1 of 128.

B GIO DC V O TO
I HC HU
TRNG I HC KINH T

t
H

u

NGUYN THậ HAè

in

TRAI

h

PHAẽT TRIỉN KINH T TRANG

cK

THậ XAẻ HặNG THUY,

h

TẩNH THặèA THIN HU
Chuyờn ngnh: Kinh t chớnh tr




kết quả của quá trình điều tra thực tế, trung thực, chính xác và chưa được sử
dụng trong trong bất kỳ luận văn nào.

tế
H

Mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cám ơn và mọi
thông tin trích dẫn trong luận văn đã được chỉ rõ nguồn gốc.

tháng

năm 2013

h

Huế, ngày

Nguyễn Thị Hà

Tr

ườ

ng

Đ
ại

họ

tế
H

uế

Trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và
thực hiện luận văn này tôi đã nhận được được sự
giúp đỡ tận tình của rất nhiều thầy cô giáo, các cơ
quan, địa phương và đồng chí đồng nghiệp đã quan
tâm giúp đỡ, tạo mọi điều kiện cho tôi hoàn thành
bản luận văn này.
Trước hết tôi xin chân thành cảm ơn PGS.TS.
Nguyễn Xuân Khoát đã tận tình hướng dẫn tôi trong
suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành
luận văn này.
Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu Trường
Đại học Kinh tế, Đại học Huế, lãnh đạo và các thầy
cô giáo bộ phận sau Đại học, các thầy cô giáo và
Khoa Kinh tế Chính trị đã giúp đỡ tôi nhiều mặt
trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành
luận văn.
Tôi xin chân thành cảm ơn Phòng Kinh tế, phòng
Thống kê của Ủy ban Nhân dân thị xã Hương Thủy, các
chủ trang trại đã nhiệt tình giúp đỡ tôi trong quá
trình điều tra thực tế, cung cấp thông tin, số liệu
để tôi thực hiện luận văn này.
Tôi xin chân thành cảm ơn lãnh đạo các xã: Phú
Sơn, Dương Hòa, Thủy Phù, Thủy Phương, Thủy Bằng đã
giúp đỡ tôi tận tình trong quá trình nghiên cứu
thực tế, thu thập số liệu các trang trại trên địa

Thiên Huế nói chung và thị xã Hương Thủy nói riêng từng bước được hình thành và
phát triển. Bước đầu đã đạt được những kết quả nhất định, khai thác được tiềm

h

năng, thế mạnh, cải thiện thu nhập và giải quyết một phần việc làm cho người lao

in

động. Tuy nhiên, những kết qủa đạt được chưa tương xứng với tiềm năng thế mạnh

cK

của địa phương. Sự phát triển của kinh tế trang trại còn mang tính tự phát, thiếu bền
vững. Thực tiễn đã và đang đặt ra nhiều vấn đề đòi hỏi phải có sự nghiên cứu, phân
tích, đánh giá đúng thực trạng kinh tế trang trại để đề xuất những giải pháp hữu hiệu

xã trong giai đoạn mới.

họ

nhằm tháo gỡ khó khăn vướng mắc thúc đẩy sự phát triển kinh tế trang trại của thị

Đ
ại

Xuất phát từ những lý do trên, tác giả mạnh dạn chọn đề tài: “Phát triển
kinh tế trang trại ở thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế” làm luận văn
thạc sĩ khoa học kinh tế của mình.


Thủy, góp phần xóa đói giảm nghèo, phủ xanh đất trống đồi núi trọc, phát triển kinh
tế thị xã theo hướng phát triển bền vững.

uế

Vì vậy, nghiên cứu thành công đề tài này, luận văn sẽ góp phần làm rõ:
- Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển kinh tế trang trại trên

tế
H

địa bàn thị xã.

- Đánh giá đúng thực trạng phát triển và phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến
việc phát triển kinh tế trang trại ở thị xã Hương Thủy.

- Tìm ra mô hình phát triển kinh tế trang trại phù hợp đối với thị xã Hương

h

Thủy nói riêng và và tỉnh Thừa Thiên Huế nói chung.

in

- Đề xuất những giải pháp phù hợp, có tính khả thi cho quá trình phát triển

Tr

ườ



Bảo vệ thực vật

CLN

Cây lâu năm

CLNg

Cây lâm nghiệp

CN

Chăn nuôi

CSCB

Cơ sở chế biến

CSHT

Cơ sở hạ tầng

ĐVT

Đơn vị tính

GDP

Tổng sản phẩm quốc nội

Nông nghiệp và phát triển nông thôn

NQ

Nghị quyết

NXB

Nhà xuất bản

SL

Số lượng

ng

Đ
ại

NN&PTNT

SXKD

Sản xuất kinh doanh

TLSX

Tư liệu sản xuất

ườ

Bảng 2: Tình hình sử dụng đất đai của các trang trại ...............................................50
Bảng 3: Tình hình sử dụng lao động của các trang trại ............................................51

uế

Bảng 4: Khía cạnh xã hội của các chủ trang trại......................................................52

tế
H

Bảng 5: Trình độ văn hóa và chuyên môn của các chủ trang trại .............................53
Bảng 6: Mức vốn đầu tư bình quân của các trang trại ..............................................55
Bảng 7: Tình hình huy động và sử dụng vốn của các trang trại ...............................57
Bảng 8: Tình hình trang bị cơ sở vật chất kỹ thuật của các trang trại ......................58

h

Bảng 9: Kết quả kinh doanh của các trang trại .........................................................59

in

Bảng 10: Quy mô giá trị gia tăng của các trang trại điều tra ....................................61

cK

Bảng 11:Tỷ suất hàng hóa của các loại hình trang trại .............................................62
Bảng12: Một số chỉ tiêu phản ánh hiệu quả kinh tế của trang trại............................63
Bảng13: Hiệu quả một số cây trồng vật nuôi chủ yếu của trang trại tổng hợp VAC ......66

họ

DANH MỤC CÁC BẢNG ...................................................................................... vi

tế
H

MỤC LỤC............................................................................................................... vii

MỞ ĐẦU ....................................................................................................................1
1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI.......................................................................1
2. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI .......................................................2

h

3. MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI ............................3

in

4. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU ....................................................4

cK

5. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .......................................................................4
6. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI VỀ MẶT KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI ..................6
7. KẾT CẤU CỦA ĐỀ TÀI ....................................................................................7

họ

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ
TRANG TRẠI. ..........................................................................................................8


1.2. ĐIỀU KIỆN ĐỊNH HƯỚNG VÀ CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN KINH TẾ
TRANG TRẠI Ở VIỆT NAM...............................................................................21

vii
kho tai lieu -123doc-doc-luan an - luan an tien si -luan van thac si - luan van kinh te - khoa luan - tai lieu -Footer Pag


9 of 128.

1.2.1. Những điều kiện khách quan ...................................................................21
1.2.2. Những điều kiện chủ quan .......................................................................22
1.2.3. Định hướng các chính sách của Đảng và Nhà nước về phát triển kinh tế
trang trại ở nước ta.............................................................................................23
1.2.3.1. Định hướng của Đảng về phát triển kinh tế trang trại ......................23

uế

1.2.3.2.Chính sách của Chính phủ về phát triển kinh tế trang trại.................24
1.3. KINH NGHIỆM PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRANG TRẠI Ở MỘT SỐ

tế
H

NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI VÀ ĐỊA PHƯƠNG TRONG NƯỚC..........................26

1.3.1. Kinh nghiệm phát triển kinh tế trang trại của một số nước trên thế giới
...........................................................................................................................26
1.3.1.1. Kinh nghiệm của các nước Châu Âu và Bắc Mỹ..............................26

h

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRANG TRẠI Ở THỊ

ườ

XÃ HƯƠNG THỦY, TỈNH THỪA THIÊN HUẾ ...............................................33

Tr

2.1. ĐẶC ĐIỂM CỦA ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU ...............................................33
2.1.1. Đặc điểm tự nhiên....................................................................................33
2.1.1.1. Vị trí địa lý ........................................................................................33
2.1.1.2. Địa hình, thổ nhưỡng ........................................................................33
2.1.1.3. Khí hậu ..............................................................................................37
2.1.1.4. Thủy văn ...........................................................................................38
2.1.2. Đặc điểm về kinh tế - xã hội ....................................................................38

viii
kho tai lieu -123doc-doc-luan an - luan an tien si -luan van thac si - luan van kinh te - khoa luan - tai lieu -Footer Pag


10 of 128.

2.1.2.1. Dân số, lao động và việc làm ............................................................38
2.1.2.2. Kết cấu hạ tầng:.................................................................................39
2.1.2.3.Tình phát triển kinh tế trên địa bàn ....................................................43
2.1.3. Nhận xét chung về đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội của thị xã Hương
Thủy ...................................................................................................................44

uế


Đ
ại

2.3.1.2. Quy mô giá trị gia tăng của các trang trại .........................................60
2.3.1.3. Tình hình sản xuất hàng hóa của các trang trại.................................62
2.3.2. Hiệu quả kinh tế, xã hội của các trang trại ..............................................63

ng

2.3.2.1. Hiệu quả kinh tế ................................................................................63
2.3.2.2. Hiệu quả một số cây trồng, vật nuôi của các trang trại.....................66

ườ

2.3.2.3. Hiệu quả xã hội .................................................................................67

2.3.3. Đánh giá chung về thực trạng phát triển kinh tế trang trại ở thị xã Hương

Tr

Thủy ...................................................................................................................69
2.3.3.1. Những kết quả đạt được ....................................................................69
2.3.3.2. Những hạn chế và nguyên nhân........................................................70
2.3.3.3. Những vấn đề đặt ra cần giải quyết để phát triển kinh tế trang trại ..71

Chương 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP ĐẨY NHANH SỰ PHÁT
TRIỂN KINH TẾ TRANG TRẠI Ở THỊ XÃ HƯƠNG THỦY .........................72

ix
kho tai lieu -123doc-doc-luan an - luan an tien si -luan van thac si - luan van kinh te - khoa luan - tai lieu -Footer Pag


cK

3.2.3. Thực hiện các chính sách hỗ trợ đầu tư, vốn tín dụng và thuế cho kinh tế
trang trại .............................................................................................................79
3.2.4. Tạo lập thị trường ổn định cho kinh tế trang trại phát triển ....................80

họ

3.2.5. Nâng cao năng lực trình độ quản lý, trình độ tay nghề cho các chủ trang
trại và người lao động và tăng cường công tác khuyến nông, ứng dụng tiến bộ

Đ
ại

khoa học kỹ thuật cho các trang trại ..................................................................81
3.2.6. Hình thành và phát triển các hình thức hợp tác, các mô hình kinh tế liên
kết có hiệu quả ở nông thôn...............................................................................81
3.2.7. Tăng cường công tác quản lý nhà nước đối với kinh tế trang trại...........82

ng

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ................................................................................83

ườ

1. KẾT LUẬN .......................................................................................................83
2. KIẾN NGHỊ.......................................................................................................84

Tr

nông - lâm – ngư nghiệp, đã tạo ra khối lượng công ăn việc làm và thu nhập lớn
cho lao động ở nông thôn.

Ở Việt Nam, từ sau Nghị quyết 10 của Bộ Chính trị hộ nông dân mới thật sự
trở thành đơn vị tự chủ trong sản xuất kinh doanh. Tiếp theo đó, Đảng và Nhà nước

h

ta đã ban hành nhiều chính sách đổi mới trong hoạt động quản lý nhà nước nói

in

chung và quản lý kinh tế trong hoạt động sản xuất nông - lâm – ngư nghiệp nói

cK

riêng, tạo mọi điều kiện để kinh tế nông hộ phát triển lên một trình độ sản xuất mới.
Kết qủa của công cuộc đổi mới trong sản xuất nông nghiệp, nông thôn là các loại
hình kinh tế trang trại ra đời. Xét trên bình diện chung, có thể nói kinh tế trang trại ở

họ

nước ta trong những năm qua có những bước phát triển mạnh mẽ, đã khai thác được
những tiềm năng, thế mạnh về kinh tế của đất nước, tạo ra nhiều sản phẩm không

Đ
ại

những đáp ứng được nhu cầu lương thực, thực phẩm trong nước mà còn tạo ra khối
lượng lớn sản phẩm để xuất khẩu. Kinh tế trang trại ngày càng đóng vai trò quan

nhiều hạn chế, tỷ lệ lao động chưa qua đào tạo còn rất cao, sản phẩm của trang trại
vẫn còn ở dạng thô, chưa qua chế biến, tiêu thụ khó khăn, tỷ suất hàng hóa thấp và
chưa mang tính đột phá cho sản xuất nông nghiệp. Nhiều chủ trang trại chưa nắm

uế

bắt được nhu cầu thị trường nên sản xuất còn mang tính thụ động, do đó hiệu quả
kinh tế thấp. Thực tiễn đã và đang đặt ra nhiều vấn đề đòi hỏi phải có sự nghiên

tế
H

cứu, phân tích, đánh giá đúng thực trạng kinh tế trang trại để đề xuất những giải

pháp hữu hiệu nhằm tháo gỡ khó khăn vướng mắc thúc đẩy sự phát triển kinh tế
trang trại của thị xã trong giai đoạn mới.

Xuất phát từ những lý do trên, tác giả mạnh dạn chọn đề tài: “Phát triển

in

thạc sĩ khoa học kinh tế của mình.

h

kinh tế trang trại ở thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế” làm luận văn

cK

2. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI


đình trên thế giới và Châu Á, Nhà xuất bản thống kê, Hà Nội.
- Frank Ellis (Tài liệu dịch) (1993): Kinh tế hộ gia đình nông dân và phát

triển nông nghiệp, NXB Nông nghiệp.
- Nguyễn Đình Hương (2000), Thực trạng và giải pháp phát triển kinh tế
trang trại thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam, NXB Chính trị Quốc
gia, Hà Nội.

2
kho tai lieu -123doc-doc-luan an - luan an tien si -luan van thac si - luan van kinh te - khoa luan - tai lieu -Footer Pag


14 of 128.

- Nguyễn Xuân Khoát (2012), Phát triển kinh tế trang trại ở Việt Nam hiện
nay, Tạp chí sinh hoạt lý luận, số 5 (114) / 2012.
- Trần Kiên (2000), Làm giàu bằng kinh tế trang trại, NXB Thanh niên.
- Trần Tác, “Tìm hiểu thêm về kinh tế trang trại”, Tạp chí nghiên cứu kinh tế
- số 258 tháng 11/1999

uế

- Lê Trọng (2000) Phát triển và quản lý trang trại trong kinh tế thị trường,
NXB Nông nghiệp, Hà Nội

tế trang trại, đề xuất định hướng và các giải pháp”.

tế
H

Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế, trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp chủ yếu phát triển
kinh tế trang trại ở vùng này, nhằm khai thác có hiệu quả các nguồn lực, tạo việc

ng

làm, nâng cao thu nhập cho người lao động trên địa bàn.

- Nhiệm vụ của đề tài:

ườ

+ Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về kinh tế trang trại trong nông

nghiệp, nông thôn để vận dụng vào phát triển kinh tế trang trại ở thị xã Hương Thủy.

Tr

+ Phân tích đánh giá đúng thực trạng phát triển kinh tế trang trại ở thị xã Hương

Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế, từ đó tìm ra những vấn đề vướng mắc, chỉ ra những
nguyên nhân ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế trang trại ở thị xã Hương Thủy.
+ Đề xuất phương hướng và những giải pháp chủ yếu, có tính khả thi nhằm
thúc đẩy sự phát triển kinh tế trang trại ở thị xã Hương Thủy trong thời gian tới.

3
kho tai lieu -123doc-doc-luan an - luan an tien si -luan van thac si - luan van kinh te - khoa luan - tai lieu -Footer Pag


15 of 128.


5. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

5.1. Phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử
Các sự vật và hiện tượng luôn biến động, phát triển và tác động qua lại lẫn

họ

nhau. Trong phát triển kinh tế nói chung và kinh tế trang trại nói riêng, ngoài chịu
sự tác động của quy luật chung đó, còn chịu tác động của thiên nhiên, thời tiết,

Đ
ại

chính sách phát triển kinh tế, chủ trương và các đòn bẫy kinh tế khác. Kinh tế trang
trại phát triển trong mối quan hệ tác động qua lại, hỗ trợ và thúc đẩy lẫn nhau của
các ngành sản xuất trong nông nghiệp. các mối quan hệ này được xem xét đánh giá

ng

dựa trên cơ sở của phép duy vật biện chứng.
Theo quan điểm thông dụng nhất, mọi vấn đề nghiên cứu kinh tế - xã hội đều

ườ

được xem xét trên quan điểm của chủ nghĩa Duy vật biện chứng và duy vật lịch sử.
Do đó, phương pháp duy vật biện chứng và phương pháp duy vật lịch sử là phương

Tr

pháp luận cơ bản, có tính xuyên suốt trong quá trình nghiên cứu từ việc thu thập tài


Loại hình trang trại

Toàn thị xã

in

TT

h

Tình hình phân bố trang trại của thị xã Hương Thủy.

11

cK

1 Trang trại tổng hợp VAC

Trong đó

Vùng gò đồi

Tỷ lệ

7

46,7

1


Tổng cộng

Nguồn: Niên giám thống kê thị xã Hương thủy

Đ
ại

Theo số liệu trên, các trang trại đặc trưng của thị xã Hương Thủy là: Trang
trại tổng hợp VAC, trang trại Nông lâm nghiệp, trang trại nuôi trồng thủy sản, trang
trại Nông lâm kết hợp sinh thái. Trang trại chăn nuôi ở vùng gò đồi bắt đầu phát

ng

triển, tuy nhiên trong thời gian qua, do tình hình dịch bệnh (lở mồm long móng và
dịch cúm gia cầm nên số lượng các trang trại chăn nuôi bị giảm sút, thậm chí có

ườ

trang trại không còn kinh doanh nữa. Do đó trong nghiên cứu này chúng tôi chỉ đưa
ra một số trang trại điển hình sau quá trình dịch bệnh nhưng đã được khôi phục lại.

Tr

-Thu thập số liệu, tài liệu:
-Số liệu thứ cấp: Thu thập tài liệu từ các cơ quan liên quan: UBND thị xã

Hương Thủy, Phòng Kinh tế, Phòng Thống kê. Chi cục quản lý Hợp tác xã – Sở
Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Ngoài ra còn thu thập tài liệu từ các cơ quan
quản lý và sách báo, tài liệu có liên quan khác.


hình kinh tế trang trại trong thị xã, giữa các trang trại có mô hình sản xuất hoặc giữa

in

Sử dụng phương pháp phân tích SWOT để tìm ra điểm mạnh, điểm yếu, thời
cơ và thách thức mà thị xã Hương Thủy đang gặp phải trong quá trình phát triển
triển trang trại.

cK

kinh tế trang trại, từ đó đề ra chiến lược và giải pháp sát với thực tế cho việc phát
- Phương pháp tổng hợp:

họ

Việc tổng hợp tài liệu được tiến hành bằng phương pháp phân tổ thống kê
theo các tiêu thức khác nhau như loại hình trang trại, quy mô trang trại, vốn sản

Đ
ại

xuất, trình độ văn hóa chuyên môn, tình hình trang bị cơ sở vật chất kỹ thuật, kết
quả kinh doanh của các trang trại…
5.5. Phương pháp chuyên gia, chuyên khảo:
Trong quá trình tiến hành đề tài, chúng tôi sử dụng phương pháp thu thập

ng

rộng rãi ý kiến của các chuyên gia về kinh tế trang trại, cũng như tham khảo kinh


- Đề xuất những giải pháp phù hợp, có tính khả thi cho quá trình phát triển
kinh tế trang trại ở thị xã Hương Thủy nói riêng và tỉnh Thừa Thiên Huế nói chung.

tế
H

7. KẾT CẤU CỦA ĐỀ TÀI

Ngoài phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, tài liệu tham khảo và phần phụ lục,
luận văn gồm 3 chương

h

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển kinh tế trang trại.

in

Chương 2: Thực trạng phát triển kinh tế trang trại ở thị xã Hương Thủy, tỉnh
Thừa Thiên Huế.

Tr

ườ

ng

Đ
ại


đồng nhất, nó là hai cụm từ ghép để phản ánh hai nội dung kinh tế hoàn toàn khác
nhau. Khi nói đến “trang trại” là nói đến cơ sở sản xuất kinh doanh nông nghiệp, là
một loại hình tổ chức sản xuất kinh doanh nhất định. Còn khi nói “kinh tế trang

h

trại” là đề cập đến mặt kinh tế của trang trại. Kinh tế trang trại là tổng thể các yếu tố

in

vật chất của sản xuất và các quan hệ kinh tế nảy sinh trong quá trình tồn tại và hoạt

cK

động của trang trại, quan hệ giữa các trang trại với nhau, giữa các trang trại và tổ
chức kinh tế khác, với nhà nước, với thị trường, với môi trường sinh thái tự nhiên.
Việc phân biệt sự khác nhau giữa “trang trại” và “kinh tế trang trại” cũng

họ

như việc có thể dùng thay thế cho nhau từng trường hợp cụ thể có ý nghĩa quan
trọng, tránh nhầm lẫn khi phân tích các khái niệm, đánh giá những hiện tượng và

Đ
ại

những vấn đề thuộc bản chất của trang trại và kinh tế trang trại.
Trong ngôn ngữ tiếng Việt hiện nay, hai thuật ngữ này được nhìn nhận dưới
những gốc độ khác nhau, nhưng trong một số trường hợp cụ thể được sử dụng như là


trại là loại hình tổ chức sản xuất thuộc sở hữu hoặc thuộc quyền sử dụng đất của

uế

một chủ độc lập, sản xuất được tiến hành trên quy mô ruộng đất và các yếu tố sản
xuất tiến bộ và trình độ kỹ thuật cao, hoạt động tự chủ là luôn gắn với thị trường”.

tế
H

Từ những cách tiếp cận trên, Có thể khái quát trang trại như sau: Trang trại

là một hình thức tổ chức kinh tế trong nông, lâm, ngư nghiệp được hình thành trên
cơ sở kinh tế hộ mang tính sản xuất hàng hóa, các yếu tố sản xuất được tập trung
và ruộng đất được tích tụ cao hơn, có nhu cầu cao về thị trường, về khoa học công

h

nghệ , vốn, và có giá trị hàng hóa cao hơn kinh tế hộ, cách thức tổ chức quản ký

in

tiến bộ, có trình độ áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật và công nghệ mới vào

cK

sản xuất để mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội cao hơn so với kinh tế hộ, hoạt động
tự chủ và luôn gắn với thị trường.

Điểm chung của những khái niệm trên cho thấy trang trại là kinh tế hộ dựa

động nhất định, được trang bị những tư liệu sản xuất nhất định để tiến hành hoạt
động sản xuất kinh doanh phù hợp với yêu cầu của nền kinh tế thị trường, được nhà
nước bảo hộ” [46]

9
kho tai lieu -123doc-doc-luan an - luan an tien si -luan van thac si - luan van kinh te - khoa luan - tai lieu -Footer Pag


21 of 128.

Theo GS. Đào Thế Tuấn:“Kinh tế trang trại là một hình thức tổ chức kinh tế
- hình thức tổ chức sản xuất kinh doanh trong nông nghiệp ( hiểu nông nghiệp theo
nghĩa rộng bao gồm nông, lâm, ngư nghiệp) phổ biến được hình thành và phát triển
trên nền tảng kinh tế nông hộ. Quá trình hình thành và phát triển kinh tế trang trại
có gắn với sự tích tụ và tập trung các yếu tố sản xuất , kinh doanh đất đai, lao động,
tư liệu sản xuất – vốn, khoa học công nghệ để nâng cao năng lực sản xuất và sản

uế

xuất ra nhiều sản phẩm hàng hóa với năng suất, chất lượng và hiệu quả cao”. [42]

tế
H

Theo tác giả Hai Trần, Ban kinh tế Trung ương:“Kinh tế trang trại là hình

thức tổ chức sản xuất hàng hóa lớn trong nông, lâm, ngư nghiệp của các thành
phần kinh tế khác nhau ở nông thôn, có sức đầu tư lớn, có năng lực quản lý Trực
tiếp quá trình sản xuất kinh doanh, có phương pháp tạo ra sức sinh lời cao hơn


- Hoạt động sản xuất- kinh doanh luôn gắn liền với nền kinh tế thị trường.

ườ

- Nguồn gốc sở hữu của trang trại là thành phần kinh tế tư nhân là chủ yếu,

song do sự tác động của kinh tế thị trường và xu thế hội nhập quốc tế nên nó ngày

Tr

càng mở rộng ra nhiều hình thức sở hữu, từ một thành phần kinh tế đến nhiều thành
phần kinh tế.
Qua nghiên cứu có thể thống nhất quan điểm cho rằng kinh tế hộ với việc

tích lũy vốn, đất đai, kinh nghiệm quản lý, lao động đủ lớn, với quy mô sản xuất
hàng hóa lớn, hiệu quả kinh tế cao với cách thức tổ chức quản lý tiến bộ và trình độ
kỹ thuật cao, hoạt động tự chủ, luôn gắn với thị trường là cơ sở nền tảng hình thành
kinh tế trang trại. Kinh tế trang trại không chỉ là phương thức giải phóng lực lượng

10
kho tai lieu -123doc-doc-luan an - luan an tien si -luan van thac si - luan van kinh te - khoa luan - tai lieu -Footer Pag


22 of 128.

sản xuất ở trình độ cao hơn kinh tế hộ mà có thể khắc phục những khuyết điểm,
đồng thời tiếp tục phát huy những nhân tố tích cực, những thành tựu của kinh tế hộ.
Xuất phát từ những nhận định trên, có thể xác định bản chất của kinh tế trang
trại là kinh tế hộ sản xuất nông nghiệp (bao gồm cả lâm nghiệp và nuôi trồng thủy sản)
hàng hóa với quy mô lớn (vốn, đất đai, thu nhập) so với mức trung bình của kinh tế hộ

họ

như sau:

Cá nhân, hộ gia đình sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản

Đ
ại

đạt tiêu chuẩn kinh tế trang trại phải thỏa mãn điều kiện:
1. Đối với cơ sở trồng trọt, nuôi trồng thủy sản, sản xuất tổng hợp phải đạt:
a. Có diện tích trên mức hạn điền, tối thiểu:

ng

-3,1 ha đối với vùng Đông Nam Bộ và Đồng bằng Sông Cửu Long;
- 2,1 ha đối với các tỉnh còn lại.

ườ

b. Giá trị sản lượng hàng hóa đạt 700 triệu đồng/ năm.
2. Đối với cơ sở chăn nuôi phải đạt giá trị sản lượng hàng hóa từ 1.000 triệu

Tr

đồng/ năm trở lên.
3. Đối với cơ sở sản xuất lâm nghiệp phải có diện tích tối thiểu 31ha và giá

trị sản lượng hàng hóa bình quân đạt 500 triệu đồng/ năm trở lên.
1.1.2.2. Phân loại kinh tế trang trại

h

- Căn cứ vào hình thức tổ chức quản lý:

in

+ Trang trại gia đình: Là kiểu trang trại độc lập sản xuất kinh doanh của
từng gia đình có tư cách pháp nhân riêng, do chủ hộ hoặc một người có năng lực và

cK

uy tín trong gia đình đứng ra quản lý. Trang trại này có thể là một hộ gia đình hoặc
của nhiều hộ gia đình cùng quản lý. Đây là loại trang trại phổ biến nhất trên thế giới

họ

hiện nay.

+ Trang trại liên doanh: Là kiểu trang trại được thành lập trên cơ sở tự
nguyện hợp nhất từ một số trang trại nhỏ với tư cách pháp nhân mới nhằm tăng

Đ
ại

năng lực sản xuất, vốn, lao động và khả năng cạnh tranh trước các đối thủ, hoặc để
tranh thủ các chính sách ưu đãi của chính phủ đối với các trang trại có quy mô lớn,
nhưng vẫn giữ nguyên quyền tự chủ và điều hành của các trang trại nhỏ.

ng



uế

Loại hình này có xu hướng phát triển ở một số nước công nghiệp phát triển.
+ Chủ trang trại sống ở thành phố, thuê người khác trực tiếp quản lý, điều

tế
H

hành trang trại ở nông thôn.

+ Chủ trang trại ủy thác cho chủ khai thác là bà con, bạn bè quản lý sản xuất
từng công việc hay toàn bộ, từng vụ hay liên tục nhiều năm.
- Căn cứ vào cơ cấu sản xuất

h

+ Trang trại chuyên môn hóa: Là trang trại chỉ sản xuất và kinh doanh một

in

loại sản phẩm ( trang trại chăn nuôi, trang trại trồng trọt, có trang trại chỉ chuyên

cK

một loại cây trồng, vật nuôi)

+ Trang trại kinh doanh tổng hợp: Là trang trại kinh doanh nhiều loại sản phẩm
(trang trại kinh doanh nhiều loại cây trồng, vật nuôi, vật nuôi, hoặc kinh doanh cả chăn


13
kho tai lieu -123doc-doc-luan an - luan an tien si -luan van thac si - luan van kinh te - khoa luan - tai lieu -Footer Pag


25 of 128.

1.1.3.Đặc trưng và vai trò của kinh tế trang trại
1.1.3.1. Đặc trưng của kinh tế trang trại
- Một là: Mục đích cơ bản của kinh tế trang trại là sản xuất nông sản hàng
hóa theo nhu cầu của thị trường.
- Hai là: Tư liệu sản xuất trong trang trại thuộc quyền sở hữu hoặc quyền sử

uế

dụng của một người chủ độc lập.
- Ba là: Trong trang trại các yếu tố sản xuất, trước hết là vốn, ruộng đất được

tế
H

tập trung với quy mô nhất định theo yêu cầu phát triển của sản xuất hàng hóa.

- Bốn là: Cách thức tổ chức và quản lý sản xuất trong kinh tế trang trại tiến
bộ, thường xuyên tiếp cận thị trường.

- Năm là: Chủ trang trại là người có ý chí, năng lực tổ chức quản lý, có kiến

h

thức và kinh nghiệm sản xuất, đồng thời có hiểu biết nhất định về kinh doanh.


trình hoàn thiện và tiến tới phát triển đúng quy luật của kinh tế hộ gia đình thành
kinh tế trang trại gia đình.

Tr

-Thứ hai: Kinh tế trang trại phát triển góp phần quan trọng trong việc khai thác

và sử dụng có hiệu quả nguồn lực đất đai, lao động, tài chính để phát triển sản xuất
kinh doanh. Đây vừa là nguồn tài nguyên thiên nhiên vừa là phương tiện sản xuất kinh
doanh của các chủ trang trại. Để sản xuất, kinh doanh nông sản hàng hóa có hiệu quả
các chủ trang trại phải sự tích tụ ruộng đất đến một quy mô nhất định, phải bố trí cây
trồng, vật nuôi hợp lý để sinh lời tối đa. Nhờ vậy kinh tế trang trại phát triển sẽ phát
huy khả năng thích nghi, nâng cao năng suất, chất lượng của giống cây trồng, gia súc,

14
kho tai lieu -123doc-doc-luan an - luan an tien si -luan van thac si - luan van kinh te - khoa luan - tai lieu -Footer Pag