1

LỜI CẢM ƠN
Trong suốt quá trình học tập và hoàn thành luận văn này, bên cạnh sự
nỗ lực của bản thân, tôi đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ, động viên và
hướng dẫn của các thầy cô giáo, gia đình, bạn bè, đồng nghiệp trong suốt
khóa học cũng như thời gian nghiên cứu đề tài luận văn.
Với lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc, tôi xin gửi lời cảm ơn chân
thành đến Tiến sĩ Trần Kim Liễu– cô giáo kính mến đã hết lòng giúp đỡ, tận
tình hướng dẫn, chỉ bảo và tạo mọi điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực
hiện nghiên cứu Luận văn của mình.
Đồng thời, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc tới Ban giám
hiệu, toàn thể quý thầy cô, cán bộ trong Phòng Đào tạo, Khoa Sau đại học,
Khoa Pháp luật Hành chính – Hiến pháp và cán bộ Thư viện trường Đại học
Luật Hà Nội đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình học
tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn thạc sĩ.
Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành đến gia đình, bạn bè, đồng
nghiệp đã luôn ở cạnh động viên và giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và
thực hiện đề tài nghiên cứu của mình.
Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô trong hội đồng chấm
luận văn đã cho tôi những đóng góp quý báu để hoàn chỉnh luận văn này.
Hà Nội, ngày 02 tháng 8 năm 2016
Tác giả

Nguyễn Thị Hoa Mai


2

LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan rằng đây là công trình nghiên cứu của tôi, có sự hỗ

việc bảo đảm sự ổn định và phát triển của mỗi quốc gia.
Để thực hiện những mục tiêu trên, Nhà nước ta đã ban hành Luật ban
hành văn bản quy phạm pháp luật 80/2015/QH13 ngày 22/6/2015 và Nghị
định 34/2016/NĐ-CP ngày 14/5/016 quy định chi tiết một số điều và biện
pháp thi hành Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
Theo giáo trình Luật Hành chính Việt Nam – Trường Đại học Luật Hà
Nội, NXB CAND, Hà Nội -2012, tr 172) “ Quyết định hành chính là một
dạng của quyết định pháp luật, nó là kết quả sự thể hiện ý chí quyền lực của
nhà nước thông qua những hành vi của các chủ thể được thực hiện quyền
hành pháp trong hệ thống các cơ quan hành chính nhà nước tiến hành theo
một trình tự dưới những hình thức nhất định theo quy định của pháp luật,
nhằm đưa ra những chủ trương, biện pháp đặt ra các quy tắc xử sự hoặc áp
dụng những quy tắc đó giải quyết một công việc cụ thể trong đời sống xã hội
nhằm thực hiện chức năng quản lý nhà nước”. Với bản chất như vậy, có thể
khẳng định rằng, Quyết định hành chính có tác động trực tiếp đến đời sống
của người dân, hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
Thực tế ban hành QĐHC hiện nay cho thấy, các chủ thể ban hành
QĐHC còn nhiều lúng túng, thường xuất phát từ góc độ chủ quan của người
trực tiếp thực hiện việc ban hành QĐHC, dẫn đến nhiều cách hiểu khác nhau
về thẩm quyền ban hành QĐHC, từ góc độ khách quan, các tiêu chí cụ thể để
xác định một QĐHC khi nào thì được coi là hợp pháp, không hợp pháp, khi


4

nào bị coi là vô hiệu, các tình huống theo đó khi nào một quyết định được ủy
quyền ban hành, khi nào phải chịu trách nhiệm pháp lý nếu QĐHC trái pháp
luật…cũng chưa được quy định đầy đủ.
Trên thực tế, chưa có luật chung về trình tự thủ tục ban hành QĐHC cá
biệt làm cho các cơ quan nhà nước, kể cả các Thẩm phán hành chính không

luận văn nhằm tập trung nghiên cứu, làm rõ một số vấn đề lý luận cơ bản của
việc ban hành QĐHC của TAND, tìm kiếm giải pháp để bảo đảm việc ban
hành QĐHC hợp pháp, hợp lý, khả thi và nâng cao chất lượng QĐHC của cơ
quan tòa án.
2. Tình hình nghiên cứu trong nước liên quan đến đề tài
Quyết định hành chính và ban hành QĐHC là một trong những nội
dung quan trọng của pháp luật hành chính, vì vậy giáo trình Luật hành chính
và một số giáo trình có liên quan của các cơ sở đào tạo luật ở nước ta đều đề
cập đến nội dung này. Liên quan đến QĐHC, hoạt động ban hành QĐHC,
pháp luật và thực tiễn thi hành pháp luật trong lĩnh vực này, đến nay ở nước ta
đã có những công trình nghiên cứu đáng chú ý là:
- Tiến sĩ Bùi Thị Đào “Tính hợp pháp và tính hợp lý của Quyết định
hành chính”: Luận án Tiến sĩ luật học, Trường Đại học Luật Hà Nội, 2008;
- Nguyễn Văn Quang, “Hoàn thiện pháp luật về ban hành Quyết định
hành chính ở nước ta trong giai đoạn hiện nay”, Đề tài nghiên cứu khoa học
cấp Trường, tháng 5/2015.
- Đào Kim Cương “Một số căn cứ hủy quyết định hành chính bị khiếu
kiện, cơ quan nhà nước ban hành quyết định hành chính trái pháp luật bồi
thường thiệt hại cho công dân”: Tạp chí Tòa án nhân dân số 4/2001;
- Vũ Thư “Tính hợp pháp và hợp lý của văn bản pháp luật và các biện
pháp xử lý các khiếm khuyết của nó”, Tạp chí Nhà nước và pháp luật,
1/2003;
- Nguyễn Văn Quang, “Về xác định các căn cứ đánh giá tính hợp pháp
của quyết định hành chính trong xét xử vụ án hành chính”, Tạp chí luật học,
số 4/2004;
- Nguyễn Cảnh Hợp và Vũ Cao Minh “Tính hợp pháp và tính hợp lý
của quyết định quản lý nhà nước”, Tạp chí nghiên cứu lập pháp, số 11/2011;


6

7

- Phân tích, đánh giá những hạn chế và nguyên nhân tác động đến vấn
đề Ban hành QĐHC của cơ quan Tòa án thông qua thực trạng ban hành quyết
định hành chính của cơ quan Tòa án (từ năm 2011 đến năm 2015).
- Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật và thực thi pháp
luật ban hành QĐHC của cơ quan Tòa án.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
Trong khuôn khổ của Luận văn Thạc sỹ luật học, luận văn tập trung
nghiên cứu một số vấn đề cơ bản liên quan đến hoạt động ban hành QĐHC
đưa ra một số nội dung tham khảo kinh nghiệm của pháp luật nước ngoài về
việc ban QĐHC của Tòa án nhân dân và kiến nghị xây dựng, hoàn thiện pháp
luật và hướng dẫn thực hiện việc ban hành QĐHC của cơ quan Tòa án để bảo
đảm tính minh bạch, hiệu quả, phù hợp với đặc điểm, tình hình chính trị, kinh
tế và xã hội nước ta trong giai đoạn phát triển hiện nay. Hê thống cơ quan Tòa
án bao gồm Tòa án nhân dân và Tòa án quân sự. Trong phạm vi nghiên cứu
của đề tài, tác giả giới hạn phạm vi nghiên cứu là QĐHC cuả cơ quan Tòa án
nhân dân, đặc biệt trong phần thực trạng tác giả giới hạn sử dụng các số liệu
về ban hành QĐHC của cơ quan Tòa án nhân dân.
5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn
Để thực hiện đề tài, luận văn dựa trên phương pháp luận của chủ nghĩa
Mác – Lê Nin, tư tưởng của chủ tịch Hồ Chí Minh về nhà nước và pháp luật,
về quản lý nhà nước.
Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu của khoa học xã hội
như phương pháp phân tích, tổng hợp kết hợp phương pháp lịch sử, quy nạp
trên cở sở thống kê, tổng hợp, nghiên cứu và phân tích các văn kiện của Đảng,
pháp luật của Nhà nước ta để làm rõ những quan điểm trong việc ban hành
QĐHC. Đồng thời, có phân tích, đánh giá thực trạng ban hành QĐHC hiện
nay ở nước ta để hướng đến hoàn thiện quy trình, thủ tục trong việc ban hành
QĐHC.

Tòa án ở Việt Nam.


9

Chương III: Quan điểm và giải pháp tăng cường hoạt động ban hành
quyết định hành chính của cơ quan Tòa án ở Việt Nam.


10

PHẦN NỘI DUNG
Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ BAN HÀNH QUYẾT ĐỊNH HÀNH CHÍNH
CỦA CƠ QUAN TÒA ÁN Ở VIỆT NAM
1.1 Khái niệm, đặc điểm quyết định hành chính của cơ quan Tòa án
1.1.1 Khái niệm quyết định hành chính của cơ quan tòa án
Việc tìm hiểu khái niệm quyết định hành chính của cơ quan Tòa án là
vấn đề quan trọng mang tính chất mấu chốt, vì khái niệm là yếu tố giúp xác
định phạm vi và nội dung pháp luật điều chỉnh hoạt động ban hành và thực
hiện quyết định hành chính của cơ quan Tòa án.
Khái niệm quyết định hành chính của cơ quan Toà án bắt nguồn từ
quan niệm chung về quyết định hành chính. Trong khoa học pháp lý hành
chính, nhiều tác giả đã cố gắng đưa ra định nghĩa về quyết định hành chính
của cơ quan tòa án để làm cơ sở nền móng cho việc xây dựng pháp luật cũng
như các vấn đề lý luận có liên quan khác.1Theo Giáo trình Luật Hành chính
thì khái niệm quyết định được bắt nguồntừ thuật ngữ Latinh “Actus”. Thuật
ngữ này được sử dụng với nhiều nghĩa khácnhau là “quyết định”, “hành
động”, “hành vi”, “văn bản”. Bởi vậy, sách báo, tạp chínước ngoài thường gọi
quyết định là hành động, một hành động dẫn đến một hậuquả pháp lý được


bằng văn bản. Hai là, quyết định hành chínhchỉ là các

quyết định bằng văn bản. Theo quan niệm thứ nhất: quyết định hành chính
của cơ quan tòa án có thể biểu hiện dưới nhiều hình thức khác nhau như văn
bản, lời nói, dấu hiệu, ký hiệu xuất phát từ việc cho rằng quyết định là “định
ra, đề ra và dứt khoát phải làm” hoặc là “điều định ra, đề ra của cấp trên
phải thực hiện”1. Điều kiện cần và đủ của một quyết định là tính bắt buộc và
tính quyền lực nhà nước.Việc một quyết định hành chính tồn tại dưới hình
thức nào (văn bản hay không phải văn bản) chỉ là cách thức thể hiện nội dung
của quyết định mà thôi.Theo quan niệm thứ 2: đồng nhất khái niệm quyết
định với văn bản, đã thu hẹp khái niệm quyết định hành chính.
2 Xem Trường Đại học Luật Hà Nội, Từ điển giải thích thuật ngữ luật học, NXB Công an nhân dân, Hà Nội,
1999, trang.


12

Thực tế quản lý hành chính cho thấy, các quyết định hành chính của cơ
quan tòa án không thể hiện dưới dạng văn bản được sử dụng thường xuyên
hơn các quyết định hành chính thể hiện dưới dạng văn bản. Vì hoạt động quản
lý hành chính của cơ quan tòa án là hoạt động tổ chức thực hiện pháp luật,trực
tiếp điều hành hoạt động của các cơ quan, tổ chức, cá nhân nên mệnh lệnh của
người quản lý có các mức độ đơn giản, phức tạp rất khác nhau và cần đưa ra
rất nhiều quyết định hành chính. Nếu tất cả các quyết định hành chính của cơ
quan tòa án đều được văn bản hóa thì hoạt động quản lý sẽ cứng nhắc, phức
tạp và nhiều trường hợp sẽ rất chậm trễ. Các quyết định hành chính của cơ
quan tòa án không thể hiện dưới dạng văn bản đã tạo nên sự sống động, linh
hoạt cần thiết trong hoạt động quản lý của cơ quan tòa án.
Về căn bản, định nghĩa nêu trên về quyết định hành chính đã phản ánh

nhà nước.
Tính chất này thể hiện rõ ở nội dung của các quyết định hành chính của
cơ quan tòa án và biện pháp bảo đảm thi hành các quyết định hành chính đó.
Tính quyền lực nhà nước của các quyết định hành chính của cơ quan tòa án
thể hiện ở nhiều yếu tố khác nhau, cụ thể là:
Trước hết, như đã nêu trên, quyết định hành chính của cơ quan tòa án có
thể đặt ra các quy tắc xử sự mang tính bắt buộc chung đối với các đối tượng
có liên quan trong quản lý hành chính của cơ quan tòa án, đưa ra các chủ
trương, chính sách, biện pháp lớn, hoặc ấn định các quyền và nghĩa vụ cụ thể
của cá nhân, hay tổ chức trong quản lý hành chính của cơ quan tòa án. Những
nội dung này được hình thành trên cơ sở của việc thực hiện thẩm quyền của
các chủ thể quản lý cơ quan tòa án theo quy đinh của pháp luật và được bảo
đảm thực hiện bằng các biện pháp cưỡng chế nhà nước trong trường hợp cần
thiết.
Thêm vào đó, về nguyên tắc, nội dung các quyết định hành chính của cơ
quan tòa án được hình thành trên cơ sở ý chí quyền lực đơn phương của các


14

chủ thể quản lý của cơ quan tòa án, phù hợp với thẩm quyền mà pháp luật đã
trao cho các chủ thể này. Lẽ tất nhiên, trong quá trình xây dựng các quyết
định hành chính của cơ quan tòa án, việc tham khảo và tiếp thu ý kiến của các
đối tượng quản lý thuộc quyền là yêu cầu được đặt ra nhưng quyền quyết định
cuối cùng đối với các vấn đề có liên quan bao giờ cũng thuộc về các chủ thể
quản lý của cơ quan tòa án có thẩm quyền.
Thứ ba: quyết định hành chính của cơ quan tòa án phải là quyết định
trong hoạt động quản lý hành chính của cơ quan tòa án. Quyết định hành
chính thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án có thể do cơ quan hành chính
nhà nước (Chính phủ, Bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân các cấp, cơ

khác.
Đây là hai loại quyết định do cùng cơ quan toà án ban hành nhưng
mang tính chất khác nhau. Những quyết định chuyên môn của cơ quan toà án
chủ yếu là những quyết định cá biệt dưới hình thức là những bản án hoặc
quyết định của Tòa án để thực hiện chức năng xét xử. Ban hành các quyết
định hành chính để thực hiện công tác quản lý nội bộ nhằm hỗ trợ việc thực
hiện chức năng, nhiệm vụ thuộc chức năng cơ bản của mình các cơ quan này
là chức năng xét xử: để giải quyết công việc nội bộ hoặc thực hiện một số
quyền quản lý hành chính được pháp luật quy định.
Trình tự, thủ tục xây dựng ban hành hai loại quyết định này cũng khác
nhau. Quyết định chuyên môn thực hiện chức năng xét xử của cơ quan toà án
tiến hành các thủ tục theo quy định của luật tố tụng còn quyết định hành chính
của Toà án ban hành hoặc có thể theo thủ tục hành chính hoặc theo quy trình
tư pháp.
1.2. Khái niệm, đặc điểm ban hành quyết định hành chính của cơ
quan tòa án


16

1.2.1. Khái niệm ban hành quyết định hành chính của cơ quan Tòa
án
Từ thực tiễn ban hành quyết định hành chính trong hoạt động quản lý
của cơ quan tòa án, cũng có những cách hiểu, cách tiếp cận khác nhau về khái
niệm “ban hành quyết định hành chính của cơ quan tòa án”. Cụ thể như sau:
Ban hành quyết định hành chính của cơ quan tòa án là sự phản ứng của
tòa án trước một tình huống đòi hỏi phải có sự giải quyết của tòa án theo thẩm
quyền quản lý do luật định.
Trong cơ chế quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phân công, phối
hợp kiểm soát giữa các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện các quyền lập

thành bộ máy nhà nước…Không chỉ thế, tính quyền lực nhà nước còn được
thể hiện ở tính đảm bảo thi hành các quyết định hành chính trong thực tế. Bởi
lẽ về nguyên tắc, mọi quyết định hành chính của cơ quan tòa án đều phải
được thi hành, kể cả những quyết định có sự phản kháng từ phía đối tượng
quản lí, có nghĩa là quyết định sẽ được đảm bảo bằng biện pháp cưỡng chế
của nhà nước khi cần thiết. Ngoài ra quyền lực nhà nước còn được thể hiện
trong việc các chủ thể có thẩm quyền tiến hành những hoạt động cần thiết để
đảm bảo thực hiện ý chí của nhà nước như các biện pháp về kinh tế, giáo dục,
thuyết phục…
Đặc điểm được ban hành bởi chủ thể có thẩm quyền của quyết định
hành chính đã phản ánh một phần yếu tố ý chí của cơ quan tòa án trong nội
dung quyết định, vì khi một chủ thể tiến hành các hoạt động sử dụng quyền
lực nhà nước là chủ thể dó nhân danh nhà nước, thể hiện ý chí của nhà nước
trong các quyết định của mình. Hơn nữa, quản lý hành chính nhà nước là quá
trình tác động của chủ thể quản lý lên đối tượng chịu sự quản lý nhằm đạt
được những mục đích mà nhà nước định trước.Phần lớn các tác động này
được chưa đựng trong các quyết định hành chính. Để các tác động quản lý
được các đối tượng chịu sự quản lý tiếp nhận,thực hiện dễ dàng, đạt hiệu quả
cao, mỗi tác động phải là kết quả của sự vận dụng các quy luật khách quan về
sự vận động của đời sống xã hội, dựa trên những điều kiện quản lý cụ thể. Lẽ
dĩ nhiên, sự vận dụng, đánh giá các quy luật khách quan, các điều kiện quản


18

lý cụ thể đó không thể tránh khỏi quan điểm, cách nhìn nhận chủ quan của
Nhà nước. Vì vậy, nội dung quyết định hành chính thể hiện rõ mong muốn
của Nhà nước tác động vào đối tượng nào, trong lĩnh vực quản lý nào, tác
động theo chiều hướng nào, tác động theo chiều hướng, cách thức nào. Đồng
thời, ý chí của nhà nước trong quyết định hành chính còn được thể hiện ở chỗ:

trình tự thủ tục, dưới hình thức được pháp luật quy định. Trình tự, thủ tục,
hình thức ban hành quyết định hành chính của cơ quan tòa án được quy định
cụ thể trong các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan của cơ quan có tòa
án cóthẩm quyền, có tính chất bắt buộc phải thực hiện nhằm bảo đảm rằng:
Nội dung của các quyết định hành chính của cơ quan tòa án được xây
dựng và ban hành theo đúng trình tự, thủ tục đáp ứng yêu cầu của việc thực
hiện chức năng, nhiệm vụ của quản lý của cơ quan tòa án, tôn trọng và bảo vệ
các quyền, lợi ích hợp của cá nhân, tổ chức trong quản lý của cơ quan tòa án.
Nội dung của các quyết định hành chính của cơ quan tòa án được thể hiện
theo đúng hình thức mà pháp luật quy định, đáp ứng yêu cầu về tính thống
nhất, minh bạch, rõ ràng, thuận lợi cho việc thực hiện đặt ra đối các quyết
định quản lý hình thành trong hoạt động quản lý hành chính của cơ quan tòa
án.Trên thực tế, hình thức thông dụng nhất của các quyết định hành chính của
cơ quan tòa án là văn bản với tên gọi và hình thức thể hiện được pháp luật quy
định. Vấn đề đặt ra là ngoài hình thức văn bản, liệu quyết định hành chính của
cơ quan tòa án còn được thể hiện dưới hình thức nào khác hay không? Thực
tiễn pháp luật của nhiều nước trên thế giới đã thừa nhận ngoài văn bản, quyết
định hành chính của cơ quan tòa án còn được thể hiện dưới hình thức khác
như lệnh truyền miệng (kể cả việc truyền qua điện thoại, cử chỉ của người có
thẩm quyền quản lý tòa án (cảnh sát chẳng hạn).3Vì vậy, tồn tại các quyết
định hành chính của cơ quan tòa án dưới các hình thức khác với hình thức văn
bản.

3 Xem Jean-Michel De Forges (Nguyễn Diệu Cơ dịch), Luật hành chính, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội,
1995, trang 43.


20

Hoạt động ban hành quyết định hành chính của cơ quan tòa án có tác

Theo hướng dẫn tại khoản 7, 8 Điều 4 Luật Ban hành văn bản quy
phạm pháp luật được Quốc hội khóa 13 thông qua vào ngày 22/6/2015 quy
định về Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật như sau:
“7. Nghị quyết của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao.
8. Thông tư của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao; thông tư của Viện
trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao; thông tư của Bộ trưởng, Thủ trưởng
cơ quan ngang bộ; thông tư liên tịch giữa Chánh án Tòa án nhân dân tối cao
với Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao; thông tư liên tịch giữa Bộ
trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ với Chánh án Tòa án nhân dân tối cao,
Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao;”
Và theo quy định tại Điều 21“ Nghị quyết của Hội đồng Thẩm phán
Tòa án nhân dân tối cao: Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao ban
hành, nghị quyết để hướng dẫn việc áp dụng thống nhất pháp luật trong xét xử
thông qua tổng kết việc áp dụng pháp luật, giám đốc việc xét xử” .
Điều 22. “Thông tư của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao
Chánh án Tòa án nhân dân tối cao ban hành thông tư để thực hiện việc
quản lý các Tòa án nhân dân và Tòa án quân sự về tổ chức và những vấn đề
khác được Luật tổ chức Tòa án nhân dân và luật khác có liên quan giao.”
Như vậy, xét theo thẩm quyền ban hành thì hoạt động ban hành quyết
định của cơ quan tòa án bao gồm: hoạt động ban hành quyết định của Chánh
án Tòa án tối cao; hoạt động ban hành quyết định của Hội đồng Thẩm phán
Tòa án tối cao, hoạt động ban hành quyết định của Chánh án Tòa án cấp cao,
hoạt động ban hành quyết định của Ủy ban Thẩm phán Tòa án cấp cao, hoạt
động ban hành quyết định do Chánh án Tòa án tỉnh và thành phố trực thuộc
Trung ương, hoạt động ban hành quyết định của Chánh án Tòa án huyện,
thành phố thuộc tỉnh. Trong đó,
+ Hoạt động ban hành quyết định hành chính của Chánh án Tòa án tối
cao (căn cứ vào Luật Tổ chức Tòa án năm 2015, Hiến pháp, Luật, Pháp lệnh,



sơ cấp, trung cấp,bổ nhiệm Thư ký Chánh án, bổ nhiệm lãnh đạo cấp vụ, bổ


23

nhiệm lãnh đạo cấp phòng, bổ nhiệm giảng viên trường Cán bộ Tòa án, bổ
nhiệm chức danh Thẩm tra viên chính.
Cùng với yêu cầu phải làm tốt công tác giải quyết, xét xử các loại vụ
án, các Tòa án nói chung và Tòa án tối cao nói riêng còn phải khẩn trương
hoàn thiện nhiều văn bản hướng dẫn thi hành và chuẩn bị các điều kiện về
nhân sự, cơ sở vật chất để tổ chức thực hiện các Luật về tổ chức Tòa án. Theo
quy định của Hiến pháp và Luật Tổ chức Tòa án nhân dân, cơ quan Tòa án
được xác định là cơ quan xét xử của nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt
Nam, thực hiện quyền tư pháp. Hệ thống Tòa án được xây dựng dựa trên thẩm
quyền xét xử, với mô hình 4 cấp. Để điều hành hoạt động của các cấp Toà án,
Chánh án Toà án ban hành thông tư hoặc các quyết định áp dụng cho toàn
ngành Toà án. Nhiều nguyên tắc hoạt động của Tòa án cũng được sửa đổi, bổ
sung như nguyên tắc tranh tụng, nguyên tắc suy đoán vô tội và thẩm quyền
của Tòa án trong việc phát triển án lệ…Đây là những cơ sở pháp lý quan
trọng để Tòa án tổ chức và hoạt động nhằm thực hiện tốt nhiệm vụ bảo vệ
công lý, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, bảo vệ chế độ xã hội chủ
nghĩa, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá
nhân.
-Ban hành quyết định hành chính tác động ra bên ngoài Toà án: thực
hiện chức năng quản lý trong quá trình xét xử của cơ quan Tòa án : xử phạt,
hoặc ban hành quyết định để thực hiện biện pháp xử lý hành chính. Đối
tượng bị tác động là các cá nhân nằm ngoài Toà án.
Việc xác định các hình thức ban hành quyết định hành chính của cơ
quan tòa án nhằm mục đích đi sâu nghiên cứu và đồng thời để tổ chức ban
hành thực hiện quyết định có hiệu quả. Quyết định hành chính của cơ quan

của cơ quan cấp trên hoặc của chính cơ quan ban hành quyết định cá biệt đó.
Trong một số trường hợp nó cũng được ban hành trên cơ sở văn bản cá biệt
của cấp trên. Các quyết định cá biệt thường được dùng để quy định các quan
hệ pháp luật cụ thể trong một quan hệ pháp luật hành chính nhất định.Những
quyết định thuộc loại này được áp dụng phổ biến trong hoạt động thực tế của
các cơ quan quản lý nhà nước.ví du: Quyết định bổ nhiệm, tăng lương, xử lý
kỷ luật, điều động, bãi miễn…


25

Quyết định hành chính cá biệt có tính đơn phương và tính bắt buộc thi
hành ngay. Hai tính chất này là những đặc tính cơ bản của Quyết định hành
chính cá biệt.Nhờ đó mà các quyết định hành chính được ban hành và có hiệu
lực khác với các bản án của Tòa án, kháng cáo của Viện kiểm sát. Tính đơn
phương và bắt buộc thi hành ngay nhằm đảm bảo cho nền hành chính thực
hiện quyền và nghĩa vụ trước xã hội, duy trì trật tự quản lý hành chính nhà
nước. Tính đơn phương của quyết định hành chính thể hiện ở chỗ cơ quan có
thẩm quyền tự mình ra quyết định, mặc dù trước đó cơ quan tham khảo ý kiến
của các cơ quan hữu quan, nghĩa là cơ quan hành chính có quyền quyết định.
Tính bắt buộc thi hành ngay và được khiếu nại sau, ràng buộc cả công dân lẫn
cơ quan nhà nước.
Đối với công dân, tổ chức khi nhận được quyết định hành chính cá biệt,
người có liên quan phải thi hành ngay nghĩa vụ mà quyết định đó đòi hỏi dù
cho rằng quyết định hành chính là bất hợp pháp, bất hợp lý thì vẫn phải thi
hành, sau đó thực hiện khiếu nại theo luật định. Trong quá trình khiếu nại,
khiếu kiện vẫn phải thực hiện quyết định hành chính, trừ một số trường hợp
theo luật định. Tính đơn phương và tính bắt buộc thi hành ngay đảm bảo hữu
hiệu của kỹ thuật lập quy hành chính, giúp nền hành chính thực hiện quyền và
nghĩa vụ trước xã hội, nếu không thì khó có thể duy trì được trật tự nhà nước.