BỘ GIÁO DỤC và ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHOA CHĂN NUÔI THÚ Y
********************

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

KHẢO SÁT KHẢ NĂNG SINH TRƯỞNG VÀ SỨC SỐNG
CỦA HEO CON SAU CAI SỮA GIAI ĐOẠN 21 - 60 NGÀY
TUỔI THUỘC MỘT SỐ GIỐNG TẠI CÔNG TY
DARBY CJ - GENETICS

Họ và tên sinh viên : TRẦN QUỐC VINH
Ngành

: CHĂN NUÔI

Lớp

: DH08TA

Niên khóa

: 2008 - 2012

Tháng 08/2012

 
 



Tên khóa luận: “Khảo sát khả năng sinh trưởng và sức sống của heo con sau
cai sữa giai đoạn 21 – 60 ngày tuổi thuộc một số giống tại Công ty Darby CJ
Genetics”.
Đã hoàn thành khóa luận theo yêu cầu của giáo viên hướng dẫn và các ý kiến
nhận xét, đóng góp của hội đồng chấm thi tốt nghiệp Khoa Chăn Nuôi Thú Y
ngày….tháng….năm….
Giáo viên hướng dẫn

Th.S. Cao Phước Uyên Trân

ii 
 


 

LỜI CẢM ƠN
* Chân thành cảm ơn
Ban Giám Hiệu Trường Đại học Nông Lâm Thành Phố Hồ Chí Minh, quý
thầy cô Khoa Chăn Nuôi Thú Y, đặc biệt là quý thầy cô bộ môn Di Truyền Giống
Động Vật đã truyền đạt những kiến thức và kinh nghiệm quý báu cho chúng em
trong suốt thời gian học tập tại trường.
Ban Giám Đốc cùng toàn thể anh chị em công nhân công ty Darby CJ
Genetics đã hết lòng giúp đỡ và tạo mọi điều kiện cho tôi trong suốt thời gian thực
tập tốt nghiệp.
* Thành thật biết ơn
Thạc sỹ Cao Phước Uyên Trân đã tận tình hướng dẫn, dạy bảo và giúp đỡ em
trong suốt thời gian thực hiện đề tài.
* Kính dâng lòng biết ơn lên
Cha mẹ, anh chị em trong gia đình, những người đã tận tụy lo lắng và hy sinh

và của heo cái (275,44 g/con/ngày) thấp hơn so với heo đực (280,35 g/con/ngày).
Lượng thức ăn tiêu thụ và hệ số biến chuyển thức ăn tính chung cho 4 nhóm
giống khảo sát tương ứng là 408 g thức ăn/con/ngày và 1,49 kg thức ăn/kg tăng
trọng.
Tỷ lệ nuôi sống giai đoạn từ 21 đến 60 ngày tuổi tính chung cho 4 nhóm
giống khảo sát là 99,22 %.
Tỷ lệ ngày con tiêu chảy, tỷ lệ ngày con ho, tỷ lệ heo con có triệu chứng
viêm khớp của các heo con tính chung cho 4 nhóm giống khảo sát tương ứng là
1,09 %, 3,91 %, 1,57 %.
Khả năng sinh trưởng và sức sống giữa các nhóm giống được xếp hạng theo
thứ tự như sau: nhóm giống DD, LL (hạng I) > nhóm giống YL (hạng II) > nhóm
giống YY (hạng III).

iv 
 


 

MỤC LỤC
TRANG
TRANG TỰA.............................................................................................................. i
XÁC NHẬN CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN ...................................................... ii
LỜI CẢM ƠN ........................................................................................................... iii
TÓM TẮT KHÓA LUẬN ........................................................................................ iv
MỤC LỤC ...................................................................................................................v
DANH SÁCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT .................................................................... viii
DANH SÁCH CÁC BẢNG ...................................................................................... ix
DANH SÁCH CÁC SƠ ĐỒ .......................................................................................x
Chương 1 MỞ ĐẦU ..................................................................................................1

2.4.4. Nguyên nhân gây ra các bệnh thường gặp trên heo con sau cai sữa ........16
Chương 3 NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP KHẢO SÁT .................................20
3.1. Thời gian và địa điểm .....................................................................................20
3.2. Phương pháp khảo sát và đối tượng khảo sát ..............................................20
3.2.1. Phương pháp khảo sát ..............................................................................20
3.2.2. Đối tượng khảo sát ...................................................................................20
3.3. Các chỉ tiêu theo dõi .......................................................................................21
3.3.1 Nhiệt độ chuồng nuôi ................................................................................21
3.3.2. Các chỉ tiêu về khả năng tăng trọng .........................................................21
3.3.3. Các chỉ tiêu về khả năng sử dụng thức ăn ................................................23
3.3.4. Các chỉ tiêu về sức sống ...........................................................................23
3.3.5. Xếp hạng khả năng sinh trưởng và sức sống............................................24
3.4. Phương pháp thu thập số liệu và xử lý số liệu ................................................24
Chương 4 KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN ..............................................................25
4.1. Nhiệt độ chuồng nuôi......................................................................................25
4.2. Trọng lượng nhập và trọng lượng xuất ...........................................................26
4.2.1. Trọng lượng nhập thực tế và trọng lượng xuất thực tế ............................26
4.2.2. Trọng lượng nhập hiệu chỉnh về 21 ngày tuổi và trọng lượng xuất hiệu
chỉnh về 60 ngày tuổi .........................................................................................29
4.3. Tăng trọng ngày thực tế và tăng trọng ngày hiệu chỉnh .................................32
4.3.1. Tăng trọng ngày thực tế và tăng trọng ngày hiệu chỉnh theo nhóm giống
............................................................................................................................32

vi 
 


 

4.3.2. Tăng trọng ngày thực tế và tăng trọng ngày hiệu chỉnh theo giới tính ....34

: Trọng lượng xuất thực tế

TLXHC60

: Trọng lượng xuất hiệu chỉnh về 60 ngày tuổi

TTNTT

: Tăng trọng ngày thực tế

TTNHC

: Tăng trọng ngày hiệu chỉnh

NTTT

: Ngày tuổi thực tế lúc xuất (ngày)

TĂTT

: Lượng thức ăn tiêu thụ hằng ngày

HSBCTĂ

: Hệ số biến chuyển thức ăn

kgTĂ/kgTT : Kilogram thức ăn trên kilogram tăng trọng
n

: Số con hoặc số ô chuồng nuôi heo khảo sát


viii 
 


 

DANH SÁCH CÁC BẢNG
TRANG
Bảng 2.1. Cơ cấu đàn heo của Công Ty .....................................................................4
Bảng 2.2. Các loại TAHH được sử dụng ở trại. .........................................................8
Bảng 2.3. Thành phần dinh dưỡng thức ăn sử dụng trong trại heo ............................9
Bảng 2.4. Quy trình tiêm phòng cho đàn heo của trại ..............................................12
Bảng 2.5. Một số loại thuốc dùng điều trị bệnh viêm phổi cho heo con cai sữa ở trại
Darby. ........................................................................................................................17
Bảng 2.6. Một số loại thuốc dùng điều trị bệnh tiêu chảy cho heo con cai sữa ở trại
Darby. ........................................................................................................................19
Bảng 2.7. Một số loại thuốc dùng điều trị bệnh viêm khớp cho heo con cai sữa ở
trại Darby...................................................................................................................19
Bảng 3.1. Công thức ghép phối tạo heo con khảo sát ..............................................20
Bảng 3.2. Hệ số nhân hiệu chỉnh trọng lượng cai sữa về 21 ngày tuổi ....................22
Bảng 4.1: Nhiệt độ chuồng nuôi (0C) .......................................................................25
Bảng 4.2: Trọng lượng nhập thực tế, trọng lượng xuất thực tế theo nhóm giống ....27
Bảng 4.3. Trọng lượng nhập thực tế và xuất thực tế theo giới tính ..........................28
Bảng 4.4. Trọng lượng nhập hiệu chỉnh về 21 ngày tuổi và trọng lượng xuất hiệu
chỉnh về 60 ngày tuổi theo nhóm giống ....................................................................29
Bảng 4.5. Trọng lượng nhập hiệu chỉnh về 21 ngày tuổi và trọng lượng xuất hiệu
chỉnh về 60 ngày tuổi theo giới tính..........................................................................31
Bảng 4.6. Tăng trọng ngày thực tế, tăng trọng ngày hiệu chỉnh theo nhóm giống ..32
Bảng 4.7. Tăng trọng ngày thực tế và tăng trọng ngày hiệu chỉnh theo giới tính ....34

 
 
 
 
 
 

x 
 


 

Chương 1
MỞ ĐẦU
1.1. Đặt vấn đề
Ngày nay, cùng với sự phát triển vượt bậc của nền kinh tế, ngành chăn nuôi
Việt Nam cũng có những bước phát triển đáng kể cả về số lượng và chất lượng,
trong đó ngành chăn nuôi heo chiếm một phần quan trọng.Theo số liệu thống kê của
tổ chức nông lương thế giới (FAO) 2009, cơ cấu về thịt của thế giới nhiều nhất là
thịt heo chiếm 37,7 %, gà 28,5%, bò 22,6%, còn lại 12,7% là thịt dê, cừu, ngựa,
trâu, vịt…
Theo đó ta thấy nhu cầu về thịt heo của con người là rất lớn, việc nghiên cứu
đàn heo nhằm để nâng cao hiệu quả kinh tế cũng như chất lượng thịt của đàn luôn
được coi trọng. Các vấn đề về giống, điều kiện chuồng trại, quá trình chăm sóc nuôi
dưỡng… được đặt lên hàng đầu. Trong các giai đoạn chăn nuôi heo, giai đoạn heo
con sau cai sữa là giai đoạn được xem là khó khăn và quan trọng. Vì heo sau cai sữa
chịu tác động rất lớn bởi ảnh hưởng của môi trường bên ngoài như: xa mẹ, ghép
bầy, khác chuồng, thay thế thức ăn đột ngột cũng như thay đổi điều kiện chăm
sóc… Do vậy, việc tìm hiểu khả năng sinh trưởng, sức sống, tình hình bệnh tật của

 

Chương 2
TỔNG QUAN
2.1. Tổng quan về công ty trách nhiệm hữu hạn Darby CJ Genetics
2.1.1. Vị trí địa lý
Công ty trách nhiệm hữu hạn Darby CJ Genetics thuộc ấp 8, xã Long
Nguyên, huyện Bến Cát, tỉnh Bình Dương, cách trục lộ giao thông 500 m, cách TP.
Hồ Chí Minh khoảng 60 km.
Tổng diện tích xây dựng là 109.193 m2, gồm văn phòng, ký túc xá cho công
nhân và trại chăn nuôi (Nguồn: Phòng kỹ thuật của công ty).
2.1.2. Quá trình thành lập
Công ty được thành lập theo giấy phép đầu tư số 375/GP –BD do Uỷ ban
Nhân dân tỉnh Bình Dương cấp ngày 01/12/2004.
Hình thức đầu tư là 100 % vốn Hàn Quốc.
2.1.3. Cơ cấu tổ chức và nhiệm vụ của công ty
Cơ cấu tổ chức của công ty được trình bày qua sơ đồ 2.1.
Ban giám đốc

Phòng tài chính

Tổ nái
mang thai

Phòng kỹ thuật

Tổ nái đẻ nuôi con

Tổ đực
giống


Heo hậu bị

406

Heo con theo mẹ

1416

Heo cai sữa

3618

Heo giống và heo thịt

6061
(Nguồn: Phòng kỹ thuật của công ty).

2.1.5. Công tác giống và các bước chọn giống
2.1.5.1. Công tác giống
Công ty Darby CJ Genetics cung cấp những con giống tốt, heo thịt, heo hậu
bị đực và cái cho cơ sở chăn nuôi nên vấn đề công tác giống được thực hiện thường
xuyên và chặt chẽ. Mỗi cá thể đều có gia phả đến đời ông bà, nhóm máu được chia
rõ ràng, chính xác.
Công ty đang tiến hành ghép đối với các nhóm giống có những tính trạng tốt
khác nhau, nhằm tạo ra con lai có nhiều tính trạng tốt từ bố mẹ và thích nghi tốt với
điều kiện sống ở địa phương.
Ngoài ra, Công ty còn lai tạo giữa các giống thuần được nhập từ nhiều nơi
như: Mỹ, Công ty giống JSR của Anh nhằm tạo ra những con lai tốt, sau đó tuyển
chọn những heo con tốt để lại làm giống cho trại.

đặc điểm của giống.
Heo đực và heo cái hậu bị thay đàn: được chọn lọc theo kết quả chỉ số sinh
trưởng, chỉ số dòng mẹ hoặc chỉ số dòng cha tùy theo nhóm giống. Đối với con đực
giống trước khi đưa vào khai thác hoặc bán ra thị trường đều được tập nhảy giá và
kiểm tra chất lượng tinh dịch.
Những heo sau khi chọn làm giống được lập phiếu theo dõi, quan sát kỹ
lưỡng, có chế độ chăm sóc, nuôi dưỡng đặc biệt.
Phương pháp phối giống ở Công ty dùng phương pháp gieo tinh nhân tạo.

5 
 


 

2.2. Đặc điểm các giống heo đang được nuôi tại Công ty
2.2.1. Heo Yorkshire (Y)
Nguồn gốc: Xuất xứ từ nước Anh.
Đặc điểm: Heo Yorkshire có sắc lông trắng tuyền, lông đuôi và rìa tai dài,
lông thân mịn tầm vóc to lớn, tai đứng và hơi nghiêng về phía trước. Đôi khi có bớt
đen nhỏ, mõm ngắn, mặt cong, cổ ngắn có nọng, lưng thẳng, bụng thon, thân có
dạng hình khối chữ nhật, bốn chân khá to, cơ thể nhanh nhẹn và cân đối.
Heo Yorkshire nhóm Bacon ở 06 tháng tuổi thường đạt thể trọng 90 đến 100
kg, khi trưởng thành nọc nái có thể đạt thể trọng từ 250 đến 300 kg. Heo nái
Yorkshire mỗi năm có thể đẻ từ 1,8 đến 2,2 lứa, mỗi lứa trung bình từ 8 đến 10 con.
Nuôi con giỏi, sức đề kháng bệnh cao nhất so với các nhóm giống ngoại nhập.
2.2.2. Heo Landrace (L)
Nguồn gốc: Xuất xứ từ Đan Mạch
Đặc điểm: Heo Landrace có sắc lông trắng tuyền, không có đốm đen nào trên
thân, đầu nhỏ, mông đùi to, hai tai xụ bít mắt, chân nhỏ, đi trên móng, nhìn ngang

2.3. Quy trình chăm sóc nuôi dưỡng
2.3.1. Hệ thống chuồng trại
Hệ thống chuồng trại có đặc điểm chung là mái tole, kiểu nóc đôi, trần có
bạc che, vật liệu làm chuồng là thép mạ, núm uống tự động, có bộ phận cảm ứng
nhiệt để khởi động hệ thống quạt khi nhiệt độ vượt quá mức qui định. Để phù hợp
với đặc điểm sinh lý và kỹ thuật chăm sóc, mỗi trại có đặc điểm riêng.

7 
 


 

Trại mang thai được thiết kế kín, có hệ thống làm mát bằng nước và quạt
thông gió, chuồng cá thể bằng thép trên nền xi măng, máng ăn bằng xi măng.
Trại đẻ là dạng trại kín, chuồng sàn, sàn bằng nhựa, có hệ thống quạt thông
gió, máng ăn bằng inox, có hệ thống đèn sưởi ấm cho heo con.
Trại cai sữa là dạng trại kín, chuồng tập thể, sàn nhựa, có hệ thống làm mát
bằng nước và quạt thông gió, máng ăn bằng inox, có đèn sưởi ấm.
Heo giống và heo thịt được nuôi chung tại trại giống. Trại giống được thiết
kế hở, chuồng tập thể, bên hông có bạt che di động, nền xi măng, trang bị máng ăn
bán tự động, hệ thống quạt.
Trại đực giống và trại hậu bị có cùng đặc điểm là dạng trại kín, có hệ thống
làm mát bằng nước và quạt thông gió, máng ăn bằng nhựa, nền xi măng. Hai trại
khác nhau ở đặc điểm trại đưc giống có chuồng cá thể.
2.3.2. Chế độ nuôi dưỡng
Công ty sử dụng thức ăn do công ty liên doanh CJ Vina Agri sản xuất với
thương hiệu Master. Nước uống được khai thác từ nguồn nước ngầm. Nước được
dẫn lên bồn chứa và phân bố đều các trại qua hệ thống ống dẫn.
Bảng 2.2. Các loại TAHH được sử dụng ở trại.

Master 1031

Heo thịt

Viên

Master 1041

Heo thịt

Viên

Master 1070

Heo nái mang thai, nái nuôi con và heo đực

Bột

dụng

(Nguồn: Phòng kỹ thuật của công ty Darby CJ Genetics)

8 
 


 

Bảng 2.3. Thành phần dinh dưỡng thức ăn sử dụng trong trại heo (chữ số cuối cùng
trong ký hiệu: 0: dạng bột, 1: dạng viên)

(%)

Master 1011

3250

20

14

5

0.7 - 1.2

0.6

0.3 - 0.8

Master 1020

3200

20

14

5

0.6 - 1.5


0.6 - 1.5

0.3

0.2 - 1

Master 1031

3000

18

14

6

0.6 - 1.5

0.3

0.2 - 1

Master 1041

3000

16

14


Nái mang thai cho ăn theo từng giai đoạn, từng lứa đẻ.
2.3.3.2. Heo nái đẻ và đang nuôi con
- Heo nái:
Khi đẻ thì không cho nái ăn nhưng phải cho uống nhiều nước.
Nái được theo dõi thường xuyên nếu thấy nái có biểu hiện sắp sinh thì chuẩn
bị các dụng cụ như: đèn úm, khăn lau, cồn iod và một số dụng cụ cần thiết.
Sau khi sinh nái được tiêm oxytocin và kháng sinh để tống nhau, tránh viêm.
Nếu nái sốt, mất sữa thì truyền 500 ml dung dịch sinh lý mặn 5 % + 10 ml vitamin
C.
Nái sau khi tống ra đủ nhau thì được thụt rửa tử cung bằng dung dịch thuốc
tím 1/1000 pha với nước ấm mỗi ngày 1 lần, liên tục trong 3 ngày.

9 
 


 

Ghi vào sổ theo dõi: số heo con sơ sinh còn sống, heo chết, còi…
Nái sau khi sinh vẫn cho ăn cám số Master 1070 với khối lượng theo bảng
theo dõi thức ăn được gắn ở trại đẻ (mỗi nái một bảng).
- Heo con:
Khi mới sinh được lau chùi sạch sẽ bằng khăn sạch và bột Mistral, bấm răng,
sát trùng rốn bằng dung dịch cồn iod, sau đó cho bú sữa đầu và cân trọng lượng sơ
sinh toàn ổ.
Tùy số lượng con nhiều ít mà tiến hành ghép bầy và loại những con dị tật,
những con quá yếu hay quá nhỏ (trọng lượng nhỏ hơn 800 gam).
Heo con được ủ ấm bằng vải sạch và đèn úm.
Bấm tai và cắt đuôi sau khi đẻ 12 giờ.
Heo được 3 ngày tuổi tiêm Fe lần 1 với liều 1 ml/con.

lượng thức ăn tùy thuộc vào tình trạng mập ốm của từng con.
2.3.4. Qui trình vệ sinh phòng bệnh
Công ty áp dụng các biện pháp vệ sinh thú y rất chặt chẽ như ngay cổng công
ty có hố và vòi xịt thuốc sát trùng; đầu mỗi trại đều có hố sát trùng; công nhân phải
tắm trước khi xuống trại; sát trùng trại hàng ngày và hàng tuần tùy khu vực nuôi;
sát trùng trại cai sữa trại đẻ và trại giống sau khi chuyển chuồng bằng nước vôi; để
trống chuồng khoảng hai tuần đối với trại giống và ít nhất ba ngày đối với trại cai
sữa. Các loại thuốc sát trùng được sử dụng là Bestaquam – S (tỷ lệ 1 lít/400 lít
nước), Biosept (tỷ lệ 1kg/300 lít nước), Virikon – S (tỷ lệ 1kg/200 lít nước).
Quy trình tiêm phòng cho đàn heo của trại được trình bày qua bảng 2.4.

11 
 


 

Bảng 2.4. Quy trình tiêm phòng cho đàn heo của trại
Loại heo

Tuổi heo

Vaccine

Phòng bệnh

Heo con

Đẻ 1 tuần


Viêm phổi dính sườn

180 ngày

Circoflex

Ốm, còi

210 ngày

Aujeszky

Giả dại

217 ngày

Parvo (1)

Xảy thai, khô thai

244 ngày

FMD

Lở mồm long móng

HC Vac

Dịch tả


E.Coli

E.Coli

5 ngày trước cai sữa

Parvo

Xảy thai, khô thai

10 tuần trước cai sữa

HC Vac

Dịch tả

Heo cai sữa

Heo hậu bị

Nái nuôi con

(Nguồn: Phòng kỹ thuật của công ty Darby CJ Genetics 07/02/2012)
2.4. Cơ sở lý luận
2.4.1. Đặc điểm sinh lý heo con cai sữa
Heo con cai sữa lúc 28 ngày tuổi thì trải qua 2 giai đoạn khủng hoảng vừa
giảm lượng sữa mẹ ở 21 ngày tuổi, vừa thay đổi khẩu phần từ sữa mẹ sang thức ăn
khô với độ tiêu hóa thấp hơn sữa mẹ làm heo con cai sữa không thể ăn nhiều trong 7
đến 10 ngày sau cai sữa (Nguyễn Ngọc Tuân và Trần Thị Dân, 1997).
Theo Nguyễn Bạch Trà, 1994, (trích Huỳnh Nữ Thanh Tuyền, 2010) bên cạnh

cơ quan có sự thay đổi về tuyến nội tiết và đưa đến hoàn chỉnh về chức năng của
các bộ phận trên cơ sở di truyền sẵn có của cơ thể thú và điều kiện ngoại cảnh (Trần
Văn Chính, 2009).
Thời kỳ này chủ yếu là sự thành thục của cơ quan sinh dục heo đực (Vũ Đình
Tôn, 2005) (trích Lưu Huỳnh Hoàng Oanh, 2011).
Sinh trưởng và phát dục là hai quá trình có mối quan hệ mật thiết với nhau.
Chúng là hai mặt của quá trình phát triển cơ thể, nên không thể tách rời nhau được,

13 
 


 

mà trái lại nó hỗ trợ cho nhau, ảnh hưởng lẫn nhau làm cho cơ thể phát triển ngày
một hoàn chỉnh hơn.
2.4.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát dục
2.4.3.1. Yếu tố di truyền
Yếu tố di truyền là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến sự
sinh trưởng và phát dục của heo con, là cơ sở để có được sự khác biệt giữa các loài,
giống, dòng và ngay trong cùng một dòng thì yếu tố di truyền cũng là cơ sở để có sự
khác biệt giữa các cá thể về sinh trưởng và phát dục (Trần Văn Chính, 2009).
Sự phát triển của mỗi cá thể tất yếu trước tiên phải do di truyền quyết định và
có thể hiện tốt tới giới hạn của di truyền hay không còn phải phụ thuộc vào điều
kiện ngoại cảnh. Tuy nhiên điều kiện ngoại cảnh tốt nhất cũng không làm cho heo
vượt lên được tiềm năng di truyền của bản thân nó (Lasley, 1987; trích Huỳnh Nữ
Thanh Tuyền, 2010).
Giữa các giống khác nhau có sự sinh trưởng và phát dục khác nhau. Thông
qua di truyền, các cá thể đời sau thừa hưởng các gen qui định về khả năng sinh
trưởng của bố mẹ. Và mỗi giống heo được nuôi trong điều kiện ngoại cảnh tốt cũng