Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục “Lấy trẻ làm trung tâm”
MỤC LỤC
I

ĐẶT VẤN ĐỀ

1

Tên đề tài

2

2
3

Lý do chọn đề tài
Mục đích nghiên cứu

2
3

4

Đối tượng nghiên cứu

3

5

Phạm vi thực hiện đề tài


4

2

Thực trạng của vấn đề

5

a

Thuận lợi

5

b

Khó khăn

5

c

Số liệu điều tra trước khi thực hiện

6

3

7


2

Khuyến nghị:

32

3.1
3.2
3.3
3.4

TRANG

1 /32

7
15
16
18
28


Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục “Lấy trẻ làm trung tâm”
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ

Các nhà giáo dục đều phải thừa nhận một điều rằng cách tiếp cận tốt nhất
để giáo dục trẻ 0 - 6 tuổi đó là lấy trẻ làm trung tâm và ứng dụng các phương
pháp dạy học tích cực để thúc đẩy sự phát triển tính chủ động, khả năng tư duy
phản biện và giải quyết vấn đề cho trẻ. Các cách tiếp cận tốt thường thể hiện tính
tích hợp cao và kết nối việc học với thực tế đời sống của trẻ.

các hoạt động tìm tòi khám phá của trẻ. Trẻ chủ động tham gia các hoạt động đó
để phát triển khả năng, năng lực của mình. Trước những vấn đề trên, không chỉ
cho trẻ hoạt động tích cực trong giờ học mà còn phải cho trẻ hoạt động tích cực
ở giờ chơi và mọi lúc mọi nơi, Cho nên việc tạo môi trường học tập giúp trẻ có
nhiều cơ hội được trải nghiệm và hoạt động tích cực là rất cần thiết, nhằm tạo
điều kiện cho trẻ hoạt động cá nhân nhiều hơn, được tự do khám phá theo ý
thích, theo khả năng của mình giúp trẻ phát hiện nhiều điều mới lạ, hấp dẫn
trong cuộc sống, các kiến thức kỹ năng của trẻ được củng cố và bổ sung. Để đạt
được như vậy đòi hỏi mỗi giáo viên phải cố gắng lỗ lực hết mình, tích cực sáng
tạo trong việc xây dựng và trang trí môi trường trong và ngoài lớp học theo
hướng “Lấy trẻ làm trung tâm” giúp trẻ phát triển toàn diện và những kỹ năng
cần thiết cho bé. Từ thực trạng trên bản thân tôi luôn suy nghĩ, tìm ra những biện
pháp “Hướng dẫn, chỉ đạo giáo viên xây dựng môi trường lớp học thân thiện
giúp trẻ hoạt động tích cực”nhằm thực hiện tốt phương pháp đổi mới giáo dục
mầm nongóp phần nâng cao chất lượng của nhà trường.
3. Mục đích nghiên cứu
- Tìm ra nguyên nhân trẻ nhút nhát, lười không chịu tham gia hoạt động tìm
tòi, khám phá, trải nghiệm.
- Đưa ra một số giải pháp bồi dưỡng giáo viên cách xây dựng môi trường
học tập giúp trẻ hoạt động tích cực.
- Tạo thương hiệu và lòng tin của phụ huynh đối với nhà trường.
4. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: Giáo viên, phụ huynh và trẻ trong trường mầm non
nơi tôi công tác.
Diện tích và khuôn viên của nhà trường
5. Phạm vi thực hiện đề tài :
Đề tài Một số kinh biện pháp xây dựng môi trường giáo dục “Lấy trẻ làm
trung tâm” giúp trẻ hoạt động tích cực”được thực hiện từ tháng 8/2016 – 4/2017
tại trường mầm non nơi tôi công tác.
6. Phương pháp nghiên cứu

của mình, giúp trẻ phát triển óc thẩm mỹ, khuyến khích trẻ sáng tạo ra nhiều cái
đẹp. Trẻ tích cực học tập mang lại những giá trị tinh thần tốt cho sức khoẻ.
b. Cơ sở thực tiễn
Để thực hiện tốt các mục tiêu của ngành, nhiệm vụ trọng tâm của Phòng
giáo dục chúng ta phải tiến hành các nhiệm vụ như giáo dục trẻ mầm non theo
hướng “Lấy trẻ làm trung tâm” nhằm phát triển toàn diện cho trẻ. Tạo điều kiện
cho trẻ tự do tìm tòi khám phá theo ý tưởng riêng của trẻ mà không bị gò bó bởi
sự áp đặt của cô giáo. Để có được môi trường học tập đáp ứng được nhu cầu của
thời kỳ Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa đòi hỏibản thân mỗi cán bộ, giáo viên
phải có những hiểu biết khi xây dựng môi trường giáo dục cho trẻ không những
đa dạng, phong phú về hình thức, nội dung mà còn phải an toàn, thân thiện đối
với trẻ. Đây là mục tiêu đầu tiên để cho trẻ được phát triển toàn diện đặc biệt là
phát triển kỹ năng sống cho trẻ. Trên thực tế do một sốgiáo viên chưa dành thời
4 /32


Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục “Lấy trẻ làm trung tâm”
gian hợp lí cho các hoạt động, chưa đi sâu nghiên cứu tìm ra cách trang trí, xây
dựng môi trường giáo dục trẻ theo hướng mở nên hiệu quả chưa cao.
Là một phó hiệu trưởng được phân công phụ trách chuyên môn tôi nhận
thức đầy đủ và sâu sắc tầm quan trọng của việc đề ra những biện pháp giúp đội
ngũ giáo viên biết lựa chọn những hoạt động, nội dung bài tập phong phú đa
dạng và an toàn tuyệt đối cho trẻ để trẻ có nhiều cơ hội hoạt động và trải nghiệm
thực tế đạt hiệu quả cao nên tôi đã chọn đề tài“Một số biện pháp xây dựng môi
trường giáo dục “Lấy trẻ làm trung tâm” giúp trẻ hoạt động tích cực”
2. Thực trạng của vấn đề.
a. Thuận lợi:
- Là năm thực hiện trọng tâm chuyên đềgiáo dục trẻ theo hướng “Lấy trẻ
làm trung tâm” cho nên Phòng giáo dục đã tổ chức bồi dưỡng cho cán bộ và
giáo viên cốt cán về lý thuyết và cả thực hành.

+ Một số giáo viên chưa tâm huyết nhiệt tình trong việc phối kết hợp nhà
trường trong việc tạo môi trường bên ngoài lớp học cho trẻ hoạt động.
+ Một sốgiáo viên chưa dành thời gian hợp lí cho các hoạt động của trẻ,
chưa đi sâu nghiên cứu tìm ra cách trang trí, xây dựng môi trường giáo dục trẻ
theo hướng mở nên hiệu quả hoạt động của trẻ chưa cao.
+ Một số giáo viên còn chưa thường xuyên cho trẻ ra hoạt động, vui chơi
ngoài trời vì thiếu kỹ năng bao quát trẻ.
+ Nhiều trẻ còn hiếu động khi ra sân hoạt động
+ Một số phụ huynh còn chưa phối kết hợp với nhà trường, đôi khi cho con
ăn quà sáng trong sân trường còn để rác chưa đúng nơi quy định.
c. Số liệu điều tra trước khi thực hiện:
Năm học 2016-2017 nhà trường có tổng số trẻ đến trường là: 600 trẻ
Tổng số giáo trong toàn trường là: 40
Tổng số nhóm lớp là 18
* Môi trường trong lớp học
Vào đầu năm học tôi đã chỉ đạo giáo viên trang trí lớp đẹp hấp dẫn để thu
hút trẻ đến trường, đến lớp chuyên cần hơn, nhưng qua một thời gian là hai tuần
tôi có đi kiểm tra việc thực hiện trang trí lớp của giáo viên còn nhiều hạn chế.
Cụ thể như sau:
Số nhóm Tỷ lệ Số giáo
Tỷ lệ
Nội dung
lớp
%
viên
%
- Phân chia các mảng, các góc hợp lý,
2/18
11
4/40

Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục “Lấy trẻ làm trung tâm”
* Môi trường ngoài lớp học
- Bố trí sắp xếp đồ chơi ngoài trời chưa khoa học
- Đồ chơi ngoài trời nhiều nhưng đã cũ không còn tính thẩm mỹ
- Trường có nhiều cây xanh nhưng chưa có kinh nghiệm chăm sóc nên chưa đẹp và còn
để cây chết nhiều
- Vườn rau và cây ăn quả chưa quy hoạch và không có lối cho trẻ vào hoạt động và
chăm sóc cây
- Một số diện tích đất phía sau các dãy lớp còn bỏ trống chưa biết cách cải tạo môi
trường cho sinh động
Kết quả trên phần nào đánh giá được thực trạng đối với môi trường giáo
dục của nhà trường và cũng đặt ra cho tôi những băn khoăn làm thế nào để một
môi trường giáo dục an toàn, thân thiện- học sinh tích cực qua đó nhằm nâng
cao hiệu quả giáo dục trẻ một cách toàn diện.
Với thực trạng như vậy tôi luôn sát xao đến vấn đề xây dựng môi trường
học tập thế nào để cho các con được hoạt động một cách tích cực nhất và được
an toàn nhất đối với trẻ nên tôi đã mạnh dạn đưa ra những biện pháp sau:
3. Những biện pháp thực hiện.
3.1 Biện pháp 1: Xây dựng môi trường giáo dục thân thiện, đảm bảo
an toàn tuyệt đối cho trẻ trong trường mầm non
Đây là một trong những nhiệm vụ quan trọng của giáo dục mầm non năm
học 2016 - 2017 mà BộGiáo dục và Đào tạo yêu cầu các cơ sở giáo dục mầm
non.
Thực hiện Công văn số 4358/BGDĐT-GDMN ngày 6/9/2016 về việc
hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ giáo dục mầm non năm học 2016 - 2017, Bộ
Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các cơ sở giáo dục mầm non thực hiện các giải
pháp đảm bảo an toàn tuyệt đối cho trẻ trong các cơ sở giáo dục mầm non.
Muốn trẻ tích cực hoạt động, sáng tạo theo cách riêng của trẻ thì không
phải cô giáo cứ bày nhiều đồ dùng, đồ chơi ra để trẻ tự do hoạt động mà điều
quan trọng hàng đầu là trẻ phải được ở trong một môi trường tuyệt đối an toàn

với của trẻ, nền nhà vệ sinh phải luôn khô ráo chống chơn trượt

Xây dựng môi trường giáo dục thân thiện, đảm bảo an toàn cho trẻ
Môi trường bên ngoài lớp học:
Môi trường ngoài lớp học là yếu tố góp phần tích cực trong các hoạt động
nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục toàn diện trẻ. Việc xây dựng môi trường
10 /32


Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục “Lấy trẻ làm trung tâm”
giáo dục ngoài lớp học an toàn, đẹp, hấp dẫn trẻ là đều quan tâm đầu tiên của
các nhà quản lý nói chung và của bản thân tôi nói riêng, mong muốn đạt được đó
là diện tích đất trong nhà trường, diện tích sân vườn và diện tích các khu vực bổ
trợ cho hoạt động ngoài trời của trẻ. Có diện tích đất đủ rộng, nhà trường có thể
bố trí các khu vực cho trẻ hoạt động vui chơi, sinh hoạt, học tập ngoài trời một
cách khoa học và phù hợp hơn.
+ Như sân tập thể dục cho trẻ toàn trường: Nhà trường có sân rộng đủ để
cho trẻ của 18 lớp tập thể dục buổi sáng.

11 /32


Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục “Lấy trẻ làm trung tâm”

Ảnh các bé ngồi nghe nhạc tĩnh tâm sao giờ thể dục sáng
Khu phát triển vận động và khu chơi thể thao (cột bóng rổ, thang leo, sân
chơi bóng đá mini…); khu vực chơi với đồ chơi ngoài trời (cầu trượt, đu quay,
đu bay, bập bênh, nhà bóng…); khu vực chơi với đất, cát, nước, đá, sỏi…; Chính
vì vậy mà ngay từ tháng 7 các cháu trường tôi không học hè tôi đã triệu tập giáo
viên, nhân viên đi làm hè, hướng dẫn chỉ đạo giáo viên, nhân viên sơn lại toàn


Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục “Lấy trẻ làm trung tâm”

15 /32


Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục “Lấy trẻ làm trung tâm”
- Ngoài ra cần đẩy mạnh các giải pháp xây dựng trường, lớp xanh, sạch,
đẹp; Lồng ghép các nội dung giáo dục văn hoá truyền thống, giáo dục kỹ năng
sống vào các hoạt động giáo dục phù hợp với điều kiện cụ thể của nhà trường,
địa phương và chương trình giáo dục như
+ Nhà trường đã cải tạo khu đất trống phía sau thành khu vui chơi dân gian
cho trẻ vui chơi hoạt động, trẻ rất thích và hào hứng.

16 /32


Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục “Lấy trẻ làm trung tâm”

3.2 Biện pháp 2. Bồi dưỡng nâng cao chuyên môn nghiệp vụ cho bản thân
và giáo viên
Môi trường cho trẻ hoạt động là nơi có các nguồn thông tin phong phú,
khuyến khích tính độc lập và hoạt động tích cực của trẻ. Muốn làm tốt điều đó
bản thân người cán bộ quản lý phải luôn cập nhật thông tin, nghiên cứu diện
tích, địa dư, địa thế, khuôn viên của trường để xây dựng cảnh quang môi trường
17 /32


Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục “Lấy trẻ làm trung tâm”
cho khoa học, hợp lý. Từ cổng trường vào tới sân và tới lớp phải luôn “xanh sạch - đẹp” vàthân thiện, đối với mỗi giáo viênphải luôn nắm vững được tâm

Trước khi tổ chức kiến tập tôi xây dựng kế hoạch phát cho các nhóm lớpcụ
thể như sau:

18 /32


Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục “Lấy trẻ làm trung tâm”
KẾ HOẠCH TỔ CHỨC CHUYÊN ĐỀ “MÔI TRƯỜNG LỚP HỌC”
Năm học: 2016 – 2017
I. MỤC ĐÍCH – YÊU CẦU
Giáo viên xây dựng môi trường học tập cho trẻ hoạt động tích cực giúp trẻ
phát triển tốt ở các mặt như: phát triển thể chất, phát triển nhận thức, phát triển
ngôn ngữ, phát triển thẩm mỹ, phát triển QH – TC – XH.
Tăng cường, thu hút sự tham gia hoạt động một cách hứng thú của trẻ trong
các hoạt động chơi nhằm hình thành thái độ tự giác, tính độc lập và chủ động
sáng tạo của trẻ.
Phát huy sự chủ động, sáng tạo của cô giáo về việc xây dựng môi trường
giáo dục có nội dung phong phú tạo cho trẻ có nhiều cơ hội khám phá và trải
nghiệm.
II. TỔ CHỨC THỰC HIỆN
Chuyên đề “Xây dựng môi trường lớp học”
Ngoài việc trang trí lớp đẹp gây hấp dẫn thu hút trẻ vào hoạt động ở các
góc thì giáo viên cần sưu tầm và sáng tạo nhiều các bài tập mở có nội dung
phong phú, đa dạng để trẻ được tích cực trải nghiệm nhằm giúp trẻ phát triển
toàn diện.
* Đối với giáo viên được phân công tổ chức.
Phân chia mảng cho các góc phù hợp với khuôn viên của lớp (góc ồn ào xa
góc yên tĩnh).
Trang trí đẹp mắt, hài hòa, màu sắc nhã nhặn phù hợp với lứa tuổi và đặc
điểm tâm sinh lý của trẻ.

những nội dung được nhà trường triển khai bằng việc tổ chức hội thi “Thiết kế
môi trường trong lớp học cho trẻ” theo hướng “Lấy trẻ làm trung tâm”.
Sau khi tổ chức chuyên đề có đánh giá rút kinh nghiệm, Ban giám hiệu họpbàn
bạc thống nhất tiến hành triển khai đại trà, nhân rộng ra toàn trường, đồng thời
quán triệt sâu sắc đến toàn bộ giáo viên khi xây dựngmôi trường giáo dục theo
quan điểm giáo dục “lấy trẻ làm trung tâm” đòi hỏi phải đạt những yêu cầu cơ
bản sau:
Thứ nhất, là môi trường giáo dục mà trẻ được tham gia xây dựng cùng
giáo viên. Cụ thể: trẻ có thể bổ sung thêm học liệu, đồ chơi; sắp xếp và vệ sinh
góc chơi…

20 /32


Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục “Lấy trẻ làm trung tâm”
Thứ hai, có học liệu đa dạng hấp dẫn, khuyến khích trẻ có thể sử dụng theo
nhiều cách sáng tạo khác nhau.
Thứ ba, các góc học tập trong và ngoài lớp đa dạng, phong phú
Thứ tư, các nguyên vật liệu sẵn có của địa phương được tận dụng hợp lý
Thứ năm, tạo nhiều cơ hội cho trẻ lựa chọn học liệu và hoạt động
Thứ sáu, giáo viên trò chuyện, chơi với trẻ, kích thích trẻ tư duy
Thứ bảy, trẻ có thể chủ động tích cực: vui chơi, tìm tòi khám phá, trải
nghiệm, thực hành, sáng tạo, hợp tác, trò chuyện và chia sẻ ý tưởng.
Sau khi quán triệt các các yêu cơ bản tôi hướng dẫn và có một số gợi ý cụ thể
như sau:
*Lựa chon màu sắc, kích thước và hình thức trang trí:
- Hình ảnh phải rõ ràng, màu sắc đẹp, hài hòa, nhã nhặn, có tên gọi ở mỗi
bức tranh để tích hợp chữ viết( Đặc biệt là các lớp 5-6 tuổi) Khuyến khích sản
phẩm của trẻ tự làm
- Hình ảnh dán phải vừa tầm mắt của trẻ : Không quá cao, không quá thấp