SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

PHÒNG GD&ĐT QUẢNG XƯƠNG

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

TÊN ĐỀ TÀI
SỬ DỤNG KĨ THUẬT DẠY HỌC MẢNH GHÉP,
KHĂN PHỦ BÀN TRONG BÀI: “QUYỀN ĐƯỢC BẢO VỆ, CHĂM
SÓC VÀ GIÁO DỤC CỦA TRẺ EM VIỆT NAM”
GDCD LỚP 7

Người thực hiện: Lê Tiến Hùng
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: THCS Nguyễn Du
SKKN môn: Giáo dục công dân

THANH HOÁ, NĂM 2018
1


1. MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn đề tài:
Giáo dục là nền tảng của xã hội, là cơ sở tiền đề để quyết định sự phồn vinh
của đất nước. Giáo dục cung cấp những hiểu biết về kho tàng tri thức cho nhân loại,
giáo dục giúp học sinh những hiểu biết cơ bản cần thiết về khoa học và cuộc sống.
Mặt khác giáo dục còn góp phần hình thành và bồi dưỡng nhân cách tốt đẹp cho học
sinh. Vậy để giáo dục có hiệu quả và đạt chất lượng cao, trong quá trình giảng dạy
chúng ta cần thiết phải đổi mới về nội dung, phương pháp dạy học, trong đó đổi mới
phương pháp nhằm phát huy tính cực của học sinh là vấn đề quan trọng. Điều 4:
Chương I “Luật giáo dục” Nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam quy định:

sinh, giữa học sinh với giáo viên; tiến hành thông qua việc tổ chức các hoạt động học
tập của học sinh, kết quả giữa học tập cá thể với học tập hợp tác, làm việc theo nhóm.
+ Chú trọng đến việc rèn luyện các kĩ năng, năng lực hành động, vận dụng kiến
thức, tăng cường thực hành và gắn nội dung bài học với thực tế cuộc sống.
- Đối với học sinh:
+ Tích cực suy nghĩ, chủ động tham gia các hoạt động học tập, tự khám phá và
lĩnh hội kiến thức, rèn luyện kĩ năng, xây dựng thái độ và hành vi đúng đắn.
+ Mạnh dạn trình bày và bảo vệ ý kiến, quan điểm cá nhân; tích cực thảo luận,
tranh luận, đặt câu hỏi cho bản thân, cho thầy cô, cho bạn.
+ Biết tự đánh giá và đánh giá các ý kiến, quan điểm, các sản phẩm hoạt động
học tập của bản thân và bạn bè.
1.3. Đối tượng nghiên cứu:
Học sinh lớp 7, Trường THCS Nguyễn Du - Quảng Xương - Thanh Hoá.
1.4. Phương pháp nghiên cứu:
- Bằng phương pháp thực nghiệm: Từ thực tiễn giảng dạy môn GDCD, ở
những lớp có sử dụng các kĩ thuật dạy học tích cực cho thấy chất lượng bài giảng đạt
hiệu quả cao hơn.
- Qua nghiên cứu tài liệu, sách báo, trên các phương tiện thông tin, thu thập
được và qua học hỏi kinh nghiệm từ các đồng nghiệp, đặc biệt từ các giờ thao giảng.
- Trên nền tảng đó bằng con đường phân tích tổng hợp, so sánh, đối chiếu, khái
quát và xử lí thông tin để bước đầu rút ra kinh nghiệm cần thiết về “Sử dụng kĩ thuật
dạy học mảnh ghép, khăn phủ bàn trong bài: Quyền được bảo vệ, chăm sóc và
giáo dục của trẻ em Việt Nam - GDCD lớp 7”
2. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1. Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm.
Trước đây, việc áp dụng các kĩ thuật dạy học tích cực vào giảng dạy còn hạn
chế. Nguyên nhân do một số giáo viên vẫn còn có quan điểm cho rằng những kĩ thuật
dạy học tích cực rất khó áp dụng vào giảng dạy trong thời gian 45 phút trên lớp nê
cũng rất ít giáo viên sử dụng kĩ thuật dạy học. Ngoài ra còn do cơ sở vật chất phục vụ
cho việc dạy học còn hạnh chế. Để đáp ứng mục tiêu yêu cầu về phương pháp giáo

Chú ý nghe giảng
75
40
53.3
20
26.7
15
20.0
Tham gia trả lời câu hỏi
75
35
46.7
26
34.7
14
18.6
Nhận xét ý kiến của bạn
75
30
40.0
20
26.7
25
33.3
Tự giác làm bài tập
75
40
53.3
15
20.0

“Kĩ thuật mảnh ghép” là kĩ thuật dạy học mang tính hợp tác, kết hợp giữa cá
nhân, nhóm và liên kết giữa các nhóm nhằm giải quyết một nhiệm vụ phức hợp, kích
thích sự tham gia tích cực cũng như nâng cao vai trò của cá nhân trong quá trình hợp
tác, tăng cường tính độc lập, trách nhiệm của mỗi cá nhân.
* Cách tiến hành:
Vòng 1: Nhóm chuyên sâu
Lớp học sẽ được chia thành các nhóm gồm 6 học sinh. Mỗi nhóm được giao
một nhiệm vụ với những nội dung học tập khác nhau.
Ví dụ:
+ Nhóm 1: Nhiệm vụ A
+ Nhóm 2: Nhiệm vụ B
+ Nhóm 3: Nhiệm vụ C
Mỗi cá nhân làm việc độc lập trong khoảng vài phút, suy nghĩ về câu hỏi, chủ
đề và ghi lại những ý kiến của mình.
Khi thảo luận nhóm phải đảm bảo mỗi thành viên trong từng nhóm đều trả lời được
tất cả các câu hỏi trong nhiệm vụ được giao và trở thành chuyên gia của lĩnh vực đã
tìm hiểu và có khả năng trình bày lại câu trả lời của nhóm ở vòng 2.
Vòng 2: Nhóm mảnh ghép
Hình thành nhóm mới 6 học sinh (bao gồm 2 người từ nhóm 1; 2 từ nhóm 2; 2
người từ nhóm 3), gọi là nhóm mảnh ghép. Các câu hỏi và câu trả lời của vòng 1
được các thành viên trong nhóm mới chia sẻ đầy đủ với nhau. Khi mọi thành viên
trong nhóm mới đều hiểu, được tất cả nội dung ở vòng 1 thì nhiệm vụ mới sẽ được
giao cho các nhóm để giải quyết (lưu ý nhiệm vụ mới này phải gắn liền với kiến thức
thu được ở vòng 1). Các nhóm mới thực hiện nhiệm vụ trình bày và chia sẻ kết quả.
5


2.3.2. “Kĩ thuật khăn phủ bàn”
“Kĩ thuật khăn phủ bàn” là hình thức tổ chức hoạt động mang tính hợp tác kết
hợp giữa hoạt động cá nhân và hoạt động nhóm nhằm:

Viết ý
kiến cá
nhân

Viết ý kiến cá nhân

6


Viết ý kiến cá nhân

2.3.3. Sử dụng kĩ thuật mảnh ghép, kĩ thuật khăn phủ bàn trong bài “Quyền
được bảo vệ, chăm sóc và giáo dục của trẻ em Việt Nam” - GDCD lớp 7.
1. KiÓm tra bµi cò:
Kiểm tra bài cũ là là bước rất cần thiết và quan trọng trong các giờ học. Trước
khi dạy bài mới giáo viên phải kiểm tra bài cũ. Bởi lẽ, qua đó kiểm tra xem thái độ,
tinh thần học tập, việc làm bài tập, học bài cũ ở nhà và khả năng tiếp thu ở bài trước
của học sinh ra sao, từ đó giáo viên có định hướng, thay đổi phương pháp dạy học
phù hợp cho bài hôm sau để hiệu quả, chất lượng giáo dục ngày càng được nâng cao.
- Giáo viên đưa lên màn hình Slide 1 mục kiểm tra bài cũ.
Kết thúc phần trả lời giáo viên yêu cầu học sinh nhận xét và giáo viên đưa ra đáp án
(Slide 2)
2. Hoạt động khởi động
Để tạo hứng thú học tập cho học sinh ngay từ đầu tôi đã thực hiện giới thiệu
bài mới bằng cách cho học sinh hát bài “Trẻ em hôm nay thế giới ngày mai” của
nhạc sĩ Lê Mây. Yêu cầu các em hát to, đúng nhạc, giọng hát hùng hồn, giàu cảm
xúc... Sau đó yêu cầu học sinh xác định nội dung của bài hát. Đồng thời giáo viên
giới thiệu cho học sinh: Trẻ em là tương lai của gia đình, của đất nước, của thế giới...
chính vì vậy trẻ em cần được chăm sóc, bảo vệ và giáo dục tốt....
3. Hoạt động hình thành kiến thức

Nam được quy định trong Luật Bảo vệ,
chăm sóc và giáo dục trẻ em?
- Học sinh trả lời theo yêu cầu.

[2]
- GV chốt kiến thức, kết luận (Slide 4)
8


[2]
[3]
GV: Giới thiệu điều 11, 12, 13, 14, 15, 16,
17, 18, 19, 20 trong Luật bảo vệ, chăm sóc
và giáo dục trẻ em năm 2004. (Slide 5,6)
[4]
GV: Yêu cầu học sinh làm bài tập 1
? Các bức ảnh sau thể hiện quyền gì của
trẻ em (Slide 7)

[4]

[5]

[5]
HS: Trả lời
GV: Kết luận (Slide 8)
? Em có suy nghĩ gì khi xem các hình ảnh
này? (Slide 9)
[6]
HS: Đây là những hành vi xâm phạm

A0)
- Sau đó các em thảo luận nhóm thống
nhất ý kiến và viết vào phần chính giữa
10


của tờ giấy A0
- GV gọi đại diện từng nhóm lên trình bày,
các nhóm khác nhận xét, bổ sung.

[2]
- GV kết luận (Slide 12)
[2]
[3]

? Trong các hình ảnh sau trẻ em thực hiện
bổn phận gì của mình? (Slide 13)
[6]
HS: Trả lời
- Hình ảnh 1: Bổn phận đối với xã hội
11


- Hình ảnh 2: Bổn phận đối với nhà trường
- Hình ảnh 3, 4: Bổn phận đối với gia đình
? Bản thân em và các bạn đã thực hiện bổn
phận của mình đối với gia đình, nhà
trường, xã hội như thế nào?
HS:...
? Nêu 1 số biểu hiện mà trẻ em chưa thực

phóng viên báo đã nhận xét về Thái như
thế nào?
HS: Đó là một em bé nhanh nhẹn, vui
tính, có đôi mắt to và thông minh.
? Nhà nước cần có trách nhiệm gì đối với
trẻ em nói chung và trẻ em có hoàn cảnh
như Thái nói riêng?
HS: Trả lời
GV: Kết luận (Slide16)

[3]

[3]

? Nêu những việc làm cụ thể gia đình, nhà
trường, Nhà nước và xã hội đã thực hiện
trách nhiệm đối với bản thân em và các
bạn trong trường ?
- HS : Cha mẹ quan tâm đến việc học tập
của con cái.
+ Nhà nước tiêm phòng cho trẻ em
+ Nhà nước miễn học phí cho học sinh
hộ nghèo….
GV : Giới thiệu 1 số hình ảnh thể hiện
trách nhiệm của gia đình, nhà nước và xã
hội đối với trẻ em. (Slide 17)
[6]
HS : Phát hiện
- Hình ảnh 1,3 trách nhiệm gia đình
- Hình ảnh 2,4 trách nhiệm nhà nước, xã

nhiên của học sinh)
2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục, với bản
thân, đồng nghiệp và nhà trường.
Sau khi “Sử dụng kĩ thuật dạy học mảnh ghép, khăn phủ bàn trong bài:
Quyền được bảo vệ, chăm sóc và giáo dục của trẻ em Việt Nam - GDCD lớp 7” tôi
khảo sát tình trạng học tập của học sinh lớp 7B1, 7B2 và thu được kết quả như sau:
Kết quả
Thường
Nội dung khảo sát
SS
Đôi khi
Không
xuyên
Sl
%
Sl
%
Sl
%
14


Chú ý nghe giảng
Tham gia trả lời câu hỏi
Nhận xét ý kiến của bạn
Tự giác làm bài tập

75
75
75

5.3

Như vậy, sau khi sử dụng kĩ thuật dạy học mảnh ghép, khăn phủ bàn vào trong
bài dạy thì kết quả học tập của học sinh đã tăng lên đáng kể. Các em đã tập trung suy
nghĩ, chú ý lắng nghe giáo viên giảng bài, tích cực tham gia trả lời câu hỏi, biết nhận
xét ý kiến của bạn trên tinh thần xây dựng, tự giác làm bài tập, chính điều này đã đem
lại hiệu quả cao trong quá trình học sinh lĩnh hội kiến thức và vận dụng kiến thức vào
thực tế cuộc sống.
Là giáo viên đang đứng trên bục giảng khi nghiên cứu đề tài này nó giúp tôi
nắm vững lí luận, nội dung và yêu cầu của kĩ thuật dạy học tích cực có thể áp dụng có
hiệu quả hơn trong quá trình dạy học để nâng cao chuyên môn nghiệp vụ; nó góp
phần đổi mới công tác dạy học môn GDCD nói chung và môn GDCD lớp 7 nói riêng
theo hướng phát huy tính tích cực của học sinh.
3. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ :
3.1. Kết luận:
Trên đây là nội dung chính của đề tài “ Sử dụng kĩ thuật dạy học mảnh ghép,
khăn phủ bàn trong bài: Quyền được bảo vệ, chăm sóc và giáo dục của trẻ em
Việt Nam - GDCD lớp 7”. Trong sáng kiến tôi đã đưa ra kết quả của hai phương pháp
dạy khác nhau. Đó là là kết quả của phương pháp dạy truyền thống nhưng đã có sự
đổi mới và kết quả của sử dụng kĩ thuật dạy học tích cực: Kĩ thuật mảnh ghép, khăn
phủ bàn. Cả hai phương pháp đều nhằm mục đích giúp các em thẩm thấu bài “Quyền
được bảo vệ, chăm sóc và giáo dục của trẻ em Việt Nam” một cách tốt nhất. Tuy
nhiên khi sử dụng các kĩ thuật dạy học tích cực thì hiệu quả giờ dạy sẽ cao hơn rất
nhiều.
Qua việc sử dụng “kĩ thuật mảnh ghép” trong bài dạy, chính kĩ thuật này đã
tạo ra hoạt động đa dạng, phong phú, học sinh được tham gia vào các nhiệm vụ khác
nhau và các mức độ yêu cầu khác nhau. Tạo cho học sinh tính tích cực, nổ lực tham
gia và bị cuốn hút vào các hoạt động để hoàn thành vai trò, trách nhiệm của mỗi cá
nhân. Thông qua học động này hình thành ở học sinh tính chủ động, năng động, linh
hoạt, sáng tạo và tinh thầm trách nhiệm cao trong học tập. Đồng thời hình thành ở

- Không ngừng yêu cầu giáo viên tự học, tự bồi dưỡng để năng cao năng lực
chuyên môn, đổi mới phương pháp dạy học lấy học sinh làm trung tâm, phát huy tính
độc lập, sáng tạo của HS.
- Tạo điều kiện cho giáo viên sử dụng các phương tiện hỗ trợ trong quá trình
dạy học.
* Đối với Phòng giáo dục & Đào tạo, Sở giáo dục & Đào tạo:
- Cần hỗ trợ tạo điều kiện hơn nữa về cơ sở vật chất, các phương tiện hỗ trợ dạy
học như: máy chiếu đa năng, máy chiếu hắt,các phòng chức năng, đồ dùng dạy học,
băng đĩa, các tư liệu tham khảo… Để tạo điều kiện cho giáo viên có thể thực hiện đổi
mới phương pháp dạy học GDCD đạt hiệu quả hơn
- Tổ chức các lớp chuyên đề tập huấn về kĩ thuật dạy học tích cực cho giáo
viên để triển khai đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ.
Những vấn đề trình bày trong đề tài này chỉ theo tính chất chủ quan. Trong
thực tế giảng dạy tùy theo mục tiêu cụ thể của từng bài, vào năng lực, trình độ học
sinh, điều kiện hoàn cảnh cụ thể mà giáo viên có sự lựa chọn kĩ thuật dạy học tương
ứng. Đề tài sẽ không tránh khỏi những sai sót khiếm khuyết, tôi rất mong được sự
16


tham gia đóng góp ý kiến của các cấp lãnh đạo, trao đổi kinh nghiệm của các đồng
nghiệp để đề tài được hoàn thiện hơn, có hiệu quả cao hơn
Tôi xin chân thành cảm ơn!
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

Thanh Hóa, ngày 22 tháng 04 năm 2018.
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình viết,
không sao chép nội dung của người khác.

Lê Tiến Hùng
MỤC LỤC

[3] - Hướng dẫn thực hiện chuẩn KTKN môn GDCD THCS - NXBGD.
[4] Điều 7, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 26 Luật bảo vệ, chăm sóc và giáo
dục trẻ em năm 2004.
[5] - SGK GDCD lớp 7 - NXBGD.
18


[6] - Tranh ảnh tìm kiếm từ mạng Internet
[7] - Sách hướng dẫn trả lời câu hỏi và bài tập Giáo dục công dân lớp 7 - NXB
Đại học Sư phạm

DANH MỤC
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐÃ ĐƯỢC HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN KINH
NGHIỆM NGÀNH GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN, TỈNH VÀ CÁC CẤP
CAO HƠN XẾP LOẠI TỪ C TRỞ LÊN
Họ và tên tác giả: Lê Tiến Hùng
Chức vụ và đơn vị công tác: Giáo viên, trường THCS Nguyễn Du

TT

1.

Tên đề tài SKKN

Sử dụng phương pháp trò

Cấp đánh giá xếp
loại
(Ngành GD cấp
huyện/tỉnh; Tỉnh...)

19


20