ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

KHANTHALY SOUKSOUVANH

TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG VUI CHƠI CHO TRẺ MẪU GIÁO
5-6 TUỔI Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON HUYỆN PECK,
TỈNH XIÊNG KHOẢNG, NƯỚC CHDCND LÀO

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2018


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

KHANTHALY SOUKSOUVANH

TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG VUI CHƠI CHO TRẺ MẪU GIÁO
5-6 TUỔI Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON HUYỆN PECK,
TỈNH XIÊNG KHOẢNG, NƯỚC CHDCND LÀO
Ngành: Giáo dục học
Mã ngành: 8.14.01.01

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: TS. TrầnThị Minh Huế

THÁI NGUYÊN - 2018


nghiên cứu. Cảm ơn gia đình, bạn bè đồng nghiệp đã động viên, giúp đỡ để tôi
trong quá trình học tập và thực hiện luận văn tốt nghiệp.
Mặc dù đã có nhiều cố gắng song luận văn khó tránh khỏi những thiếu
sót, rất mong nhận được sự góp ý và giúp đỡ của Hội đồng khoa học và Quý
thầy cô, anh chị em đồng nghiệp và bạn bè.
Xin trân trọng cảm ơn./.

ii


MỤC LỤC
Lời cam đoan ........................................................................................................ i
Lời cảm ơn ........................................................................................................... ii
Mục lục ............................................................................................................... iii
Danh mục các chữ viết tắt .................................................................................. iv
Danh mục các bảng.............................................................................................. v
MỞ ĐẦU ............................................................................................................. 1
1. Lý do chọn đề tài ............................................................................................. 1
2. Mục đích nghiên cứu ....................................................................................... 2
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu................................................................. 2
4. Giả thuyết khoa học ......................................................................................... 3
5. Nhiệm vụ nghiên cứu ...................................................................................... 3
6. Phạm vi nghiên cứu ......................................................................................... 3
7. Phương pháp nghiên cứu ................................................................................. 4
8. Cấu trúc luận văn ............................................................................................. 4
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG VUI CHƠI
CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI Ở TRƯỜNG MẦM NON ...................... 5
1.1. Khái quát về lịch sử nghiên cứu vấn đề........................................................ 5
1.1.1. Trên thế giới .............................................................................................. 5
1.1.2. Nghiên cứu trong nước .............................................................................. 8

1.5.2. Các yếu tố chủ quan................................................................................. 34
Kết luận chương 1.............................................................................................. 35
Chương 2: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG VUI CHƠI
CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON
HUYỆN

PECK,

TỈNH

XIÊNG

KHOẢNG

.................................................................. 36
2.1. Khái quát về khảo sát thực trạng ................................................................ 36
2.1.1. Khái quát tình hình kinh tế - xã hội và văn hóa của huyện Peck, tỉnh
Xiêng Khoảng, nước CHDCND Lào................................................................. 36
2.1.2. Giới thiệu về các trường mầm non được khảo sát................................... 38
2.1.3. Mục tiêu khảo sát..................................................................................... 41
2.1.4. Khách thể và quy mô khảo sát................................................................. 42
2.1.5. Nội dung khảo sát .................................................................................... 42
2.1.6. Phương pháp khảo sát và cách xử lý kết quả .......................................... 42
2.2. Thực trạng nhận thức của giáo viên về tổ chức hoạt động vui chơi cho trẻ
mẫu giáo 5 - 6 tuổi ở trường mầm non .............................................................. 42


2.2.1. Nhận thức về các khái niệm .................................................................... 42

iv

Kết luận chương 2.............................................................................................. 69
Chương 3: BIỆN PHÁP TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG VUI CHƠI CHO TRẺ
MẪU GIÁO 5-6 TUỔI Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON HUYỆN PECK,


TỈNH XIÊNG KHOẢNG................................................................................ 71
3.1. Nguyên tắc xây dựng biện pháp ................................................................. 71

v


3.1.1.Nguyên tắc mục tiêu ................................................................................. 71
3.1.2. Nguyên tắc kế thừa .................................................................................. 71
3.1.3. Nguyên tắc thực tiễn và khả thi ............................................................... 71
3.1.4. Nguyên tắc chất lượng và hiệu quả ......................................................... 71
3.1.5. Nguyên tắc đồng bộ ................................................................................. 72
3.2. Một số biện pháp tổ chức hoạt động vui chơi cho trẻ MG 5-6 tuổi ở các
trường MN huyện Peck, tỉnh Xiêng Khoảng, nước CHDCND Lào ................. 72
3.2.1. Biện pháp 1: Phát triển nội dung các trò chơi cho trẻ ............................. 72
3.2.2. Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động vui chơi cho trẻ theo
quan điểm lấy trẻ làm trung tâm ........................................................................ 74
3.2.3. Biện pháp 3: Đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động vui
chơi cho trẻ theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm............................................ 78
3.2.4. Biện pháp 4: Làm đồ dùng, đồ chơi để sử dụng trong hoạt động vui chơi
cho trẻ ................................................................................................................ 79
3.2.5. Biện pháp 5: Thiết kế và sử dụng môi trường tổ chức hoạt động vui chơi
cho trẻ MG 5-6 tuổi theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm............................... 82
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp ................................................................. 85
3.4. Khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của các biện pháp .......................... 86
3.4.1. Mục đích khảo nghiệm ............................................................................ 86

: Giáo dục và thể thao

GV

: Giáo viên

MG

: Mẫu giáo

MN

: Mầm non

SCN

: Sau công nguyên TCHĐ

: Tổ chức hoạt động TCHĐVC

: Tổ

chức hoạt động vui chơi TCN

:

Trước công nguyên

iv


65
Bảng 3.1. Đánh giá của CBQL, GV về mức độ cần thiết và tính khả thi của
các biện pháp tổ chức hoạt động vui chơi cho trẻ MG 5-6 tuổi ở
v


các trường MN huyện Peck, tỉnh Xiêng Khoảng .............................. 87

vi


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Khi nói đến hệ thống tri thức của một xã hội tức là nói đến sự nghiệp
giáo dục của xã hội. Trong xã hội Lào, sự nghiệp giáo dục luôn được Đảng và
Nhà nước quan tâm và được coi là nhiệm vụ hàng đầu. Trong hệ thống giáo dục
quốc dân thì bậc học mầm non có nhiệm vụ hết sức quan trọng. Công tác giáo
dục mầm non giáo dục trẻ bằng cách vui chơi để hình thành những đức tính tốt,
chăm sóc sức khỏe, tập cho trẻ “chơi mà học, học mà chơi” chuẩn bị cho trẻ
vào trường phổ thông. Giáo dục mầm non tốt, mở đầu cho một nền giáo dục tốt.
Đến nay, vị trí của bậc giáo dục mầm non ngày càng được coi trọng và xác định
rõ ràng. Nó là bậc giáo dục mở đầu trong hệ thống giáo dục quốc dân Lào, khâu
đầu tiên của quá trình giáo dục thường xuyên cho mọi người.
Tuổi mầm non là giai đoạn diễn ra sự phát triển và mạnh trên các mặt thể
chất cũng như các mặt tâm lý-xã hội của con người. Để đáp ứng và thúc đẩy tốc
độ phát triển đó, giáo viên mầm non đã tổ chức cho trẻ tham gia vào các hoạt
động chăm sóc và giáo dục phù hợp với lứa tuổi. Mỗi giai đoạn phát triển của
trẻ gắn liền với một dạng hoạt động mà các nội dung giáo dục đều được thực
hiện thông qua hoạt động đó và nó tác động đến sự phát triển tất cả các mặt thể
chất, tâm lý-xã hội của đứa trẻ khi giáo viên mầm non nắm vững nội dung, có

2. Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu thực trạng và đề xuất một số biện pháp tổ chức hoạt động vui
chơi cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi ở các trường mầm non huyện Peck, tỉnh Xiêng
Khoảng, nước CHDCND Lào.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Tổ chức hoạt động vui chơi cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi ở các trường mầm
non huyện Peck, tỉnh Xiêng Khoảng, nước CHDCND Lào.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Một số biện pháp tổ chức hoạt động vui chơi cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi
ở các trường mầm non huyện Peck, tỉnh Xiêng Khoảng, nước CHDCND Lào.

2


4. Giả thuyết khoa học
Hoạt động vui chơi có vai trò quan trọng đối với sự phát triển nhân cách
trẻ mẫu giáo, song hiện nay, thực tiễn tổ chức hoạt động vui chơi cho trẻ của
giáo viên ở trường Mầm non huyện Peck còn nhiều bất cập.
Nếu đề xuất được các lớp tổ chức hoạt động vui chơi cho trẻ phù hợp với
đặc điểm tâm sinh lý và điều kiện phát triển của nhà trường thi sẽ vào hoạt
động văn hóa để phương nâng cao chất lượng tổ chức hoạt động vui chơi cho trẻ
mẫu giáo 5-6 tuổi của giáo viên ở các trường mầm non huyện Peck, tỉnh Xiêng
Khoảng, nước CHDCND Lào.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Xây dựng cơ sở lý luận về tổ chức hoạt động vui chơi cho trẻ mẫu giáo 5-6
tuổi ở trường mầm non.
5.2. Khảo sát, đánh giá thực trạng tổ chức hoạt động vui chơi cho trẻ mẫu giáo
5-6 tuổi ở 05 trường mầm non tại huyện Peck, tỉnh Xiêng Khoảng, nước
CHDCND Lào.

nghiên cứu.
7.2.3. Phương pháp trò chuyện: tiến hành đàm thoại với các đối tượng nghiên
cứu. Trên cơ sở đó tổng hợp, so sánh các dữ liệu để làm rõ thực trạng nội dung
cần nghiên cứu.
7.2.3. Phương pháp chuyên gia: trưng cầu ý kiến chuyên gia về các nội dung
nghiên cứu, đánh giá thực trạng nghiên cứu, đánh giá về tính khoa học và tính
khả thi của các biện pháp được đề xuất.
7.2.4. Phương pháp khảo nghiệm
7.3. Phương pháp toán học thống kê: Sử dụng các công thức toán học để tính
toán các chỉ số định lượng trong nghiên cứu thực trạng.
8. Cấu trúc luận văn
Ngoài ra, luận văn còn có phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục các tài liệu
tham khảo và Phụ lục.
Luận văn gồm 3 chương:
Chương 1. Cơ sở lý luận về tổ chức hoạt động vui chơi cho trẻ mẫu giáo
5-6 tuổi ở trường mầm non.
Chương 2. Thực trạng tổ chức hoạt động vui chơi cho trẻ mẫu giáo 5-6
tuổi
ở các trường mầm non huyện Peck, tỉnh Xiêng Khoảng, nước CHDCND
Lào.
Chương 3. Biện pháp tổ chức hoạt động vui chơi cho trẻ mẫu giáo 5-6
tuổi
ở các trường mầm non huyện Peck, tỉnh Xiêng Khoảng, nước CHDCND
4


Lào.

5


của người lớn, có thể được những kinh nghiệm quý báu trước khi trẻ trở thành
6


người lớn trong tương lai.

7


Tóm lại, những nghiên cứu trên đều khẳng định HĐVC và trò chơi của
trẻ mang bản chất xã hội rõ rệt, các tác giả đã chỉ ra tính phức tạp và đầy mâu
thuẫn trong hoạt động vui chơi của trẻ. Trong HĐVC, trẻ tác động lại thế giới
bên ngoài nhằm lĩnh hội những năng lực của con người chứa trong thế giới đó.
Trẻ luyện tập được năng lực vận động, cảm giác và những năng lực trí tuệ.
Vui chơi của trẻ em là sự tự do lựa chọn một cách cá nhân những hành vi
mang tính định hướng, có động lực thúc đẩy là những nhu cầu, mong muốn,
khao khát bên trong. Chơi có thể chỉ là vui đùa, cũng có thể rất nghiêm túc.
Thông qua chơi, trẻ khám phá xã hội, thế giới vật chất và biểu tượng cùng
những mối quan hệ của chúng, đồng thời được trang bị những cách thức phản
ứng linh hoạt đối với những thử thách trẻ gặp phải. Thông qua chơi, trẻ học và
phát triển như một cá nhân, vừa như một thành viên của cộng đồng [26, 27] .
Tháng 12/2009, toàn Chính phủ Úc và Hội đồng Chính phủ Úc (COAG)
đã ban hành Khung Chất lượng Quốc gia về Chăm sóc và giáo dục trẻ em.
“Chính phủ Úc cùng Chính phủ các Bang và vùng lãnh thổ Úc thừa nhận tầm
quan trọng của việc tăng cường tập trung vào giáo dục mầm non nhằm đảm bảo
phúc lợi của trẻ em đến suốt đời và nâng cao năng lực quốc gia một cách toàn
diện. Nỗ lực cải cách được dựa trên những luận chứng rõ ràng rằng những năm
đầu đời là vô cùng quan trọng đối với sức khỏe, sự phát triển, phúc lợi của trẻ
trong hiện tại và tương lai”. Nghiên cứu của các tác giả nước ngoài về trò chơi
và TCHĐVC được dựa trên các học thuyết: Thuyết Maturational theory

dụ như dùng TCHT để nhằm củng cố kiến thức phục vụ một số lĩnh vực như:
Hình thành biểu tượng toán sơ đẳng, làm quen với môi trường xung quanh ..,
rèn các giác quan chú ý, ghi nhớ, phát triển tư duy và ngôn ngữ cho trẻ. Các tác
giả tiêu biểu của hướng này là Phan Huỳnh Hoa, Vũ Minh Hồng, Trương Kim
Oanh, Phan Kim Liên, Lê Bích Ngọc,..Trương Thị Xuân Huệ nghiên cứu việc
xây dựng và sử dụng trò chơi nhằm hình thành biểu tượng toán ban đầu cho trẻ
5-6 tuổi. Tác giả Hứa Thị Hạnh nghiên cứu việc thiết kế và sử dụng trò chơi
học tập nhằm phát triển trí tuệ của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi. Tác giả đặc biệt quan
tâm đến ý nghĩa của trò chơi học tập không chỉ phát triển ở các giác quan mà

9


phát triển các chức năng tâm lý chung của người học. Đồng thời, các tác giả đã
nêu ra một số biện pháp nhằm phát huy tính tích cực học tập của trẻ thông qua
việc xây dựng và sử dụng trò chơi học tập. Gần đây trong tác phẩm “Trò chơi
trẻ em”, tác giả Nguyễn Ánh Tuyết đã đề cập đến trò chơi trí tuệ. Loại trò chơi
này có tác dụng thúc đẩy hoạt động trí tuệ của trẻ. Trong tác phẩm này, bà đã
giới thiệu một số trò chơi trí tuệ dành cho trẻ em. Cùng với tác phẩm này còn
có “Tuyển tập các trò chơi phát triển cho trẻ mẫu giáo” của nhóm tác giả
Nguyễn Tạc, Nguyễn Trâm, Trần Hương sưu tầm, biên soạn. Đây là cuốn sách
tuyển chọn các trò chơi mở giúp trẻ vừa học vừa chơi. Bên cạnh đó, tác giả
Trần Thị Ngọc Trâm đã thiết kế một hệ thống TCHT nhằm phát triển khả năng
khái quát hóa của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi. Tóm lại, điểm qua các kết quả nghiên
cứu trên cho thấy đã có khá nhiều công trình nghiên cứu về TCHT song nghiên
cứu về TCHĐVC trong hệ thống các loại trò chơi chưa có nhiều nghiên cứu
[17, 18, 19] .
1.1.2. Nghiên cứu trong nước
Trẻ em từ 0 đến 6 tuổi đang phát triển nhanh chóng, có vai trò quyết định
đối với sự phát triển nhanh chóng của kinh tế, xã hội đất nước trong tương lai.

giáo dục trẻ mầm non thông qua hoạt động trải nghiệm vừa chơi vừa học có tác
dụng tăng cường thể chất, nâng cao tri thức và kỹ năng nghệ thuật, sáng tạo
giúp trẻ tự tin và mạnh dạn hơn, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn
diện cho trẻ… Tài liệu cũng nói đến việc tổ chức các loại trò chơi như sau:
- Trò chơi đóng vai
- Trò chơi xây dựng lắp ghép
- Trò chơi vận động
- Trò chơi dân gian
- Trò chơi học tập.
- Tài liệu hướng dẫn cho giáo viên mầm non vận dụng các loại trò chơi vào
việc dạy học cho phù hợp sự phát triển và học tập của trẻ, dựa vào môi trường
và hoàn cảnh theo địa phương và nguyên tắc dạy học lấy trẻ làm trung tâm,

11


khuyến khích kỹ năng vận động cơ bản trong hoạt động vui chơi và học theo
thứ tự từ dễ đến khó, cho trẻ được phát triển theo năng lực cá nhân; chuẩn bị sự
sẵn sàng để trẻ học lớp 1.
Tác giả SútChănThong và Bunxông phanhđi, là giảng viên của Trường
Cao đẳng Sư phạm Đông Kham Xang viết về TCHĐVC cho trẻ mẫu giáo trong
giáo trình môn Giáo dục thể chất cho trẻ mầm non (năm 2004). Tác giả trên đã
nói đến phương pháp phát triển thể chất cho trẻ mầm non đó là chú trọng tổ
chức cho trẻ tham gia các trò chơi vận động để giúp trẻ phát triển khả năng vận
động, khả năng tư duy, độc lập và trải nghiệm thực thế; không nên quá bao bọc
trẻ, cần cho trẻ không gian hoạt động, không gia tự sáng tạo và tự trải nghiệm,
tự bộc lộ cá tính và tác giả đã nói đến việc tổ chức các hoạt động cho trẻ ở các
trường mầm non nói chung [36, 37] .
Giáo trình do nhóm tác giả Pakiên LUNG SAY SA NA, Sanh ma ny SU
PHAN THA LÔP, Chun la KHÊM THONG, Sa viên SY YA VAN NU SAY,