Së gi¸o dôc & ®µo t¹o ………
trêng thpt ………
**********
SÁNG KIẾN
Một số giải pháp để nâng cao chất lượng dạy
học môn Tin học 6”.
“
Tác giả: ………………
Chức vụ: Giáo viên
Lĩnh vực nghiên cứu: Giáo dục
Đơn vị công tác: ……………
……, tháng 04 năm 201…
I. PHẦN MỞ ĐẦU:
1. Lý do chọn đề tài, sáng kiến kinh nghiệm.
Hiện nay việc đổi mới giáo dục trong nhà trường đã trở thành nền nếp sâu rộng từ
đổi mới nội dung chương trình sách giáo khoa, cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học,
phương pháp dạy học, đặc biệt là chú trọng đến đối tượng dạy học. Phần lớn giáo viên
đứng lớp đã thích nghi với chương trình, phương pháp mới nhất là sử dụng, khai thác
triệt để tác dụng thiết bị thực hành, của trang thiết bị, phương tiện dạy học như bảng
phụ, tranh ảnh, thiết bị thí nghiệm - thực hành, máy chiếu qua đầu, máy chiếu đa chức
năng.
Xuất phát từ cuộc vận động ứng dụng đẩy mạnh công nghệ thông tin vào dạy học
nhằm nâng cao chất lượng dạy học, Tin học càng được áp dụng rộng rãi, hỗ trợ đắc lực
cho rất nhiều môn học. Bởi vậy dạy Tin học cho học sinh không chỉ truyền thụ nội dung
đơn giản, mà phải hướng cho học sinh những nhận thức, những hiểu biết ngang tầm thời
Hơn nữa, sáng kiến này còn chỉ rõ các kỹ thuật thực hiện nên dễ thực hiện, dễ triển khai
rộng ở trong các trường THCS.
3. Đối tượng và phạm vi của đề tài, sáng kiến kinh nghiệm.
Đối tượng nghiên cứu học sinh khối 6.
Phạm vi áp dụng trong các tiết học Tin học lớp 6 Trường THCS đơn vị tôi đang
công tác năm học 2016-2017 và học kì I năm học 2017 - 2018.
II. PHẦN NỘI DUNG:
1. Thực trạng.
* Thuận lợi
Học sinh ở trường THCS hiện nay đã có thuận lợi trong học tập đó là: Đảng và
Nhà nước đã chú trọng, đầu tư nhiều cho giáo dục, các em đã có phòng học kiên cố. Bên
cạnh đó phụ huynh học sinh luôn quan tâm đến việc học tập của con em mình, luôn có
mối quan hệ chặt chẽ với giáo viên chủ nhiệm duy trì trao đổi thông tin thường xuyên
để nắm bắt được tình hình của con em mình ở trường. Tuy môn tin học mới chỉ là môn
học tự chọn nhưng nhà trường trang bị phòng học, máy vi tính và phần mềm phục vụ
cho việc dạy và học môn tin học.
Giáo viên được đào tạo chuẩn về Tin học để đáp ứng cho yêu cầu dạy và học.
* Khó khăn
Từ dạy và học thụ động sang dạy và học tích cực, dạy học định hướng theo năng
lực cho học sinh nên giáo viên không còn đóng vai trò đơn thuần là người truyền đạt
kiến thức, giáo viên trở thành người thiết kế, tổ chức hướng dẫn các hoạt động độc lập
để học sinh tự chiếm lĩnh nội dung học tập, chủ động các mục tiêu kiến thức, kĩ năng,
thái độ theo yêu cầu chương trình. Trên lớp, học sinh hoạt động là chính nhưng khi soạn
giáo án, giáo viên phải đầu tư công sức, thời gian rất nhiều so với kiểu dạy và học thụ
động mới có thể thực hiện trên lớp với vai trò là người gợi mở, xúc tác, động viên, cố
vấn, trọng tài trong các họat động tìm tòi, hào hứng tranh luận sôi nổi của học sinh. Để làm
được điều này thì đòi hỏi người giáo viên phải có trình độ chuyên môn sâu rộng, có trình
độ sư phạm lành nghề mới tổ chức, hướng dẫn được tốt các hoạt động của học sinh mà
Giỏi
SL
%
Khá
SL
%
TB
SL
Yếu
%
SL
Kém
%
SL
%
6
38
3
giáo dục qua mạng dựa trên cơ sở máy tính... dụng cụ trực quan có thể được sử dụng
hiệu quả để giảng dạy các sự kiện, các chỉ dẫn, các quá trình và các khái niệm trừu
tượng mà chúng thường khó nhớ, khó hiểu. Các mục tiêu dạy học có thể thực hiện tốt
nếu biết phát huy thông qua công cụ trực quan.
Có thể nói dụng cụ trực quan có nhiều thuận lợi hơn hẳn so với dạy học bằng
ngôn ngữ: Chứa nhiều thông tin và tổ chức thuận lợi các thông tin trong cùng một vị trí,
làm đơn giản các khái niệm, làm sáng tỏ các chi tiết của một khái niệm dựa trên ngôn
ngữ trừu tượng. Đặc biệt là tranh ảnh trực quan làm tăng khả năng tiếp nhận và ghi nhớ
trong học tập đây là một trong những mục tiêu hàng đầu của giáo dục.
Từ những ưu điểm trên, tôi nhận thấy nếu áp dụng vào dạy học nhờ dụng cụ trực
quan là đèn chiếu, tranh ảnh, biểu tượng.... vào dạy Tin học có hiệu quả rất cao.
Trước khi sử dụng dụng cụ trực quan cho một bài học thì trước hết giáo viên cần
xác định bài nào cần dụng cụ trực quan và những dụng cụ trực quan đó là gì phục vụ
cho những đơn vị kiến thức nào trong bài học.
Tiếp đến là công tác chuẩn bị với dụng cụ trực quan.
Ví dụ dạy bài: “Máy tính và phần mềm máy tính” cần chuẩn bị những đồ dùng
trực quan khi giới thiệu cấu trúc chung của máy tính điển tử như: bộ xử lí trung tâm
(CPU), thanh RAM, các ổ đĩa các thiết bị lưu giữ thông tin như USB, đĩa mềm, đĩa CD,
DVD...
hay hình ảnh của một số loại máy vi tính trong thực tế bằng cách chụp bởi tranh
ảnh hoặc các dụng cụ trực quan thiết thực như thế học sinh mới nhớ lâu và thấy trong
thực tế có thể gọi tên dụng cụ trực quan chính xác.
Đèn chiếu tương đối dễ sử dụng và việc chuẩn bị cho việc dạy học với đèn chiếu
tương đối dễ dàng, ít tốn thời gian.
Tuy nhiên để sử dụng đèn chiếu thì phải có sự chuẩn bị kiến thức và các nội dung kiến
thức cần trình chiếu. Nội dung đưa lên máy chiếu phải rõ ràng chính xác và phải có máy
vi tính.
%
SL
%
6
38
4
10,5
11
28,9
14
36,8
7
18,4
SL %
2
Biểu trưng hình ảnh được tạo ra như ảnh chụp, tranh minh họa, tranh vẽ. Tất cả
đều phản ánh sự vật và ý nghĩa dưới dạng các biểu trưng cụ thể và mang tính hiện thực
cao, người học có khả năng phiên dịch các biểu trưng hình ảnh thành các vật tương tự
trong thế giới hiện thực.
Khi dạy bài “Máy tính điện tử” ta có thể sử dụng một số ảnh, ảnh minh họa về
máy tính, một số thiết bị của máy tính như đĩa mềm, USB ổ cứng, … để học sinh quan
sát và phân biệt.
Hoặc khi dạy bài “Hệ điều hành Windows” để giúp học sinh sớm hình thành kĩ
năng làm việc với máy tính như khởi động máy tính, tắt máy tính hay phân biệt các đối
tượng trên màn hình máy tính ta tiến hành đưa một số hình ảnh liên quan.
Giải pháp 5: Kết hợp các loại hình trực quan.
Giữa các loại hình trực quan, người thiết kế có thể kết hợp đa dạng các loại biểu
trưng trực quan ngôn ngữ, hình ảnh, đồ họa với nhau. Đối với hầu hết học sinh ba loại
này bao gồm nhiều mức độ khác nhau rất có ích trong học tập.
Ví dụ: Khi dạy bài “Máy tính và phần mềm máy tính” ta có thể sử dụng kết hợp
giữa biểu trưng hình ảnh và biểu trưng ngôn ngữ.
Giáo viên yêu cầu:
- Quan sát hình ảnh và cho biết ở hình trên đâu là thiết bị xuất, nhập,. .
* Dạy bài “Làm quen với soạn thảo văn bản”, “Tổ chức thông tin trong máy
tính”, “Định dạng văn bản”... ta có thể sử dụng kết hợp cả ba hình thức trực quan
* Dạy bài “Định dạng văn bản” giáo viên chiếu hình ảnh sau và kết hợp cho học sinh
thực hiện định dạng phông chữ, cỡ chữ, kiểu chữ... trên thanh công cụ và trên bảng chọn
trực tiếp trên máy tính thì học sinh dể tiếp thu bài và ghi nhớ lâu hơn.
* Bài “Chỉnh sửa văn bản”: Dùng các từ, cụm từ điền vào chổ trống cho phù hợp.
(1) Edit \ Copy
(2) Edit \ Cut
(3) Edit \ Paste
(4) Delete
(5) Ctrl + V
(6) Ctrl + C
(7) Ctrl + X
Các bước sao chép khối
Bước1. Chọn khối
Bước2. Click vào. ........... (hay bấm tổ hợp phím...... hoặc Click biểu tượng..........)
Bước3. Đưa con trỏ đến vị trí mới.
Bước4. Click vào. ........... (hay bấm tổ hợp phím...... hoặc Click biểu tượng..........)
Các bước chuyển khối
Bước1. Chọn khối
Bước2. Click vào. ........... (hay bấm tổ hợp phím...... hoặc Click biểu tượng..........)
Bước3. Đưa con trỏ đến vị trí mới.
Bước4. Click vào. ........... (hay bấm tổ hợp phím...... hoặc Click biểu tượng..........)
Các bước xoá khối
Bước1. Chọn khối
Bước2. Click vào. ........... (hay bấm phím...... hoặc Click biểu tượng..........)
Giải pháp 7: Khai thác phần mềm Netop School và mạng LAN.
Sử dụng công nghệ kiểm soát từ xa tiên tiến, NetOp School cho phép giáo viên có
thể sử dụng máy vi tính của mình để hướng dẫn, kiểm soát và trợ giúp học sinh. Ngoài
ra, nó còn tạo cho học sinh cơ hội được trao đổi kinh nghiệm trực tiếp với giáo viên,
tiếp cận kiến thức mới một cách trực quan sinh động. Chương trình hiện được sử dụng
tốt trong thực hành. Giáo viên cũng quan sát, giám sát, điều chỉnh kịp thời và quan tâm
được tất cả các đối tượng học sinh. Trong các biện pháp đã áp dụng thì biện pháp này
đạt hiệu quả vượt trội và rất phù hợp với đặc trưng bộ môn và điều kiện của nhà trường.
3. Kết quả.
Qua một thời gian áp dụng sáng kiến vào dạy học tin học lớp 6 tôi nhận thấy:
- Việc ứng dụng giúp giáo viên truyền thụ kiến thức cho học sinh một cách tích
cực và trực quan, tiết kiệm thời gian trong tiết dạy lí thuyết từ đó học sinh có thời gian
thực hành nhiều hơn và trong quá trình thực hành học sinh nhớ kiến thức lâu hơn.
- Đối với học sinh tôi nhận thấy học sinh học tập tích cực hơn, hào hứng hơn,
chú ý hơn, tham gia xây dựng bài sôi nổi hơn. Đặc biệt các em ghi nhớ kiến thức lâu
hơn, chất lượng đi lên rõ rệt.
Sau khi áp dụng các biện pháp trên vào các tiết dạy thể hiện chất lượng các mức
như sau:
* Kết quả khảo sát đầu năm 2016-2017
Giỏi
Khá
TB
Yếu
Kém
Khố Tổng
i lớp
số
SL
%
SL
%
SL
%
TS
HS
Giỏi
TS
Khá
%
TS
%
TB
TS
%
Yếu-Kém
TS
%
Nhận xét
Học kỳ I năm học 2016-2017
Học kỳ I
39,5
17
44,7
1
2,6
Cả năm
5
13,2
15
39,5
17
44,7
1
2,6
38
kiến này trong giảng dạy Tin học.
Bài học kinh nghiệm
Kinh nghiệm thực tiễn dạy học và kết quả nghiên cứu thực nghiệm cho thấy để
nâng cao chất lượng dạy học cần có các điều kiện sau:
- Tạo không khí học tập tích cực, giáo viên phải tạo ra mỗi giờ học là một niềm vui
niềm say mê trong học tập của học sinh. Giáo viên luôn tạo ra những thách thức vừa sức, tổ
chức những họat động tự lực của học sinh trong từng tiết học.
- Qua mỗi lần thử nghiệm nên có một thời gian nhìn nhận đánh giá kết quả và rút
kinh nghiệm cho lần sau, biết cách khai thác trí lực của học sinh theo hướng tích cực,
chủ động thì việc tiếp thu kiến thức, rèn luyện lỹ năng của học sinh sẽ trở nên thuận lợi
và có kết quả hơn.
- Các thiết bị dạy học rất có ý nghĩa giáo viên phải luôn phát huy hết tác dụng của
các thiết bị dạy học, đặc biệt là dụng cụ trực quan có như vậy mới gây được hứng thú
học tập của các em. Bên cạnh mỗi tiết dạy giáo viên luôn nỗ lực chuẩn bị các đồ dùng
trực quan đầy đủ phù hợp với nội dung bài dạy từ đó vậy giáo viên mới tạo được sự
hứng thú bộ môn cho các em.
- Bên cạnh đó giáo viên phải biết vận dụng các kiến thức trong bài dạy vào các
họat động thực tế có liên quan và giải thích cụ thể từ đó các em có nhu cầu tìm hiểu về
môn học.
2. Kiến nghị:
Qua quá trình thực hiện giảng dạy bản thân tôi có một số kiến nghị sau: Đề nghị
nhà trường trang bị thêm máy chiếu (projecter) tạo được phòng có trang bị máy chiếu
riêng để phục vụ cho việc dạy học bằng máy chiếu được thuận lợi hơn. Mua bản quyền
phần mềm Netop School phiên bản mới nhất để việc dạy tin học được thuận lợi hơn.
Trang bị thêm máy tính ở phòng thực hành đủ cơ số để cho học sinh học và thực hành.