MỤC LỤC
NỘI DUNG
1. LỜI MỞ ĐẦU

1.1. Lý do chọn đề tài
1.2 . Mục đích nghiên cứu
1.3. Đối tượng nghiên cứu.
1.4. Phương pháp nghiên cứu.
2. NỘI DUNG SÁNG KIẾN

2.1. Cơ sở lý luận.
2.2. Thực trạng của việc dạy học Lịch sử ở Trường Tiểu học Điền
Trung I
2.3. Các giải pháp để nâng cao chất lượng dạy học phân môn lịch sử
cho học sinh tiểu học.
Giải pháp 1: Thay đổi nhận thức của người dạy, người học.
Giải pháp 2: Sơ đồ không có sẵn trong sách giáo khoa :
Giải pháp 3: Sử dụng kênh hình hiệu quả.
Giải pháp 4: Vận dụng các kiến thức Văn học vào dạy Lịch sử.
Giải pháp 5: Chia các bài học thành các dạng bài học cơ bản và đưa
ra phương pháp dạy học đặc trưng cho các dạng bài đó.
Giải pháp 6: Giáo viên nắm vững và thực hiện linh hoạt quy trình dạy
học phân môn Lịch sử.
Giải pháp 7: Đa dạng hóa cách vào bài môn Lịch sử
Giải pháp 8: Các giải pháp khác.
2.4. Hiệu quả của sáng kiến
3 . KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
3.1. Kết luận
3.2. Kiến nghị

TRANG

toàn bộ hệ thống giáo dục quốc dân. Mục tiêu đó được thực hiện bằng các hoạt
động dạy học và giáo dục thông qua các môn học và hoạt động ngoại khóa.
Cùng với môn Tiếng Việt và Toán học, môn Lịch sử là môn quan trọng trong
chương trình cuối bậc tiểu học. Ở lớp 5, học sinh được học lịch sử qua một môn
học rõ rệt mà không lồng ghép chúng với bất cứ môn học nào. Điều này đã giúp
các em được bổ sung kiến thức Sử từ các phân môn Đạo đức, Tập đọc, Tập làm
văn, Kể chuyện, Tự nhiên xã hội, cung cấp cho học sinh những hiểu biết cơ bản và
ban đầu về các sự vật, sự kiện, hiện tượng và mối quan hệ giữa chúng trong tự
nhiên, con người và xã hội, về cách vận dụng kiến thức đó trong đời sống và sản
xuất.
Chương trình Lịch sử lớp 5 giúp học sinh lĩnh hội được một số tri thức ban
đầu và thiết thực về xã hội. Đó là các sự kiện và nhân vật tiêu biểu tương đối có hệ
thống theo dòng thời gian lịch sử ở Việt Nam từ nửa thế kỉ XIX đến nay. Từ đó
hình thành và phát triển ở học sinh các kỹ năng quan sát, mô tả, phân tích, so sánh,
đánh giá mối quan hệ giữa các sự kiện trong xã hội, đồng thời vận dụng các tri
thức đã học vào thực tiễn cuộc sống. Qua đó khơi dậy và bồi dưỡng tình yêu đất
nước, hình thành thái độ đúng đắn đối với bản thân, gia đình, cộng đồng, kích thích
tính ham hiểu biết khoa học của học sinh.
Học lịch sử không phải để nhồi nhét vào trí nhớ một cách vô cảm những sự
kiện, con số, ngày tháng, mà học sử để sống và rung động với sự kiện lịch sử. Học
sử để rút ra những bài học về nhân văn, về lòng yêu nước, theo phương châm học
để hiểu và hành như câu nói của Bác:
“Dân ta phải biết sử ta
Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam”.
Thực hiện tư tưởng của Người, nền giáo dục của chúng ta đã rất coi trọng
giáo dục lịch sử dân tộc trong việc xây dựng nhân cách những con người mới xã
hội chủ nghĩa “vừa hồng, vừa chuyên”. Chẳng thế mà chúng ta đã có những thế hệ
người Việt Nam trong thời đại của Bác Hồ vô cùng yêu nước, sống có hoài bão, có
lý tưởng cao đẹp, hết lòng hết sức phụng sự tổ quốc, phụng sự nhân dân….
Nhưng trong những năm gần đây, chúng ta thấy rất buồn sau mỗi kì thi đại

Nghiên cứu các tài liệu có liên quan đến đề tài, sách giáo khoa, sách giáo
viên Tiểu học và các tư liệu lịch sử liên quan.
2. Phương pháp điều tra khảo sát, phân tích, tổng hợp.
3. Phương pháp thống kê phân loại.
4. Phương pháp tổng kết rút kinh nghiệm.

2. NỘI DUNG SÁNG KIẾN
2.1. Cơ sở lí luận:
Lịch sử là môn học nghiên cứu và phân tích những sự kiện đã xảy ra. Phân
môn Lịch sử ở Tiểu học cung cấp cho học sinh một số kiến thức cơ bản, thiết thực
về: các sự kiện, hiện tượng, nhân vật lịch sử tiêu biểu tương đối có hệ thống theo
dòng thời gian của lịch sử Việt Nam từ buổi đầu dựng nước tới nửa đầu thế kỉ
XX. Việc học tập lịch sử không phải chỉ là học thuộc, nạp vào trí nhớ của các em
những lời giảng của thầy hay nội dung SGK mà điều cốt lõi là thông qua quá trình
làm việc với các nguồn tài liệu, học sinh tự tạo cho mình những hình ảnh lịch sử,
sự hiểu biết về quá khứ, rèn luyện cách thức, phương pháp tìm hiểu lịch sử.
Phần Lịch sử lớp 5 không trình bày lịch sử theo một hệ thống chặt chẽ. Mỗi
bài học là một sự kiện, hiện tượng hay nhân vật lịch sử không thể hình thành một
cách cô lập mà luôn gắn liền với một bối cảnh lịch sử cụ thể. Vì vậy, trước khi dạy
nội dung của một bài cụ thể, giáo viên cần giới thiệu sơ lược về bối cảnh lịch sử.
Để đạt hiệu quả cao, giáo viên cần phải nắm vững toàn bộ tiến trình lịch sử Việt
3


Nam từ nguồn gốc cho đến nay. Người giáo viên chính là chiếc cầu nối để đưa các
em đến gần hơn với những trang lịch sử hào hùng của dân tộc, là người định hướng
giúp các em có được cách học có hiệu quả. Đây cũng là kiến thức nền móng cho
các em tiếp tục học lên các cấp học trên. Để làm được điều đó trước hết người giáo
viên phải có kiến thức vững vàng, am hiểu về lịch sử dân tộc và bản thân người
giáo viên phải là người yêu mến, tự hào về lịch sử của dân tộc mình thì mới thực

lúng túng khi hướng dẫn học sinh quan sát biểu đồ, lược đồ dẫn đến hiệu quả của
việc giảng dạy chưa cao.
- Giáo viên chưa chú ý đến cách vào bài hấp dẫn để lôi cuốn học sinh.
* Về phía học sinh
4


- Học sinh chưa có hiểu biết về lịch sử. Thậm chí còn nhầm lẫn giữa nhân vật
lịch sử nước nhà với nhân vật lịch sử trong phim ảnh, không hứng thú khi đến giờ
học lịch sử. Đó là do phim ảnh, sách truyện về lịch sử của ta còn nghèo nàn đơn
điệu, không phong phú, sức hấp dẫn chưa cao.
- Học sinh chưa nhận thức đúng vai trò của môn Lịch sử, chưa ý thức được
nhiệm vụ của mình, chưa tích cực tư duy suy nghĩ tìm tòi cho mình những phương
pháp học đúng để biến tri thức của thầy thành của mình. Cho nên sau khi học xong
bài, các em chưa nắm được lượng kiến thức cô giảng, rất nhanh quên. Việc dạy
môn Lịch sử không hấp dẫn cho học sinh khiến các em chỉ học thuộc lòng đối phó
chứ đầu thì trống rỗng.
Sau khi đưa ra vấn đề nghiên cứu tôi đã tiến hành trao đổi, tiến hành khảo sát
học sinh nhằm tìm hiểu thực trạng dạy – học. Năm học 2016 - 2017 tôi được phân
công phụ trách lớp 5A và trực tiếp giảng dạy phân môn Lịch sử. Cuối năm học
2016 - 2017 , nhà trường tổ chức kiểm tra định kỳ. Kết quả thu được như sau:
Sĩ số Hoàn thành Tốt
Hoàn thành
Chưa hoàn
Lớp HS
thành
Điểm 9-10
Điểm 7- 8
Điểm 5- 6
Điểm dưới 5

10

50 %

0

0

Qua bảng trên, tôi nhận thấy kết quả môn lịch sử của học sinh còn rất khiêm
tốn. Trước thực trạng đó, năm học 2017-2018, trong quá trình giảng dạy phân
môn Lịch sử ở lớp 5, bản thân tôi đã trăn trở, tìm tòi, nghiên cứu và đưa ra các
giải pháp nhằm mong muốn đưa chất lượng dạy học môn lịch sử được nâng lên
thông qua một sáng kiến nhỏ: “Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy học môn Lịch sử lớp 5A ở Trường Tiểu học Điền Trung I”.
2. 3. Các giải pháp để nâng cao chất lượng dạy học phần môn lịch sử cho học
sinh tiểu học.
Giải pháp 1: Thay đổi nhận thức của người dạy, người học.
Một số người cho rằng dạy Lịch sử ở Tiểu học là dễ vì kiến thức ít. Điều đó
hoàn toàn không đúng và sẽ không thể thực hiện được việc giảng dạy Lịch sử
ở Tiểu học đạt chất lượng, vì:
- Một là: Cấu trúc một bài Lịch sử ở Tiểu học mang tính sơ giản, chứ không
có nội dung đầy đủ và có tính hệ thống chặt chẽ (như các cấp học cao hơn) nên rất
khó dạy cho học sinh, nhất là học sinh Tiểu học với vốn sống, vốn kiến thức còn
rất hạn chế, sơ sài.
- Hai là: Tư duy của học sinh Tiểu học còn mang tính tư duy trực quan mà
Lịch sử lại có tính quá khứ. Vì thế không cho phép người học được chứng
kiến một cách trực tiếp những con người, những sự kiện…đang diễn ra nên việc
5


“dựng” lại những nhân vật, sự kiện lịch sử nhất là trong điều kiện còn thiếu thốn về

phái viên của Quốc tế Cộng sản, Nguyễn Ái Quốc đã đứng ra triệu tập và chủ trì
hội nghị hợp nhất các tổ chức Cộng sản Việt Nam. Hội nghị diễn ra từ ngày 3 đến
7-2-1930 tại Cửu Long, Hương Cảng, Trung Quốc. Với tài năng và uy tín cao của
Người Hội nghị đã nhất trí tán thành thống nhất các tổ chức cộng sản để thành lập
một chính Đảng duy nhất của giai cấp công nhân Việt Nam. Đảng lấy tên là Đảng
cộng sản Việt Nam. Đảng cộng sản Việt Nam ra đời là sự kết hợp nhuần nhuyễn
của ba nhân tố: Chủ nghĩa mác – Lê nin, phong trào công nhân và phong trào yêu
nước. Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời là sự chuẩn bị đầu tiên có tính chất quyết
định đến bước phát triển mới và thắng lợi của cách mạng Việt Nam ở giai đoạn tiếp
theo.
6


Giải pháp 2 :Sơ đồ không có sẵn trong sách giáo khoa :
Lập sơ đồ cho nội dung bài học là lập sơ đồ phản ánh trực quan đưa ra tập
hợp những kiến thức cơ bản của nội dung bài học và thể hiện một cách logic nội
dung bài học ấy.
Sử dụng sơ đồ trong dạy học sẽ tác động trực tiếp đến giác quan của học
sinh. Tính logic và tính trực quan của sơ đồ giúp học sinh tiếp thu kiến thức dễ
dàng hơn.
Tùy theo nội dung và mục tiêu của bài học có thể lập sơ đồ cho toàn bộ nội
dung bài học hoặc lập sơ đồ cho một phần nội dung bài học.
Sơ đồ minh họa kiến thức: Dùng để minh họa một cách trực quan ngắn gọn
một vấn đề khó hiểu, khó nhớ.
Ví dụ: Dạy bài 21 " Nhà máy hiện đại đầu tiên của nước ta " đây là dạng bài
không có sơ đồ vẽ sẵn trong sách giáo khoa. Không yêu cầu học sinh kỹ năng vẽ
sơ đồ. Nhưng để học sinh hiểu và nhớ được quá trình xây dựng và những đóng góp
của nhà máy cơ khí Hà Nội cho công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc. Học sinh
thảo luận hoạt động theo nhóm, thảo luận theo phương pháp "khăn trải bàn" hoàn
thành phiếu học tập theo sơ đồ. Sau đó báo cáo kết quả của nhóm. Giáo viên kết

*Ở phần diễn biếnchiến dịch “ Việt Bắc Thu- Đông 1947”

* GV yêu cầu HS thảo luận nhóm , đọc SGK sau đó dựa vào SGK và lược đồ
trình bày diễn biến của chiến dịch “ Việt Bắc Thu- Đông 1947”.
GV có thể nêu các câu hỏi gợi ý cho HS như sau:
+ Quân địch tấn công lên Việt Bắc theo mấy đường ? Nêu cụ thể từng đường?
+Quân ta đã tiến công , chặn đánh quân địch như thế nào?Ở đâu?
8


+Sau hơn một tháng tấn công lên Việt Bắc ,quân địch rơi vào tình thế như thế
nào ?
+ Sau hơn 75 ngày đêm chiến đấu , quân ta thu được kết quả ra sao?
- GV cho nhiều HS vừa chỉ sơ đồ vừa trình bày diễn biến của chiến dịch “ Việt
Bắc Thu- Đông 1947”. Như thế sẽ gây hứng thú học tập cho tất cả các đối tượng
HS và HS có thể thuộc bài ngay tại lớp.
Khi hướng dẫn trên lược đồ người giáo viên không dùng lại ở mức độ chỉ
cho học sinh thấy các hướng tấn công của địch và cách chọn vị trí tiêu diệt địch
của ta một cách đơn thuần mà còn phải giúp các em phân tích để thấy âm mưu
thâm độc của Thực dân Pháp trong việc bao vây nhằm tiêu diện gọn, chặt đứt mọi
đường rút và đường liên hệ của ta với bên ngoài nhưng với việc “nắm địch”, “hiểu
địch” tốt và bằng nghệ thuật quân sự tài tình ta đã hoá giải và đập tan âm mưu của
chúng.
- Loại thứ hai: Tranh ảnh, tư liệu trong sách giáo khoa và sưu tầm
Tranh ảnh trong sách giáo khoa là một phương tiện trực quan tạo hình có tác
dụng rất lớn trong dạy học lịch sử, nó cung cấp cho học sinh hình ảnh về quá khứ
một cách cụ thể, sinh động và khá xác thực
Ví dụ: Bức ảnh Bác Hồ thăm công binh đầu tiên ở Việt Nam SGK lớp 5 trang
36,


Phan Bội Châu và phong trào Đông du; Quyết chí ra đi tìm đường cứu nước; Bác
Hồ đọc Tuyên ngôn Độc lập gắn với sự kiện và giai đoạn lịch sử với sự xuất hiện
của các nhân vật Lịch sử tiêu biểu, vì vậy giáo viên cần sử dụng triệt để các hình
ảnh, chân dung các nhân vật lịch sử và có sự so sánh vai trò của họ ở mỗi giai đoạn
lịch sử khác nhau (Nguyễn Tất Thành - Chủ tịch Hồ Chí Minh)
Chẳng hạn khi dạy bài: “Phan Bội Châu và phong trào Đông du” giáo viên
tiến hành như sau:
+ Cho học sinh quan sát chân dung Phan Bội Châu.

10


+ Hỏi: Em có biết nhân vật lịch sử này tên là gì, có đóng góp gì cho lịch sử
nước nhà không? ( Gây sự tò mò chú ý)
+ Giáo viên giới thiệu bài học và cho học sinh làm việc theo nhóm tìm hiểu
thông tin tư liệu về Phan Bội Châu và phong trào Đông Du,...
Giải pháp 4:Vận dụng các kiến thức Văn học vào dạy Lịch sử.
Việc vận dụng một cách hợp lý kiến thức Văn học vào dạy Lịch sử sẽ làm
cho giờ Lịch sử hay hơn, sinh động hơn, hấp dẫn hơn, cuốn hút học sinh hơn và
cuối cùng là làm cho tiết dạy - học Lịch sử mang lại hiệu quả cao hơn. Thường là
việc người giáo viên đọc những trích đoạn thơ về nhân vật lịch sử, sự kiện lịch sử
ở phần giới thiệu bài học, phần củng cố, liên hệ, cũng có khi là cả trong phần chính
của bài. Ví dụ khi giới thiệu bài “Quyết chí ra đi tìm đường cứu nước” (Lịch sử lớp
5), người giáo viên bằng giọng đọc truyền cảm của mình có thể đọc hoặc ngâm
trích đoạn thơ cho học sinh nghe sau phần củng cố nội dung chính của bài như:
“Đất nước đẹp vô cùng nhưng Bác phải ra đi
Cho tôi làm sóng dưới thân tàu đưa tiễn Bác
Khi bờ bến dần lui, làng xóm khuất
Bốn phía nhìn không bóng một hàng tre.........
(Người đi tìm hình của nước - Chế Lan Viên)

a. Dạng bài về thành tựu kinh tế – chính trị, văn hoá - xã hội.
* Nội dung chính của dạng bài này thường nói về:
- Hoàn cảnh ra đời của thành tựu đó.
- Vài nét tiêu biểu của thành tựu.
- Giá trị thực tiễn của thành tựu.
- Kết quả, ý nghĩa của thành tựu.
`
* Với dạng bài này gồm các bài dạy:
- Vượt qua tình thế hiểm nghèo.
- Hậu phương những năm sau chiến dịch Biên giới.
- Nước nhà bị chia cắt.
* Để dạy dạng bài này có hiệu quả giáo viên cần lưu ý:
- Phải mô tả được tình hình nước ta như thế nào, tình cảnh đất nước, quan lại,
chính quyền, cuộc sống nhân dân.
- Trong tình cảnh đó, chính quyền (hay nhân dân, nhân vật lịch sử) đã làm gì, làm
như thế nào và kết quả của những việc làm đó.
Chẳng hại khi dạy bài: “Vượt qua tình thế hiểm nghèo” giáo viên phải:
- Mô tả được hoàn cảnh của nước ta ngay sau cách mạng tháng 8 ở trong thế
“nghìn cân treo sợi tóc” đó là giặc đói, giặc dốt và giặc ngoại xâm đe dọa.
- Trong tình hình đó Đảng và chính phủ ta đã lãnh đạo nhân dân đẩy lùi giặc đói
, giặc dốt và giặc ngoại xâm:
+ Đẩy lùi giặc đói: Lập hũ gạo cứu đói, ngày đồng tâm, chia ruộng cho nông dân,...
+ Chống giặc dốt: Mở các lớp bình dân học vụ để xóa nạn mù chữ, xây thêm
trường học, trẻ em nghèo được cắp sách đến trường.
+ Chống giặc ngoại xâm: ngoại giao khôn khéo để đẩy quân Tưởng về nước, Hòa
hoãn nhượng bộ với Pháp để có thời gian chuẩn bị kháng chiến lâu dài.
+ Dưới sự lãnh đạo của Đảng và Bác Hồ đã đưa đất nước ta thoát khỏi tình thế
“nghìn cân treo sợi tóc”
* Phương pháp dạy học đặc trưng của dạng bài này là:
- Kể chuyện , phương pháp vấn đáp – tìm tòi , phương pháp thảo luận nhóm.

+ Những đề nghị canh tân đất nước của Nguyễn Trường Tộ có được chấp nhận
không? Vì sao?
+ Nêu cảm nghĩ của em về Nguyễn Trường Tộ.
+ Tại sao Nguyễn Trường Tộ lại được người đời sau kính trọng?
- Giáo viên giáo dục tư tưởng, tình cảm. thái độ cho học sinh về lòng biết ơn, lòng
khâm phục đối với Nguyễn Trường Tộ.
* Phương pháp dạy học đặc trưng của dạng bài này là: Kể chuyện , Sắm vai ,
Miêu tả, tường thuật kết hợp với đàm thoại.
c . Dạng bài về các cuộc khởi nghĩa, kháng chiến, chiến dịch.
* Nội dung chính của dạng bài này thường là:
- Hoàn cảnh lịch sử (thời gian, địa điểm, lí do)
- Diễn biến chính.
- Kết quả.
- Ý nghĩa.
*Dạng bài này gồm các bài dạy:
- Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời.
- Xô Viết Nghệ Tĩnh.
- Cách mạng mùa thu.
- Thu Đông 1947, Việt Bắc “Mồ chôn giặc Pháp”.
- Chiến thắng Biên giới Thu - Đông.
- Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ.
- Bến Tre Đồng khởi.
13


- Sấm sét đêm giao thừa.
- Tiến vào Dinh Độc Lập.
* Để dạy dạng bài này có hiệu quả giáo viên cần lưu ý:
Giúp học sinh nắm được Nguyên nhân (hoàn cảnh) dẫn đến cuộc khởi nghĩa,
kháng chiến, chiến dịch - Diễn biến - Kết quả và ý nghĩa.

+ Tìm hiểu về quá trình xây dựng Nhà máy Cơ khí Hà Nội. Học sinh làm việc theo
nhóm.
+ Tìm hiểu về những đóng góp của Nhà máy Cơ khí Hà Nội cho công cuộc xây
dựng và bảo vệ Tổ quốc.
* Phương pháp dạy học đặc trưng của dạng bài này là:
- Phương pháp vấn đáp – tìm tòi.
14


- Phương pháp thảo luận nhóm.
e. Dạng bài ôn tập, tổng kết.
* Dạng bài này gồm các bài dạy:
Bài 11: Ôn tập: Hơn tám mươi năm chống thực dân Pháp xâm lược và đô hộ.
Bài 18: Ôn tập: Chín năm kháng chiến bảo vệ độc lập dân tộc (1945-1954).
Bài 29: Ôn tập: Lịch sử nước ta từ giữa thế kỉ XIX đến nay.
* Để dạy dạng bài này có hiệu quả giáo viên cần lưu ý:
- Hệ thống hoá và củng cố lại những kiến thức đã học cho học sinh. Vẽ sơ đồ.
- Lập bảng niên biểu. Thống kê. Tìm các dẫn chứng. Nêu ý nghĩa của những sự
kiện lịch sử tiêu biểu.
* Phương pháp dạy học đặc trưng của dạng bài này là:
Phối hợp nhiều phương pháp dạy học của môn học.
Giải pháp 6 : Giáo viên nắm vững và thực hiện linh hoạt quy trình dạy học
phân môn Lịch sử.
a. Căn cứ vào việc nghiên cứu kĩ nội dung chương trình và những đặc trưng của
môn học để người giáo viên có thể phân chia các bài thành các dạng bài học cơ bản
và đưa ra phương pháp dạy học đặc trưng cho các dạng bài đó.Trong quá trình dạy
học môn Lịch sử ở lớp 5, tôi luôn bám sát việc đổi mới phương pháp và hình thức
tổ chức dạy học. Để thực hiện yêu cầu trên, tôi đã vận dụng dạy theo quy trình sau:
Bước 1: Giáo viên đặt vấn đề cần giải quyết trong bài học thông qua việc
nêu các tình huống có vấn đề, liên quan tới nội dung bài học.

+ GV nêu khái quát về cuộc tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân năm 1975. (Giáo
viên vừa nêu vừa kết hợp chỉ trên bản đồ Việt Nam)
- Học sinh xem đoạn băng về chiến dịch Hồ Chí Minh.
- Sau khi xem tư liệu, học sinh trả lời:
+ Chiến dịch Hồ Chí Minh được bắt đầu vào thời gian nào?
+ Hãy kể 5 cánh quân cùng tiến công giải phóng Sài Gòn? Khí thế của cuộc Tổng
tiến công và nổi dậy? Chiến dịch kết thúc bằng sự kiện nào?
- Giáo viên giới thiệu: Chúng ta vừa được sống trong không khí hào hùng
của lịch sử dân tộc ...
- Vậy tiến vào Dinh Độc Lập là lữ đoàn nào?
* Giáo viên bổ sung thêm.
- Yêu cầu học sinh làm việc nhóm đôi: Kể lại sự kiện lữ đoàn xe tăng của ta
tiến vào Dinh Độc Lập.
- Giáo viên theo dõi động viên các nhóm làm việc.
- Đại diện nhóm trình bày sự kiện xe tăng của ta tiến vào Dinh Độc Lập.
- Giáo viên chốt ý, nhấn mạnh sự kiện “xe tăng ta tiến vào Dinh Độc Lập và
lá cờ cách mạng được cắm trên nóc Dinh Độc Lập”. Sự kiện này chứng tỏ quân
địch đã thua trận và Cách mạng đã thành công.
GV cho HS quan sát một số tranh của lữ đoàn xe tăng :

Xe tăng 390 húc đổ cổng chính Dinh Độc Lập tiến vào
16


Xe tăng đầu tiên của quân giải phóng tiến vào sân Dinh Độc Lập.
* Để tìm hiểu các nội dung còn lại của bài học giáo viên cho học sinh sắm vai
đoạn hội thoại Dương Văn Minh đầu hàng vô điều kiện (Thảo luận nhóm 3 gồm 3
nhân vật: Dương Văn Minh, chiến sĩ cách mạng, người dẫn chuyện.)
- Thảo luận nhóm về ý nghĩa của chiến dịch.
- Hoạt động củng cố giáo viên có thể cho học sinh xem băng về Dinh Độc

mạng mùa thu.
Được hòa nhập vào không khí của kháng chiến, nhận biết được một nhân vật,
sự kiện lịch sử qua giai điệu, các em được dẫn vào Lịch sử Việt một cách nhẹ
nhàng, đầy cảm xúc, các em sẽ yêu thích môn học hơn.
b. Đọc thơ
Lịch sử Việt Nam đã được rất nhiều các nhà thơ, nhà văn ghi lại một cách ấn
tượng, đậm nét. Nghe thơ dễ hấp dẫn tâm hồn trẻ thơ. Vì vậy, với một tiết Lịch sử
được coi là khô khan, tôi đã biến tiết học Lịch sử của mình đẫm sự mượt mà với
các em bằng những dòng thơ đầy hình ảnh và cảm xúc.
Vào bài 6 – Lịch sử 5 “Quyết chí ra đi tìm đường cứu nước”, tôi đã đọc cho HS
nghe một đoạn thơ trong bài thơ Người đi tìm hình của nước (tác giả Chế Lan
Viên):
Đêm xa nước đầu tiên, ai nỡ ngủ
Sóng vỗ dưới thân tàu đâu phải sóng quê hương
Trời từ đây chẳng xanh màu xứ sở
Xa nước rồi, càng hiểu nước đau thương…
Với giọng đọc truyền cảm của tôi, tôi đã cuốn hút HS vào tiết học một cách
tự nhiên, hào hứng. Tôi vừa dừng lại bỗng em Đình Trường hỏi tôi, đoạn thơ nói
về ai mà hay thế ạ!. Em Vân trả lời, nói về Nguyễn Tất thành – Bác Hồ của chúng
ta. Tôi dẫn các em vào bài tiếp: Đúng rồi, Người ra đi tìm đường cứu nước như thế
nào chúng ta sẽ tìm hiểu qua bài học hôm nay.
Đến với nhân vật, sự kiện lịch sử bằng nguồn cảm xúc, các em sẽ yêu mến
môn học hơn, say sưa tìm hiểu hơn.
Với cách vào bài đa dạng hóa như vậy, học sinh xác định được tốt mục
tiêu bài học, học sinh lớp tôi không còn chán nản thở dài khi đến giờ Lịch sử
mà hứng thú say mê khi đến môn học.
Giải pháp 8: Các giải pháp khác.
Một trong ba đặc trưng của phân môn lịch sử đã chỉ ra rằng: Lịch sử qua đi
nhưng không hoàn toàn biến mất mà còn để lại “dấu vết” của nó qua kí ức của
nhân loại như văn học dân gian, phong tục tập quán, lễ hội,.. qua các chứng tích

Ngay từ đầu năm học này, năm học 2017 - 2018 tôi đã đưa sáng kiến vào áp
dụng giảng dạy tại lớp 5A của Trường tiểu học Điền Trung I. So với năm học
trước, chất lượng học tập của học sinh khi học phân môn Lịch sử đã tiến bộ rõ rệt.
Số lượng học sinh đạt được các nhận xét về môn học theo thông tư 22 của BGD
tăng, chất lượng kiểm tra tăng rõ rệt. Cụ thể kết quả kiểm tra phân môn Lịch sử
cuối kì I năm học 2017- 2018 của hai lớp đạt được như sau:
Lớp
Sĩ số Hoàn thành
Hoàn thành
Chưa hoàn
19


HS
5A
(Thực
nghiệm)
5B (đối
chứng)

22
22

Tốt
Điểm 9-10
SL
TL

Điểm 7- 8
SL


5

22.6%

11

50 %

0

0

Đối chiếu với chất lượng kiểm tra ở năm học trước và chất lượng kiểm tra
cuối kì I của lớp hai lớp 5, ta thấy lớp 5A (Lớp Thực nghiệm) số học sinh đạt điểm
khá, giỏi tăng lên rõ rệt. . Điều đáng mừng là đến nay học sinh đã không còn sợ khi
đến giờ Lịch sử, các em chờ đón được học một tiết sử hiếm hoi trong tuần với tất
cả lòng nhiệt tình và hào hứng của mình, trong giờ học các em chăm chú, chủ động
tiếp thu kiến thức. Các em đã coi mỗi giờ học là một cuộc tranh tài, một cuộc thi
nho nhỏ để tìm ra kiến thức mới. Bản thân tôi cũng thấy rất vui khi sau mỗi tiết học
các em lại ghi chép các con số, sự kiện liên quan đến nội dung Lịch sử vừa học vào
sổ tay của mình để nhớ và vận dụng sau này. Các em như được trở lại khí thế hào
hùng của dân tộc trước kia đã cách xa các em rất lâu. Từ đó làm cho các em thêm
yêu quê hương, yêu đất nước.
Như vậy các biện pháp mà tôi đưa ra là hoàn toàn phù hợp và có hiệu quả
trong giảng dạy phân môn Lịch sử tại nhà trường.

3. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
3.1. Kết luận
Sau một thời gian áp dụng sáng kiến kinh nghiệm trong việc giảng dạy phân

hợp các phương pháp trong quá trình dạy học.
2. Đối với học sinh.
Các em cần không ngừng học hỏi kiến thức trên lớp, mở rộng thêm hiểu biết
bằng cách tích cực tìm kiếm các tư liêu lịch sử thông qua sách, báo, ti vi,...
Nâng cao tính tự học, tích cực tham gia các hoạt động tập thể do nhà trường tổ
chức phục vụ cho môn học.
3. Đối với nhà trường, chính quyền địa phương.
Nhà trường, chính quyền địa phương cần tạo môi trường đầy đủ nhằm phát
triển toàn diện cho các em (kiến thức, kĩ năng, thái độ). Ngoài giờ học chính khoá
nên có những buổi nói truyện về lịch sử, tham quan dã ngoại mang tính thực tế
hơn. Sưu tầm và in ấn các tài liệu về các nhân vật lịch sử, các sự kiện lịch sử của
quê hương Thanh Hóa để giáo viên có cẩm nang dạy tốt hơn các tiết Lịch sử địa
phương.
Trên đây là toàn bộ những kinh nghiệm bản thân tôi đúc rút trong quá trình
giảng dạy để góp phần giúp học sinh lớp 5 học tốt hơn đối với phân môn Lịch sử.
Thời gian nghiên cứu có hạn, kinh nghiệm của bản thân cũng chưa nhiều nên sáng
kiến kinh nghiệm của tôi không tránh khỏi những thiếu sót, kính mong BGH, hội
đồng khoa học các cấp cùng các đồng nghiệp góp ý để sáng kiến kinh nghiệm của
tôi được hoàn thiện hơn góp phần dạy tốt hơn nữa phân môn Lịch sử trong những
năm học tiếp theo.
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
Điền Trung , ngày 27 tháng 3 năm 2018
Tôi xin cam đoan đây là sáng kiến kinh
nghiệm do mình viết, không sao chép nội
dung của người khác.
Người thực hiện
Nguyễn Thị Hòa
TÀI LIỆU THAM KHẢO
21