ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
----



-----

NGUYỄN ĐỨC HÀ

NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ
LÃNH ĐẠO DO BAN THƢỜNG VỤ THÀNH
ỦY HÀ NỘI QUẢN LÝ

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH

Hà Nội – 2017


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
----



-----

NGUYỄN ĐỨC HÀ

NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ

trường và theo mong muốn nghiên cứu, cùng với tình hình thực tiễn đặt ra,
tác giả đã lựa chọn đề tài “Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ lãnh đạo
thuộc diện Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội quản lý” làm luận văn thạc sĩ
của mình.
Tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Ban Giám hiệu, Phòng Đào
tạo Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội; các thầy, cô giáo và
đặc biệt là TS. Nguyễn Mạnh Hùng, người hướng dẫn khoa học, đã giúp đỡ
tác giả hoàn thành luận văn tốt nghiệp này.
Do giới hạn về kiến thức và thời gian nghiên cứu, luận văn không tránh
khỏi những thiếu sót và hạn chế. Tác giả mong nhận được sự chỉ dẫn, góp ý
của thầy cô giáo và bạn bè, đồng nghiệp.
Tác giả xin trân trọng cảm ơn!
Hà Nội, ngày

tháng8 năm 2017

Tác giả
Nguyễn Đức Hà


MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC KÍ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT...................................
DANH MỤC CÁC BẢNG SỐ LIỆU..…………………………………….
PHẦN MỞ ĐẦU............................................................................................
1. Tính cấp thiết của đề tài:.............................................................................
2. Mục đích, nhiệm vụ, đối tượng và phạm vi nghiên cứu:............................
3. Đóng góp mới của luận văn:......................................................................
4. Kết cấu của luận văn:..................................................................................
Chƣơng 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN,
THỰC TIỄN VỀ NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ

4
4
6
6
9
9
9
12
13
13
20
22
22
25
27


2.1. Cơ sở phương pháp luận………………………………………………..
2.2. Phương pháp thu thập thông tin, số liệu, dữ liệu……………………….
2.3. Phương pháp thống kê, mô tả…………………………………………...
2.4. Phương pháp phân tích - tổng hợp……………………………………...
2.5. Phương pháp so sánh……………………………………………………
Chƣơng 3: THỰC TRẠNG NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG ĐỘI NGŨ
CÁN BỘ LÃNH ĐẠO DO BAN THƢỜNG VỤ THÀNH ỦY HÀ NỘI
QUẢN LÝ ……………………………………………………………..…...
3.1. Khái quát tình hình đội ngũ cán bộ do Ban Thường vụ Thành ủy quản lý...
3.1.1. Về cơ cấu độ tuổi của đội ngũ cán bộ...................................................
3.1.2. Về trình độ kiến thức của đội ngũ cán bộ.............................................
3.1.3. Về phẩm chất chính trị, đạo đức và lối sống của đội ngũ cán bộ..........
3.1.4. Về năng lực lãnh đạo, quản lý của đội ngũ cán bộ ...............................

31
33
34
34
35
36
36
38
38
39
40
45
46
46
48
48
50
50
52
55


4.1. Phương hướng, mục tiêu về nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ lãnh
đạo do Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội quản lý..........................................
4.1.1. Phương hướng chung…………………………………………………
4.1.2. Mục tiêu……………………………………………………………….
4.2. Một số giải pháp chủ yếu tiếp tục nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ
lãnh đạo do Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội quản lý …………………….
4.2.1. Tiếp tục xây dựng, bổ sung và hoàn thiện các tiêu chuẩn chức danh
cán bộ lãnh đạo do Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội quản lý trong giai

72


DANH MỤC CÁC KÍ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT

TT
1
2
3
4
5
6

i


DANH MỤC CÁC BẢNG SỐ LIỆU
TT
Bảng 3.1

Bảng 3.2

Bảng 3.3

Bảng 3.4

Bảng 3.5
Bảng 3.6
Bảng 3.7


lãnh đạo của Đảng bộ Thành phố. Đại bộ phận cán bộ lãnh đạo quản lý do
Ban Thường vụ Thành ủy quản lý đều có ý thức tổ chức kỷ luật cao, chấp
hành nghiêm chỉnh đường lối, Điều lệ Đảng, pháp luật của Nhà nước, những
quy định của địa phương, cơ quan, đơn vị. Tiếp tục phát huy truyền thống
đoàn kết, thống nhất, vận dụng sáng tạo chủ trương, đường lối của Đảng,
chính sách, pháp luật của Nhà nước vào sự nghiệp xây dựng và phát triển Thủ

1


đô, đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt do Ban Thường vụ Thành uỷ quản lý
ngày càng được củng cố, đổi mới và tăng cường; phẩm chất, đạo đức, lối
sống, trình độ, năng lực công tác được nâng lên. Đó là thế mạnh và là điều
kiện quyết định để Đảng bộ Hà Nội lãnh đạo thực hiện thắng lợi nhiệm vụ
chính trị trong những năm qua.
Tuy nhiên, so với yêu cầu đề ra, những kết quả đạt được mới chỉ là
bước đầu, chưa tương xứng với tiềm năng và vị thế của Thủ đô; đồng thời
chất lượng đội ngũ cán bộ lãnh đạo do Ban Thường vụ Thành ủy quản lý còn
bộc lộ một số yếu kém, khuyết điểm và bất cập trong công tác lãnh đạo, chỉ
đạo. Do vậy, việc nghiên cứu, tổng kết, đánh giá đúng thực trạng, rút ra
nguyên nhân và bài học kinh nghiệm; từ đó làm cơ sở để đề ra phương hướng
và giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ lãnh đạo do
Ban Thường vụ Thành uỷ Hà Nội quản lý trong giai đoạn hiện nay là một yêu
cầu rất quan trọng, đồng thời là một việc làm có ý nghĩa thiết thực và cấp
bách của Đảng bộ Thành phố Hà Nội trong giai đoạn hiện nay.
Với ý nghĩa trên, tác giả chọn đề tài "Nâng cao chất lượng đội ngũ cán
bộ lãnh đạo do Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội quản lý” làm luận văn thạc
sĩ chuyên ngành Quản lý kinh tế của mình. Việc nghiên cứu này có ý nghĩa cả
về mặt lý luận và thực tiễn trong việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ lãnh
đạo do Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội quản lý trong thời gian tới. Từ trước


Tổng hợp một số kinh nghiệm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ
lãnh đạo của Thành phố Hồ Chí Minh và rút ra bài học kinh nghiệm cho
Thành phố Hà Nội.
-

Phân tích và đánh giá đúng thực trạng chất lượng và nâng cao chất
lượng đội ngũ cán bộ lãnh đạo do Ban Thường vụ Thành uỷ quản lý theo
khung lý thuyết đã đề xuất, giai đoạn từ năm 2010 đến nay.
-

Đề xuất phương hướng và một số giải pháp chủ yếu tiếp tục nâng cao
chất lượng đội ngũ cán bộ lãnh đạo do Ban Thường vụ Thành uỷ Hà Nội quản
lý phù hợp với mục tiêu phát triển của Thủ đô trong giai đoạn hiện nay.
-

Đối tượng:
Đối tượng nghiên cứu của luận văn tập trung về chất lượng đội ngũ cán
bộ lãnh đạo do Ban Thường vụ Thành uỷ Hà Nội quản lý, bao gồm các chức
danh:
-

Thành uỷ viên và Uỷ viên thường vụ Thành uỷ;

3


-

Phó chủ tịch HĐND, Phó chủ tịch UBND Thành phố;


Trưởng, Phó các tổ chức đoàn thể chính trị cấp Thành phố.

Phạm vi nghiên cứu:
Về thời gian nghiên cứu: Đề tài tập trung nghiên cứu, đánh giá thực
trạng về chất lượng đội ngũ cán bộ do Ban Thường vụ Thành ủy Hà nội quản
lý giai đoạn 2010-2015 và các giải pháp được đề xuất đến năm 2020.
-

Về không gian nghiên cứu: Đề tài chỉ tập trung nghiên cứu một số
giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ lãnh đạo do Ban Thường vụ
Thành ủy Hà Nội quản lý.
-

3.

Đóng góp mới của luận văn:

Đã hệ thống hóa, làm rõ một số vấn đề về chất lượng và nâng cao chất
lượng đội ngũ cán bộ lãnh đạo do Ban Thường vụ Thành ủy quản lý.
-

Phân tích, đánh giá toàn diện thực trạng, kinh nghiệm và những yêu
cầu đặt ra đối với việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ lãnh đạo do Ban
Thường vụ Thành ủy quản lý hiện nay.
-

Đã đưa ra được phương hướng và một số giải pháp chủ yếu có tính
khả thi để tiếp tục xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo diện Ban Thường vụ
Thành uỷ Hà Nội quản lý trong thời kỳ đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hoá,

ngũ cán bộ lãnh đạo của hệ thống chính trị các cấp nói riêng, là những nội
dung quan trọng được Đảng và Nhà nước ta đặc biệt quan tâm chỉ đạo. Qua
các thời kỳ cách mạng, đặc biệt là từ Đại hội VIII của Đảng đến nay, Đảng ta
đã có nhiều nghị quyết lớn về công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và một số
nghị quyết, chuyên đề về công tác tổ chức, cán bộ. Các đồng chí lãnh đạo chủ
chốt của Đảng và Nhà nước ta; các cơ quan tham mưu về công tác tổ chức,
cán bộ của Trung ương Đảng và Chính phủ; các tỉnh, thành phố trong cả
nước; các nhà khoa học, cán bộ nghiên cứu và quản lý… đã có nhiều bài viết,
công trình nghiên cứu, đề tài khoa học, hội nghị, hội thảo khoa học; nhiều
luận án, luận văn cao học đã đề cập và luận giải về vấn đề công tác cán bộ và
nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, nhất là đội ngũ cán bộ lãnh đạo quản lý.
Trong đó, có những luận văn của học viên cao học đã nghiên cứu về
nội dung trên, nhưng phạm vi chủ yếu là nghiên cứu về vấn đề xây dựng đội
ngũ cán bộ và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ ở các địa phương, cơ quan,
đơn vị; nhất là ở cấp quận, huyện, thị xã; xã, phường, thị trấn ở một số tỉnh,
thành phố trực thuộc Trung ương. Có thể kể đến một số công trình nghiên cứu
tiêu biểu sau:
Đề tài KHXH 05.03: “Luận cứ khoa học cho việc nâng cao chất
lượng đội ngũ cán bộ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá
đất nước”. Tác giả đi sâu phân tích thực trạng chất lượng đội ngũ cán bộ trong
thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và từ đó đưa ra đề
xuất một số giải pháp nhằm tiếp tục nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ trong
thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
-

6


Đề tài KX.03.02: “Xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý nhằm
đáp ứng yêu cầu của quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước”.

mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Tuy nhiên, luận văn cũng
không đề cập đến những nội dung của công tác quản lý đội ngũ cán bộ lãnh
đạo chủ chốt.
-

7


Luận văn thạc sĩ: “Xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt ở thị
xã Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước”
của Trần Hoàng Khanh, 2000. Tác giả đi vào đánh giá thực trạng đội ngũ cán
bộ lãnh đạo chủ chốt của một địa phương cụ thể đó là thị xã Rạch Giá, tỉnh
Kiên Giang trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước;
trên cơ sở phân tích thực trạng, tác giả đề xuất một số giải pháp nhằm nâng
cao chất lượng đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt trên địa bàn thị xã Rạch Giá,
tỉnh Kiên Giang, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong thời kỳ đẩy mạnh công
nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Tuy nhiên, luận văn cũng không đề cập
đến những nội dung của công tác quản lý đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt.
-

-Luận văn thạc sĩ: “Xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt của hệ
thống chính trị cấp quận ở Hà Nội trong giai đoạn hiện nay” của Trần Duy
Hưng, 2002. Tác giả đi sâu vào đánh giá thực trạng đội ngũ cán bộ lãnh đạo
chủ chốt của hệ thống chính trị cấp quận ở Hà Nội; trên cơ sở phân tích thực
trạng, tác giả đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán
bộ lãnh đạo chủ chốt của hệ thống chính trị cấp quận ở Hà Nội, đáp ứng yêu
cầu nhiệm vụ trong giai đoạn hiện nay. Tuy nhiên, luận văn cũng không đề
cập đến những nội dung của công tác quản lý đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ
chốt.
Cho đến nay chưa có công trình nghiên cứu nào về nâng cao chất

thể, trực tiếp là cấp tỉnh ủy, thành ủy nhằm nâng cao phẩm chất, năng lực (hay
chính là nâng cao tâm lực, thể lực và trí lực) của mỗi cán bộ do Ban Thường
vụ cấp tỉnh, thành phố quản lý; tạo ra sự chuyển biến về số lượng, chất lượng
và cơ cấu, đáp ứng yêu cầu lãnh đạo, quản lý, điều hành và tổ chức thực hiện
nhiệm vụ của đội ngũ cán bộ lãnh đạo do cấp tỉnh, thành phố quản lý.
-

1.2.2. Vai trò của đội ngũ cán bộ lãnh đạo và nâng cao chất lượng
đội ngũ cán bộ lãnh đạo do Ban Thường vụ cấp tỉnh, thành phố quản lý
Đội ngũ cán bộ lãnh đạo do Ban Thường vụ cấp tỉnh, thành phố quản lý
nói chung, đội ngũ cán bộ lãnh đạo của hệ thống chính trị do Ban Thường vụ
Thành uỷ Hà Nội quản lý nói riêng có vị trí, vai trò rất quan trọng và là nhân
tố quyết định bảo đảm thực hiện thắng lợi sự nghiệp CNH, HĐH của Thủ đô,
vai trò đó được thể hiện cụ thể như sau:
Một là, đội ngũ cán bộ lãnh đạo do Ban Thường vụ cấp tỉnh, thành phố
quản lý giữ vai trò quyết định trong việc hiện thực hóa sự lãnh đạo, quản lý

9


của Tỉnh ủy, Thành uỷ, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính
trị thành phố đối với sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước.
Là những người trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo hoạt động, các tổ chức của
hệ thống chính trị cấp dưới gồm (quận, huyện, sở, ban, ngành, Mặt trận Tổ
quốc và đoàn thể thành phố), thông qua các phong trào hành động cách mạng
của quần chúng; đội ngũ cán bộ lãnh đạo do Ban Thường vụ cấp tỉnh, thành
phố quản lý, là lực lượng nòng cốt, giữ vai trò quyết định trong việc cụ thể
hóa và lãnh đạo các tổ chức trên triển khai tổ chức thực hiện có hiệu quả các
chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, chỉ thị,
Nghị quyết của cấp ủy địa phương trong quá trình xây dựng và phát triển đất

dựng, phát triển đất nước. Như vậy, có thể nói, nâng cao chất lượng đội ngũ
cán bộ lãnh đạo do Ban Thường vụ cấp tỉnh, thành phố quản lý vững mạnh
vừa là yêu cầu, điều kiện; vừa là tiền đề và động lực quan trọng để Đảng bộ,
chính quyền và nhân dân các tỉnh, thành phố phấn đấu thực hiện thắng lợi
nhiệm vụ chính trị được giao.
Ba là, đội ngũ cán bộ lãnh đạo do Ban Thường vụ các tỉnh, thành phố
quản lý vừa là chỗ dựa của quần chúng, vừa là cầu nối giữa Đảng với dân,
tạo mối quan hệ đoàn kết gắn bó, máu thịt giữa Đảng bộ, chính quyền các
tỉnh, thành phố với các tầng lớp nhân dân.
Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng. Mọi chủ trương, chính sách
của Đảng, pháp luật của Nhà nước và nghị quyết của cấp ủy địa phương, đơn
vị đều được triển khai tổ chức thực hiện ở cơ sở. Các tầng lớp nhân dân chính
là lực lượng đông đảo, hùng hậu và trực tiếp nhất để đưa chủ trương, nghị
quyết của Đảng vào cuộc sống, biến ý tưởng thành hiện thực trong mọi lĩnh
vực của đời sống, kinh tế, xã hội trong thực hiện sự nghiệp đổi mới của đất
nước. Đội ngũ cán bộ lãnh đạo do Ban Thường vụ cấp tỉnh, thành phố quản lý
chính là lực lượng lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp đội ngũ cán bộ chủ chốt các cấp
của thành phố lãnh đạo các tầng lớp nhân dân thực hiện các chủ trương,
nhiệm vụ của cấp ủy và chính quyền đề ra. Vì vậy, đội ngũ cán bộ chủ chốt
các cấp chính là lực lượng trực tiếp, gần gũi và có mối quan hệ mật thiết nhất
đối với quần chúng, là cầu nối giữa dân với Đảng.
Bốn là, chất lượng đội ngũ cán bộ lãnh đạo do Ban Thường vụ cấp
tỉnh, thành phố quản lý vững mạnh sẽ là một trong những nguồn quan trọng
cung cấp cán bộ cho các bộ, ban, ngành Trung ương.

11


Đội ngũ cán bộ lãnh đạo do Ban Thường vụ các tỉnh, thành phố quản lý
là lực lượng nòng cốt của các tổ chức trong hệ thống chính trị của các tỉnh,



bộ phải đúng đắn, chính sách cán bộ phải phù hợp để tổ chức thực hiện có
hiệu quả, đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ trong thời kỳ mới. Đó vừa là đòi
hỏi khách quan, vừa là yêu cầu cấp bách đối với sự nghiệp công nghiệp hóa,
hiện đại hóa đất nước.
1.2.4. Nội dung và tiêu chí đánh giá việc nâng cao chất lƣợng đội
ngũ cán bộ lãnh đạo do Ban Thƣờng vụ cấp tỉnh, thành phố quản lý.
1.2.4.1. Nội dung nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ lãnh đạo do
Ban Thường vụ cấp tỉnh, thành phố quản lý
Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ lãnh đạo do Ban Thường vụ cấp
tỉnh, thành phố quản lý là vấn đề hết sức quan trọng trong giai đoạn hiện nay.
Việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý xuất phát từ nhiệm
vụ chính trị, nhiệm vụ tổ chức, trên cơ sở những chủ trương, chính sách nhất
quán của Đảng và Nhà nước ta. Bao gồm các nội dung cơ bản sau:


Công tác quy hoạch cán bộ lãnh đạo, quản lý

Công tác quy hoạch được thực hiện theo Hướng dẫn số 15HD/BTCTW, ngày 05/11/2012 của Ban Tổ chức Trung ương về “Công tác
quy hoạch cán bộ lãnh đạo, quản lý theo tinh thần Nghị quyết số 42-NQ/TW,
ngày 30/11/2004 của Bộ Chính trị khóa IX”. Gồm những yêu cầu chung như
sau:
Quy hoạch cán bộ lãnh đạo, quản lý: là công tác phát hiện sớm nguồn
cán bộ trẻ, có đức, có tài, có triển vọng về khả năng lãnh đạo, quản lý, đưa
vào quy hoạch để có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng, tạo nguồn cán bộ lãnh đạo,
quản lý đáp ứng nhiệm vụ chính trị trước mắt và lâu dài của các địa phương,
cơ quan, đơn vị và thành phố. Đề án quy hoạch cán bộ là kế hoạch tổng thể,
dài hạn về đội ngũ cán bộ có triển vọng đảm nhiệm các chức danh lãnh đạo,
quản lý và kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng, luân chuyển, bố trí, sử dụng cán bộ

động, sáng tạo; mức độ hoàn thành chức trách, nhiệm vụ được giao; khả năng
đoàn kết, tập hợp, quy tụ cán bộ; năng lực điều hành, tổ chức thực hiện; khả
năng dự báo tình hình, xử lý những tình huống phức tạp phát sinh trong
ngành, lĩnh vực, địa phương công tác.
-

Uy tín: thể hiện thông qua việc lấy phiếu tín nhiệm hằng năm và kết
quả đánh giá cán bộ.
-

Sức khoẻ: bảo đảm sức khoẻ để hoàn thành tốt chức trách, nhiệm vụ
của chức danh quy hoạch.
-

Chiều hướng, triển vọng phát triển, khả năng đáp ứng yêu cầu nhiệm
vụ khi được bố trí vào chức vụ cao hơn.
-

14


Việc quy hoạch cán bộ lãnh đạo do Ban Thường vụ Thành ủy quản lý
cũng phải đảm bảo phương châm "mở" và "động":
*

Quy hoạch "mở" được hiểu là một chức danh cần quy hoạch một số
người và một người có thể quy hoạch vào một số chức danh; không khép kín
trong từng địa phương, cơ quan, đơn vị, không chỉ đưa vào quy hoạch những
cán bộ tại chỗ mà cần xem xét đưa vào quy hoạch cả cán bộ có đủ tiêu chuẩn,
điều kiện và triển vọng đảm nhận chức danh quy hoạch ở địa phương, cơ