ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

LƯƠNG THỊ THU HƯỜNG

TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ TÀI CHÍNH
TẠI TRUNG TÂM BỒI DƯỠNG CHÍNH TRỊ
HUYỆN ĐỒNG HỶ, TỈNH THÁI NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG
Chuyên ngành: QUẢN LÝ KINH TẾ

THÁI NGUYÊN - 2018


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

LƯƠNG THỊ THU HƯỜNG

TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ TÀI CHÍNH
TẠI TRUNG TÂM BỒI DƯỠNG CHÍNH TRỊ
HUYỆN ĐỒNG HỶ, TỈNH THÁI NGUYÊN
Chuyên ngành: QUẢN LÝ KINH TẾ
Mã số: 8.34.04.10

LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG

Người hướng dẫn khoa học: TS. ĐỖ THỊ HỒNG HẠNH

THÁI NGUYÊN - 2018

chính trị, các cơ quan UBND huyện Đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên đã tạo điều
kiện giúp đỡ tôi trong việc thu thập số liệu và những thông tin cần thiết cho
việc nghiên cứu luận văn này.
Tôi xin cảm ơn nhiều tới gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã luôn ở bên
tôi, động viên, chia sẻ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt thời gian học tập và
nghiên cứu luận văn này.
Xin trân trọng cảm ơn!
Thái Nguyên, tháng 01 năm 2018
Tác giả luận văn

Lương Thị Thu Hường


iii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ................................................................................................. i
LỜI CẢM ƠN ..................................................................................................... ii
MỤC LỤC ......................................................................................................... iii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ................................................................. vii
DANH MỤC CÁC BẢNG ................................................................................ viii
DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ ............................................... ix
MỞ ĐẦU............................................................................................................ 1

1. Tính cấp thiết của đề tài ................................................................................ 1
2. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn ................................................................ 2
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn ........................................... 3
4. Ý nghĩa khoa học của đề tài .......................................................................... 3
5. Bố cục của luận văn ...................................................................................... 3
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH
TẠI ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP THUỘC LĨNH VỰC GIÁO DỤC...... 4

2.3.3. Nhóm chỉ tiêu về chênh lệch thu - chi tài chính ................................... 32
Chương 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI TRUNG TÂM
BỒI DƯỠNG CHÍNH TRỊ HUYỆN ĐỒNG HỶ TỈNH THÁI NGUYÊN.......... 33

3.1. Một vài nét về huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên.................................. 33
3.2. Giới thiệu chung về Trung tâm Bồi dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ,
tỉnh Thái Nguyên .................................................................................. 37
3.2.1. Đặc điểm về tổ chức hoạt động của Trung tâm Bồi dưỡng chính trị
huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên ....................................................... 37
3.2.2. Chức năng, nhiệm vụ của Trung tâm Bồi dưỡng chính trị huyện
Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên.................................................................. 37
3.2.3. Tổ chức bộ máy của Trung tâm Bồi dưỡng chính trị huyện Đồng
Hỷ, tỉnh Thái Nguyên............................................................................ 38
3.2.4. Về con dấu, thể thức văn bản, văn bằng, chứng chỉ ............................. 40
3.2.5. Hướng dẫn, tổ chức và quản lý ............................................................. 41
3.2.6. Kết quả tình hình thực hiện nhiệm vụ giai đoạn 2014 - 2016 của
Trung tâm Bồi dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ................................... 41


v
3.3. Thực trạng quản lý tài chính tại Trung tâm Bồi dưỡng chính trị
huyện Đồng Hỷ ..................................................................................... 43
3.3.1. Tổ chức kế toán tại Trung tâm Bồi dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ......... 43
3.3.2. Quy trình quản lý tài chính ................................................................... 45
3.3.3. Quản lý và sử dụng các nguồn lực tài chính ......................................... 48
3.3.4. Các công cụ quản lý tài chính ............................................................... 72
3.4. Các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý tài chính tại Trung tâm Bồi dưỡng
chính trị huyện Đồng Hỷ....................................................................... 79
3.4.1. Yếu tố khách quan ................................................................................. 79
3.4.2. Yếu tố chủ quan .................................................................................... 83


vii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

BD NV

:

Bồi dưỡng nghiệp vụ

BDKT

:

Bồi dưỡng kiến thức

CS

:

Cơ sở

CTCM

:

Công tác chuyên môn

CTCSHT


:

Nghị định - Chính phủ

NSNN

:

Ngân sách Nhà nước

PC

:

Phụ cấp

QLNN

:

Quản lý Nhà nước

QLTS

:

Quản lý tài sản

TSCĐ


:

Xây dựng Cơ bản


viii
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 3.1:

Quy mô đào tạo, bồi dưỡng qua các năm tại TTBDCT ........... 42

Bảng 3.2.

Dự toán thu NSNN của TTBDCT huyện Đồng Hỷ qua 3
năm 2014 - 2016 ....................................................................... 49

Bảng 3.3:

Kết quả thực hiện thu của TTBDCT huyện Đồng Hỷ qua 3
năm 2014 - 2016 ....................................................................... 50

Bảng 3.4.

Kết quả thực hiện thu so với dự toán thu của TTBDCT
huyện Đồng Hỷ qua 3 năm 2014 - 2016 ................................... 52

Bảng 3.5:

Dự toán chi tại TTBDCT huyện Đồng Hỷ qua 3 năm 2014-2016 ...... 54


Bảng 3.12:

Kết quả điều tra về cơ chế, các văn bản pháp luật quản lý
tài chính đối với TTBDCT huyện Đồng Hỷ ............................. 79

Bảng 3.13:

Kết quả điều tra ảnh hưởng đặc điểm của ngành tại
TTBDCT huyện Đồng Hỷ ........................................................ 81

Bảng 3.14:

Kết quả điều tra về hệ thống kiểm tra, kiểm soát tài chính
của TTBDCT huyện Đồng Hỷ .................................................. 82

Bảng 3.15.

Kết quả điều tra về trình độ cán bộ quản lý của TTBDCT
huyện Đồng Hỷ ......................................................................... 84

Bảng 3.16:

Kết quả điều tra về trang thiết bị phục vụ công tác quản lý
tài chính của TTBDCT huyện Đồng Hỷ ................................... 85


ix

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ
Sơ đồ 3.1:

những giải pháp quản lý tài chính phù hợp là thực sự cần thiết để giải quyết
mâu thuẫn giữa nguồn thu hạn chế và nhiệm vụ chi thường xuyên của các đơn
vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực giáo dục hiện nay.
Trung tâm Bồi dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ là một đơn vị sự
nghiệp công lập thuộc lĩnh vực giáo dục, đào tạo đã được triển khai thực
hiện cơ chế tự chủ tự chịu trách nhiệm về tài chính theo quy định của
Chính phủ. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện đơn vị còn nhiều vướng


2
mắc, khó khăn trong quản lý tài chính. Đặc biệt trong điều kiện nguồn ngân
sách cấp còn hạn chế vẫn phải đảm bảo các nhiệm vụ chi thường xuyên để
duy trì hoạt động của đơn vị.
Từ những vấn đề vừa mang tính lý luận, vừa mang tính thực tiễn nêu
trên, là Kế toán tại Trung tâm Bồi dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ, tôi nhận
thấy tầm quan trọng đặc biệt của nguyên tắc thống nhất lý luận với thực tiễn
trong công tác quản lý tài chính. Vì vậy, tôi chọn đề tài: “Tăng cường quản
lý tài chính tại Trung tâm Bồi dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ, tỉnh
Thái Nguyên” làm đề tài luận văn thạc sĩ, chuyên ngành Quản lý kinh tế,
góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả quản lý tài chính tại Trung tâm Bồi
dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên.
2. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn
2.1. Mục tiêu chung
Phân tích, đánh giá thực trạng quản lý tài chính tại Trung tâm Bồi
dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên nhằm chỉ ra những kết quả
đã đạt được, những vấn đề còn tồn tại trong cơ chế quản lý tài chính của
Trung tâm. Từ đó đề xuất giải pháp phù hợp nhằm tăng cường quản lý tài
chính cho Trung tâm Bồi dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ.
2.2. Mục tiêu cụ thể
- Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý tài chính đối với

nhằm tăng cường quản lý tài chính tại đơn vị.
5. Bố cục của luận văn
Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn gồm 4 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý tài chính tại đơn vị sự
nghiệp công lập thuộc lĩnh vực giáo dục.
Chương 2: Phương pháp nghiên cứu.
Chương 3: Thực trạng quản lý tài chính tại Trung tâm Bồi dưỡng chính
trị huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên.
Chương 4: Một số giải pháp tăng cường quản lý tài chính tại Trung tâm
Bồi dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên.


4
Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI
ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP THUỘC LĨNH VỰC GIÁO DỤC
1.1. Cơ sở lý luận về quản lý tài chính tại đơn vị sự nghiệp công lập thuộc
lĩnh vực giáo dục
1.1.1. Khái niệm, đặc điểm về công tác quản lý tài chính trong các đơn vị sự
nghiệp công lập thuộc lĩnh vực giáo dục
1.1.1.1. Khái niệm
Đơn vị sự nghiệp công lập là tổ chức do cơ quan có thẩm quyền của
Nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội thành lập theo quy định
của pháp luật, có tư cách pháp nhân, cung cấp dịch vụ công, phục vụ quản lý
nhà nước. Đó là là những đơn vị được Nhà nước thành lập để thực hiện các
hoạt động sự nghiệp trong các lĩnh vực y tế, văn hoá, giáo dục, thể thao...
Đơn vị sự nghiệp công lập hoạt động trong lĩnh vực giáo dục là một
đơn vị sự nghiệp công lập, hoạt động bằng nguồn kinh phí Nhà nước cấp,
cấp trên cấp hoặc các nguồn kinh phí khác như: thu sự nghiệp, phí, lệ phí,
thu từ kết quả hoạt động sản xuất - kinh doanh, nhận viện trợ, biếu

tích và dự toán tài chính, lựa chọn những phương hướng và thực hiện đúng
hướng, từ đó duy trì hoạt động thường xuyên của đơn vị.
1.1.1.2. Đặc điểm
- Đặc điểm về mục tiêu quản lý: Mục tiêu của quản lý tài chính trong
các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực giáo dục hay mục tiêu của quản
lý tài chính tư nhân đều nhằm thu được lợi ích cao nhất nhưng với chi phí
thấp nhất. Tuy nhiên, mục tiêu của quản lý tài chính trong các đơn vị này cần
hướng tới lại khác về cơ bản so với mục tiêu của quản lý tài chính tư nhân.
Lợi ích được tư nhân quan tâm chủ yếu là lợi ích kinh tế của riêng mình. Trái
lại, lợi ích mà Nhà nước quan tâm phải là lợi ích tổng thể kinh tế - xã hội của
cả quốc gia.


6
- Đặc điểm về nội dung: Nội dung vật chất của quản lý tài chính là các
nguồn tài chính thuộc các quỹ công. Các nguồn tài chính đó có thể tồn tại
dưới dạng tiền tệ hoặc tài sản, nhưng tổng số nguồn lực tài chính đó là biểu
hiện về mặt giá trị, là đại diện cho một lượng của cải vật chất của xã hội. Sự
vận động của các nguồn tài chính phải ăn khớp với sự vận động của của cải
vật chất mới đảm bảo cho sự phát triển cân đối của nền kinh tế. Điều đó càng
có ý nghĩa và cần thiết bởi vì tổng nguồn lực tài chính thuộc các quỹ công
chiếm tỷ trọng lớn trong tổng nguồn lực tài chính của toàn xã hội.
- Đặc điểm về sử dụng các công cụ quản lý: Quản lý tài chính trong
đơn vị sự nghiệp và quản lý tài chính tư nhân đều phải dựa vào pháp luật, kế
hoạch, hạch toán....Nhưng việc sử dụng các công cụ này trong quản lý tài
chính trong đơn vị sự nghiệp thuộc lĩnh vực giáo dục và quản lý tài chính tư
nhân là rất khác nhau. Quản lý tài chính trong đơn vị sự nghiệp phải tuân thủ
pháp luật cả dưới góc độ quản lý Nhà nước, cả dưới góc độ quản lý nghiệp
vụ cụ thể. Nhưng quản lý tài chính tư nhân chỉ phải tuân thủ pháp luật dưới
góc độ quản lý Nhà nước, còn quản lý các nghiệp vụ cụ thể lại theo quy định

luôn hướng tới việc thực hiện các nhiệm vụ và mục tiêu trên cơ sở lợi ích của
toàn ngành. Ngoài ra, hiệu quả kinh tế, xã hội cũng là thước đo quan trọng để
Nhà nước cân nhắc khi ban hành các chính sách và các quyết định liên quan
tới chi tiêu phục vụ cho ngành.
- Nguyên tắc thống nhất: Thống nhất quản lý tài chính theo các văn bản
pháp luật là nguyên tắc không thể thiếu. Thống nhất quản lý chính là việc tuân
thủ theo một quy định chung từ việc hình thành, sử dụng, thanh tra, kiểm tra,
thanh quyết toán, xử lý vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện.
- Nguyên tắc công khai, minh bạch: Công khai, minh bạch trong động
viên, phân phối các nguồn lực tài chính là nguyên tắc quan trọng nhằm đảm
bảo cho việc quản lý tài chính trong đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực
giáo dục được thực hiện thống nhất và hiệu quả. Thực hiện công khai minh
bạch trong quản lý sẽ tạo điều kiện cho cộng đồng giám sát, kiểm soát các
quyết định về thu - chi trong quản lý tài chính, hạn chế những thất thoát và
đảm bảo hiệu quả của những khoản thu - chi.


8
1.1.3.2. Các công cụ quản lý tài chính trong các đơn vị sự nghiệp công lập
thuộc lĩnh vực giáo dục
Để thực hiện nội dung quản lý tài chính trong đơn vị sự nghiệp công lập
thuộc lĩnh vực giáo dục cần phải sử dụng một đồng bộ các công cụ quản lý:
a, Hệ thống chính sách pháp luật của nhà nước
Hệ thống chính sách, pháp luật của Nhà nước quản lý tài chính trong các
đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực giáo dục cần thiết phải nghiên cứu, vận
dụng một cách hợp lý, phù hợp đặc thù hoạt động của từng đơn vị và phải coi
các quy định của Nhà nước trong các văn bản quy phạm luật về quản lý tài chính
là công cụ quan trọng không thể thiếu trong quản lý tài chính. Bao gồm các văn
bản pháp luật liên quan đến quản lý tài chính của các các đơn vị sự nghiệp công
lập thuộc lĩnh vực giáo dục. Các văn bản pháp luật quy định các điều kiện, chuẩn

thành tốt nhiệm vụ được giao.
- Quy chế được thảo luận rộng rãi, dân chủ, công khai rộng rãi trong
đơn vị; Có sự tham gia của các tổ chức chính trị, đoàn thể trong trường; có sự
nhất trí của tổ chức Công đoàn; Việc thực hiên Quy chế được kiểm tra, báo
cáo tại Hội nghị cán bộ viên chức hàng năm. Trong quá trình thực hiện, Quy
chế được sửa đổi, bổ sung.
c, Hệ thống thanh tra, kiểm tra
Công cụ này cho phép chủ động ngăn ngừa các hiện tượng tiêu cực về
tài chính trong hoạt động thu chi của đơn vị. Đồng thời phát hiện, ngăn chặn
những hành vi tiêu cực, sai trái trong quản lý tài chính cho nên cần thực hiện
công tác thanh tra, kiểm tra một cách thường xuyên, nhằm giúp cho đơn vị
quản lý và sử dụng các nguồn tài chính một cách hiệu quả, chặt chẽ.
d, Hạch toán, kế toán, kiểm toán
Hạch toán kế toán là một phần không thể thiếu của quản lý tài chính.
Để ghi nhận, xử lý và cung cấp thông tin đáp ứng nhu cầu sử dụng thông tin
của các nhà quản lý, đòi hỏi công tác ghi chép, tính toán, phản ánh số hiện có,
tình hình luân chuyển và sử dụng tài sản, quá trình và kết quả hoạt động sử
dụng kinh phí của đơn vị phải kịp thời, chính xác.


10
Thông qua công tác kiểm toán đơn vị có thể kiểm tra tình hình thực
hiện kế hoạch thu chi tài chính, kiểm tra việc giữ gìn và sử dụng tài sản, sử
dụng kinh phí, phát hiện và ngăn ngừa kịp thời những hành động tham ô,
lãng phí, xâm phạm tài sản, vi phạm các chế độ chính sách, kinh tế của Nhà
nước và đơn vị.
1.1.4. Nội dung quản lý tài chính trong các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc
lĩnh vực giáo dục
1.1.4.1. Tổ chức bộ máy quản lý tài chính
+ Những căn cứ tổ chức bộ máy quản lý tài chính trong các đơn vị sự

vừa đảm bảo tính năng động sáng tạo của mọi cấp quản lý trong việc xử lý
các vấn đề tài chính và Ngân sách Nhà nước. Mặt khác, thực hiện nguyên tắc
tập trung dân chủ đòi hỏi phải có sự phân cấp trách nhiệm, quyền hạn cho cấp
dưới và cho địa phương.
Hai là, Thực hiện nguyên tắc kết hợp quản lý theo ngành với quản lý
theo địa phương và vũng lãnh thổ. Quán triệt nguyên tắc trên đây, bộ máy
quản lý tài chính cần phải được tổ chức vừa theo hệ thống chuyên ngành
thống nhất từ Trung ương xuống địa phương trong cả nước, đồng thời chịu sự
chỉ đạo song trùng của các cấp chính quyền địa phương. Cần xác định rõ chức
năng, nhiệm vụ quản lý theo ngành của Bộ Tài chính và các cơ quan trung
ương đối với toàn bộ hoạt động.
Ba là, Quán triệt nguyên tắc tiết kiệm và hiệu quả. Quán triệt nguyên
tắc tiết kiệm và hiệu quả đòi hỏi tổ chức bộ máy quản lý tài chính phải phù
hợp với tổ chức bộ máy hành chính và phân cấp quản lý kinh tế tài chính giữa
các cấp chính quyền nhà nước, ở đây đòi hỏi phải có sự tương hợp giữa quyền
hạn và trách nhiệm. Đồng thời bộ máy quản lý phải được tổ chức phù hợp với
đặc điểm, nội dung và cơ chế hoạt động của các khâu quản lý tài chính trong
điều kiện kinh tế thị trường.


12
1.1.4.2. Quản lý các nguồn lực tài chính
Quản lý nguồn tài chính trong các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh
vực giáo dục hay còn gọi là quản lý các nguồn thu bao gồm:
+ Nguồn ngân sách Nhà nước cấp gồm:
- Kinh phí bảo đảm hoạt động thường xuyên thực hiện chức năng,
nhiệm vụ đối với đơn vị sự nghiệp tự bảo đảm một phần chi phí hoạt động và
được cơ quan quản lý cấp trên trực tiếp giao trong phạm vi dự toán được cấp
có thẩm quyền giao.
- Kinh phí thực hiện các nhiệm vụ khoa học và công nghệ.

thu đúng đối tượng theo quy định của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền.
Trong trường hợp cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quy định khung mức thu,
đơn vị căn cứ vào nhu cầu chi phục vụ cho hoạt động, khả năng đóng góp của
xã hội để quyết định mức thu cụ thể cho phù hợp với từng loại hoạt động,
từng đối tượng nhưng không vượt quá khung mức thu do cơ quan có thẩm
quyền quy định. Đơn vị thực hiện chế độ miễn, giảm cho các đối tượng chính
sách - xã hội theo quy định của Nhà nước.
- Đối với các sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ được cơ quan Nhà nước đặt
hàng thì mức thu theo đơn giá do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quy định;
trường hợp chưa được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền định giá thì mức thu
được xác định trên cơ sở dự toán chi phí được cơ quan tài chính cung cấp
thẩm định chấp thuận.
- Đối với những hoạt động liên doanh, liên kết, dịch vụ theo hợp đồng
với các tổ chức và cá nhân, đơn vị được quyết định các khoản thu, mức thu cụ
thể theo nguyên tắc bảo đảm đủ bù đắp chi phí và có tích lũy.
1.1.4.3. Quản lý sử dụng các nguồn lực tài chính
Quản lý sử dụng các nguồn lực tài chính tại các đơn vị sự nghiệp công
lập thuộc lĩnh vực giáo dục gồm: quản lý chi hoạt động thường xuyên, chi
không thường xuyên và chi khác.
+ Kinh phí chi hoạt động thường xuyên: là các khoản chi mang tính
chất thường xuyên diễn ra tại đơn vị, bao gồm ngân sách Nhà nước cấp chi
hoạt động thường xuyên, thực hiện nhiệm vụ do Nhà nước đặt hàng và nguồn
thu sự nghiệp của đơn vị để chi theo chức năng, nhiệm vụ được cấp có thẩm
quyền giao gồm:


14
- Chi cho con người: tiền lương, tiền công, các khoản phụ cấp lương,
tiền thưởng, phúc lợi tập thể và các khoản đóng góp bảo hiểm xã hội. Đây là
khoản chi bù đắp hao phí lao động, đảm bảo quá trình tái sản xuất sức lao