Phan Huy Chú, trên địa bàn Hà Nội)

LUẬN VĂN THẠC SĨ
CHUYÊN NGÀNH: CÔNG TÁC XÃ HỘI

Hà Nội - 2014

kho tai lieu -123doc-doc-luan an - luan an tien si -luan van thac si - luan van kinh te - khoa luan - tai lieu -Footer Pag


2 of 128.

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
------

PHẠM THỊ QUỲNH NGA

HÀNH VI BẠO LỰC HỌC ĐƢỜNG CỦA HỌC SINH TRƢỜNG

Hà Nội, ngày 20 tháng 10 năm 2014

kho tai lieu -123doc-doc-luan an - luan an tien si -luan van thac si - luan van kinh te - khoa luan - tai lieu -Footer Pag


4 of 128.

MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN
MỤC LỤC
DANH MỤC VIẾT TẮT
DANH MỤC CÁC BẢNG
DANH MỤC SƠ ĐỒ
MỞ ĐẦU ........................................................................................................... 1
1. Lý do chọn đề tài ........................................................................................ 1
2. Tổng quan vấn đề nghiên cứu .................................................................... 2
2.1. Trên thế giới ........................................................................................ 2
2.2. Tại Việt Nam ..................................... Error! Bookmark not defined.
3. Ý nghĩa của vấn đề nghiên cứu ................ Error! Bookmark not defined.
3.1. Ý nghĩa khoa học............................... Error! Bookmark not defined.
3.2. Ý nghĩa thực tiễn ............................... Error! Bookmark not defined.
4. Đối tượng, khách thể nghiên cứu ............. Error! Bookmark not defined.
5. Mục đích nghiên cứu ................................ Error! Bookmark not defined.
6. Nhiệm vụ nghiên cứu ............................... Error! Bookmark not defined.
7. Phạm vi nghiên cứu .................................. Error! Bookmark not defined.
8. Giả thuyết nghiên cứu .............................. Error! Bookmark not defined.
9. Phương pháp nghiên cứu.......................... Error! Bookmark not defined.
9.1. Phương pháp phân tích tài liệu .......... Error! Bookmark not defined.
9.2. Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi . Error! Bookmark not defined.
9.3. Phương pháp phỏng vấn sâu ............. Error! Bookmark not defined.

2.1.3 Đặc điểm của học sinh sử dụng bạo lực học đường................. Error!

Bookmark not defined.
2.2. Yếu tố tác động đến hành vi bạo lực học đường của học sinh PTTHError! Bookm
2.2.1. Gia đình .......................................... Error! Bookmark not defined.
2.2.2. Bạn bè ............................................. Error! Bookmark not defined.
2.2.3. Thầy cô và môi trường học đường . Error! Bookmark not defined.

Chƣơng 3: ĐỀ XUẤT VAI TRÒ CÔNG TÁC XÃ HỘI TRONG VIỆC
CAN THIỆP HÀNH VI BẠO LỰC HỌC ĐƢỜNG CỦA HỌC SINH
PTTH ............................................................... Error! Bookmark not defined.
3.1. Những giải pháp ngăn chặn bạo lực học đường đã và đang thực hiện
trên địa bàn nghiên cứu ................................ Error! Bookmark not defined.
3.1.1. Hòa giải và kỷ luật ......................... Error! Bookmark not defined.
3.1.2. Mô hình phòng tham vấn tâm lý .... Error! Bookmark not defined.
3.2. Đề xuất giải pháp công tác xã hội trong trường họcError! Bookmark not defined
3.2.1 Giải pháp hòa giải, kỷ luật và mô hình công tác xã hội trường học
đang diễn ra tại địa bàn nghiên cứu.......... Error! Bookmark not defined.
3.2.2. Giải pháp can thiệp với học sinh .... Error! Bookmark not defined.

kho tai lieu -123doc-doc-luan an - luan an tien si -luan van thac si - luan van kinh te - khoa luan - tai lieu -Footer Pag


6 of 128.

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ................ Error! Bookmark not defined.
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ........................................................ 4
PHỤ LỤC ........................................................ Error! Bookmark not defined.

kho tai lieu -123doc-doc-luan an - luan an tien si -luan van thac si - luan van kinh te - khoa luan - tai lieu -Footer Pag

TPHCM

: Thành phố Hồ Chí Minh

THCS

: Trung học cơ sở

THPT

: Trung học phổ thông

UBDSGĐTE

: Ủy ban dân số gia đình trẻ em (Cục trẻ em)

UNICEF

: Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc

UNESCO

: Tổ chức giáo dục khoa học và văn hóa Liên Hợp Quốc

kho tai lieu -123doc-doc-luan an - luan an tien si -luan van thac si - luan van kinh te - khoa luan - tai lieu -Footer Pag


8 of 128.

DANH MỤC CÁC BẢNG

sinh…………………………...Error! Bookmark not defined.

kho tai lieu -123doc-doc-luan an - luan an tien si -luan van thac si - luan van kinh te - khoa luan - tai lieu -Footer Pag


9 of 128.

Bảng 2.17: Phản ứng của học sinh khi thấy bạn bè có hành vi BLHĐ.... Error!
Bookmark not defined.
Bảng 2.18: Phản ứng của học sinh khi chứng kiến BLHĐ .. Error! Bookmark
not defined.
Bảng 2.19: Phản ứng của học sinh với hành vi BLHĐ .. Error! Bookmark not
defined.
Bảng 2.20: Thái độ của GVCN với hành vi xô xát của học sinh ............. Error!
Bookmark not defined.
Bảng 2.21: Biện pháp của nhà trường với hành vi xô xát của học sinh .. Error!
Bookmark not defined.
Bảng 2.22: Mối quan hệ hành vi xô xát và cảm xúc không hài lòng với
môi trường học đường của học sinh............. Error! Bookmark not
defined.

DANH MỤC SƠ ĐỒ
Biểu 2.1: Các dạng hành vi BLHĐ ................. Error! Bookmark not defined.

MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Bạo lực học đường (BLHĐ) không phải là vấn đề mới nhưng cũng
chưa bao giờ cũ trong xã hội hiện nay. Cùng với sự phát triển của nền kinh tế
thị trường, sự mở cửa hội nhập, giao thoa văn hóa đã có những tác động làm
biến đổi lối sống của đại bộ phận dân cư theo cả hai hướng tích cực lẫn tiêu

đem lại sự công bằng văn minh, tốt đẹp cho quốc gia. Do đó rất cần sự quan
tâm của các ban ngành, đoàn thể đến sự phát triển của thế hệ trẻ.
Thực trạng trên cho thấy vấn đề bạo lực phát sinh trong nhà trường thời gian
gần đây là đáng báo động, cần tới sự quan tâm giải quyết của toàn xã hội. Làm gì để
ngăn chặn, hạn chế BLHĐ để xây dựng một môi trường học đường lành mạnh, áp
dụng mô hình nào trong việc trợ giúp ngăn ngừa hành vi BLHĐ cho các em, để
trường học là cái nôi giáo dục tri thức và giáo dục làm người cho thế hệ trẻ? Chính
vì những lý do trên, tôi chọn đề tài:“Hành vi bạo lực học đường của học sinh
trường phổ thông trung học và giải pháp công tác xã hội trong việc phòng ngừa

2

kho tai lieu -123doc-doc-luan an - luan an tien si -luan van thac si - luan van kinh te - khoa luan - tai lieu -Footer Pag


11 of 128.

hành vi bạo lực của học sinh” (qua nghiên cứu trường hợp trường PTTH Nguyễn
Tất Thành và PTTH Phan Huy Chú trên địa bàn TP Hà Nội).
2. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
2.1. Trên thế giới
BLHĐ là vấn nạn toàn cầu và hiện nay đang gia tăng đáng báo động.
Trên thế giới có rất nhiều những công trình nghiên cứu về bạo lực học đường
nhằm tìm ra giải pháp ngăn chặn tình trạng trên, đảm bảo cho trẻ em có được
môi trường sống không bạo lực.
 Nguyên nhân BLHĐ
Một công trình nghiên cứu của Glew GM và các cộng sự tiến hành năm
2005 trên 3530 học sinh lớp ba, lớp bốn, lớp năm tại Mỹ với đề tài: “Bắt nạt,
tâm lý xã hội điều chỉnh và kết quả học tập ở trường tiểu học” [8] với mục
tiêu xác định tỷ lệ bắt nạt trong trường tiểu học và mối liên quan của nó với

trước pháp luật.
 Thực trạng BLHĐ dưới cái nhìn của các nhà khoa học các nước
Năm 1994 Mushinski M với nghiên cứu có tên: “Bạo lực trong các
trường công lập của Mỹ” [14] trong loạt bài điều tra hàng năm của giáo viên
trường công lập MetLife Mỹ đã chỉ ra thực trạng hành vi bạo lực, nhận thức
của giáo viên, sinh viên và các quan chức thực thi pháp luật về tình trạng bạo
lực học đường trong các trường học. Những người tham gia khảo sát công
nhận bạo lực là một vấn đề trong các trường học của họ, tuy nhiên sự cảm
nhận về tầm quan trọng của vấn đề này lại có sự khác nhau giữa các nhóm.

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
Tài liệu sách, báo, tạp chí:
1.

CDC (2008), Hiểu biết bạo lực học đường.

2.

Dan Olweus. Bắt nạt trường học, chúng ta biết gì và chúng ta có thể
làm gì? 1993

3.

Dan Olweus (1997) Chương chình nòng cốt chống lại bắt nạt và hành
vi chống đối xã hội của Olweus. Sách cầm tay giành cho giáo viên.

4.

David R.Dupper (1993),School Social Work (bản dịch tiếng Việt)



Liang H (2007), Bắt nạt, bạo lực và hành vi nguy hiểm ở học sinh
trung học Nam Phi.

11.

Vũ Thị Hương (2010), Cẩm nang giáo dục đạo đức, lối sống và phòng
chống bạo lực trong nhà trường-Hà Nội.NXB Văn hóa thông tin

12.

Phạm Mai Hương (2009), Thực trạng bạo lực học đường hiện nay, bài
viết trong Kỷ yếu hội thảo khoa học quốc tế Nhu cầu, định hướng và
đào tạo tâm lý học đường tại Việt Nam.

13.

Nguyễn Văn Lượt (11/2009) Bạo lực học đường: nguyên nhân và một
số biện pháp hạn chế, Hội thảo toàn quốc (tr 9-20)

14.

Mushinski M (1994), Bạo lực trong các trường công lập ở Mỹ.

15.

NXBLao động- Xã hội (2007), Giáo dục đào tạo Việt Nam thời hội nhập.

16.


Lê Văn Phú (2004), Công tác xã hội Socialwork, NXB Đại học Quốc
gia Hà Nội.

22.

Quốc hội nước CHXHCNVN (2003), Luật Giáo dục

23.

Standard of Effective Social Work, Minnepolis Publics School (bản
dịch tiếng Việt)

24.

Tài liệu phát tay về kỹ năng sống: Xác định vấn đề và giải quyết vấn đề.

25.

Hoàng Bá Thịnh, Bạo lực gia đình với trẻ em và giải pháp phòng ngừa,
Tạp chí Tâm lý học số 6/2007

26.

Hoàng Bá Thịnh, Bạo lực học đường, một vấn đề xã hội hiện nay, Bài
viết trong kỷ yêu hội thảo khoa học quốc tế Nhu cầu, định hướng và
đào tạo tâm lý học đường tại Việt Nam (tr 16-27)

27.

Mã Ngọc Thể (1998), Ảnh hưởng của nhóm bạn không chính thức đến

Nguyễn Thị Thu. “Bạo hành trẻ em trong gia đình và nhà trường hiện
nay - thực trạng và giải pháp” . Viện Nghiên cứu Phát triển thành phố
Hồ Chí Minh . 27/5/2009

33.

Võ Thị Tường Vy, (2009) “Thực trạng công tác tham vấn học đường
và những kiến nghị đề xuất”

34.

Nguyễn Khắc Viện(2001) ,Từ điển Tâm lý học, NXB Văn hóa thông
tin, Hà Nội

Tài liệu Internet
35.

Bạo lực học đường gia tăng: Vai trò của gia đình, trách nhiệm xã hội ở
đâu?http://www.giaoduc.edu.vn/news/van-de-su-kien-665/bao-luc-hocduong-gia-tang-vai-tro-cua-gia-dinh,-trach-nhiem-xa-hoi-o-dau112146.aspx

36.

Bạo lực học đường từ góc nhìn nhà quản lý giáo
dụchttp://dailyinfo.vn/sukien75-1771-bao-luc-hoc-duong-tu-goc-nhinnha-quan-ly-giao-duc.html

37.

Bạo lực học đường - nhìn từ góc độ văn hóa và giáo dục
http://www.tuyengiao.vn/Home/MagazineStory.aspx?mid=52&mzid=3
93&ID=1078


43.

www.thamvantamly.wordpress.com

44.

http://ncbi.nlm.gov/pubmed

45.

http://tuoitre.vn/Giao-duc/277202/Xay-dung-truong-hoc-than-thienhoc-sinh-tich-cuc.html

kho tai lieu -123doc-doc-luan an - luan an tien si -luan van thac si - luan van kinh te - khoa luan - tai lieu -Footer Pag