luan van thac si - luan van thac si kinh te - luan an tien - luan van 1 of 95.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI 2
----------***---------

VŨ KHÁNH DUYÊN

PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC VẬN DỤNG KIẾN THỨC HÓA HỌC
CHO HỌC SINH THÔNG QUA SỬ DỤNG BÀI TẬP THỰC TIỄN
CHƢƠNG NHÓM HALOGEN – HÓA HỌC 10 NÂNG CAO

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Hà Nội, 2017

Footer Page - Footer Page - kho luan van - tai lieu - 123doc- tieu luan - khoa luan-tai chinh ngan hang - thuong mai -


luan van thac si - luan van thac si kinh te - luan an tien - luan van 2 of 95.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI 2
----------***---------

VŨ KHÁNH DUYÊN

PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC VẬN DỤNG KIẾN THỨC HÓA HỌC
CHO HỌC SINH THÔNG QUA SỬ DỤNG BÀI TẬP THỰC TIỄN
CHƢƠNG NHÓM HALOGEN – HÓA HỌC 10 NÂNG CAO


mong đƣợc sự đóng góp ý kiến từ quý thầy cô và đồng nghiệp để luận văn đƣợc hoàn
thiện. Tôi xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, tháng 12 năm 2017
Tác giả
Vũ Khánh Duyên

Footer Page - Footer Page - kho luan van - tai lieu - 123doc- tieu luan - khoa luan-tai chinh ngan hang - thuong mai -


luan van thac si - luan van thac si kinh te - luan an tien - luan van 4 of 95.

BT

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Bài tập

BTHH

Bài tập hóa học

BTHHTT

Bài tập hóa học thực tiễn

CTGDPT

Chƣơng trình giáo dục phổ thông

DHHH


HĐ

Hợp đồng

NL

Năng lực

NLVDKT

Năng lực vận dụng kiến thức

NLVDKTHH

Năng lực vận dụng kiến thức hóa học

NXB

Nhà xuất bản

PP

Phƣơng pháp

PPDH

Phƣơng pháp dạy học

PTN


THPT

Trung học phổ thông

TL

Tự luận

TN

Thực nghiệm

TNSP

Thực nghiệm sƣ phạm

Tr.N

Trắc ngiệm

VDKT

Vận dụng kiến thức

VD

Ví dụ

Footer Page - Footer Page - kho luan van - tai lieu - 123doc- tieu luan - khoa luan-tai chinh ngan hang - thuong mai -

1.4.1. Khái niệm bài tập hóa học – bài tập hóa học thực tiễn .......................................11
1.4.2. Phân loại bài tập hóa học thực tiễn ......................................................................11
1.4.3. Ý nghĩa, tác dụng của bài tập hóa học trong dạy học ..........................................12
1.5. Một số phƣơng pháp dạy học tích cực ...................................................................13
1.5.1. Dạy học theo hợp đồng ........................................................................................13
1.5.2. Dạy học hợp tác nhóm .........................................................................................16

Footer Page - Footer Page - kho luan van - tai lieu - 123doc- tieu luan - khoa luan-tai chinh ngan hang - thuong mai -


luan van thac si - luan van thac si kinh te - luan an tien - luan van 6 of 95.

1.5.3. Dạy học giải quyết vấn đề ...................................................................................17
1.6. Thực trạng sử dụng bài tập hóa học thực tiễn trong dạy học và phát triển năng lực
vận dụng kiến thức hóa học cho học sinh trong dạy học ở một số trƣờng phổ thông trên
địa bàn tỉnh Bắc Giang và tỉnh Thái Bình .....................................................................18
1.6.1. Mục đích điều tra .................................................................................................18
1.6.2. Đối tƣợng điều tra ................................................................................................18
1.6.4. Phƣơng pháp và tiến hành điều tra ......................................................................19
1.6.5. Kết quả và đánh giá kết quả điều tra ...................................................................19
1.6.5.1. Đối với GV .......................................................................................................19
1.6.5.2. Đối với HS ........................................................................................................22
Tiểu kết chƣơng 1 ..........................................................................................................25
Chƣơng 2. PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC VẬN DỤNG KIẾN THỨC HÓA HỌC
THÔNG QUA SỬ DUNG BÀI TẬP THỤC TIỄN TRONG DẠY HỌC CHƢƠNG
NHÓM HALOGEN – HÓA HỌC 10 NÂNG CAO .....................................................26
2.1. Phân tích nội dung kiến thức và cấu trúc chƣơng trình chƣơng “Nhóm Halogen” Hóa học 10 nâng cao .....................................................................................................26
2.1.1. Mục tiêu chƣơng ..................................................................................................26
2.1.2. Cấu trúc nội dung ................................................................................................27
2.1.3. Những lƣu ý về nội dung và phƣơng pháp dạy học ............................................27

học sinh ..........................................................................................................................68
Tiểu kết chƣơng 2 ..........................................................................................................75
Chƣơng 3. THỰC NGHIỆM SƢ PHẠM ......................................................................76
3.1. Mục đích thực nghiệm sƣ phạm .............................................................................76
3.2. Nhiệm vụ và nội dung thực nghiệm sƣ phạm.........................................................76
3.3. Nội dung thực nghiệm sƣ phạm .............................................................................76
3.3.1. Chọn đối tƣợng, địa bàn thực nghiệm .................................................................76
3.3.2. Cách thức tiến hành thực nghiệm sƣ phạm .........................................................77
3.4. Tiến hành thực nghiệm sƣ phạm ............................................................................78
3.5. Kết quả thực nghiệm sƣ phạm ................................................................................78
3.5.1. Phƣơng pháp xử lí kết quả thực nghiệm sƣ phạm ...............................................78
3.5.2. Kết quả đánh giá sự phát triển năng lực vận dụng kiến thức hóa học của giáo
viên và tự đánh giá của học sinh....................................................................................80
3.5.3. Kết quả các bài kiểm tra ......................................................................................82
3.5.4. Xử lí kết quả thực nghiệm sƣ phạm ....................................................................82
3.5.4.1. Lập bảng phân phối: tần suất, tần suất lũy tích ................................................82
3.5.4.2. Vẽ đồ thị đƣờng lũy tích theo bảng phân phối tần suất lũy tích .......................84
3.5.4.3. Vẽ biểu đồ phân loại kết quả học tập của học sinh ..........................................85
3.6. Phân tích kết quả thực nghiệm sƣ phạm .................................................................87
Tiểu kết chƣơng 3 ..........................................................................................................89

Footer Page - Footer Page - kho luan van - tai lieu - 123doc- tieu luan - khoa luan-tai chinh ngan hang - thuong mai -


luan van thac si - luan van thac si kinh te - luan an tien - luan van 8 of 95.

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ................................................................................90
TÀI LIỆU THAM KHẢO .............................................................................................92
PHỤ LỤC


Hình 1.4. Biểu đồ tỉ lệ thực trạng bồi dƣỡng nâng cao NLVDKTHH cho HS trong các
tiết dạy ............................................................................................................20
Hình 1.5. Biểu đồ tỉ lệ thực trạng sử dụng hệ thống bài tập để phát triển NLVDKTHH
cho HS ở trƣờng THPT ..................................................................................21
Hình 1.6. Biểu đồ tỉ lệ thực trạng những khó khăn trong việc sử dụng BTHHTT để
phát triển NLVDKTHH cho HS ở trƣờng THPT...........................................21
Hình 1.7. Biểu đồ tỉ lệ biểu hiện những giờ học hóa học có sử dụng BTHHTT ..........22
Hình 1.8. Biểu đồ tỉ lệ mức độ quan trọng của NLVDKTHH trong những giờ học hóa
học ..................................................................................................................22
Hình 1.9. Biểu đồ tỉ lệ vai trò của BTHHTT trong phát triển NLVDKTHH ................23
Hình 1.10. Biểu đồ tỉ lệ mức độ sử dụng BTHHTT trong các bài kiểm tra ..................23
Hình 1.11. Biểu đồ tỉ lệ mức độ hoạt động của HS trong giờ học hóa học ...................24
Hình 1.12. Biểu đồ tỉ lệ HS đƣợc tham gia nghiên cứu một vấn đề khoa học liên quan
đến thực tiễn ...................................................................................................24
Hình 2.1. Sơ đồ cấu trúc nội dung kiến thức trong chƣơng “Nhóm Halogen” – Hóa học
10 nâng cao.....................................................................................................27
Hình 2.2. SĐTD hƣớng dẫn HS soạn “Bài 37. Luyện tập chƣơng 5” ...........................61
Hình 3.1. Đồ thị đƣờng lũy tích bài kiểm tra số 1 .........................................................84
Hình 3.2. Đồ thị đƣờng lũy tích bài kiểm tra số 2 .........................................................84
Hình 3.3. Đồ thị đƣờng lũy tích bài kiểm tra số 3 .........................................................85
Hình 3.4. Biểu đồ phân loại kết quả học tập của học sinh (bài kiểm tra số 1) ..............85
Hình 3.5. Biểu đồ phân loại kết quả học tập của học sinh (bài kiểm tra số 2) ..............86
Hình 3.6. Biểu đồ phân loại kết quả học tập của học sinh (bài kiểm tra số 3) ..............86

Footer Page - Footer Page - kho luan van - tai lieu - 123doc- tieu luan - khoa luan-tai chinh ngan hang - thuong mai -


luan van thac si - luan van thac si kinh te - luan an tien - luan van 11 of 95.

MỞ ĐẦU

Halogen” - Hóa học 10 nâng cao có nội dung rất phong phú, đa dạng và gần gũi với

Footer Page - Footer Page - kho luan van - tai lieu - 123doc1 tieu luan - khoa luan-tai chinh ngan hang - thuong mai -


luan van thac si - luan van thac si kinh te - luan an tien - luan van 12 of 95.

thực tế đời sống. Các kiến thức trong chƣơng “Nhóm Halogen” không những sẽ giúp
cho HS tìm hiểu những nội dung kiến thức sẽ học tiếp sau này mà còn giúp HS giải
thích đƣợc nhiều hiện tƣợng sẽ gặp trong thực tế đời sống hàng ngày. Vì vậy việc lựa
chọn nội dung chƣơng “Nhóm Halogen” để vận dụng một số PPDH tích cực nhằm
phát triển NLVDKTHH vào thực tiễn cho HS là việc làm cần thiết để nâng cao chất
lƣợng dạy học hóa học (DHHH) ở trƣờng THPT.
Xuất phát từ những lí do trên, chúng tôi đã mạnh dạn lựa chọn đề tài: “Phát
triển năng lực vận dụng kiến thức hóa học cho học sinh thông qua sử dụng bài
tập thực tiễn chƣơng Nhóm Halogen - Hóa học 10 nâng cao” để nghiên cứu với
mong muốn góp phần vào việc nâng cao chất lƣợng dạy học Hóa học ở trƣờng THPT
trong giai đoạn hiện nay.
2. Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu cách thức sử dụng BTHHTT để tổ chức hoạt động học tập tích cực
cho HS qua việc thiết kế các hoạt động dạy học có sử dụng BTHHTT kết hợp với các
PPDH hiện đại để phát triển NLVDKTHH cho HS.
3. Nhiệm vụ nghiên cứu
+ Nghiên cứu tổng quan cơ sở lí luận về những vấn đề nghiên cứu liên quan đến đề
tài: những vấn đề tổng quan về NL, NLVDKT, NLVDKTHH,... nhằm hình thành
cho HS những NL cần thiết.
+ Điều tra, đánh giá thực trạng sử dụng BTTT nhằm phát triển những NL cần thiết cho
HS trong DHHH ở một số trƣờng THPT.
+ Nghiên cứu nội dung, cấu trúc chƣơng trình hoá học THPT, đặc biệt đi sâu
nghiên cứu phần kiến thức liên quan đến chƣơng “Nhóm Halogen” - Hóa học 10

-

TNSP đƣợc tiến hành trong năm học 2016 – 2017 tại 2 trƣờng: THPT Nguyễn
Trãi và THPT Nguyễn Đức Cảnh thuộc tỉnh Thái Bình.

5. Phƣơng pháp nghiên cứu
5.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận
Nghiên cứu những cơ sở lí luận về hệ thống BTTT, các NL chung và NL đặc thù
của môn Hóa học; các PPDH hóa học: PPDH theo hợp đồng, PPDH hợp tác nhóm,
PPDH giải quyết vấn đề để phát triển NLVDKTHH cho HS THPT.
5.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
-

Điều tra thực trạng vấn đề sử dụng BTHHTT phát triển NLVDKTHH cho HS.

-

Xin ý kiến của các chuyên gia, GV hóa học về áp dụng PP phát triển và đánh
giá NLVDKTHH.

-

Tiến hành TNSP để kiểm nghiệm đƣợc hiệu quả của đề tài.

5.3. Phương pháp xử lý thông tin
Sử dụng toán học thống kê để xử lý kết quả TNSP.
6. Giả thuyết khoa học
Nếu giáo viên (GV) tuyển chọn, xây dựng đƣợc hệ thống BTHHTT chất lƣợng
và có PP sử dụng hệ thống đó kết hợp với các PPDH tích cực trong dạy học thì sẽ phát
triển đƣợc NLVDKTHH cho HS.

8. Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục và tài liệu tham khảo, luận văn đƣợc trình
bày trong 3 chƣơng:
Chƣơng 1: Cơ sở lí luận và thực tiễn của đề tài
Chƣơng 2: Phát triển năng lực vận dụng kiến thức hóa học cho học sinh THPT
thông qua sử dụng bài tập thực tiễn trong dạy học chƣơng “Nhóm Halogen” Hóa học 10 nâng cao
Chƣơng 3: Thực nghiệm sƣ phạm

Footer Page - Footer Page - kho luan van - tai lieu - 123doc4 tieu luan - khoa luan-tai chinh ngan hang - thuong mai -


luan van thac si - luan van thac si kinh te - luan an tien - luan van 15 of 95.

Chƣơng 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
1.1. Lịch sử vấn đề nghiên cứu
Trong quá trình dạy và học môn Hóa học, nếu GV chỉ ra đƣợc sự gần gũi giữa
môn học và thực tế cho HS thấy thì các em sẽ yêu thích môn Hóa học hơn. Bộ SGK
hiện nay có rất nhiều các tƣ liệu kèm theo các hình ảnh sống động phần nào đó đáp
ứng đƣợc yêu cầu đổi mới trong dạy học. Tuy nhiên do nhiều nguyên nhân nên việc
gắn bài học với các bài học với các nội dung có liên quan đến thực tiễn còn rất hạn
chế. Nhiều BTHH còn xa rời thực tiễn cuộc sống và sản xuất, quá chú trọng đến các
tính toán phức tạp. Để phần nào đáp ứng nhu cầu đổi mới nội dung, PP giảng dạy và
học tập môn Hóa học phổ thông theo hƣớng gắn bó với thực tiễn, đã có một số sách
tham khảo đƣợc xuất bản, luận văn thạc sĩ và các bài báo khoa học đƣợc công bố
những năm gần đây về vấn đề phát triển NLVDKT, NLVDKTHH vào thực tiễn cho
HS nhƣ sau:
(1) Nguyễn Hữu Đĩnh, Lê Xuân Trọng (2002), “Bài tập định tính và câu hỏi thực
tế hóa học 12”, Tập 1, Nhà xuất bản giáo dục.
(2) Đặng Thị Oanh (Chủ biên), Trần Trung Ninh, Đỗ Công Mỹ (2006), “Câu hỏi
lý thuyết và bài tập thực tiễn trung học phổ thông”, Tập 1, Nhà xuất bản giáo dục.

đặc thù trong môn Hóa học chứ chƣa đi sâu vào tìm hiểu NLVDKTHH và PP sử dụng
BTHHTT để phát triển NLVDKTHH cho HS. Vì vậy, trong luận văn này chúng tôi sẽ
tuyển chọn và xây dựng thêm một số BT gắn với thực tiễn, đồng thời đề xuất các biện
pháp sử dụng các BT đó trong dạy học chƣơng “Nhóm Halogen” - Hóa học 10 nâng
cao nhằm phát triển NLVDKTHH cho HS, góp phần nâng cao chất lƣợng dạy và học
hóa học.
1.2. Năng lực và phát triển năng lực trong dạy học hóa học
1.2.1. Đổi mới giáo dục theo hướng phát triển năng lực [1]
- Về mục tiêu giáo dục phổ thông: Chƣơng trình giáo dục phổ thông (CTGDPT)
mới tiếp tục mục tiêu giáo dục phát triển con ngƣời toàn diện “đức, trí, thể, mỹ”;
hài hòa về thể chất và tinh thần; chú trọng các yêu cầu học đi đôi với hành, lý
thuyết gắn liền với thực tiễn, nhà trƣờng gắn liền với xã hội...
- Về nội dung giáo dục: CTGDPT mới tiếp tục tập trung vào những giá trị cơ bản
của văn hóa, truyền thống và đạo lý dân tộc, tinh hoa văn hóa nhân loại; bảo đảm
yêu cầu cơ bản, hiện đại, phù hợp với đặc điểm tâm – sinh lý lứa tuổi của HS các
cấp học.
- Về chƣơng trình, SGK và tài liệu dạy học theo hƣớng mở, một chƣơng trình
nhƣng có nhiều SGK, đa dạng hóa tài liệu học tập.
- Về PPDH, cải tiến các PPDH truyền thống, kết hợp đa dạng các PPDH, vận dụng
một số quan điểm dạy học hiện đại. Cần chú trọng các PPDH đặc thù bộ môn,
bồi dƣỡng PPDH tích cực cho HS.
- Về kiểm tra – đánh giá, chuyển từ chủ yếu đánh giá kết quả học tập cuối môn học,
khóa học (đánh giá tổng kết) nhằm mục đích xếp hạng, phân loại sang sử dụng

Footer Page - Footer Page - kho luan van - tai lieu - 123doc6 tieu luan - khoa luan-tai chinh ngan hang - thuong mai -


luan van thac si - luan van thac si kinh te - luan an tien - luan van 17 of 95.

các loại hình thức đánh giá thƣờng xuyên, đánh giá định kỳ theo từng chủ đề,


-

NL chỉ tồn tại trong một hoạt động. Khi con ngƣời chƣa hoạt động thì NL vẫn
còn tiềm ẩn. NL chỉ có tính hiện thực khi cá nhân hoạt động và phát triển trong

Footer Page - Footer Page - kho luan van - tai lieu - 123doc7 tieu luan - khoa luan-tai chinh ngan hang - thuong mai -


luan van thac si - luan van thac si kinh te - luan an tien - luan van 18 of 95.

chính hoạt động ấy. Kết quả trong công việc thƣờng là thƣớc đo để đánh giá NL
của cá nhân làm ra nó.
Tuy nhiên, NL con ngƣời không phải là sinh ra đã có, nó không có sẵn mà nó
đƣợc hình thành và phát triển trong quá trình hoạt động và giao tiếp.
1.2.3.2. Cấu trúc của năng lực [6]
Từ khái niệm NL do các nhà nghiên cứu đƣa ra thì cấu trúc của NL là sự kết hợp
của 4 NL thành phần: NL chuyên môn, NL phƣơng pháp, NL xã hội, NL cá thể. Các
NL thành phần đƣợc mô tả nhƣ sau:
-

NL chuyên môn (Professional competency): Là khả năng thực hiện các nhiệm
vụ chuyên môn cũng nhƣ khả năng đánh giá kết quả chuyên môn một cách độc
lập, có PP và chính xác về mặt chuyên môn. Nó đƣợc tiếp nhận qua việc học
nội dung - chuyên môn và chủ yếu gắn với khả năng nhận thức tâm lý vận
động.

-

NL phƣơng pháp (Methodical competency): Là khả năng đối với những hành

1.2.4.1. Các năng lực chung
NL chung là những NL cơ bản, thiết yếu hoặc cốt lõi ... làm nền tảng cho mọi
hoạt động của con ngƣời trong cuộc sống và lao động nghề nghiệp.
Theo [1], Những NL chung đƣợc tất cả các môn học và hoạt động giáo dục

góp phần hình thành, phát triển bao gồm: NL tự chủ và tự học, NL giao tiếp và
hợp tác, NL giải quyết vấn đề và sáng tạo.
Từ các NL chung, mỗi môn học xác định những NL đặc thù và những yêu cầu
đặt ra cho từng môn học, từng hoạt động giáo dục.
1.2.4.2. Các năng lực đặc thù của môn Hóa học trong nhà trường THPT
NL đặc thù là những NL đặc trƣng cho mỗi chuyên ngành, chuyên môn, môn
học. Là những NL đƣợc hình thành và phát triển trên cơ sở các NL chung theo định
hƣớng chuyên sâu, riêng biệt trong các loại hình hoạt động, công việc hoặc tình huống,
môi trƣờng đặc thù, cần thiết cho những hoạt động chuyên biệt, đáp ứng yêu cầu hạn
hẹp hơn của một hoạt động nhƣ Toán học, Hóa học, Vật lý, Âm nhạc, Mĩ thuật, Thể
thao, Lịch sử... Các NL đặc thù không thể thay thế NL chung [2].
Trong DHHH cần hình thành và phát triển các đặc thù sau: NL sử dụng ngôn
ngữ hóa học, NL thực nghiệm, NL tính toán, NL giải quyết vấn đề thông qua môn Hóa
học, NLVDKT vào cuộc sống.
1.3. Dạy học định hƣớng phát triển năng lực vận dụng kiến thức hóa học
1.3.1. Khái niệm về năng lực vận dụng kiến thức hóa học
Trong các NL đặc thù về môn Hóa học thì NLVDKTHH vào thực tiễn là một
trong những NL quan trọng cần đƣợc hình thành và phát triển trong DHHH ở trƣờng
phổ thông.
NLVDKTHH là khả năng của bản thân ngƣời học tự giải quyết các vấn đề đặt ra
một cách nhanh chóng và hiệu quả bằng cách áp dụng các kiến thức, kĩ năng, kinh
nghiệm đã có về hóa học vào các tình huống, hoạt động thực tiễn để tìm hiểu thế giới
xung quanh và có khả năng biến đổi nó. NLVDKTHH vào thực tiễn thể hiện phẩm
chất, nhân cách của con ngƣời trong quá trình hoạt động để thỏa mãn nhu cầu chiếm
lĩnh tri thức.

sức khỏe, khoa học thƣờng thức, sản xuất công nghiệp, nông nghiệp và môi
trƣờng.

-

NL phát hiện các vấn đề trong thực tiễn và sử dụng kiến thức hóa học để giải
thích. NL này đƣợc thể hiện: Tìm mối liên hệ và giải thích đƣợc các hiện tƣợng
trong tự nhiên và các ứng dụng của hóa học trong cuộc sống dựa vào các kiến
thức hóa học và các kiến thức của các môn khoa học khác.

-

NL độc lập sáng tạo trong việc xử lí các vấn đề thực tiễn. Mức độ thể hiện của
NL này là: Chủ động sáng tạo lựa chọn PP, cách thức giải quyết vấn đề, có NL
hiểu biết và tham gia thảo luận về các vấn đề hóa học liên quan đến cuộc sống
thực tiễn và bƣớc đầu biết tham gia nghiên cứu khoa học để giải quyết các vấn
đề đó.
Nhƣ vậy, NLVDKTHH đƣợc mô tả thông qua 5 NL thành phần và có các mức

độ thể hiện cụ thể của mỗi NL. Từ cấu trúc này của NL mà GV có thể nghiên cứu, đề
xuất các biện pháp phát triển NL cho HS và xây dựng các tiêu chí, bộ công cụ để GV
đánh giá NL của HS và HS tự đánh giá mức độ phát triển NL của mình.

Footer Page - Footer Page - kho luan van - tai lieu - 123doc10 tieu luan - khoa luan-tai chinh ngan hang - thuong mai -


luan van thac si - luan van thac si kinh te - luan an tien - luan van 21 of 95.

1.3.3. Biện pháp rèn luyện năng lực vận dụng kiến thức hóa học
Theo [10], để phát triển NLVDKTHH vào thực tiễn cho HS ta cần có những biện



luan van thac si - luan van thac si kinh te - luan an tien - luan van 22 of 95.

- Bài tập định tính: Bao gồm các bài tập về giải thích các hiện tƣợng, các tình
huống nảy sinh trong thực tiễn, đề ra phƣơng hƣớng để giải quyết các vấn đề
trong thực tiễn.
- Bài tập định lƣợng: Bao gồm dạng BT về tính lƣợng hóa chất cần dung, pha chế
dung dịch…
- Bài tập tổng hợp: Bao gồm cả kiến thức định tính lẫn định lƣợng.
b. Phân loại dựa vào lĩnh vực thực tiễn đƣợc gắn với nội dung bài tập
- BT về kĩ năng thực hành, làm thí nghiệm và sản xuất
+ Giải thích các hiện tƣợng, tình huống có vấn đề nảy sinh trong đời sống, lao
động sản xuất.
+ Giải quyết các tình huống có vấn đề trong quá trình thực hành, thí nghiệm: Sử
dụng dụng cụ thí nghiệm, xử lí tai nạn thí nghiệm, xử lí các chất ô nhiễm khi làm
thí nghiệm…
- BT liên quan đến thực tiễn, đời sống
+ Sử dụng và bảo quản hóa chất, sản xuất hóa học trong ăn uống, chữa bệnh, giặt
giũ, tẩy rửa…
+ Giải thích các hiện tƣợng trong thực tiễn có liên quan đến nội dung đã học.
- BT có liên quan đến môi trƣờng và vấn đề bảo vệ môi trƣờng
c. Phân loại dựa vào mức độ nhận thức của học sinh
-

Mức 1: BT chỉ yêu cầu HS tái hiện kiến thức để trả lời câu hỏi lí thuyết.

-

Mức 2: BT yêu cầu HS VDKT để giải thích đƣợc các sự kiện, hiện tƣợng của các

các kĩ năng thực hành, góp phần vào việc giáo dục kĩ thuật tổng hợp cho HS.
- Rèn luyện khả năng VDKT vào thực tiễn đời sống, lao động sản xuất và bảo vệ
môi trƣờng.
- Rèn luyện kĩ năng sử dụng ngôn ngữ hóa học và các thao tác tƣ duy.
b/ Ý nghĩa phát triển
Phát triển ở HS các NL tƣ duy logic, biện chứng, khái quát, độc lập, thông minh
và sáng tạo.
c/ Ý nghĩa giáo dục
Rèn luyện đức tính chính xác, kiên nhẫn, trung thực và lòng say mê khoa học
Hóa học. Bài tập thực nghiệm còn có tác dụng rèn luyện văn hóa lao động (lao động
có tổ chức, có kế hoạch, gọn gàng, ngăn nắp, sạch sẽ nơi làm việc).
1.5. Một số phƣơng pháp dạy học tích cực [5],[6]
1.5.1. Dạy học theo hợp đồng
Học theo hợp đồng (HĐ) là một hoạt động học tập theo đó ngƣời học đƣợc giao
một HĐ trọn gói bao gồm các nhiệm vụ/bài tập bắt buộc và tự chọn khác nhau trong
một khoảng thời gian nhất định. HS chủ động và độc lập quyết định về thời gian cho
mỗi nhiệm vụ/bài tập và thứ tự thực hiện các nhiệm vụ/bài tập đó theo khả năng của
mình.
Trong dạy và học theo HĐ: GV là ngƣời nghiên cứu thiết kế các nhiệm vụ, bài
tập trong HĐ, tổ chức hƣớng dẫn HS nghiên cứu HĐ để chọn nhiệm vụ cho phù hợp
với NL của HS. HS là ngƣời nghiên cứu HĐ, kí kết HĐ, thực hiện HĐ, nhằm đạt đƣợc
mục tiêu dạy học nội dung cụ thể.
Quy trình áp dụng dạy học theo HĐ
Bƣớc 1: Chọn nội dung và quy định về thời gian.

Footer Page - Footer Page - kho luan van - tai lieu - 123doc13 tieu luan - khoa luan-tai chinh ngan hang - thuong mai -


luan van thac si - luan van thac si kinh te - luan an tien - luan van 24 of 95.


thiết kế các câu hỏi/ bài tập đóng và câu hỏi/ bài tập mở.

Footer Page - Footer Page - kho luan van - tai lieu - 123doc14 tieu luan - khoa luan-tai chinh ngan hang - thuong mai -


luan van thac si - luan van thac si kinh te - luan an tien - luan van 25 of 95.

- Thiết kế bài tập, nhiệm vụ có tính chất giải trí: Nhiệm vụ mang tính giải trí tạo
cơ hội để luyện tập sự cạnh tranh trong một môi trƣờng giải trí nhƣng cũng gắn với
kiến thức, kĩ năng đã học. Các ví dụ nhƣ: trò chơi ô chữ, ai nhanh ai đúng, lắp mảnh
ghép….
- Trong HĐ, ngoài hình thức HS thực hiện theo cá nhân cũng cần có nhiệm vụ
HS có thể yêu cầu làm việc hợp tác, theo cặp, theo nhóm.
- Thiết kế các nhiệm vụ, bài tập độc lập và nhiệm vụ, bài tập đƣợc hƣớng dẫn với
các mức độ hỗ trợ khác nhau.
- Thiết kế các hoạt động DH: Nếu HĐ chỉ yêu cầu HS thực hiện trên lớp có thể
bao gồm các hoạt động sau:
Hoạt động của GV

Hoạt động của HS

Hoạt động 1: Kí HĐ
- Nêu mục tiêu, vấn đề của bài học.

- Lắng nghe.

- Trao cho HS HĐ, giải thích các nhiệm - Nghiên cứu nội dung HĐ.
vụ.
- Đặt câu hỏi về vấn đề còn chƣa rõ.
- Hƣớng dẫn HS cách thực hiện các - Kí HĐ.

Footer Page - Footer Page - kho luan van - tai lieu - 123doc15 tieu luan - khoa luan-tai chinh ngan hang - thuong mai -