An Giang University Journal of Science – 2017, Vol. 13 (1), 88 – 100

CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN QUYẾT ĐỊNH CHỌN TRƯỜNG ĐẠI HỌC
CỦA HỌC SINH LỚP 12 TẠI THÀNH PHỐ LONG XUYÊN, AN GIANG
Lưu Thị Thái Tâm1, Châu Sôryaly1, Chau Khon1
1

Trường Đại học An Giang

Thông tin chung:
Ngày nhận bài: 06/10/2015
Ngày nhận kết quả bình duyệt:
06/11/2015
Ngày chấp nhận đăng: 02/2017
Title:
Several factors influence on
choosing universities of high
school twelve graders in Long
Xuyen, An Giang province
Keywords:
Factors, impacts, university
decision
Từ khóa:
Các nhân tố, ảnh hưởng,
chọn trường đại học

ABSTRACT
This study was conducted to identify and evaluate the impacts of key factors on
choosing universities of 330 junior high school twelve graders in Long Xuyen
city, An Giang province. Data were collected by quantitative questionnaires.
The results of multiple regession analyses show that the research model

nề cho các bạn học sinh năm cuối cấp 3. Với tâm

1. ĐẶT VẤN ĐỀ
Hiện nay cả nước có khoảng 215 trường cao
đẳng và 204 trường đại học. Số lượng học sinh
thi vào các trường đại học và cao đẳng hàng năm
rất đông. Theo thống kê gần đây, hơn 1 triệu
88


An Giang University Journal of Science – 2017, Vol. 13 (1), 88 – 100

lý “Đại học là con đường tiến thân duy nhất”, hầu
hết các bạn học sinh lớp 12 đều mơ ước vào các
trường đại học, kể cả những bạn học sinh có năng
lực học tập không được tốt. Hơn nữa, có rất
nhiều trường hợp các bạn học sinh đã lựa chọn
ngành nghề không phù hợp với năng lực bản
thân, chịu sự tác động của gia đình, bạn bè hoặc
chọn ngành và trường vẫn còn theo tâm lý đám
đông,… dẫn đến không ít các bạn có những quyết
định sai lầm. Do đó, việc chọn ngành và trường
đại học là rất quan trọng, vì nó là một trong
những yếu tố quyết định tương lai của một người.
Việc thực hiện nghiên cứu này là rất cần thiết,
nhằm góp phần tìm ra giải pháp giúp cho các bạn
học sinh lớp 12 có thêm kỹ năng trong việc chọn
trường, đồng thời công tác tư vấn tuyển sinh cho
học sinh phổ thông trung học (THPT) đạt hiệu
quả hơn.

của đặc trưng về giới tính của học sinh. Kallio
(1995) cho rằng giới tính khác nhau sẽ có mức độ
tác động gián tiếp khác nhau lên quyết định lựa
chọn trường đại học của học sinh

Chapman (1981) đã đề nghị một mô hình tổng
quát của việc lựa chọn trường đại học của các
học sinh. Dựa vào kết quả thống kê mô tả, ông
cho thấy có 2 nhóm yếu tố ảnh hưởng nhiều đến
quyết định chọn trường đại học của học sinh.
Thứ nhất là đặc điểm của gia đình và cá nhân học
sinh. Thứ hai là một số yếu tố bên ngoài ảnh
hưởng cụ thể như: các cá nhân có ảnh hưởng, các
đặc điểm cố định của trường đại học và nỗ lực
giao tiếp của trường đại học với các học sinh.

Trên cơ sở kế thừa các lý thuyết và kết quả
nghiên cứu thực nghiệm, mô hình nghiên cứu đề
nghị bao gồm 8 yếu tố tác động đến quyết định
chọn trường đại học của học sinh lớp 12 như sau:

89


An Giang University Journal of Science – 2017, Vol. 13 (1), 88 – 100

Yếu tố đặc điểm trường đại học

H1


định chọn
trường đại
học

H8

Hình 1. Mô hình nghiên cứu đề nghị

càng cao thì tỷ lệ học sinh lựa chọn trường đó
càng cao.

Các giả thuyết nghiên cứu được đặt ra:
Giả thuyết H1: Khi đặc điểm của trường đại học
nào càng tốt thì học sinh sẽ có xu hướng lựa chọn
trường đó càng cao.

Giả thuyết H5: Khi trường đại học nào đáp ứng
sự mong đợi về việc làm, thu nhập, địa vị của
sinh viên sau khi tốt nghiệp cao hơn những
trường khác thì học sinh sẽ lựa chọn trường đó
nhiều hơn.

Giả thuyết H2: Khi sự nỗ lực trong giao tiếp của
một trường đại học nào đối với các học sinh càng
nhiều thì tỷ lệ học sinh sẽ lựa chọn trường đó
càng cao.
Giả thuyết H3: Khi trường đại học nào có danh
tiếng và thương hiệu càng cao thì tỉ lệ học sinh sẽ
chọn trường đó càng cao.


đào tạo có mức độ phù hợp với khả năng hay sở
thích học sinh càng cao thì tỷ lệ học sinh sẽ có
khuynh hướng chọn trường đó càng lớn.
2.2 Phương pháp nghiên cứu
Nghiên cứu này được thực hiện thông qua 2 giai
đoạn chính: (1) nghiên cứu sơ bộ định tính và
định lượng và (2) nghiên cứu chính thức bằng
phương pháp định lượng. Nghiên cứu sơ bộ định
tính được thực hiện bằng cách thảo luận tay đôi
với 15 học sinh để điều chỉnh từ ngữ trong bảng
câu hỏi cho phù hợp với bối cảnh tại địa bàn
thành phố Long Xuyên cũng như để đảm bảo
việc hiểu giống nhau về nội dung thang đo giữa

3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO
LUẬN.
3.1 Kết quả nghiên cứu
Kiểm định độ tin cậy thang đo bằng công cụ
Cronbach’s Alpha:

Bảng 1. Kết quả kiểm định Cronbach’s Alpha của các thang đo

Biến quan sát

Trung bình thang
đo nếu loại biến

Phương sai thang
đo nếu loại biến



5.376

0.405

0.552

DDTruong4

15.49

5.460

0.444

0.537

DDTruong5

15.61

6.093

0.291

0.604

Những nỗ lực giao tiếp của trường đại học - NoLuc: Cronbach’s Alpha: 0.486
NoLuc1


11.17

3.155

0.198

0.567

Cơ hội việc làm trong tương lai - CongViec: Cronbach’s Alpha: 0.800
CongViec1

11.27

7.049

0.683

0.713

CongViec2

11.11

7.003

0.761

0.671

CongViec3

Phương sai thang
đo nếu loại biến

Tương quan biến
tổng

Hệ số Alpha
nếu loại biến

CaNhanAH1

12.13

16.882

0.594

0.779

CaNhanAH2

11.87

16.016

0.668

0.755

CaNhanAH3

các thang đo cho thấy có 7 trong 8 thang đo đạt
yêu cầu về độ tin cậy, cụ thể là: thang đo đặc
điểm của trường đại học (DDTruong) có
Cronbach’s Alpha là 0.621; thang đo cơ hội việc
làm trong tương lai (CongViec) có Cronbach’s
Alpha là 0.800; thang đo các cá nhân có ảnh
hưởng (CaNhanAH) có Cronbach’s Alpha là
0.813. Riêng các thang đo cơ hội trúng tuyến
(CHTrungTuyen), thang đo danh tiếng trường đại
học (DanhTieng) và thang đo cơ hội việc làm
trong tương lai (CongViec) đều chỉ có 2 biến
quan sát, chưa đạt tối thiểu 3 biến để tính
Cronbach’s Alpha (Nguyễn Đình Thọ, 2011).
Thang đo nỗ lực giao tiếp của trường đại học
(NoLuc) có Cronbach’s Alpha là 0.486, không
đạt yêu cầu về độ tin cậy nên biến này bị loại
trước khi tiến hành phân tích nhân tố khám phá
EFA.
Ngoài ra các hệ số tương quan biến tổng của các
thang đo này đều cao hơn mức cho phép (lớn hơn
0.3), do đó cả 7 thang đo đều được đưa vào phân
tích nhân tố khám phá (EFA), tuy nhiên riêng
biến DDTruong5 (thang đo đặc điểm của trường
đại học) có hệ số tương quan là 0.291 (nhỏ hơn
0.3) nên biến này bị loại.

như sau: (1) hệ số KMO từ 0.5 trở lên và mức
kiểm định Bartlett từ 0.005 trở xuống (Hoàng
Trọng & Chu Nguyễn Mộng Ngọc, 2008); (2)
trọng số nhân tố lớn hơn 0.5, nếu biến quan sát

Alpha là 0.553 không đạt yêu cầu về độ tin cậy
nên biến này bị loại trước khi tiến hành phân tích
nhân tố khám phá EFA lần 2.

Phân tích nhân tố khám phá EFA
Toàn bộ các biến quan sát được đưa vào phân
tích nhân tố khám phá (EFA), để giảm bớt hay
tóm tắt dữ liệu và tính độ tin cậy (Sig) của các
biến quan sát có quan hệ chặt chẽ với nhau hay
không. Một số tiêu chuẩn mà các nhà nghiên cứu
cần quan tâm trong phân tích nhân tố khám phá
92


An Giang University Journal of Science – 2017, Vol. 13 (1), 88 – 100

Sau khi loại biến DanhTieng2, DDTruong4,
DDTruong2,
DaDangHapDan1,
DaDangHapDan2, CongViec3 kết quả EFA lần 2
trích được 4 nhân tố. Tuy nhiên, biến
CaNhanAH5 (thang đo các cá nhân có ảnh
hưởng) do có trọng số nhân tố giữa các nhân tố
gần bằng nhau (trọng số nhân tố 1 là 0.592, trọng
số nhân tố 2 là 0.343) nên biến này bị loại và
biến DanhTieng1 (thang đo danh tiếng trường đại
học) có trọng số nhân tố nhỏ hơn 0.5 nên biến
này cũng bị loại. Sau khi phân tích EFA lần 2,
các thang đo có một số biến quan sát bị loại, do
đó hệ số Cronbach’s Alpha được tính lại, kết quả


1 (CongViec &

2

3

YTCaNhan)

(CaNhanAH)

(CHTrungTuyen)

CongViec4

0.822

CongViec2

0.797

YTCaNhan2

0.788

YTCaNhan1

0.779

CongViec1

DDTruong3

0.806

DDTruong1

0.803

93


An Giang University Journal of Science – 2017, Vol. 13 (1), 88 – 100

Nhân tố
Biến quan sát

1 (CongViec &

2

3

YTCaNhan)

(CaNhanAH)

(CHTrungTuyen)

4
(DDTruong)

Dựa vào kết quả phân tích nhân tố khám phá
EFA, các nhân tố trích ra đều đạt yêu cầu về giá
trị và độ tin cậy. Trong đó, 8 thành phần của
thang đo trong mô hình lý thuyết được EFA rút
lại còn 4 thành phần bao gồm: (1) Cơ hội việc
làm trong tương lai và tương thích với đặc điểm
cá nhân (CongViec & YTCaNhan) chịu tác động
từ 5 biến quan sát bao gồm 3 biến CongViec và 2
biến YTCaNhan; (2) Các cá nhân có ảnh hưởng
(CaNhanAH) có 4 biến quan sát; (3) Cơ hội trúng
tuyển (CHTrungTuyen) chịu tác động từ 2 biến
quan sát; (4) Đặc điểm của trường đại học
(DDTruong) có 2 biến quan sát bao gồm biến
DDTruong3 và DDTruong1.

cá nhân (CongViec & YTCaNhan) với 5 biến
quan sát bao gồm 3 biến CongViec và 2 biến
YTCaNhan; (2) Cá nhân ảnh hưởng
(CaNhanAH) có 4 biến quan sát; (3) Cơ hội trúng
tuyển (CHTrungTuyen) chịu tác động từ 2 biến
quan sát; (4) Đặc điểm của trường đại học
(DDTruong) có 2 biến quan sát và 1 biến phụ
thuộc là quyết định chọn trường đại học. Công
việc phù hợp với đặc điểm cá nhân là yếu tố mà
học sinh cho rằng có tác động đến quyết định
chọn trường của mình. Do đó, nghiên cứu đưa ra
1 giả thuyết mới H5-8 về sự tác động của các yếu
tố đến quyết định chọn trường của học sinh lớp
12. Giả thuyết H5-8 được phát biểu như sau:
➢ H5-8: Trường đại học nào có ngành học phù

đại học

H4

Yếu tố về cơ hội trúng tuyển

H1

Yếu tố đặc điểm trường đại học

Hình 2. Mô hình nghiên cứu điều chỉnh

Phân tích hồi quy tuyến tính bội:
Kết quả phân tích hồi quy được trình bày qua các bảng sau:
Bảng 3. Model Summary (Mô hình tóm tắt)
Mô hình

R

R2

R2 hiệu chỉnh

Sai số chuẩn của ước
lượng

1

.703a



262.091

4

65.523

Trong nhóm

268.300

325

.826

Tổng cộng

530.391

329

a. Biến độc lập: ( hằng số), F4, F2, F3, F1
b. Biến phụ thuộc: QuyetDinh
95

F

79.370

Mức ý

Sig.

Beta

Hệ số chấp
Độ chấp nhận
nhận phương
(Tolearance)
sai (VIF)

(Hằng số)

.089

.346

.258

.796

F1

.848

.062

.616 13.726

.000


.004

.892

1.121

F4

-.102

.063

-.066 -1.627

.105

.955

1.048

Từ Bảng 5 cho thấy trong 4 biến tác động đưa
vào mô hình phân tích hồi quy chỉ có 3 biến tác
động có mối quan hệ tuyến tính với quyết định
chọn trường đại học của học sinh lớp 12. Đó là
các biến công việc và yếu tố cá nhân với sig =
0.000 (< 0.05), biến cá nhân ảnh hưởng với sig=
0.016 (
trị nhỏ hơn 2, như vậy mô hình hồi quy hoàn toàn

96


An Giang University Journal of Science – 2017, Vol. 13 (1), 88 – 100
Bảng 6. Thống kê mô tả của hai nhóm nam và nữ

Giới
tính
Quyết định
chọn trường
đại học

Mẫu

Trung bình

Độ lệch chuẩn

Trung bình sai số
chuẩn

Nữ

192

4.07

1.311

bình với phương sai
không bằng nhau

.660

Sig.

.417

t

Df

(2tailed)

Khoảng tin cậy ở
độ tin cậy 95%

Khác
biệt
trung
bình

Trung
bình
sai số
chuẩn

Cận
dưới


Nhìn vào Bảng 7, phép kiểm định này cho thấy
giá trị p (dùng phép kiểm định F) có giá trị
p=.417 > .05. Điều này có nghĩa là phương sai
của hai nhóm nam và nữ bằng nhau.

Phân tích sự khác biệt về thu nhập đối với quyết
định chọn trường đại học:
Phân tích ANOVA giữa các nhóm thu nhập dưới
đây để xác định có sự khác biệt đối với quyết
định chọn trường đại học giữa các nhóm này hay
không. Kết quả phân tích ở Bảng 9 cho thấy là có
sự khác biệt (Mức ý nghĩa trong trường hợp này
thì nhỏ hơn .05 – chúng ta chọn mức ý nghĩa là
.05 tức là với độ tin cậy 95%).

Kết quả của Bảng 7 cho thấy không có sự khác
biệt trung bình có ý nghĩa giữa nam và nữ
(p=.395 >.05). Có nghĩa là quyết định chọn
trường đại học giữa nam và nữ là như nhau.

97


An Giang University Journal of Science – 2017, Vol. 13 (1), 88 – 100
Bảng 8. Phân tích sự khác biệt về thu nhập đối với quyết định chọn trường đại học

Thống kê Levene

df1


19.354

3

6.451

4.115

.007

Trong nhóm

511.037

326

1.568

Tổng

530.391

329

Với mức ý nghĩa Sig = .000 có thể nói phương
sai của yếu tố quyết định chọn trường giữa 4
nhóm thu nhập có sự khác biệt một cách có ý
nghĩa (Sig= .000 < α = .05).


.884

3

326

.450

Bảng 11. Quyết định chọn trường đại học

Tổng bình
phương

Df

Bình phương
trung bình

F

Mức ý
nghĩa (Sig.)

Giữa các nhóm

8.113

3

2.704

quan trọng các yếu tố khi quyết định chọn trường
đại học để nộp đơn xét tuyển. Ngoài ra, khi phân
tích ANOVA, ta thấy giữa các nhóm thu nhập có
sự khác biệt có ý nghĩa thống kê đối với quyết
định chọn trường.

Bảng 11 cho thấy với mức ý nghĩa quan sát Sig =
.169 nếu chấp nhận độ tin cậy của phép kiểm
định này là 95% (mức ý nghĩa = .05) thì có thể
nói không có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê
(Sig = .169 > α = .05) hay nói cách khác là không
có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về quyết định
chọn trường đại học giữa các nhóm trường phổ
thông trên địa bàn thành phố Long Xuyên.

Như vậy, sau khi thực hiện kiểm định độ tin cậy
của các thang đo thông qua công cụ phân tích
Cronbach’s Alpha và phân tích nhân tố khám
phá, xác định mức độ tác động của các yếu tố
bằng phân tích hồi quy, kết quả cho thấy chỉ có 3
trong 8 yếu tố tác động đưa ra trong mô hình
nghiên cứu đề nghị là có tác động đến quyết định
chọn trường đại học của học sinh lớp 12, trong
đó yếu tố cơ hội việc làm trong tương lai và
tương thích với đặc điểm cá nhân có tác động lớn
nhất đến quyết định chọn trường đại học và giữa
những nhóm học sinh có thu nhập gia đình khác
nhau thì có sự khác biệt trong quyết định chọn
trường.


phương trình hồi quy lần lượt là 0.848, 0.200 và
0.124.

Các trường đại học cần tăng cường hợp tác và
liên kết chặt chẽ với các doanh nghiệp nhằm nắm
bắt được nhu cầu về tiêu chuẩn tuyển dụng người
lao động để không ngừng cải tiến chương trình
đào tạo cho sinh viên nhằm đáp ứng cao cho nhu
cầu lao động của xã hội, nâng cao cơ hội việc
làm trong tương lai cho các em sau khi ra trường.
Tạo điều kiện cho các học sinh lớp 12 có được
đầy đủ những thông tin cần thiết và quan trọng từ
đó đưa ra quyết định chọn trường phù hợp với sở
thích và năng lực cá nhân của mình, đáp ứng
được những mong đợi về việc làm trong tương
lai.
Cơ hội trúng tuyển là nhân tố tác động lớn thứ
hai trong quyết định chọn trường đại học của học
sinh lớp 12, các trường THPT và các trường đại
học cần phối hợp với nhau để cung cấp đầy đủ
thông tin về điểm chuẩn xét tuyển từng ngành, tỷ
lệ chọi từng ngành,… giúp các em học sinh lớp
12 có sự cân nhắc lựa chọn trường đại học phù
hợp với năng lực của mình.
Các cá nhân có ảnh hưởng là nhân tố có tác động
thứ ba đến quyết định chọn trường của học sinh

Kết quả kiểm định T-test cho thấy không có sự
khác biệt giữa nhóm học sinh theo giới tính và
99


Hoàng Trọng & Chu Nguyễn Mộng Ngọc.
(2008). Phân tích dữ liệu nghiên cứu với
SPSS. Thành phố Hồ Chí Minh: Nhà xuất bản
Hồng Đức.
Marvin, J. Burns. (2006). Factors influencing the
college choice of african - american student
admitted to the college of agriculture, food
and natural resource. A Thesis presented to
the Faculty of the Graduate School.
University of Missouri, USA.
Nguyễn Đình Thọ. (2011). Phương pháp nghiên
cứu khoa học trong kinh doanh. Hà Nội: Nhà
xuất bản Lao động Xã hội.
Nguyễn Phương Toàn. (2011). Khảo sát các yếu
tố tác động đến việc chọn trường của học sinh
lớp 12 trung học phổ thông trên địa bàn tỉnh
Tiền Giang. Luận văn Thạc sĩ ngành đào tạo
thí điểm. Đại học Quốc gia Hà Nội, Viện
Đảm bảo Chất lượng Giáo dục.
Ruth, E. Kallio. (1995). Factors influencing the
college choice decisions of graduate student.
Research in Higher Education.
Trần Văn Quí & Cao Hào Thi. (2009). Các yếu
tố ảnh hưởng đến quyết định chọn trường đại
học của học sinh trung học phổ thông. Tạp chí
phát triển KH&CN. 15 (2009).

Chapman, D. W. (1981). A model of student
college choice. The Journal of