VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN MINH TIẾN

TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA HỆ THỐNG
CHÍNH TRỊ CƠ SỞ TỪ THỰC TIỄN QUẬN THANH XUÂN,
THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SỸ LUẬT HỌC

Hà Nội - 2018


VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN MINH TIẾN

TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA HỆ THỐNG
CHÍNH TRỊ CƠ SỞ TỪ THỰC TIỄN QUẬN THANH XUÂN,
THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Ngành:
Mã số:

Luật Hiến pháp và Luật Hành chính
8 38 01 02


2.2. Thực trạng về tổ chức của hệ thống chính trị cơ sở trên địa bàn quận
Thanh Xuân, thành phố Hà Nội hiện nay........................................................ 40
2.3. Thực trạng tổ chức của hệ thống chính trị cơ sở trên địa bàn quận
Thanh Xuân, thành phố Hà Nội ...................................................................... 42
2.4. Thực trạng hoạt động của hệ thống chính trị cơ sở trên địa bàn quận
Thanh Xuân, thành phố Hà Nội hiện nay........................................................ 49
Chương 3 QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP ĐỔI MỚI VỀ TỔ CHỨC
VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ CƠ SỞ Ở NƯỚC
TA HIỆN NAY .............................................................................................. 64
3.1. Quan điểm đổi mới tổ chức và hoạt động của hệ thống chính trị cơ sở
ở nước ta hiện nay ........................................................................................... 64
3.2. Các giải pháp đổi mới, hoàn thiện tổ chức và hoạt động của hệ thống
chính trị cơ sở .................................................................................................. 69
KẾT LUẬN .................................................................................................... 78
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ..................................................... 80


DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT

HĐND

:

Hội đồng nhân dân

GCN

:

Giấy chứng nhận


QSHNƠ

:

Quyền sở hữu nhà ở

TDTT

:

Thể dục, thể thao

THCS

:

Trung học cơ sở

TTXH

:

Trật tự xã hội

UBMTTQ

:

Ủy ban Mặt trận tổ quốc

quan trọng hàng đầu;
- Rà soát, quy định chặt chẽ hơn về biên chế, số lượng cán bộ, công
chức, viên chức;
- Xây dựng cơ chế cạnh tranh, công khai, minh bạch trong tuyển dụng,
bổ nhiệm, đề bạt cán bộ để thu hút người thực sự có đức, có tài vào làm việc
trong các tổ chức của hệ thống chính trị.
- Xây dựng cơ chế kiểm soát chặt chẽ quyền lực bằng các quy định của
pháp luật, bảo đảm dân chủ, công khai, minh bạch và thường xuyên kiểm tra,
giám sát, đề cao trách nhiệm giải trình;

1


- Tiếp tục hoàn thiện thể chế về chính quyền địa phương theo hướng
phân định rõ hơn tổ chức chính quyền đô thị, nông thôn, hải đảo, đơn vị hành
chính - kinh tế đặc biệt”[58].
Đây là những nội dung hết sức quan trọng và sẽ có tác động rất lớn đến
hệ thống chính trị nước ta thời gian tới. Đặc biệt đối với hệ thống chính trị cơ
sở vấn đề còn thể hiện sự cấp thiết hơn nữa. Cụ thể hiện nay, “một đề án về
tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, xây dựng tổ chức bộ máy
của hệ thống chính trị cấp cơ sở tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả đang
được Ban Tổ chức Trung ương xây dựng”[59]. Ban Tổ chức Trung ương
cũng nhận định: “Đây sẽ là định hướng lớn nhằm giúp cho các địa phương
sắp xếp, tinh gọn lại bộ máy, nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống
chính trị ở cấp cơ sở[60]. Theo đó mục tiêu của Đề án cũng được xác định:
“cả nước có trên 11.000 xã, phường, thị trấn. Số lượng người hưởng lương,
phụ cấp do ngân sách chi trả ở khu vực này lên đến gần 1 triệu người, chiếm
tỷ trọng lớn trong cơ cấu chi lương cho bộ máy, trong khi phần lớn các xã
đều không tự chủ được ngân sách, mà đều cần sự hỗ trợ của ngân sách cấp
trên. Nếu sắp xếp lại khu vực này thành công, ngay lập tức sẽ giảm được ít

chung và hệ thống chính trị cơ sở nước ta ngày càng dân chủ, ổn định, gọn
nhẹ và hiệu quả đáp ứng các yêu cầu của một nhà nước pháp quyền xã hội
chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân mà chúng ta đang hướng
tới.
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Ở nước ta, hệ thống chính trị có vị trí đặc biệt trong tổ chức và hoạt
động của toàn bộ đất nước. Do đó, một hệ thống chính trị với nòng cốt là
chính quyền nhân dân cùng với sự tham gia của các đoàn thể nhân dân đặt
dưới sự lãnh đạo của Đảng đã được các nhà nghiên cứu và thực tiễn quan
tâm từ rất sớm. Các nghiên cứu này có những nghiên cứu tổng quát về hệ
thống chính trị nhưng cũng có những nghiên cứu chỉ tập trung làm rõ

3


những vấn đề về hệ thống chính trị cơ sở. Do đó, trong phạm vi này tác
giả sẽ tổng quan các nghiên cứu theo hai nội dung đó là những nghiên cứu
gần với đề tài và những nghiên cứu chung về hệ thống chính trị.
2.1. Các nghiên cứu về hệ thống chính trị cơ sở (các nghiên cứu
gần với đề tài)
Các công trình nghiên cứu có phạm vi nghiên cứu gần với đề tài có
thể kể đến như:
- Đổi mới và kiện toàn hệ thống chính trị ở cơ sở nông thôn ngoại thành
Hà Nội (cấp cơ sở) trong giai đoạn hiện nay, TS. Lưu Minh Trị, năm 1993.
- Đổi mới kiện toàn hệ thống chính trị cấp cơ sở nông thôn (thông qua
khảo sát thực tế của tỉnh Tuyên Quang), Đặng Thị Hiền, Luận văn thạc
sĩ khoa học chuyên ngành Triết học, 1993.
- Hệ thống chính trị cấp cơ sở và dân chủ hoá đời sống xã hội nông
thôn miền núi, vùng dân tộc thiểu số các tỉnh miền núi phía Bắc nước ta,
PGS. Nguyễn Quốc Phẩm (chủ biên), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000.

nói riêng. Đây chính là những kết quả hết sức quan trọng để tác giả thấy được
những phạm vi đã được các tác giả trước đây đã tiến hành nghiên cứu, những
phạm vi tác giả cần được tiếp tục triển khai nghiên cứu.
2.2. Các nghiên cứu chung về hệ thống chính trị
Các nghiên cứu chung này có phạm vi nghiên cứu rộng hơn nhưng là
những cơ sở lý luận đáng tin cậy để tác giả có thể tiến hành củng cố các cơ sở
lý luận để nghiên cứu đề tài. Các công trình này có thể kể đến như:
- Suy nghĩ về hệ thống chính trị - xã hội ở Việt Nam hiện nay của TS.
Trần Thái Dương, Tạp chí Khoa học Pháp lý, số 2, 2006;
- Đổi mới, hoàn thiện hệ thống chính trị ở Việt Nam hiện nay, PGS.TS.
Nguyễn Trọng Phúc, Tạp chí Lý luận chính trị và Truyền thông, 2013;

5


- Tiếp tục đổi mới hệ thống chính trị nhằm phát huy hơn nữa quyền làm
chủ của nhân dân lao động, GS.TS. Phạm Ngọc Quang, Tạp chí Triết học, số
3 năm 1996;
- Đổi mới và tăng cường hệ thống chính trị nước ta trong giai đoạn
mới của tập thể tác giả: GS. Nguyễn Đức Bình, GS, TS. Trần Ngọc Hiên,
GS. Đoàn Trọng Tuyến, Nguyễn Văn Thảo: Nxb CTQG, H, 1999;.
Các công trình khoa học trên đây đã nghiên cứu khá đầy đủ, toàn diện
về hệ thống chính trị nước ta. Giá trị của các công trình nghiên cứu trên đã đạt
được những kết quả chủ yếu như sau:
Thứ nhất, các nghiên cứu này chỉ ra các cách tiếp cận khác nhau từ đó
đưa ra các khái niệm khác nhau về hệ thống chính trị. Về nhận diện chung các
nghiên cứu này là khá đầy đủ và toàn diện trong các lý thuyết về hệ thống
chính trị.
Thứ hai, thông qua việc phân tích cấu trúc, đặc điểm, các nhân tố của
hệ thống chính trị nói chung và hệ thống chính trị Việt Nam nói riêng. Các tác

trị cơ sở nói riêng là khác nhau. Do đó, trong bối cảnh hiện nay, việc đổi mới
hệ thống chính trị cần đáp ứng những điều kiện mới đó cũng là vấn đề mà đề
tài phải quan tâm nghiên cứu.
Thứ ba, sự phát triển của khoa học công nghệ hiện nay trong điều kiện
một xã hội mở cửa, hội nhập, nhiều giá trị mới cũng như nhiều công nghệ mới
được áp dụng, vận hành. Do đó, cách thức tiếp cận của hệ thống chính trị cơ
sở đối với những vấn đề thực tiễn cũng cần phải được nghiên cứu một cách
toàn diện hơn.
Thứ tư, việc nghiên cứu hệ thống chính trị ở cơ sở trên địa bàn quận
Thanh Xuân là một nghiên cứu đặc thù. Do đó, hiện nay chưa có công trình
khoa học nào nghiên cứu về vấn đề này. Chính vì vậy, đây cũng là vấn đề để
Luận văn tập trung khai thác và đưa ra những kiến nghị khoa học trong
nghiên cứu của mình.

7


Luận vận đậy đu ở file:Luận vận Full