VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
___________________________

Phan Chí Hiếu

THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH GIẢM NGHÈO CỦA
HUYỆN YÊN THẾ, TỈNH BẮC GIANG

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG

HÀ NỘI – 2018


ỤC ỤC
MỞ ẦU .............................................................................................................. 1
1. Tính c p thiết c a tài ................................................................................. 1
2. Tình hình nghiên c
tài ........................................................................... 2
3. M c ích và nhiệm v nghiên c u ................................................................ 4
4 Đối t ng và phạm vi nghiên c u ................................................................. 4
5 P ơ
ậ
ơ
u ............................................ 5
6 Ý
ĩ ý ận và th c tiễn c a luậ ă ..................................................... 5
7 ơ c u c a luậ ă ....................................................................................... 6
CHƢƠ G 1. MỘT SỐ VẤ
Ề LÝ LUẬN VỀ NGHÈO VÀ THỰC

ện ....... 76
ẾT UẬN ........................................................................................................ 79
TÀI LIỆU THA

HẢ ................................................................................ 81


MỞ ẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Chính ph Việt Nam coi v n
XĐGN (xóa ói gi m nghèo) là m c tiêu
quan tr ng xuyên suốt quá trình phát tri n kinh tế xã hộ
t n ớc. Trong hơn
ba m ơi năm i mới và phát tri n, Chính ph Việt Nam ã th c hiện nhi u
ơng trình, gi i pháp nh m gi m t lệ nghèo ói xuống m c th p nh t. Kết
qu là Việt Nam ã ạt
c kết qu r t áng ghi nhận, gi m t lệ ói nghèo tốt
nh t. Mặc dù ạt
c nhi u thành t u quan tr ng nh ng tình trạng ói nghèo vẫn
còn tồn tại ở diện rộng, ặc biệt là khu v c mi n núi, vùng sâu vùng xa.
Y
ế
yệ
ở
Tây B
ệ
; phía B
yệ Đồ
y
phía N

1 ã
ớ
ế ã ộ
ầ ồ
ố ạ
ã ù
Mỏ ạ ;
1
ạ
ớ 14
ộ ù
ố
ồ :K
y ù
M ờ
D
D …
yệ ỵ
ầ
ồ
ố
7
ộ 75
.
ă
ầ
ys
ệ
ớ
ơ

15
ă
ớ
ệ 1 581
ồ
ă 61
ồ
ớ ă
1
Mặ ù Y
ế
ế ã ộ
ă
qua
ộ
ệ
yệ
è
ã
è
ạ
1


è
ộ
yệ ẫ ò ồ ạ
ộ
ễ
khách quan. Đời sống v vật ch t và tinh thần c a một bộ phận ng ời dân còn

bàn Huyện Yên Thế một cách tr c diệ
ớc y ã
từng nghiên c
y
ời sống nghiên c u v ĩ
c chính sách gi m
nghèo, th c hiện chính sách gi m nghèo th hiện khá phong phú v nội dung.
Đố
ng nghiên c u v
è
c các nhà khoa h c trong
ớc nghiên c u mà còn c ở ớc ngoài và các t ch c quốc tế nghiên c u. V
n phẩm c a các công trình nghiên c
, không ch là các
bài báo nghiên c u mà còn th hiện ở các sách chuyên kh o v v
này.
è
è
c hiện chính sách
è
c r t nhi
ĩ
c quan tâm nghiên c
ế, luật h c, xã hội
h c, chính tr h c và khoa h c qu n lý. Nghiên c u v
è
th
hiện nội dung nghiên c u v
è
a một quốc gia mà còn

ậ ế
ơ
q y
y
ạ
q

ệ

yế

ố

ộ

1

ộ

ế q
ện

chính sách công. [6, tr. 80]
Thứ hai: Nhóm tác gi trong ớ
ớc nghiên c u v chính
m nghèo. Công trình nghiên c “
ệt Nam, kinh nghiệ
ế
P
Don và Hosein Jalian, 1997. Poverty and Policy of poverty reduction in

ỉ
ắ
5
Đ
ế
ờ
y
ột nhậ
ộ
ế
ờ
è
ý
q
ế
ơ ế
ặc biệ
q
ện chính
sách.
ạ
ơq
ệ
hiệ
Đ
ã ế
ừ
ồ ạ
q
ệ

tiếp thu tham kh o nh ng v
v lý luận và th c tiễ
tiếp thu th c hiệ
tài nghiên c “ h c hiện chính sách gi m nghèo c a huyện Yên Thế, t nh B c
Giang
Đ
ệ
è
ộ ộ
q
ý
ớ
yệ Y
ế
ă qua, tuy nhiên
:“
ệ
ủ
ệ Yê
ế, ỉ
ắ
ớ q y
ộ ậ ă
ạ ỹ
ệ
ầ
ệ
ế
ạ
ệ


Đối tượng nghiên cứu
Nghiên c u th c trạng th c hiện chính sách gi
è ối với hộ dân
a bàn huyện Yên Thế, nghiên c
xu t các gi i pháp nh m nâng cao
kết qu th c hiện chính sách gi
è
a bàn huyện Yên Thế.
Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi không gian nghiên c u: Đ a phận huyện Yên Thế.
Thời gian nghiên c u: Th c hiện chính sách gi
è
a bàn
huyện Yên Thế từ năm 2011 ến 2015 ớc khi th c hiện chuẩn nghèo mới c a
Chính ph .
4


5. Phƣơn ph p luận và phƣơn ph p nghiên cứu
ư ng pháp luận
Luậ ă
d
ơ
ận duy vật biện ch
ơ
luận duy vật l ch s , c a ch
ĩ M
nghiên c
P ơ

v n nghiên c u nh cơ c u kinh tế c a a ph ơng, cơ sở vật ch t kỹ thuật có
nh h ởng ến s phát tri n c a cơ c u kinh tế ó, phong t c tập quán liên quan
tr c tiếp và gián tiếp ến th c hiện chính sách gi m nghèo t
a bàn huyện.
Các p ư ng p áp ng iên cứu cụ thể
P
p s liệu
Đ th c hiện ch
nghiên c
q
ến th c hiện chính sách gi m
è
a bàn huyện Yên Thế
ơ
ập số liệu và x lý số
liệ
ặc biệt chú tr ng. Số liệu th c p
c thu thập từ 2 nguồn:
- Từ các
ut
c trạng th c hiện chính sách gi m
nghèo c a huyện Yên Thế q
ă .
- Từ các báo cáo t ng kết
hà
ă
D yện, báo
cáo c a các Phòng LĐTB&XH, Phòng Thống kê, Ban XĐGN nh ng thuận l i,
khó khăn và các kiến ngh c a hộ nghèo ối với các ch ơng trình XĐGN c a
huyện.

7. Cơ cấu của luận văn
Ngoài phần mở ầu, kết luận, m c l c các b ng bi u, nội dung c a luận
ă ồm 3
ơ :
ơ 1: Một số v
lý luận v gi m nghèo và th c hiện chính sách
gi m nghèo.
ơ
:
c trạng th c hiện chính sách gi
è
a bàn
huyện Yên Thế, t nh B c Giang
ơ
:P ơ
ớng và gi i pháp th c hiện chính sách gi m nghèo
a bàn huyện Yên Thế
Kết luận
Danh mục tài liệu tham khảo
Phụ lục

6


CHƢƠ G 1
MỘT SỐ VẤ
Ề LÝ LUẬN VỀ NGHÈO VÀ THỰC HIỆN
CHÍNH SÁCH GIẢM NGHÈO
1.1.


ậ
ờ
e
mộ
ập hoặ
ù
y
ạ
ầ
è
è
e
ậ Đ è
ớ
ố ù
vậ
ở
ế
ố
y ế ế ế
y ơ ễ
ơ
gặ
ă
ột hộ
y
ơ
è
ập hoặ
ỏe

ghèo là tất c nh ng ai mà thu nh p thấ
(USD) mỗi ngày cho mỗ
i, s ti
ợc coi
ủ mua nh ng s n phẩm
thiết yếu tồn t i’’.
Theo quan
Ngân hàng ế ớ WB (World bank):
ỡ nghèo
là ố mà ế cá nhân hay ộ gia
có
ậ
ớ ố này thì coi
là nghèo.
ỡ nghèo là yế ố
yế
quy
thành ầ nghèo
ộ q ố gia. Theo WB thì
nghèo là
ộ không có
ă chi
cho
ố hàng
ơ
mình cung
2.100 calo
ờ
ngày.
Tóm lại nh ng quan niệm v

ố

ơ ội l a ch n và tham gia vào quá trình phát tri n c a cộ
ồng.
ện
è
ạ
ố q
ệ chặ
y
q yế
è ầ
ột hệ ố
ồ
ộ. Việ
è
ơ ở
q ố
y
ộ
ế
ộ
ù
Đặc
biệt hệ ố
y
ơ ở
è
ộng một cách hiệ q
ế

è
ế ớ
ă
ố
ế
ộ
K ừ ă 199
ế
y ộL
ộ
ơ
& ã ội ( Đ &XH ) ã 6 ầ
ố
ộ
è
y
y
e
ờ
ù
ớ
y
ặ
ậ q ố
ẩ
è
ạ
6- 1
e
yế

ế
è
ẩ
è
ớ
ẫ ò
q
ớ
ẩ
è
ế ớ ớ
ỡ 1
D/
ờ/ y
Do vậy
y / 1/ 11 e
ộ Đ &
ớ
ã ý
yế
ố 9/ 11/ Đệ
ẩ ộ
nghèo, hộ cận nghèo áp
ạ
11-2015
e
yế
y
8


y
hộ
ộ ố ở ù
ộ
ù
ù
thu nhậ
ơ
ẩ
è
ộ y ò ồ ạ
ậ q
ặ
yế
ơ
ẫy
q
ầ
ờ
ớ 1 ệ ồ
Hộ cận nghèo là hộ
ậ
q
ầ
ờ
ơ ộ
è
e ù
ù
ậ ừ4 1

ạ
e
ạ y ế
hoặ
ạ
ớ
% ộ
ớ ạ
ớ 5 % ộ
ệ
ạ )
ã
è
ã ặc biệ
ă
e
Quyế
ố 1 5/1998/ Đớ
.
Xã ặc biệt khó ă là xã có 5 tiêu chí sau: V trí
lý
xã ở xa trung
tâm KT-XH,
ờ q ố ộ,
ạ
ă M
ờ
ã ộ
ộ
ò

các huyệ
è
ậ
ă ớ
nhậ
ớ
è
ộ Đ &XH
ò
è
ố
ơ
ẩ
è
ố
ế ậ
ồ
: M
è
ơ
ẩ
è
M
è
ơ
9


ẩ


2010

500

400

2011

600

480

Chu n nghèo từ 2016-2020

Theo tiêu chu n nghèo mới của Chính phủ

2016-2020

900

700

(Nguồn mục 3 - Tài liệu tham kh o)
y 15
9 ă
15
ớ
yế
ố: 1614/ Đ-TTg, phê duyệ
“C

ế - xã hộ
ớ
ừ
ờ
ẩ
è
ậ
ậ
ế ộ
ậ
ớ
ộ
è
ậ
ẩ
è
ậ
ù
q y
è
ậ
q ố
ố
ở
(
ẩ
è
)
ẩ
ố

ớ ạ
ệ
ế ận thông tin.
ố
ờ
ộ ế
ồ 1
ố:
ộ
10


ờ ớ ; ìn
ạ
tin.

ố

/

ạ
ở; Diện tích
;

ế
ơ
ộ y
ừ 1/
ế
ở

ế
ậ

q y
ạ
16-

y ế;
ạ;
ận thông

ộ

ế
ã ộ

ớ
ẩ

y ế;
ồ
ớ
ế

ơ
yế

è

ế

9
ồ /
ờ/
y
ẩ ậ
è ở
1
ồ /
ờ/
;ở
1
ồ /
ờ/
ộ ế
ế ậ
ã ộ ơ
yế
ã ộ ơ
ồ 5
:y ế
ở
ớ
ạ
ệ sinh, thông tin.
ố
ờ
ộ ế
ã ộ ơ
ồ 1
ố: ế ậ

ờ/
ừ
7
ồ
ở ố ; - Có thu nhậ
q
ầ
ờ/
7
ồ
ế 1
ồ
ế
ừ
ố
ờ
ộ ế
ế ậ
ã ộ ơ
ở
Hộ
è
là hộ
ột trong hai tiêu chí sau: 1Có thu nhậ
q
ầ
ờ/
ừ
9
ồ

ơ

ở
Hộ cậ
è
ộ có thu nhậ
q
ầ
ờ/
7
ồ
ế 1
ồ
ế
ớ
ố
ờ
ộ ế
ế ậ
ã ộ ơ
Hộ cậ
è
ộ có thu nhậ
q
ầ
ờ/
9
ồ
ế 1
ồ

ẩ
è
ă
ờ
ộ ế
ậ
ế ậ
ã ộ ơ
ờ
;
ơ ở
ố
ệ
è
ã ộ; ạ
ế - xã hội k
ạ
16-2020.
ạ ế
yq
ệ
è ở ệ
ã
y
è
ế
ầ
ờ
è
ă 9

ệ
y
ẩ
è
e
ớ
ế
ẩ
è
ậ
ộ ế
ế ậ
ã ộ ơ
: ế ậ
y ế
ở
ớ ạ
ệ
ế ận thông tin.
1.2. Chính sách giảm nghèo
1.2.1. Quan niệm về chính sách giảm nghèo
Đ
ớ
(
)
ậy
ớ
ệ
Đ
ầ

ộ

ủ

ợ

ộ
ứ

ụ
ị
“C

ứ
ệ

ê

ã

ứ
ậy

ẩ

ột khái niệ

.

ừ

ơ

ấ

ộứ
ã ộ

ứ

ợ

ộ .
n
ứ
ủ

ệ ủ

ấ

N

ấ

ệ

ố

ộ


:
ế ă
– xã hộ
y ế
Đ
ế ế ớ
ầ q
:
ạ
ờ
è ;y ế
ờ
è ;
ã ố ớ
ờ
è ;
ý
cao nhậ
ế
ậ
ờ
è
ồ
ộ
ố
ạ
huyện nghèo; y
ơ ở ạ ầ
ù
è ... y

ế
ặ
ế ế ộ phậ
è
q y
ờ
ã ộ
ờ
è ạ
ờ
ờ
è
toàn xã hội.
Đ
ạ
yế
è
ạ
ở
N

ồ ;

ă

è
ệ

ă
13


ế

ộ

1.2.2. Các yếu tố cấu thành của chính sách giảm nghèo
Đ
ồ
ộ phậ ơ
:
Thứ nhất: P ạ
ố
Đ
N
ớ
ớ
ế
q yế
è
ố
è
ã ộ Ở
ộ
ạ
tế xã hội
ớ
ố
è
( ẩ
è )

ố
ở
ớ ơ
ạ
Thứ hai: M
Đ
ện
mộ
ầ ạ
iêu chung
Đ
ờ
è
ã
hộ
è
ầ ố
ầ ă
ậ
ệ
u kiệ
ố
y
ầ
e
ã
ộ
è
ầ ă
ậ

Đ
ệ ở
ộ
ừ
ế
Đ
ù
14


ớ ừ
ù

ố

ừ
Thứ

ặc biệ
ù
ớ
q
ạ

ơ
y
ã
Đ y
ế



q
y

ệ

y

ố

Đ y

hiệ

ù

ặ
ồ
y

ệ
ầ

ờ

ỏ ớ :S

ế
Thứ sáu: ơ q
q


Ở

Đ ậ
ở ậy ầ
ờ

ế
ệ

ừ
ở

ầ
ờ

ù
ế
ệ

y

ạ

ệ

ạ

ế


hội.
ện chính sách là mộ q
ễ
ờ
xuyên và trong mộ
ờ
ơ
ố
ầ
ộ
ố
ồ
ớ
ậ
ẫ
ờ
15


ồ

hiệ

y
ừ

ý
K

ầ


ệ

e

ố
ờ

ộ ừ

yế

ố ồ

ộ trên toàn bộ
ệ
ớ
ế

ộ

ạ

ế
ĩ

ở

ộng thì không



ệ
ẩ

ơ
ạ

y
ện các cơ q
ờ ố
ạ
ậ

ừ

hiệ
nghèo là toàn bộ q
ặ
ố ớ
ố

ế

e

ă

ệ

ĩ


ệ

q

ệ

ồ

ội d
h sách

ơ

:
Đ

.

1.3.2. Đối tượng nội dung và mục đíc của chính sách giảm nghèo
Đ
ộ
ế
ặ
ế ế ờ ố
ờ
q
ớ
ã ội. Chính vì vậy
q

ớ
ạ
Đ
ồ
ờ
ệ
ệ
Đ
ơ q
ộ máy n
ớ ừ
ơ
ố
ớ
ơ
yế
ơ quan trong bộ
y
ớ
ù
ớ ộ
ộ
ớ
ẩ q y
q
ệ
ơq
ộ
y
ớ

hiệ q
ố
ạ
ệ ố
ớ ớ
hiện
Đ
ớ
ện nhìn nhậ ạ
ộ
ế ừ
ù
ớ
ế e
ậ ộ
ờ ố K ệ
ế q
ệ q
ơq
ớ
q
ện chín
ồ :
ứ ấ
ớ
ò
ơq
ớ
ệ q y
ơq

ơ
ộ ồ
q yế
ơ
ệ
q
y
ă
ơ
y
ơ
ế - xã hộ
ốq ố
ò
ừ
ệ
17


ờ ố

ậ
ơ

ầ
ố

ớ

mộ ố


(K
6
1
ậ
D ă
)
Đ D
yện có trách nhiệ q yế
ệ
ệ
Đ
yệ (K
6
ậ
Đ D
D
ă
) Đ D
ã
ệ q yế
ệ
ệ
Đ
yệ (K
6
ậ
Đ D
D ă
)

(K
5
9
ậ
Đ D
D ă
)
D
ệ
hiệ
ở
ơq
y
ộ
D
UBND
yện có trách nhiệ
ệ
Đ
bàn huyệ (K
6
1
ậ
Đ D
D ă
)
D
yện trong việ
ệ
Đ

ạ ộ q
ý
ơ ở
y:
ơq
q
ệ
Đ
ừ
ơ
ớ
ơ
ơq
y ộ
q
ệ
ạ
ệ ố
ơq
hiện
q
ệ ố
ớ
ă
ơ
ă
ệ
ơq
ệ ố
y ộ

ớ
ệm trong quá trình này.
ò ố
q
ý
ạ
ơq
ớ
ơ ở ậ

ơ

q
yệt.

ệ
ệ
ệch x y

ồ

ờ

e

ộ

ớ

ệ


ố
ứ
P

Đ
ứ
các hiệp hộ
ứ
ầ
ế

a phố hợp thự h ện chính sách
ố
ệ
ạ
ã ộ Ở ớ
ệ
y
ệ
ồ :
ấ
- Xã hộ Đ
Mặt trận T q ố
ệ
ội Nông dân, Hội liên hiệ
ộ
ế
ớ ơ 1 ệu hội viên.
, các hiệp hộ

ện.
Ngoài ra, các cá nhân trong xã hộ
y
ĩ
ệ
19

ò

ờ

ệ
Đ


ố
ế

ệ

Đ

y
ệ

ớ
ờ

ế
ế

ệ
ệ
Đ
ờ ố
ã ộ
e y
ầ
q
ý
chính sách XĐ
yế
:
Hình thứ thự h ện h nh s h từ tr n
K
Đ
ớ
ớ
ộ
y
ế ạ
ỹ
ậ
ệ
Đ
ớ
ộ
thuật hiệ
y
ộ
ộ

ã ộ
ờ
ạ
20

ẩ

ầy
ầ
ớ

ù

ệ
ệ

q yế
ế

ế

è

ố
ện
ộ ố

ạ
uốn
ớ


ù

ố

ộ
y
y

ơq

ớ

ờ

ẫ
ờ
ệ
ế

y ễ

ế ơ
ệ
ộ

ế
ệ



Đ
ệ
Đ
ừ
ố
ò
ệ ừ ớ
ớ
y
q y ở
ơ
( nh, huyệ
ã
ặc biệ
ở
ã)
ă
ă
ệ
q y
ạ
ộ
ế
e y
ầ
ơ
ớ
ện
ế
e

ố
ạ ớ ơq
ớ
ẩ q y
ù
q y
ơ
ộ
hiệ
ờ
ạ
ế
ơ
ố
ố
ò
ệ
ù
ơ ớ
ệ K ở
ện
ù
ơ
ớ
ệ
ố
Hình thức kết hợp
ừ
ừ
ố

ừ
ố
ừ
ệ
K

Đ

ừ
q
q


ế
ơ

ầ

ý
yệ

ế
ầ

ă
Đ
ồ

ế



ậ

ờ

q
ố

y
ầ
ột hệ thố

ệ

q y
ệ

q y
ã
ồ
ộ trong

ồ
ớ

ố

ờ

ệ


ớ
ộ

ớ

ù

ộ
ế ố
ố q
ệ
q y

ệ

ạ

q
ớ

y ầ
ộ
ầ

ă

ố
ện,


ù
ớ
ệ
ễ
iệ
ế
y
y
ạ ế q
hiệ q
ố
ế
y
y
ậ
ộng tham gia vào quá trình chính sách?
C
q
ệ
ù
ớ
ă
ệ
ơq
ạ
ơ ế ù
ơq
ớ
q
hiện chính sách? C

ớ

ệ

ế
ơ

ạ

ộ

y ầ

:
y

ồ
:
- Tính hiệ
:Đ y
ộng vào xã hộ
Đ
ệ
e ố
ệ
e
ẩ q y
không gian và hiệ
e
ờ

ạ ;
ý ệ

q

ệu l
e
Đ
y
ớ

è ở

ế
ơ

ạ

ớ
ế

ộ

ă

q
y

ồ


ế ạ
ộ
ỹ ă
ậ ộ
yế
ố
q
ộ
ờ
ệ
ă
y
ộ
ồ
ồ
ạ
ệ
ỹ ă
q
ệ
ớ
ớ
-K
ă
y ộ
q
hiệ
:
y
ệ