1. MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn đề tài:
Mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ phát triển về thể chất, tình cảm,
trí tuệ, thấm mỹ, giúp trẻ mạnh dạn tự tin, hình thành yếu tố đầu tiên của nhân
cách, khơi dậy và phát triển tối đa những khả năng tiềm ấn của trẻ [1]. Trẻ không
thể tiếp thu các kiến thức một cách bài bản, có hệ thống như trẻ ở Phổ thông. Vì
thế cần tạo cho trẻ môi trường để trẻ được hoạt động, trải nghiệm, vui chơi, từ đó
trẻ có thể tiếp thu kiến thức một cách nhẹ nhàng, tự nhiên hơn.
Trẻ lứa tuổi mầm non việc học của trẻ được thông qua hình thức “học mà
chơi, chơi mà học” trẻ có mong muốn tự nhiên là được cảm nhận và khám phá
một cách tích cực về thế giới. Quá trình học hỏi, khám phá của trẻ diễn ra thông
qua nhiều hoạt động trong đó hoạt động vui chơi có ý nghĩa rất quan trọng. Vui
chơi không chỉ là hoạt động giúp trẻ giải trí, thư giãn mà còn giúp trẻ cảm nhận
và khám phá thế giới xung quanh một cách tự nhiên, thuận lợi, nhanh chóng. Tất
cả trò chơi đều có tiềm năng hỗ trợ cho việc học của trẻ [2].
Ớ mỗi giai đoạn phát triển của trẻ đều có những đặc điểm tâm lý khác nhau
cha mẹ và cô giáo cần hiểu rõ được đặc điểm phát triển tâm lý của trẻ để có
những phương pháp giáo dục phù hợp để định hướng và giúp trẻ phát triển đúng
theo từng giai đoạn.Trẻ ở độ tuổi mẫu giáo thích khám phá những điều mới lạ và
hay tò mò. Trong giai đoạn này trẻ rất muốn khám phá thế giới xung quanh, tò
mò và liên tục thắc mắc đặt nhiều câu hỏi với cha mẹ, với cô giáo. Trẻ giao tiếp
và thích bắt trước tập làm người lớn, trẻ thích được tự lập. Vì vậy việc xây dựng
môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm là vô cùng quan trọng đáp ứng nhu cầu
phát triển của trẻ.
Trong những năm qua, việc giáo dục lấy trẻ làm trung tâm đã được các cấp
quản lý từ trung ương, địa phương từng bước quan tâm đặc biệt Bộ Giáo dục và
Đào tạo đã ban hành Hướng dẫn thực hiện chuyên đề “Xây dựng trường mầm
non lấy trẻ làm trung tâm” trong năm học 2016 - 2017. Đặc biệt trong năm học
2017-2018 Sở GD&ĐT đã có kế hoạch chỉ đạo tổ chức cuộc thi “Xây dựng môi
trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong trường mầm non”; thực hiện kế
hoạch chỉ đạo của Sở GD&ĐT, Phòng GD&ĐT Vĩnh Lộc đã xây dựng kế hoạch

tập qua chơi bằng nhiều cách khác nhau phù hợp với nhu cầu, hứng thú và khả
năng của trẻ giúp trẻ phát triển toàn diện;
- Phát huy tính sáng tạo, sự kiên trì, tính kheó leó của giáo viên và trẻ.
- Huy động được các nguồn lực từ phụ huynh và xã hội cùng tham gia vào
việc xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong trường mầm non
góp phần thực hiện có hiệu quả chuyên đề “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ
làm trung tâm”.
1.3. Đối tượng nghiên cứu:
Nghiên cứu một số biện pháp chỉ đạo và triển khai xây dựng môi trường
giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong trường mầm non trên địa bàn huyện Vĩnh
Lộc.
1.4. Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý luận để chọn đề tài và tiến
hành các biện pháp;
- Phương pháp điều tra, khảo sát thực tế, thu thập thông tin để lấy số liệu
thống kê về tình hình thực tế trước và sau khi áp dụng các biện pháp;
- Phương pháp quan sát:
+ Quan sát thực tiễn xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
trong các trường mầm non;
+ Quan sát quá trình xây tham gia xây dựng môi trường giáo dục và hoạt
động của giáo viên và học sinh.
- Phương pháp đàm thoại:
+ Đàm thoại trực tiếp với cán bộ quản lý và giáo viên các trường mầm non;
+ Giảng giải qua các buổi tập huấn, chuyên đề.
- Phương pháp thực hành:
+ Thực hành thí điểm tại một số nhóm lớp ở một số trường trọng điểm;
+ Thực hành qua triển khai chuyên đề và qua việc tổ chức cuộc thi “xây
dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong trường mầm non”.
- Phương pháp kiểm tra, đánh giá: Để thu thập kết quả thực hiện.


viên phải xác định mục đích của từng loại hoạt động, của mối loại tranh ảnh, đồ
dùng, đồ chơi…để giúp trẻ tích cực khai thác, tìm tòi nghĩ ra nhiều cách chơi, đáp
ứng việc cung cấp và củng cố kiến thức, kỹ năng cho trẻ.
- Giáo viên phải lên kế hoạch sử dụng từng loại đồ dùng, đồ chơi vào các
bước mở chủ đề, khám phá chủ đề và kết thúc chủ đề. Xác định rõ từng loại đồ
chơi để đưa vào các hoạt động: Hoạt động học, hoạt động chơi ở các góc, ở ngoài
trời.
- Giáo viên phải biết lồng ghép các hoạt động một cách linh hoạt để kích
thích trẻ tích cực tìm ra các chức năng sử dụng các đồ dùng, đồ chơi trong các
hoạt động…
Thực hiện Nghị quyết số 29-NQ/TƯ của Ban chấp hành trung ương khoá XI
về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo và các nghị quyết, chỉ thị của
Đảng, Chính phủ và của Bộ; thực hiện công văn số 2012/SGD&ĐT-GDMN về
việc hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học 2017-2018, bậc học mầm non, ngày
30 tháng 8 năm 2017,.
- Thực hiện có hiệu quả các cuộc vận động, các phong trào thi đua như Chỉ
thị số 05-CT/TƯ ngày 15/05/2016 của Bộ Chính trị về đẩy mạnh học tập và làm
3


theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh gắn với phong trào thi đua “
Dạy tốt, học tốt” đưa nội dung của cuộc vận động “ Mỗi thầy, cô giáo là một tấm
gương đạo đức, tự học, tự sáng tạo” và phong tào thi đua “ Xây dựng trường học
thân thiện, học sinh tích cực ”. Chính vì thế mà việc chỉ đạo, tổ chức thực hiện
xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong trường mầm non là rất
cần thiết. Góp phần nâng cao chất lượng toàn diện trong công tác chăm sóc - nuôi
dưỡng - giáo dục trẻ.
2.2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm:
2.2.1. Đặc điểm tình hình chung:
Huyện Vĩnh Lộc thuộc vùng trung du nằm ở phía bắc tỉnh Thanh Hóa, có

- Cơ sơ vật chất – Trang thiết bị trường học:
Với mục tiêu, phương châm và ý chí quyết tâm của các cấp lãnh đạo lấy
khẩu hiệu “ Tất cả đầu tư cho giáo dục ” xây dựng cơ sở vật chất trường, lớp
khang trang sạch, đẹp để tạo điều kiện cho con em học tập tốt. Đảng bộ và nhân
dân trong huyện đã đóng góp nhiều công sức, tiền của để xây dựng, tu sửa trường
lớp. Hiện nay một số trường đã có hệ thống phòng học đủ diện tích theo yêu cầu
chuẩn ấm về mùa đông, mát về mùa hè, nhiều trường học đã được quy hoạch xây
dựng và chuẩn bị xây dựng mới đảm bảo, đáp ứng được yêu cầu tối thiểu cho
việc dạy và học, tổ chức các hoạt động khác cho trẻ. Phong trào kiên cố hoá
trường học đang được phát triển mạnh mẽ và đã mang lại hiệu quả thiết thực số
trường chuẩn bị đề nghị thẩm định đạt chuẩn quốc gia và trường cận chuẩn ngày
càng được tăng lên.
Trường
đạt
chuẩn
quốc
gia

Trườn
g cận
chuẩn

Trường
có đồ
chơi
ngoài
trời

Trường
có bếp

Bàn
ghế
quy
cách

Trường
được
đánh giá
ngoài

36

8

2580
bộ

7

-Trình độ, năng lực của đội ngũ cán bộ quản lý – giáo viên- nhân viên:
4


Trình độ
CM

Năng lực nghiệp vụ, kỹ năng sư
phạm

ĐH


0

0

46

327
373

267
313
84%

60
60
16%

105
130
35%

158
175
47%

64
68
18%



Đảng
viên

Năm học 2017 - 2018 bản thân tôi được điều động từ giáo viên lên làm
chuyên viên phụ trách chuyên môn Bậc học mầm non của huyện Vĩnh Lộc, kinh
nghiệm quản lý còn ít nên có nhiều khó khăn trong quá trình thực hiện đề tài này.
Tuy nhiên với sức trẻ và lòng nhiệt huyết, trách nhiệm cao của bản thân đối với
công việc và mong mỏi sẽ góp phần vào sự nghiệp phát triển giáo dục chung của
ngành giáo dục huyện nhà nói chung, Bậc học mầm non nói riêng, bản thôi tôi
luôn nỗ lực để hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ của mình. Bước vào thực hiện đề tài
này tôi đã đi khảo sát thực tế các trường mầm non trong huyện và thấy được
những thuận lợi, khó khăn như sau:
2.2.2. Thuận lợi, khó khăn:
* Thuận lợi:
Được sự quan tâm chỉ đạo sát sao, giúp đỡ nhiệt tình của các cấp lãnh đạo
từ Sở Giáo dục và Đào Tạo Thanh Hoá đến Huyện Uỷ, UBND – HĐND huyện
Vĩnh Lộc, Đảng uỷ, UBND – HĐND các xã, thị trấn, lãnh đạo phòng GD & ĐT.
Thực hiện tốt các Nghị quyết, Nghị định, Quyết định, văn bản, Đề án về phát
triển GDMN từ Trung ương đến địa phương, trong năm qua phong trào giáo dục
mầm non huyện Vĩnh Lộc đã đạt được những thành tích đáng kích lệ và đang làm
cho ngành học thay đổi vượt bậc cả về số lượng và chất lượng.
Nhiều trường có phòng học rộng, có hiên trước, hiên sau, có nhà kho, nhà
vệ sinh đạt tiêu chuấn ...
Nhiều lớp được đầu tư, trang bị cơ sở vật chất kiên cố, trang thiết bị đầy
đủ theo thông tư 01/VBHN-BGDĐT ngày 23 tháng 3 năm 2015 về việc ban hành
danh mục đồ dùng, đồ chơi, thiết bị dạy học tối thiểu dùng cho giáo dục mầm
non của Bộ trưởng Bộ Giáo dục Đào tạo đã đảm bảo việc học tập và sinh hoạt
của trẻ.
84% đội ngũ cán bộ, giáo viên có trình độ đào tạo chuyên môn trên chuẩn,

tin vào trong các hoạt động còn nhiều hạn chế.
Những kinh nghiệm cụ thể, những khuôn mẫu sáng tạo về xây dựng môi
trương giáo dục của cán bộ quản lý và giáo viên còn hạn chế.
Phụ huynh chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của việc đưa trẻ
đến trường mầm non đi học và xây dựng môi trương giáo dục cho trẻ hoạt
động còn tư tưởng khoán trắng cho các nhà trường mầm non.
Một số cán bộ địa phương chưa nhận thức đúng, sâu sắc về vai trò, ý nghĩa
và tầm quan trọng của bậc học mầm non, nên chưa thật sự quan tâm, phát huy hết
nội lực, khả năng và trách nhiệm của mình để chăm lo cho sự phát triển toàn diện
của GDMN đúng mức.
Các mảng trang trí đã theo chủ đề, đẹp nhưng dán chết trên tường, chủ yếu
chú trọng khu vực trong lớp; khu vực hiên trước, hiên sau, phòng vệ sinh chưa
quan tâm. Tất cả đều bàn tay cô thực hiện chưa có sự tham gia của trẻ.
Tuy được đầu tư, trang bị tương đối về đồ dùng trang thiết bị dạy học
nhưng chủ yếu là các đồ dùng, đồ chơi mua sẵn, sản xuất hàng loạt, chất liệu chủ
yếu bằng nhựa chưa có nguyên liệu thiên nhiên, chưa đáp ứng được nhu cầu
khám phá, sáng tạo ... của trẻ, mà trẻ luôn thích mới, lạ, đẹp, hấp dẫn...
2.2.3. Kết quả của thực trạng:
Đầu năm học tôi xây dựng kế hoạch tham mưu với lãnh đạo phòng ra
Quyết định, thành lập đoàn đi kiểm tra, đánh giá, khảo sát chất lượng việc thực
hiện chuyên đề. Kết quả số trường, giáo viên và số trẻ được đánh giá, xếp loại
theo các nội dung và tiêu chí đạt được như sau ( kết quả đầu năm học học 20172018)
* Đối với nhà trường: 16 trường theo thang điểm 100 điểm
6


Tổng số
trường
mầm non
16

sạch, đẹp
20 đ

XD các
MQH, môi
trường xã
hội tốt
trong nhà
trường
20 đ

Xếp loại chung

T

K

TB

Y

9

10

9

10

10

nhóm,
lớp

XD môi
trường
GD: Vật
chất và
xã hội
20 đ

243
Tỷ lệ

Nội
dung,
hình
thức xây
dựng
môi
trường
GD.
30 đ

358
86.6

343
83

Phương


T

K

TB

Y

72
17.4

95
23

160 86
38.8 20.8

20 đ

336
81.3

* Đối với cháu: tổng số 5930 ( trong đó nhà trẻ 1328; MG 4602 )
Tiêu chí 1
Nề nếp chào hỏi,
nói năng, đi đứng
thể hiện thái độ, kỹ
năng giao tiếp tình
cảm, ứng xử.

53,8%

MG
3207
69,7%

Tiêu chí 4
Trẻ thực hiện đúng
quy tắc, cách chơi,
luật chơi của từng loại
trò chơi, biết phối hợp
với bạn trong khi chơi
NT
800
60,3%

MG
3157
68,6%

* Kết luận: Qua khảo sát thực trạng tôi thấy chất lượng của việc xây dựng
môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm mặc dù đã qua 1 năm thực hiện chuyên
đề nhưng các trường mầm non trong huyện nói chung còn rất thấp. Tất cả những
hạn chế từ kết quả trên đây ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng giáo dục cũng
như việc hình thành và phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ. Vì vậy cần phải
được khắc phục, qua tình hình nghiên cứu cụ thể về thực trạng, bản thân tôi đã
chủ động xây dựng kế hoạch và tìm ra những biện pháp quản lý, chỉ đạo thích
hợp, phù hợp với thực tiễn của các nhà trường, giáo viên, trẻ trong thời gian tới,
để đáp ứng kịp thời với yêu cầu đổi mới của chương trình giáo dục mầm non hiện
nay.

hoặc vấp ngã hay va chạm vào đồ vật.
Trang trí: Vừa tầm mắt trẻ (không quá cao hoặc quá thấp); hình ảnh rõ
ràng, cụ thể, không quá nhiều hình ảnh. Quan tâm đến môi trường chữ viết. Dùng
chữ in thường và chữ viết thường
Góc mở: Có sản phẩm của cô và của trẻ, phong phú về thể loại như vẽ,
nặn, xé dán, cắt dán, có sản phẩm của phụ huynh…
Màu sắc: Tranh ảnh, màu sắc hài hòa, sinh động, ngộ nghĩnh, không quá
rực rỡ, lòe loẹt.
Các góc chơi: Trong lớp học không thể thiếu các góc chơi của trẻ nên cần
đảm bảo đủ số lượng góc cho trẻ chơi; tùy theo không gian, diện tích của lớp có
thể bố trí góc chơi trong hoặc ngoài lớp; các góc hoạt động chính được duy trì
thường xuyên; bố trí các góc linh hoạt để có thể sắp xếp lại; bố trí sắp xếp những
hoạt động tương đồng thì ở gần nhau (hoạt động tĩnh xa hoạt động động); bố trí
các góc có thể di chuyển được và đảm bảo an toàn cho trẻ; có đủ đồ chơi và
phương tiện đặc trưng của từng góc
Đồ dùng, đồ chơi trong các góc:
8


Phong phú về thể loại: Tự làm, mua sẵn, lá cây, hột, hạt, len, vải vụn…để
khuyến khích trẻ trải nghiệm. Nên có đồ dùng đã hoàn thiện và chưa hoàn thiện
để trẻ chơi.
Đồ dùng, đồ chơi ở các góc phải được sắp xếp gọn gàng, khoa học, dễ lấy,
tiện cho trẻ khi sử dụng; mang sắc thái vùng, miền, nguyên vật liệu của địa
phương (đưa sản phẩm của địa phương vào); mang tính mở và được bổ sung theo
giai đoạn.
Xây dựng các góc mở ở trong và ngoài nhóm, lớp: ở mỗi nhóm, lớp, nhà
trường lên kế hoạch chỉ đạo xây dựng các góc như : Góc phân vai, góc xây dựng,
góc khám phá khoa học/ thiên nhiên, góc nghệ thuật, góc, sách…đúng với nội
dung theo độ tuổi.

mình như bố trí diện tích sân tập thể dục cho trẻ toàn trường và khu chơi thể thao
9


(cột bóng rổ, thang leo, sân chơi bóng đá mini...); khu vực chơi với đồ chơi ngoài
trời (cầu trượt, đu quay, đu bay, bập bênh, nhà bóng...); khu vực chơi “giao
thông”; khu vực chơi với đất, cát, nước, đá, sỏi...; khu vực trẻ trồng rau, trồng cây
và chăm sóc cây cối, con vật nuôi; khu chơi với các nhân vật cổ tích, hay còn gọi
là “vườn cổ tích”; khu “sân khấu ngoài trời”, khu trồng cỏ, trồng hoa, trồng cây
cảnh, cây ăn quả, cây bóng mát trên sân trường; khu tạo sân cỏ... hệ thống đường
đi lối lại trên sân; độ cao của hệ thống tường bao, độ rộng của cổng và biển
trường; khu đặt bảng tuyên truyền… đảm bảo các khu vực hài hòa và an toàn cho
trẻ.
Cây xanh: Ngoài cây lâu năm cần trồng bổ sung cây xanh hàng năm.
Bố trí, sắp xếp môi trường bên ngoài cần đảm bảo độ an toàn cho trẻ:
Không trồng loại cây có gai, độc… Bảng biểu ngoài sân, tủ đựng đồ dùng cá
nhân của trẻ cần được ghim, vít chặt chẽ.
(Một số hình ảnh các góc, khu vực hoạt động ngoài nhóm lớp – Hình ảnh
12,13,14,15,16,17,18,19,20,21,22,23,24 thuộc phụ lục của SKKN này)
* Môi trường xã hội:
Đây là môi trường trường trong nhà trường, gia đình và xã hội. Cần quan
tâm đến sự giao tiếp của cô với cô, cô với trẻ, trẻ với trẻ, cô với phụ huynh, trẻ
với người lớn; cần xây dựng môi trường giao tiếp chân tình, cởi mở; giáo viên
quan tâm đến mọi trẻ, yêu thương tôn trọng trẻ, đối xử công bằng với mọi trẻ;
lắng nghe ý kiến của trẻ, tôn trọng trẻ; giáo viên, người lớn cần là tấm gương cho
trẻ học tập và làm theo. Vì vậy tôi chỉ đạo các trường xây dựng một môi trường
sư phạm thực sự đoàn kết, mỗi cán bộ, giáo viên phải gương mẫu đối với trẻ,
thực sự là một tấm gương cho trẻ học tập. Đó là từ cách ăn mặc, cử chỉ, lời nói,
tác phong đối với trẻ phải nhẹ nhàng, âu yếm, gần gũi , yêu thương trẻ đúng mực.
Chỉ đạo để ban giám hiệu nhà trường chủ động phối, kết hợp chặn chẽ với các

kiện thực tiễn của địa phương, xây dựng môi trường xã hội thân thiện, đoàn kết,
vui vẻ.
2.3.2. Tham mưu Phòng GD&ĐT quan tâm đến công tác xây dựng, bồi
dưỡng nâng cao năng lực nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên; chỉ
đạo điểm về Cuộc thi “xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
trong trường mầm non” để nâng cao chất lượng.
Hoạt động quản lý giáo dục ở các trường học là một hoạt động chuyên biệt.
Muốn làm được công tác quản lý, đòi hỏi phải qua tuyển chọn và đào tạo theo
một chương trình, nội dung, phương pháp nhất định. Hoạt động quản lý là một
hoạt động có tính sáng tạo, nên đòi hỏi người lãnh đạo phải có khả năng tư duy,
có sự nhanh nhạy và quyết đoán cao, chuẩn hoá về trình độ học vấn. Ngoài ra
người cán bộ quản lý phải có đức hy sinh, có tính say mê công việc, có khả năng
giao tiếp, ứng xử xã hội, có uy tín với đồng nghiệp, với mọi người. Vì vậy đối với
tất cả CBQL đương chức chưa được học qua lớp quản lý giáo dục phải tạo điều
kiện cho họ đi học, thông qua các lớp đào tạo, bồi dưỡng để nâng cao trình độ
chuyên môn, năng lực nghiệp vụ cho họ. Đảm bảo việc đề bạt CBQL theo đúng
quy trình, đúng tiêu chuẩn, chức danh cụ thể, tạo điều kiện cho CBQL có cơ hội
đi giao lưu, học hỏi, tham quan các cơ sở trọng điểm, các điển hình tốt về GDMN
trong và ngoài tỉnh.
Đội ngũ giáo viên có vai trò đặc biệt quan trọng trong công việc nâng cao
chất lượng giáo dục toàn diện cho trẻ “Giáo viên là nguyên tố quyết định chất
lượng giáo dục và được xã hội tôn vinh, giáo viên phải có đức, có tài”
Luật giáo dục cũng khẳng định “Nhà giáo giữ vai trò quyết định trong việc
đảm bảo chất lượng giáo dục” khai thác tốt đội ngũ chính là chúng ta phát huy
được nội lực toàn ngành.
Thực tế cho thấy có cô giỏi mới có cháu giỏi, trường nào có nhiều giáo
viên nhiệt tình, tích cực, năng động có trách nhiệm với công việc, có năng lực
chuyên môn thì kết quả trên trẻ thể hiện rõ rệt, trẻ chăm, ngoan, có nề nếp, thói
quen học tập, hoạt động sôi nổi, tự tin, mạnh dạn và có chất lượng cao. Muốn xây
dựng, bồi dưỡng được đội ngũ đủ đức, đủ tài có kiến thức văn hoá và nghiệp vụ

dụng các loại nhạc cụ.
- Hướng dẫn xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm…vv
Ngoài lớp bồi dưỡng về lý thuyết, tôi còn tham mưu Phòng GD&ĐT quan
tâm đến việc bồi dưỡng ở các trường trọng điểm, lớp điểm. Tôi tham mưu với
lãnh đạo Phòng GD&ĐT triển khai chuyên đề và triển khai kế hoạch Cuộc thi
“Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong trường mầm non”
toàn diện tới các trường mầm non, đồng thời chọn trường đã đạt chuẩn quốc gia,
là trường trọng điểm của huyện và những giáo viên có trình độ chuyên môn, kỹ
năng sư phạm, có tinh thần trách nhiệm yêu nghề, mến trẻ và có khả năng sáng
tạo để xây dựng trường điểm, lớp điểm đó là trường mầm non Vĩnh Thành: Gồm
4 nhóm, lớp.
+ Nhóm trẻ: Cô Nguyễn Thị Diệu Thúy
+ Lớp mẫu giáo bé: Cô Lê Thị Hòa
+ Lớp mẫu giáo nhỡ: Cô Dương Thị Mai
+ Lớp mẫu giáo lớn: Cô Nguyễn Thị Huyền Thương
Trước hết Phòng GD&ĐT đã cùng với Ban chất lượng của ngành chỉ đạo
Ban giám hiệu nhà trường và giáo viên lớp điểm xây dựng kế hoạch chỉ đạo và tổ
chức thực hiện. Trong kế hoạch đối với từng nhóm, lớp yêu cầu phải đi sâu vào
12


từng vấn đề cụ thể về môi trường vật chất trong và ngoài nhóm, lớp cũng như
môi trường xã hội.
+ Nhóm trẻ thì xây dựng góc hoạt động với đồ vật,
+ Lớp mẫu giáo bé xây dựng góc đóng vai, góc xây dựng
+ Lớp mẫu giáo nhỡ xây dựng góc Tạo hình, góc khám phá khoa học và
thiên nhiên
+ Lớp mẫu giáo lớn xây dựng góc sách, góc âm nhạc, góc hoạt động với
chủ đề lớn, góc tuyên truyền với phụ huynh…vv
Mỗi lớp đều có sổ nhật ký ghi chép sự chuyển biến của trẻ và những hiện

tập thực tế , trao đổi, rút kinh nghiệm ở một số trường bạn trong tỉnh và ngoài
tỉnh: Như trường MN Hoa Mai, Lam Sơn, Hoàng Phượng, Bút Sơn, Đông Minh,
Đông Sơn…vv qua những lần như vậy đội ngũ CBQL và chị em giáo viên được
bồi dưỡng thêm về kiến thức và nâng cao về năng lực chuyên môn, kỹ năng
nghiệp vụ sư phạm, đặc biệt là phát huy được tính sáng tạo, sự khéo léo và tính
13


thẩm mỹ mang chất nghệ thuật cao. Đặc biệt là môi trường xã hội trong các nhà
trường phải xây dựng được các mối quan hệ lành mạnh, gần gũi, thân thiện từ
trong các hành động, cử chỉ, lời nói giao tiếp, ăn, mặc đều mang phong cách sư
phạm và là một tấm gương cho trẻ học tập.
* Kết quả: Năm học 2017-2018 có 16/16 trường đã xây dựng được môi
trường giáo dục trong và ngoài nhóm, lớp; trên 90% số CBQL, GVMN nắm vững
mục đích, vai trò, ý nghĩa, nội dung, yêu cầu của việc xây dựng môi trường giáo
dục và có những hình thức, phương pháp sáng tạo trong việc tổ chức cho trẻ hoạt
động trải nghiệm; Các đơn vị trường mầm non Vĩnh Thành và Vĩnh Phúc đạt giải
Nhì, trường mầm non Vĩnh Hưng đạt giải Ba cấp tỉnh Cuộc thi “Xây dựng môi
trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong trường mầm non”.
2.3.3. Chỉ đạo giáo viên tổ chức hướng dẫn thường xuyên cho trẻ hoạt
động với môi trường giáo dục ở mọi lúc, mọi nơi.
Việc thường xuyên đưa trẻ vào hoạt động và thông qua hoạt động để giáo
dục và phát triển về các mặt nhân cách cũng như năm lĩnh vực giáo dục cho trẻ ở
mọi lúc, mọi nơi là một biệt pháp vô cùng quan trọng và cần thiết.
Các hoạt động đón, trả trẻ hàng ngày, hoạt động góc, hoạt động ngoài trời,
lao động, đi dạo, đi thăm…đều là những dịp để trẻ bọc lộ cá tính, sở thích, cách
ứng xử, lời ăn, tiếng nói của mình. Các nhà trường chỉ đạo tất cả giáo viên phải
linh hoạt. sáng tạo, có nhiều hình thức, thủ thuật, biện pháp hay để tổ chức,
hướng dẫn trẻ hoạt động, khơi gợi ở trẻ tính tò mò ham hiểu biết, thích khám phá
những điều mới lạ, luôn gần gũi và uốn nắn những sai sót của trẻ trong mọi hoạt

tốt môi trường này cho trẻ hoạt động là đã góp một phần quan trọng trong việc
hình thành và phát triển các mặt nhân cách cũng như các lĩnh vực giáo dục của
trẻ.
2.3.4. Chỉ đạo xây dựng môi trường “ Xanh- sạch - đẹp – an toàn” trong
và ngoài nhà trường.
Để mở rộng môi trường hoạt động cho trẻ, tôi tham mưu Phòng GD&ĐT
chỉ đạo các nhà trường phải chú ý tạo cảnh quan sân, vườn trường hấp dẫn trẻ
như trồng hoa, cây cảnh, cây cỏ, cây ăn quả, cây bóng mát được bố trí, xắp xếp
hài hoà trong sân. Vườn rau phân theo nhóm rau ăn củ, rau ăn quả, rau ăn lá,
vườn hoa phân theo màu sắc hoặc trồng xen kẽ cỏ, cây, hoa, lá, vườn cổ tích,
vườn thiên nhiên. Dưới mỗi gốc cây, trong mỗi vườn xây bồn hoa tạo thành các
hình như hình vuông, hình tròn, hình chữ nhật, hình tam giác, hình lá, quả, củ,
hoa…có tên gọi của các loại cây, loại rau, loại hoa, loại quả. qua đó để tạo môi
trường giáo dục cho trẻ. Đồng thời phân công người chăm sóc, tưới cây, cắt tỉa,
quét dọn vệ sinh môi trường hàng ngày sạch sẽ.
Ví dụ: Trong thảm cỏ có thể cắt tỉa thành hình bông hoa, ngôi sao năm
cánh, trong vườn hoa tạo dáng thành hình các vật ngộ ngĩnh, các con số…
Quy định chỗ để xe của phụ huynh khi đưa - đón con đến trường để tạo ý
thức thực hiện nếp sống văn minh, lịch sự, trật tự, gương mẫu đối với trẻ. Thông
qua đó hướng dẫn trẻ thực hiện tốt chuyên đề GD an toàn giao thông cho trẻ
trong trường mầm non.
Bố trí các thùng rác phải có nắp đậy để đúng nơi quy định. Tạo thói quen
cho trẻ và phụ huynh, khi cho trẻ ăn quà xong phải biết bỏ túi, hộp vào thùng rác,
không vứt rác ra sân trường. Mỗi khi cô tổ chức cho trẻ ra chơi ở sân trường, ra
thăm vườn hoa, vườn rau… khi thấy lá rụng, môi trường bẩn cô và trẻ cùng tham
gia quét dọn vệ sinh, hót lá bỏ vào thùng rác. Sau mỗi ngày phải xử lý thùng rác
và làm vệ sinh sạch sẽ, khơi thông cống, rãnh, không để bốc mùi trong khu vực
trường mầm non, không vẽ bẩn lên tường.
( Một số hình ảnh về môi trường xanh sạch đẹp tại các trường điển hình
– Hình ảnh 21,22,23,24,25,26 thuộc phụ lục của SKKN này)

của nhà trường, nhóm, lớp, tổ chức họp phụ huynh theo định kỳ, trao đổi trực tiếp
với phụ huynh hàng ngày trong giờ đón trẻ và trả trẻ, xây dựng góc tuyên truyền
cho phụ huynh ở nhóm, lớp, lập hòm thư góp ý của cha mẹ và cộng động về công
tác ND-CS-GD trẻ ở nhóm, lớp…vv
Ví dụ: Xây dựng kế hoạch phối hợp với các bậc cha mẹ hàng năm theo
từng tháng. Tên nhóm, lớp…………..
Giáo viên:………………
I. Mục đích yêu cầu:
II. Nội dung chính:
III. Kế hoạch cụ thể:
Thời gian
Tháng 9
............
Tháng 5

Nội dung phối hợp

Hình thức và Biện pháp
phối hợp
- Đóng góp kinh phí xây dựng, cải tạo - Thành lập hội cha mẹ
trường, lớp, mua sắm đồ dùng, đồ của nhóm, lớp
chơi, trang thiết bị cho lớp học
..................................................
...............................

Nhận xét
kết quả

Chính vì vậy tất cả mọi công việc, mọi hoạt động của ngành cũng như của
trường mầm non muốn đạt kết quả tốt đều không thể không có sự ủng hộ, đóng

nội dung xây dựng môi trường giáo dục trong trường mầm non, để rút ra được
ưu, nhược điểm và có kế hoạch chỉ đạo, tổ chức thực hiện cho những năm học
tiếp theo.
Phối kết hợp tổ chức tốt các hội thi “ đồ dùng, đồ chơi sáng tạo “ “Cuộc thi
xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” ở cấp trường, cấp huyện.
* Kết quả: Các nhà trường đã làm tốt công tác tuyền truyền vận động các
đoàn thể, các nhà hảo tâm, phụ huynh đóng góp về tinh thần, vật chất như tham
gia ngày công lao động cải tạo sân, vườn, giàn cây, ủng hộ chậu cây cảnh, cây
xanh, làm vườn cổ tích, vẽ tranh tường, làm sân phát triển vận động, sân khấu
ngoài trời... Các đơn vị thực hiện tốt như Vĩnh Thành, Vĩnh Phúc, Vĩnh Hưng,
Vĩnh Ninh, Vĩnh Minh, Vĩnh Yên...
Với những biện pháp phối hợp chặn chẽ như vậy, để thu hút được sự quan
tâm, ủng hộ nhiệt tình, tích cực hơn nữa của các cấp lãnh đạo và các bậc phụ
huynh. Đó là một bước tiền đề, đồng thời cũng là phương hướng để tiếp tục thực
hiện tốt nội dung chuyên đề trong những năm tiếp theo đạt kết quả cao hơn.
Chính vì vậy mối quan hệ, sự phối kết hợp giữa các bậc cha mẹ, các Ban, Ngành,
Đoàn thể với nhóm, lớp và trường mầm non là điều kiện không thể thiếu được
trong việc thực hiện các mục tiêu và góp phần nâng cao chất lượng toàn diện về
CS-ND-GD trẻ.
17


2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm:
* Đối với hoạt động giáo dục: Sau năm học 2017-2018 vào đầu tháng 4
Phòng GD & ĐT lại xây dựng kế hoạch thành lập đoàn đi kiểm tra chéo cụm để
đánh giá, nhận xét, khảo sát chất lượng và xếp loại cụ thể từng trường thực hiện
chuyên đề và đã thu được kết quả như sau.
* Đối với nhà trường: 16 trường theo thang điểm 100 điểm
Tổng số
trường

14

15

15

87.5

94

94

Đầu tư
CSVCTTbị, đồ
dùng, đc.

20đ

Chất
lượng
Bồi
dưỡng
CBGV
20 đ

14
87,5

Xếp loại chung


nhóm,
lớp

XD môi
trường
GD: Vật
chất và
xã hội

Nội dung,
hình thức
xây dựng
môi
trường
GD.

Phương
pháp tổ
chức cho
trẻ hoạt
động

30 đ

20đ

20 đ

Công tác
tuyên truyền,


216

231

221

63

70

92

18

Tỷ lệ

93

92,6

89

95

91

26

29

luật chơi của từng
loại trò chơi, biết
phối hợp với bạn
trong khi chơi

NT
MG
NT
MG
NT
MG
NT
MG
1129
4372
1181
4188
1181
4280
1181
4280
85%
95%
89%
91%
89%
93%
89%
93%
Phòng GD&ĐT sẽ tiếp tục phấn đấu chỉ đạo và tổ chức thực hiện tốt hơn

3.1.2. Bài học kinh nghiệm:
Sau một năm triển khai, chỉ đạo và tổ chức thực hiện đề tài, muốn để đạt
được kết quả tốt, bản thân tôi đã tự rút ra một số bài học kinh nghiệm như sau:
- Ngay từ đầu năm học Phòng GD&ĐT, đến các nhà trường, giáo viên cần
xây dựng kế hoạch cụ thể, sát thực, phù hợp với khă năng nhận thức của trẻ, với
tình hình thực tiễn của từng địa phương, nội dung, hình thức chặn chẽ và có biệt
pháp chỉ đạo, làm việc khoa học, trong đó lưu ý đến việc phân công, phân nhiệm,
chức danh rõ ràng, từ ở phòng GD, trong ban giám hiệu, giáo viên, nhân viên
trong trường. Bồi dưỡng chuyên môn, nâng cao năng lực, kỹ năng sư phạm cho
đội ngũ CBQL, GVMN.
- Tạo quang cảnh khuôn viên sư phạm, xây dựng môi trường giáo dục ở
trong và ngoài nhóm, lớp, ngoài nhà trường đảm bảo nội dung, hình thức phong
phú, góp phần không nhỏ vào việc tạo môi trường học tập thuận lợi cho trẻ. Việc
đầu tiên khi triển khai chuyên đề là phải quan tâm đến việc xây dựng cơ sở vật
chất, mua sắm trang thiết bị, đồ dùng, đồ chơi chung của trường cũng như của
từng nhóm, lớp, phát động phong trào và tổ chức tốt “ Hội thi đồ dùng, đồ chơi
sáng tạo”. Việc này cần có sự quan tâm ủng hộ và đóng góp của nhiều lực lượng
trong và ngoài nhà trường.
- Để nhanh chóng hình thành, cung cấp những kiến thức, kỹ năng, thói
quen và kích thích hứng thú, tính tò mò, ham hiểu biết và tích cực tham gia hoạt
19


động trải nghiệm ở trẻ như yêu cầu của chuyên đề, nhà trường phải có nhiều hình
thức và biện pháp chỉ đạo, giáo viên phải suy nghĩ, sáng tạo tìm ra nhiều thủ thuật
hay để tiến hành tổ chức, hướng dẫn trẻ thực hiện ở các hoạt động, mọi lúc, mọi
nơi.
- Sự ủng hộ phối, kết hợp của các bậc phụ huynh, các ban ngành, đoàn thể
trong và ngoài nhà trường là rất quan trọng. Một trong những nguyên nhân thành
công của chuyên đề là có sự đóng góp, giúp đỡ của phụ huynh, các đoàn thể. Sự


Vĩnh Lộc, ngày 13 tháng 4 năm 2018
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình
viết, không sao chép nội dung của người
khác.
Người viết sáng kiến

Nguyễn Thị Thảo

TÀI LIỆU THAM KHẢO
20


1. Chương trình giáo dục mầm non (Ban hành kèm theo Thông tư số
28/2016/TT-BGDĐT ngày 30 tháng 12 năm 2016 ban hành sửa đổi, bổ sung một
số nội dung của chương trình giáo dục mầm non ban hành kèm theo Thông tư số
17/2009/TT-BGDĐT ngày 25 tháng 7 năm 2009 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và
Đào tạo ). NXB giáo dục Việt nam – xuất bản năm 2016
2. Hướng dẫn thực hành áp dụng quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung
tâm trong trường mầm non của nhóm tác giả: Lương Thị Bích, Nguyễn Thanh
Giang, Phạm thị Huyền, Hoàng Thị Thu Hương, Bùi Thị Lâm, Lê Bích Ngọc,
Phạm Thị Nhi, Bùi Kim Tuyến của NXB Giáo dục – xuất bản năm 2017.
3. Hướng dẫn tổ chức thực hiện chương trình giáo dục mầm non - NXB
giáo dục Việt Nam – xuất bản năm 2017.
4. Hướng dẫn tổ chức thực hiện chương trình giáo dục mầm non: Từ 3-36
tháng tuổi; Mẫu giáo bé 3-4 tuổi; Mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi; Mẫu giáo lớn 5-6 tuổi.
NXB giáo dục Việt Nam – xuất bản năm 2010.
5. Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên cho cán bộ quản lý và giáo viên mầm
non theo các năm học.


Một số biện pháp kích thích trẻ hoạt
động tích cực nhằm nâng cao hiệu
quả hoạt động tạo hình nói chung, giờ Ngành Giáo
“Vẽ hoa mùa xuân” nói riêng cho trẻ
dục huyện
4-5 tuổi.
Vĩnh Lộc
Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi
học tốt môn Làm quen với môi Ngành Giáo
trường xung quanh nói chung, giờ dục huyện
“Làm quen với một số loài hoa” nói Vĩnh Lộc
riêng.
Một số biện pháp giúp trẻ mẫu giáo 5
– 6 tuổi trường mầm non Vĩnh long Ngành Giáo
học tốt môn Làm quen chữ cái
dục huyện
Vĩnh Lộc
Một số biện pháp giúp trẻ mẫu giáo 5
Hội đồng
khoa học
– 6 tuổi trường mầm non Vĩnh long
huyện Vĩnh
học tốt môn Làm quen chữ cái
Lộc
Một số biện pháp chỉ đạo và triển
Hội đồng
khoa học
khai xây dựng môi trường giáo dục
huyện Vĩnh
lấy trẻ làm trung tâm trong trường

Lộc - tỉnh Thanh hóa

22


23