BỘ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI

NGUYỄN THANH NGA

ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NÂNG
CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC THU HỒI ĐẤT, BỒI THƯỜNG,
HỖ TRỢ VÀ TÁI ĐỊNH CƯ TẠI MỘT SỐ DỰ ÁN TRÊN ĐỊA
BÀN QUẬN BẮC TỪ LIÊM, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ
CHUYÊN NGÀNH QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI

Hà Nội - 2018


BỘ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI

NGUYỄN THANH NGA

ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NÂNG
CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC THU HỒI ĐẤT, BỒI THƯỜNG,
HỖ TRỢ VÀ TÁI ĐỊNH CƯ TẠI MỘT SỐ DỰ ÁN TRÊN ĐỊA
BÀN QUẬN BẮC TỪ LIÊM, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Quản lý đất đai
Mã số: 8850103

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

ii

LỜI CẢM ƠN

Được sự nhất trí của trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội,
Khoa Quản lý đất đai, em đã tiến hành làm luận văn “Đánh giá thực trạng và đề
xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định
cư tại một số dự án trên địa bàn quận Bắc Từ Liêm, Thành phố Hà Nội”. Trong quá
trình học tập và hoàn thành luận văn ngoài sự cố gắng và nỗ lực của bản thân em đã
nhận được sự giúp đỡ của các thầy cô giáo, các cán bộ tại nơi thực tập cùng gia đình
và bạn bè.
Em xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu; Ban chủ nhiệm khoa Quản lý đất
đai trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội cùng toàn thể các thầy cô
giáo đã dạy dỗ, quan tâm và tạo điều kiện thuận lợi cho em trong quá trình học tập
và rèn luyện tại trường thời gian qua.
Em xin chân thành cảm ơn giáo viên hướng dẫn – Ts. Lưu Văn Năng - Thầy
đã tận tâm hướng dẫn, giúp đỡ em trong suốt quá trình thực hiện luận văn này.
Em xin gửi lời cảm ơn đến ban lãnh đạo, các cán bộ Phòng Tài nguyên và
Môi trường quận Bắc Từ Liêm - Thành phố Hà Nội, các cơ quan ban ngành có liên
quan đã giúp đỡ em trong suốt quá trình làm luận văn tốt nghiệp.
Do thời gian có hạn cũng như kinh nghiệm thực tế còn hạn chế nên luận văn
của em không tránh khỏi những thiếu sót. Vì vậy, em rất mong nhận được sự đóng
góp, gợi ý nhiệt tình của các thầy cô giáo để bản luận văn tốt nghiệp của em được
hoàn thiện hơn.
Em xin chân thành cảm ơn!
Sinh viên thực hiện

Nguyễn Thanh Nga



iv

1.2 Cơ sở pháp lý của công tác thu hồi, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi
Nhà nước thu hồi đất ....................................................................................... 10
1.2.1 Cơ sở pháp lý của công tác thu hồi, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi
Nhà nước thu hồi đất tại địa bàn quận Bắc Từ Liêm hiện nay. ...................... 10
1.2.2 Nguyên tắc bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất... 11
1.3 Cơ sở thực tiễn của công tác thu hồi, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư ... 11
1.3.1 Chính sách bồi thường, hỗ trợ ở Việt Nam qua các giai đoạn ............... 11
1.4 Tìm hiểu công tác thu hồi, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước
thu hồi đất của một số nước trên thế giới . ...................................................... 16
1.4.1 Tại Thái Lan ........................................................................................... 16
1.4.2. Tại Trung Quốc ..................................................................................... 17
1.4.3. Tại Hàn Quốc ........................................................................................ 17
1.4.4. Một số bài học từ chính sách của một số nước về thu hồi đất, bồi
thường, hỗ trợ, tái định cư ............................................................................... 18
1.5 Tình hình thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà
nước thu hồi đất. .............................................................................................. 19
1.5.1. Khái quát tình hình thu hồi đất trên địa bàn cả nước ............................ 19
1.5.2. Tình hình thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ khi thu hồi đất ...... 21
1.5.3. Khái quát tình hình thực hiện bồi thường, hỗ trợ và TĐC khi Nhà nước
thu hồi đất trên địa bàn Thành phố Hà Nội ..................................................... 22
CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG PHẠM VI VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN
CỨU ................................................................................................................ 28
2.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu............................................................. 28
2.1.1 Đối tượng nghiên cứu............................................................................. 28
2.1.2 Phạm vi nghiên cứu ................................................................................ 28
2.2 Nội dung nghiên cứu ................................................................................. 28
2.3 Phương pháp nguyên cứu .......................................................................... 28




vi

3.5.4 Thực trạng công tác tiếp dân, giải quyết đơn thư .................................. 47
3.5.5 Đánh giá chung ...................................................................................... 48
3.6. Đánh giá thực trạng công tác thu hồi, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư
khi Nhà nước thu hồi đất tại các dự án nghiên cứu. ....................................... 49
3.6.1 Dự án 1: “Trạm trung chuyển đa phương thức, bãi đỗ xe công cộng và
điểm đầu cuối xe buýt tại phường Minh Khai”............................................... 49
3.6.2. Dự án 2: “Dự án nhà ở xã hội cho cán bộ chiến sỹ Bộ Công An tại
phường Cổ Nhuế 2”. ....................................................................................... 72
3.6.3. Dự án 3: “Xây dựng khu liên hợp cao cấp và chăm sóc sức khỏe cộng
đồng” ............................................................................................................... 84
3.7 Ý kiến của người dân bị thu hồi đất về công tác bồi thường, hổ trợ và tái
định cư của 3 dự án. ........................................................................................ 97
3.8. Đánh giá chung ...................................................................................... 106
3.9 Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác thu hồi đất, bồi thường,
hỗ trợ và tái định cư tại một số dự án trên địa bàn quận Bắc Từ Liêm ............. 108
3.9.1 Giải pháp về hoàn thiện chính sách giá bồi thường đất đai, tài sản. .. 108
3.9.2 Giải pháp hoàn thiện về chính sách hỗ trợ và ổn định cuộc sống........ 109
3.9.3 Giải pháp về hoàn thiện tổ chức thực hiện trong công tác bồi thường, hỗ
trợ và tái định cư ........................................................................................... 109
3.9.4 Giải pháp tăng cường về chất lượng nguồn nhân lực ......................... 111
3.9.5 Giải pháp về tuyên truyền, phổ biến chính sách, pháp luật ................ 111
3.9.6 Giải pháp khác .................................................................................... 111
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .................................................................... 112
TÀI LIỆU THAM KHẢO .......................................................................... 115



pháp quan trọng hàng đầu cần được phải quan tâm.
3.9.6 Giải pháp khác
Các cơ quan chức năng, các đơn vị có liên quan khi tiến hành khảo sát, đo
đạc, kiểm kê, áp giá bồi thường cần có sự phối hợp nhịp nhàng, đồng bộ, thực hiện
đúng quy trình, đảm bảo chặt chẽ, kịp thời, chính xác. Thực hiện tốt được khâu này
quá trình tổ chức thực hiện sẽ đáp ứng được những thắc mắc, yêu cầu của người dân
từ đó hạn chế phần nào việc phát sinh khiếu nại tố cáo.


112

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
Kết luận
Quận Bắc Từ Liêm là quận mới thành lập thuộc khu vực trung tâm Thành
phố Hà Nội, có vị trí đặc biệt quan trọng. Trong những năm qua, kinh tế - xã hội
của quận có những bước phát triển mạnh mẽ tập trung nhiều dự án lớn với loại hình
đa dạng, được thể hiện thông qua 3 dự án trong đề tài:
Dự án 1: “Trạm trung chuyển đa phương thức, bãi đỗ xe công cộng và điểm đầu
cuối xe buýt”
Số trường hợp bị ảnh hưởng là 119 trường hợp với diện tích là 36.723 m2.
Dự án được giao cho Tổng Công ty Vận tải Hà Nội làm chủ đầu tư với kinh phí cho
bồi thường GPMB là 43,9 tỷ đồng
Dự án 2: “Dự án nhà ở xã hội cho cán bộ chiến sỹ Bộ Công An tại phường Cổ
Nhuế 2”
Dự án bắt đầu triển khai thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cư trong từ
năm 2016 và kết thúc tháng 11 năm 2017. Số hộ gia đình, tổ chức bị ảnh hưởng là
116 trường hợp với diện tích phải thu hồi 34.254 m2. Công ty Liên doanh
CONSTREXIM 1 – Thái Hà đứng ra làm chủ đầu tư và đã tiến hành chi trả 30,68 tỷ
đồng cho việc GPMB và BTHT&TĐC.
Dự án 3: “Xây dựng khu liên hợp cao cấp và chăm sóc sức khỏe cộng đồng”.

Từ các nội dung nghiên cứu của đề tài, chúng tôi có một số kiến nghị như sau:
1. Tiếp tục thực hiện đề tài nghiên cứu: “Đánh giá việc thực hiện chính sách thu
hồi, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất”,
2. Để thực hiện các nhóm giải pháp về chế độ chính sách thì Chính phủ, Bộ,
UBND Thành phố Hà Nội cần ban hành hệ thống các văn bản pháp luật hoàn chỉnh,
thống nhất liên quan đến công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.
3. Để thực hiện các nhóm giải pháp về tổ chức thực hiện, UBND quận Bắc Từ
Liêm; Phòng TNMT, UBND các phường nơi có đất thu hồi căn cứ vào hệ thống các
văn bản pháp quy, thực hiện GPMB theo đúng trình tự, quy định, thực hện công tác
thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đúng luật, đúng đối tượng. Căn cứ vào
tình hình thực tế của địa phương để có những điều chỉnh phù hợp nhưng phải trên
cơ sở các quy định của pháp luật.
4. Yếu tố giá đất thường được người dân quan tâm, và các khiếu kiện cũng tập
trung vào giá đất, do vậy cần tăng cường công tác xây dựng giá đất sao cho phù hợp
với giá thị trường, đảm bảo cho người bị thu hồi được đền bù hợp lý, giảm các
khiếu kiện đẩy nhanh tiến độ của dự án liên quan.
5. Cần tập trung ưu tiên nguồn lực cho công tác đào tạo nghề đối với các vùng
bị thu hồi nhiều đất sản xuất. Đầu tư vốn cho việc tạo lập các khu tái định cư tập
trung trước, đặc biệt quan tâm tới công tác quy hoạch, xác định vị trí, quy mô phù
hợp của các khu tái định cư, bước tiếp theo mới bố trí vốn xây dựng công trình.


TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Bộ Tài nguyên và Môi trường (2012b). Kinh nghiệm nước ngoài về quản lý
và pháp Luật Đất Đai, .
2. Đào Trung Chính, Đặng Hùng Võ và Nguyễn Thanh Trà (2013). Đánh giá
thực tiễn triển khai công tác thu hồi đất, bồi thương, hỗ trợ, tái định cư theo quy
định của pháp luật. Tạp chí khoa học và phát triển 2013, 11(3): 328-336.
3. />4. Nghị định số 47/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 quy định về bồi thường, hỗ trợ,
tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất.


- Vật kiến trúc:

Đồng ý

Không đồng ý

- Cây cối hoa màu:

Đồng ý

Không đồng ý

III. Trách nhiệm của các cấp, các ngành trong việc thực hiện chính sách bồi
thường, hỗ trợ và tái định cư:
ý kiến các hộ dân về công tác tổ chức thực hiện
Rất tốt

Tốt

Trung bình

không đáp
ứng

II. Mức giá bồi thường, hỗ trợ:
1- Đối với đất nông nghiệp (gồm đất trồng cây hàng năm và lâu năm):
- Ý kiến của hộ gia đình về giá bồi thường, hỗ trợ về đất:
Rất thấp


Có:

Không:

3- Đánh giá về việc bồi thường của Hội đồng bồi thường GPMB:
Đúng quy định:

Chưa đúng quy định:

4- Có được Nhà nước thông báo thu hồi đất phục vụ mục đích gì:
Có:

Không:

5- Việc thông báo chính sách bồi thường, hỗ trợ:
Có:

Không:

6- Việc thông báo phương án bồi thường, hỗ trợ:
Có:

Không:

7- Thắc mắc, khiếu nại trong quá trình thu hồi đất, giải phóng mặt bằng:
Có:

Không:

8- Việc giải quyết thắc mắc, khiếu nại của chính quyền, Hội đồng bồi thường:

Giảm đi:


13- Sự hỗ hợ việc làm sau khi thu hồi:
Có:

Không:

14- Tình trạng việc làm:
Việc làm tốt hơn:

Không thay đổi:

Việc làm giảm đi:

15- Tình trạng an ninh trật tự xã hội:
Tốt hơn:

Không có sự thay đổi:

Kém đi:

16- Sự tiếp cận cơ sở hạ tầng, phúc lợi XH:
Tốt hơn:

Không có sự thay đổi:

Kém đi:

17- Tình trạng môi trường:


3. Đơn giá bồi thường có hợp lý không?
Hợp lý

Chưa hợp lý

4. Đơn giá bồi thường về tài sản, cây cối hoa màu, vật kiến trúc
Hợp lý

Chưa hợp lý

5. Áp lực tiến độ?
Có

Không

6. Người bị thu hồi đất có tạo điều kiện không?
Có

Không

7. Khó khăn trong xác định nguồn gốc đất không ?
Có

Không

8. Kinh phí hỗ trợ thực hiện GPMB?
Hợp lý

Chưa hợp lý

1/1000

Tên tờ bản đồ nông nghiệp

tờ chia

Tổng

tách
1

Minh Khai

29

26
1p56, 1p57, 1p62,63, 64, 65, 66, 67,

2

Cổ Nhuế 1

29

68, 69, 70, 71, 72, 73, 74, 75, 76,
77, 78, 79, 80, 81, 82, 83, 84, 85,

55
1p10, 14, 1p15, 1p16,



15

6

Phúc Diễn

27

16

7

Thượng Cát

21

21

42

8

Đông Ngạc

34

12

46

Thêm
1/500

Tên tờ bản đồ đất ở

1/1000

Tên tờ bản đồ nông nghiệp

tờ chia

Tổng

tách
1p27,28,29,30,1p31,
9

Đức Thắng

21

1p32,35,36,37,38,39,

302-A-I, 302-A-II, 302-A-III,

4

40,41,42,43,44,45, 46,47,48,49
10


2,3,4,5,6,7,1p8,1p9,
59,1a,1b,1c,1p12

25

302-A-IV

11
224

52
4

64
64

16,17,21,22,23,24,

24

25,26,27,28,1p19
45

(Phòng TNMT quận Bắc Từ Liêm))

666


Phụ lục 2: Tổng hợp giao đất cấp giấy chứng nhận theo Nghị định 64/CP
quận Bắc Từ Liêm đến năm 2017

Số hộ cấp (Hộ)
Diện tích (ha)
Số hộ cấp (Hộ)
Diện tích (ha)
Số hộ cấp (Hộ)
Diện tích (ha)
Số hộ cấp (Hộ)
Diện tích (ha)

5.620
674,0675
3.270
395,6870
1.402
145,2445
294
28,6310

Số hộ cấp (Hộ)

221

Diện tích (ha)

19,0884

Đợt II
Đợt III
Đợt IV
Đợt V

307
7
23.768
96.16
2.859,1438
85,85
(Phòng TNMT quận Bắc Từ Liêm)


Phụ lục 3 : Trích Quyết định số 96/2014/QĐ-UBND ngày 29/12/2014 của
UBND Thành phố Hà Nội ban hành về giá đất các loại trên địa bàn
Thành phố Hà Nội áp dụng từ ngày 01/01/2015 đến 31/12/2019


XÁC NHẬN QUYỂN LUẬN VĂN ĐỦ ĐIỀU KIỆU NỘP LƯU CHIỂU

CHỦ NHIỆM KHOA

CÁN BỘ HƯỚNG DẪN

QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI

TS. Phạm Anh Tuấn

TS. Lưu Văn Năng