NHỮNG YẾU TỐ TÂM LÝ XÃ HỘI GÓP PHẦN NÂNG CAO CHẤT
LƯỢNG RA QUYẾT ĐỊNH VÀ TỔ CHỨC THỰC HIỆN QUYẾT ĐỊNH LÃNH
ĐẠO, QUẢN LÝ.

Quyết định là sản phẩm sáng tạo và là phương tiện quan trọng để người lãnh
đạo, quản lý thực hiện chức trách của mình, nhằm định ra mụctiêu chương trình,
tính chất của người hoặc cấp phải thực hiện quyết định đó để giải quyết một vấn đề
trên cơ sở hiểu biết các quy luật vận động khách quan của đối tượng
Người lãnh đạo, quản lý các cấp có nhiệm vụ ra quyết định và trực tiếp tổ
chức thực hiện quyết định. Ký ban hành các nghị quyết của đơn vị cơ quan, xí
nghiệp và trực tiếp thông qua, tổ chức thực hiện có hiệu quả. Mỗi con người nhiều
khi cũng phải tự ra quyết định cho mình và phải trực tiếp thực hiện quyết định.
Chất lượng của quyết định và hiệu quả thực hiện nó phụ thuộc vào nhiều yếu tố,
trong đó yếu tố tâm lý dẫn tới quyết tâm hành động của con người trước hết là
người lãnh đạo, quản lý giữ vai trò rất quan trọng.
Thứ nhất: Các yếu tố tâm lý xã hội cần phải tính đến khi ra quyết định.
Đối với người lãnh đạo, quản lý, ra quyết định đúng đắn, kịp thời và có tính
khả thi là một yêu cầu bắt buộc thể hiện cả đức độ và tài năng trong hoạt động lãnh
đạo, quản lý. Nó đòi hỏi người lãnh đạo, quản lý phải có lập trường quản lý kiên
định, mục tiêu quản lý rõ ràng, sự lựa chọn phương pháp quản lý thích hợp với đặc
điểm tâm lý của các đối tượng có liên quan. Bên cạnh đó, người lãnh đạo quản lý
phải nhận thức sâu sắc trọng trách và vai trò quyết định của mình trong việc ra


quyết định. Đây là công việc đòi hỏi năng lực tư duy sáng tạo và thể hiện trình độ
nghiệp vụ lãnh đạo, quản lý.
Trong việc ra quyết định thường phải tính đến các yếu tố tâm lý xã hội sau
đây.
Một là: Phải nắm được đặc điểm tâm lý nhất là nhu cầu, lợi ích, trình độ,
tâm trạng và khả năng của những người sẽ trực tiếp thực hiện quyết định, những
người có liên quan và chịu hậu quả của việc thực hiện quyết định. Đây là nguồn

quả. Đối với những quyết định mà chính bản thân người lãnh đạo, quản lý cũng
cảm thấy khó thực hiện thì càng phải đặc biệt chú ý tìm kiếm lực lượng và điều
kiện khả thi trước khi ra quyết định.
Năm là, ký ban hành quyết định với tâm lý tự tin, lạc quan và tinh thần trách
nhiệm cao. Nó chứng tỏ quyết định được chuẩn bị chu đáo, có chất lượng tốt và có
khả năng thực thi. Đây là bước kết thúc của việc ra quyết định, nhưng lại là mốc
mở đầu cho trách nhiệm của người lãnh đạo, quản lý trong thực tiễn cuộc sống.
Tránh ký quyết định tuỳ tiện, thờ ơ, thiếu tin tưởng, không kiểm tra, thiếu trách
nhiệm.
Việc ký ban hành quyết định tuy xảy ra trong khoảnh khắc ngắn ngủi nhưng
đó là thời điểm quan trọng có mỗi liên hệ sâu xa tinh tế với năng lực tư duy trực


giác và linh cảm của người lãnh đạo, quản lý. Dân gian thường nói “ bút sa gà
chết” và “ nét chữ là nết người”. Chữ ký của người lãnh đạo, quản lý ban hành
quyết định chính là dấu hiệu đặc trưng của chất lượng, tính khả thi và trọng trách
khi ra quyết định.
Chất lượng và quyết định ban hành sẽ được nâng cao và có khả năng thực
thi nếu đảm bảo tốt các yếu tố trên đây. Việc ra quyết định của người lãnh đạo,
quản lý các cấp cơ sở thường gắn với yêu cầu tổ chức thực hiện trực tiếp và chấp
hành nghiêm chỉnh các chỉ thị, nghị quyết của cấp trên.
Thứ hai: Các yếu tố tâm lý xã hội phải tính đến khi tổ chức thực hiện quyết
định.
Tổ chức thực hiện quyết định là trách nhiệm của người lãnh đạo, quản lý. Dù
người chịu trách nhiệm thi hành quyết định thuộc về đối tượng bị lãnh đạo, quản
lý và quyết định chính là ý chí quyền lực đã được thể hiện bằng lời nói hay văn bản
buộc họ phải thi hành nhưng người lãnh đạo, quản lý không thể bỏ qua hoặc xa rời
trách nhiệm tổ chức thực hiện.
Ý chí quyền lực lãnh đạo là sự phản ánh và thể hiện nguyên tắc tập trung,
dân chủ. Quyết tâm thực hiện quyết định chính là trách nhiệm của người lãnh đạo,



Trong thực tế, các quyết định có được cơ sở và mọi người thực hiện nhanh
chóng hay không, có chất lượng và hiệu quản đến đâu, là nhờ yếu tố này và không
ai có thể làm thay được người lãnh đạo, quản lý trong việc nêu gương tận tuỵ, nhạy
bén chu đáo và sáng suốt trước sự cảm nhận trực tiếp của người lao động. Ở đây
chính là sự biểu hiện của “ Một tấm gương sống còn giá trị hơn một trăm bài diễn
văn tuyên truyền”.
Bốn là, phải tổ chức kiểm tra tiến độ thực hiện và chất lượng ra quyết định.
Đây là yêu cầu kiểm tra của công tác lãnh đạo, quản lý, kiểm tra đường lối, chính
sách và các quyết định đã ban hành, không kiểm tra coi như không lãnh đạo chính
là khâu này. Thành phần tham gia kiểm tra phải có đại diện của người ra quyết
định, người phản biện và người trực tiếp thực hiện. Cần khắc phục tâm lý của
người đi kiểm tra thường nặng nền về phê phán, xem xét các sai sót của người thực
hiện mà ít chu ý kích thích được tính tích cực tham gia ý kiến và đẩy nhanh tiến độ
thực hiện quyết định ở các đối tượng được kiểm tra. Chú ý lắng nghe và tiếp thu ý
kiến của người thực hiện để hoàn thiện quyết định đang thi hành, đẩy nhanh tiến độ
và rút kinh nghiệm cho lần sau. Văn kiện Đại hội IX của Đảng nhấn mạnh: “ Các
cấp uỷ viên, nhất là cán bộ chủ chốt có chương trình công tác ở cơ sở, tiếp xúc lắng
nghe ý kiến và trả lời chất vấn của đảng viên và nhân dân”.
Năm là, phải tổ chức phân phối phúc lợi, kết quả thực hiện quyết định một
cách công khai, công bằng, bảo đảm hài hoà các lợi ích, chú trọng đến lợi ích của
người lao động trực tiếp thực hiện quyết định, khen thưởng và kỷ luật đúng đối
tượng, đúng mức và đúng lúc. Người lãnh đạo, quản lý phải tổ chức rút kinh
nghiệm thực hiện quyết định, giữ vai trò trọng tài phân phối, nghiêm khắc với
người ra quyết định và độ lượng với người thực hiện, tự phê bình nghiêm túc và


sâu sắc để chuẩn bị sự gắn bó với công việc, với người lãnh đạo, quản lý và tính
tích cực thực hiện các quyết định tiếp theo.