VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

PHÙNG MAI HOA

NHIỆM VỤ, QUYỀN HẠN CỦA KIỂM SÁT VIÊN
TẠI PHIÊN TÒA SƠ THẨM VỤ ÁN DÂN SỰ
TỪ THỰC TIỄN TỈNH LAI CHÂU

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI, 2018


VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

PHÙNG MAI HOA

NHIỆM VỤ, QUYỀN HẠN CỦA KIỂM SÁT VIÊN
TẠI PHIÊN TÒA SƠ THẨM VỤ ÁN DÂN SỰ
TỪ THỰC TIỄN TỈNH LAI CHÂU
Chuyên ngành: Luật kinh tế
Mã số : 8.38.01.07

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
TS. HOÀNG THỊ QUỲNH CHI

HIỆN NHIỆM VỤ, QUYỀN HẠN CỦA KIỂM SÁT VIÊN KHI THAM GIA
PHIÊN TÒA SƠ THẨM VỤ ÁN DÂN SỰ ...........................................................65
3.1. Một số kiến nghị hoàn thiện pháp luật về nhiệm vụ, quyền hạn của Viện kiểm
sát và Kiểm sát viên trong tố tụng dân sự .................................................................65
3.2. Một số kiến nghị nhằm bảo đảm thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của Kiểm sát
viên ............................................................................................................................71
KẾT LUẬN ..............................................................................................................77
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO


DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
BLDS

: Bộ luật Dân sự

BLTTDS

: Bộ luật Tố tụng dân sự

HĐXX

: Hội đồng xét xử

KSV

: Kiểm sát viên

KTV

: Kiểm tra viên

MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Viện kiểm sát nhân dân có nhiệm vụ, quyền hạn quan trọng trong tố tụng
dân sự. Lịch sử về nhiệm vụ, quyền hạn của VKSND Việt Nam trong tố tụng dân sự
gắn liền với các giai đoạn cải cách tư pháp của Nhà nước ta qua các thời kỳ. Ngày
24/5/2005, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 48-NQ/TW về Chiến lược xây
dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam đến năm 2010, định hướng đến
năm 2020. Đối với VKSND, Nghị quyết nêu rõ: "Xây dựng và hoàn thiện pháp luật
về tổ chức và hoạt động của Viện kiểm sát theo hướng bảo đảm thực hiện tốt nhiệm
vụ, quyền hạn công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp". Tiếp đó, ngày 02/6/2005, Bộ
Chính trị ban hành Nghị quyết số 49-NQ/TW, trong đó tiếp tục khẳng định:“Trước
mắt, Viện kiểm sát nhân dân giữ nguyên nhiệm vụ, quyền hạn như hiện nay là thực
hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp. Viện kiểm sát nhân dân được tổ
chức phù hợp với hệ thống tổ chức của Tòa án”. Như vậy, cả hai nghị quyết đã xác
định nhiều định hướng quan trọng, toàn diện cho việc xây dựng hệ thống pháp luật
và chương trình cải cách tư pháp đến năm 2010, đòi hỏi phải được thể chế hóa, tạo
cơ sở pháp lý cho việc đổi mới tổ chức và hoạt động của Viện kiểm sát (VKS) nói
chung cũng như vị trí, nhiệm vụ, quyền hạn của VKS trong TTDS nói riêng.
Theo quy định của Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án dân sự năm 1989;
Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án kinh tế năm 1994; Pháp lệnh thủ tục giải
quyết các tranh chấp lao động năm 1996 thì Kiểm sát viên tham gia kiểm sát việc
tuân theo pháp luật hầu hết các vụ việc dân sự. Năm 2004 với việc ban hành Bộ luật
tố tụng dân sự đầu tiên, thì chức năng, phạm vi, thẩm quyền của Viện kiểm sát có
những thay đổi căn bản. Theo Điều 21 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2004, thì phạm
vi tham gia phiên tòa xét xử dân sự của Viện kiểm sát đã bị thu hẹp đáng kể, Kiểm
sát viên không tham gia 100% các phiên tòa xét xử dân sự nữa; Viện kiểm sát chỉ
tham gia phiên tòa đối với những vụ án dân sự do Tòa án thu thập chứng cứ hoặc
đối tượng tranh chấp là tài sản công, lợi ích công cộng, quyền sử dụng đất, nhà ở
hoặc có đương sự là người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự,


sát viên, người đại diện cho Viện kiểm sát tại phiên tòa xét xử vụ án dân sự. Vì vậy,

2


tác giả đã lựa chọn đề tài: "Nhiệm vụ, quyền hạn của Kiểm sát viên tại phiên tòa sơ
thẩm vụ án dân sự từ thực tiễn tỉnh Lai Châu” để làm Luận văn Thạc sĩ luật học.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Nhiệm vụ, quyền hạn của KSV tại phiên tòa sơ thẩm vụ án dân sự, có mối
quan hệ chặt chẽ với nhiệm vụ, quyền hạn của VKS trong tố tụng dân sự, đây là vấn
đề không chỉ được ngành Kiểm sát mà còn được cả xã hội, nhất là các chuyên gia,
nhà khoa học pháp lý quan tâm nghiên cứu. Do vậy, đã có nhiều Luận án Tiến sĩ,
Luận văn Thạc sĩ, bài viết trên các tạp chí chuyên ngành, sách chuyên khảo, chuyên
đề tổng kết rút kinh nghiệm của các ngành Kiểm sát, Tòa án… liên quan đến nội
dung về nhiệm vụ, quyền hạn của VKSND, của KSV trong TTDS. Các công trình
nghiên cứu, bài viết liên quan đến đề tài nêu trên, phân ra thành hai nhóm như sau:
- Nhóm thứ nhất: Các công trình nghiên cứu, bài viết liên quan đến vị trí,
chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của VKS trong TTDS sự theo yêu cầu cải cách tư
pháp như "Đổi mới vị trí, vai trò của Viện kiểm sát trong tố tụng dân sự theo yêu
cầu cải cách tư pháp" của tác giả Nguyễn Minh Hằng, sách chuyên khảo, Nhà xuất
bản Tư pháp, năm 2008; "Hoàn thiện chế định Viện kiểm sát nhân dân trong Bộ luật
Tố tụng dân sự", Đề tài khoa học cấp Bộ của Tiến sĩ Trần Văn Trung, năm 2003;
Luận văn Thạc sĩ luật học "Sự tham gia tố tụng của Viện kiểm sát nhân dân trong tố
tụng dân sự Việt Nam" của tác giả Võ Thị Phượng, năm 2010; "Vị trí, vai trò của
Viện kiểm sát trong tố tụng dân sự Việt Nam hiện hành", "Nhận thức đúng thẩm
quyền và trách nhiệm của Viện kiểm sát nhân dân trong Bộ luật Tố tụng dân sự"
của tác giả Khuất Văn Nga, đăng trên Tạp chí Kiểm sát, số 09 năm 2004; Luận văn
Thạc sĩ luật học “Nhiệm vụ, quyền hạn của VKSND trong tố tụng dân sự Việt
Nam” của tác giả Phùng Thanh Hà năm 2014.....
- Nhóm thứ hai: Nhóm các chuyên đề báo cáo tổng kết, rút kinh nghiệm

vụ, quyền hạn, trách nhiệm của Kiểm sát viên tại phiên tòa sơ thẩm vụ án dân sự, từ
đó đề xuất giải pháp hoàn thiện và bảo đảm thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ, quyền
hạn của Kiểm sát viên tại phiên tòa sơ thẩm vụ án dân sự.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Từ mục đích nêu trên, luận văn có nhiệm vụ:
- Làm rõ cơ sở lý luận về nhiệm vụ, quyền hạn của Kiểm sát viên tại phiên
tòa sơ thẩm vụ án dân sự.

4


- Làm rõ nhiệm vụ, quyền hạn của Kiểm sát viên qua một số giai đoạn phát
triển của pháp luật tố tụng dân sự, nhất là theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự
hiện hành từ đó xác định những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân.
- Đề xuất những giải pháp cơ bản nhằm bảo đảm thực hiện tốt nhiệm vụ,
quyền hạn của Kiểm sát viên tại phiên tòa sơ thẩm vụ án dân sự trong thời gian tới,
góp phần bảo đảm việc giải quyết các vụ án dân sự của Tòa án có căn cứ, đúng pháp
luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức, xã hội và công dân.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Những vấn đề lý luận, các quy định của pháp luật và thực tiễn thực hiện
nhiệm vụ, quyền hạn của Kiểm sát viên tại phiên tòa sơ thẩm vụ án dân sự theo yêu
cầu cải cách tư pháp.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
Nhiệm vụ, quyền hạn của Kiểm sát viên tại phiên tòa sơ thẩm vụ án dân sự;
việc tổ chức thực hiện các quy định về nhiệm vụ, quyền hạn của Kiểm sát viên tại
phiên tòa sơ thẩm vụ án dân sự trên thực tế và những quy định của pháp luật có liên
quan đến các vấn đề nêu trên.
Phạm vi nghiên cứu thực tiễn thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của Kiểm sát
viên tại phiên tòa sơ thẩm vụ án dân sự ở VKSND tỉnh Lai Châu. Thời điểm lấy số

- Đề tài có thể được sử dụng làm tài liệu nghiên cứu, tham khảo cho các nhà
khoa học, những người làm công tác thực tiễn, đồng thời có thể được sử dụng cho
việc nghiên cứu, giảng dạy cho các cơ sở đào tạo khoa học pháp lý.
- Đề tài là nguồn tài liệu để phản ánh một số vấn đề từ thực tiễn giúp cho
các ngành Tòa án, Viện kiểm sát, Bộ tư pháp nghiên cứu, phối hợp hướng dẫn thực
hiện các vấn đề còn vướng mắc, bất cập trong áp dụng, thực hiện BLTTDS trong
thời gian tới. Qua đó, kiến nghị sửa đổi, bổ sung hoàn thiện các quy định trong
BLTTDS về nhiệm vụ, quyền hạn của Kiểm sát viên và các quy định về giải quyết
vụ án dân sự.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của
luận văn gồm 3 chương:

6


Chương 1. Những vấn đề chung về phiên tòa sơ thẩm vụ án dân sự và
nhiệm vụ, quyền hạn của Kiểm sát viên tại phiên tòa sơ thẩm vụ án dân sự.
Chương 2. Thực trạng pháp luật về nhiệm vụ, quyền hạn của Kiểm sát viên
tại phiên tòa sơ thẩm vụ án dân sự và thực tiễn áp dụng tại tỉnh Lai Châu.
Chương 3. Kiến nghị hoàn thiện pháp luật và bảo đảm thực hiện nhiệm vụ,
quyền hạn của kiểm sát viên khi tham gia phiên tòa sơ thẩm vụ án dân sự.

7


Luận vận đậy đu ở file:Luận vận Full