MỤC LỤC
Lý do chọn đề tài................................................................................................1
I. Cơ sở lý luận...................................................................................................3
1. Các khái niệm và thuật ngữ liên quan............................................................3
2. Khái quát chung về vai trò của nhân viên Công tác xã hội trong việc hỗ trợ
nạn nhân bạo lực gia đình..................................................................................4
2.1. Mô hình nhà tạm lánh..................................................................................4
2.2. Khái quát vai trò của nhân viên Công tác xã hội trong phòng chống bạo
lực gia đình, hỗ trợ nạn nhân bạo lực gia dình...................................................5
2.3. Vai trò người tạo khả năng..........................................................................5
2.5. Vai trò người giáo dục.................................................................................7
2.6. Vai trò người biện hộ...................................................................................7
2.7. Vai trò là người tạo môi trường thuận lợi....................................................7
2.8. Vai trò người đánh giá và giám sát..............................................................8
II. Vai trò của nhân viên Công tác xã hội trong hỗ trợ nạn nhân bạo lực gia
đình tại Ngôi nhà bình yên.................................................................................9
1. Tổng quan về mô hình nhà tạm lánh – Ngôi nhà bình yên............................9
2. Vai trò của nhân viên Công tác xã hội trong hỗ trợ nạn nhân bạo lực gia
đình tại Ngôi nhà bình yên...............................................................................12
2.1. Vai trò hỗ trợ nạn nhân bạo lực gia đình tại Ngôi nhà bình yên của
NVCTXH trong giai đoạn đầu tiên (Quá trình sàn lọc)...................................13
2.2. Vai trò hỗ trợ nạn nhân bạo lực gia đình tại Ngôi nhà bình yên của
NVCTXH trong giai đoạn thứ 2 (Đón tiếp và 7 ngày đầu tiên tại Ngôi nhà
bình yên)...........................................................................................................14
2.3. Vai trò hỗ trợ nạn nhân bạo lực gia đình tại Ngôi nhà bình yên của
NVCTXH trong giai đoạn thứ ba (Giai đoạn phục hồi)...................................16
2.4. Vai trò hỗ trợ nạn nhân bạo lực gia đình tại Ngôi nhà bình yên của
NVCTXH trong giai đoạn thứ tư (Giai đoạn hồi gia)......................................19
3. Ca thực tế mô phỏng vai trò của của nhân viên Công tác xã hội trong hỗ trợ
nạn nhân bạo lực gia đình tại Ngôi nhà bình yên.............................................20


thủ phạm và thành viên khác trong gia đình, cũng như tổn hại về kinh tế và an
ninh xã hội. Các hậu quả có thể diễn ra ngắn hạn hoặc dài hạn, và ảnh hưởng lên
thể chất, tâm lý, xã hội. Sức khỏe và năng lực sống của nạn nhân có thể chịu tác
động trước mắt hoặc lâu dài, nghiêm trọng, bao gồm cả tổn hại tới các trẻ em
phải chứng kiến bạo lực hoặc bị bạo lực cùng mẹ. Bạo lực gia đình làm xói mòn
các giá trị truyền thống tốt đẹp, tác động xấu đến môi trường giáo dục thế hệ trẻ,
ảnh hưởng đến sự an toàn lành mạnh của cộng đồng và trật tự xã hội. Những con
số trên đây đã khẳng định với chúng ta rằng Bạo lực gia đình không còn là
chuyện của cá nhân hay gia đình, mà nó đã trở thành vấn đề nhức nhối của toàn
xã hội, cần sự quan tâm và chung tay góp sức của toàn xã hội.
Trước thực trạng bạo lực gia đình diễn ra trên thế giới nói chung và Việt
Nam nói riêng, vai trò của nghề Công tác xã hội trở nên cần thiết hơn bao giờ
hết trong việc hỗ trợ/can thiệp với các thành viên trong gia đình xảy ra bạo lực,
đặc biệt với nhóm đối tượng bị bạo lực, trong đó có nhóm đối tượng dễ bị tổn
thương là phụ nữ và trẻ em. Vai trò của những người làm Công tác xã hội được
quan tâm và chú trọng hơn bao giờ hết trước thực trạng bạo lực gia đình và hậu
quả của bạo lực gia đình gây nên. Những năm vừa qua, cùng sự hỗ trợ của các tổ
chức quốc tế, sự nỗ lực của chính phủ, Việt Nam đã thành lập và vận hành một
số loại hình cơ sở tham vấn, cơ sở hỗ trợ nạn nhân bị bạo lực giới, một trong
3


những mô hình hiệu quả đang thu hút được sự quan tâm, ủng hộ từ xã hội trong
phòng chống bạo lực gia đình, hỗ trợ những nạn nhân hứng chịu những bạo lực
đó là mô hình nhà tạm lánh - “ Ngôi nhà bình yên” của Trung tâm phụ nữ và
phát triển thuộc Hội Liên Hiệp Phụ Nữ Việt Nam, trong đó có sự đóng góp quan
trọng của nghề Công tác xã hội và vai trò những người làm công tác xã hội như
cung cấp dịch vụ xã hội, tư vấn pháp luật, trị liệu tâm lý, tuyên truyền, nâng cao
nhận thức, trách nhiệm cho mỗi người dân,..
Trong khuôn khổ tiểu luận chuyên đề Công tác xã hội trong phòng chống

Ở Việt Nam, một số hành vi bạo lực gia đình thường thấy là hành vi bạo
lực của người chồng đối vói người vợ, của bố dượng/ dì ghẻ với con riêng của
vợ/ chồng, của cha mẹ đối với con cái, của mẹ chồng đối với nàng dâu hoặc của
con cái đối với cha mẹ… Những người sống chung với nhau như vợ chồng,
những cặp đã li hôn, li thân có hành vi bạo lực cũng là đối tượng nằm trong
khung xử lí của Luật này.
- Khái niệm Bất bình đẳng giới: Bất bình đẳng giới là sự phân biệt đối xử
với nam/nữ về vị thế, điều kiện và cơ hội bất lợi cho nam, nữ trong việc thực
hiện quyền con người; đóng góp và hưởng lợi từ sự phát triển của gia đình, của
đất nước
- Khái niệm Bình đẳng giới: là việc nam – nữ có vị trí, vai trò ngang
nhau, được tạo điều kiện và cơ hội để phát huy năng lực của mình cho sự phát
triển của cộng đồng, của gia đình và thụ hưởng như nhau về thành quả của sự
phát triển đó ( Điều 5 – Luật Bình đẳng giới 2006).
- Khái niệm Nhà tạm lánh: Nhà tạm lánh là địa chỉ bí mật, nơi tạm lánh
của phụ nữ, trẻ em trong trường hợp khẩn cấp, giúp họ hồi phục tâm lý, thay đổi
cuộc sống, chấm dứt tình trạng bạo lực và hồi gia bền vững.
5


- Khái niệm Công tác xã hội: Công tác xã hội là một nghề, một hoạt động
chuyên nghiệp nhằm trợ giúp các cá nhân và cộng đồng nâng cao năng lực đáp
ứng nhu cầu và tăng cường chức năng xã hội, đồng thời thúc môi trường xã hội
về chính sách, nguồn lực và dịch vụ nhằm giúp cá nhân, gia đình và cộng đồng
giải quyết và phòng ngừa các vấn đề xã hội góp phần đảm bảo an sinh xã hội.
- Khái niệm Nhân viên xã hội ( Nhân viên Công tác xã hội ): Nhân viên
xã hội là người được đào tạo và trang bị các kiến thức và kỹ năng trong Công tác
xã hội, họ có nhiệm vụ: trợ giúp các đối tượng nâng cáo khả năng giải quyết và
đối phó với các vấn đề trong cuộc sống; tạo cơ hội để các đối tượng tiếp cận
được nguồn lực cần thiết; thức đẩy sự tương tác giữa các cá nhân, giữa các cá

giới (cho phụ nữ, trẻ em bị mua bán, bị bạo lực gia đình và xâm hại tình dục) do
Trung tâm Phụ nữ và Phát triển quản lý.
 Nhà tạm lánh dành cho phụ nữ, trẻ em bị bạo lực gia đình và mua bán
người Quảng Ninh ( do Hội LHPN tỉnh Quảng Ninh)
 Nhà Nhân ái Lào Cai cho phụ nữ bị mua bán ( do Chi Cục phòng chống
tệ nạn xã hội tỉnh Lào Cai quản lý)
 Nhà mở An Giang cho phụ nữ bị mua bán (do Chi Cục phòng chống tệ
nạn xã hội tỉnh An Giang quản lý)
 Nhà tạm lánh của tổ chức Hagar International và Nhà tạm lánh của tổ
chức Rồng xanh là hai nhà tạm lánh của tổ chức quốc tế tại Việt Nam, tự vận
hành và quản lý.
2.2. Khái quát vai trò của nhân viên Công tác xã hội trong phòng chống bạo
lực gia đình, hỗ trợ nạn nhân bạo lực gia dình.
Với đặc thù là một nghề trợ giúp xã hội, Công tác xã hội hướng trọng tâm
nghề đến giúp đỡ cá nhân, nhóm, cộng đồng phục hồi, phát triển các chức năng
và đạt được những giá trị phù hợp trong xã hội. Các chức năng của Công tác xã
hội trong tiến trình làm việc với các thân chủ, Mỗi đối tượng khác nhau lại có
những vấn đề khác nhau. Vì vậy vai trò của nhân viên Công tác xã hội trong tiến
trình trợ giúp mỗi đối tượng cụ thể có sự khác nhau. Công tác xã hội trong
phòng chống bạo lực gia đình, nhân viên Công tác xã hội cần thực hiện tốt các
vai trò sau:
2.3. Vai trò người tạo khả năng
Phương châm của trợ giúp thân chủ của Công tác xã hội là “Cho cần câu
chứ không cho xâu cá”, phương châm này thể hiện trọng tâm của nghề là hướng
tới việc trợ giúp thân chủ tự khai thác tiềm năng của bản thân để tự lực vươn lên,
giải quyết các vấn đề cụ thể của bản thân. Nhân viên Công tác xã hội không làm
hộ, làm thay thân chủ. Đối với thân chủ là nạn nhân bạo lực gia đình cũng vậy,
nhân viên xã hội cần giúp họ nhận thấy các khả năng của mình: chuyên môn,

7

tâm giới thiệu việc làm, các cơ quan đoàn thể để nạn nhân có nhu cầu vào làm
việc… Ngoài ra NVCTXH cũng có thể giới thiệu cá cặp vợ chồng đến các lớp
đòa tạo kỹ năng làm vợ, làm chồng,… để trang bị cho mình những kiến thức phù
hợp nhằm ngăn ngừa, hạn chế tiến tới giải quyết vấn đề bạo lực gia đình.

8


2.5. Vai trò người giáo dục
Trong công tác phòng chống bạo lực gia đình, phòng ngừa là công tác
được đặt lên hang đầu. Trên thực tế nhiều vụ bạo hành gia đình xuất phát từ
nguyên nhân thiếu kiến thức và có nhận thức sai lệch, bởi vậy vai trò của
NVTCXH cần khắc phục những hạn chế ấy, việc khắc phục những hạn chế ấy có
thể thông qua các hoạt động như tạp huấn , trang bị cho nạn nhân những nhận
thức đúng đắn về phòng chống bạo lực gia đình, cũng như việc trang bị những
kỹ năng hạn chế bạo lực gia đình, đồng tời NVCTXH cũng cần thực hiện vai trò
này với cả người có nguy cơ, hành vi gây bạo lực trong gia đình. Từ việc thay
đổi nhận thức với người gây bạo lực và người bị bạo lực sẽ giúp giảm hoặc triệt
để vấn đề bạo lực trong gia đình.
2.6. Vai trò người biện hộ
NVCTXH khi làm việc trong lĩnh vực phòng, chống bạo lực gia đình,
nhân viên CTXH cần đánh giá, phân tích những nhu cầu, mong muốn cũng như
những nguồn lực của thân chủ. Người làm CTXH cần bảo vệ những nhu cầu
chính đáng của thân chủ. Trong không ít trường hợp nguyên nhân dẫn đến bạo
lực gia đìn là lỗi của nạn nhân gây ra nhưng vớ vai trò biện hộ của mình
NVCTXH cần đấu tranh đến cùng, cần đứng về phía nạn nhận bị bạo lực, giải
thích cho gia đình, đặc biệt là người gây nên bạo lực hiểu và thông cảm được
cho nạn nhân, để từ đó tránh accs hành vi bạo lực lặp lại.
Với vai trò là người biện hộ, NVCTXH cần bảo vệ quyền lợi chính đáng
của thân chủ khi có các phân xử của tòa án.

những vấn đề của những nạn nhân này rất đa dạng: Có thể là về sinh lý, tâm lý
lao động – thu nhập hay các vấn đề về quan hệ xã hội… NVCTXH cần đánh giá
nghiêm túc, chính xác các vấn đề của họ để đưa ra những giải pháp phù hợp hiệu
quả. Việc trợ giúp thân chủ không chỉ dừng lại ở việc chấm dứt bạo lực gia đình
mà còn hướng tới trợ giúp các nạn nhân có cơ hội phát triển, đạt được những giá
trị phù hợp với mong muốn của nguồn lực của bản thân. Chính vì thế, NVCTXH
cần đánh giá đầy đủ nhu cầu, nguồn lực,… của nạn nhân. Sự đánh giá chính xác,
nghiêm túc là yếu tố quyết định để quá trình trợ giúp đạt hiệu quả cao và bền
vững.
Trong tiến trình trợ giúp những nạn nhân, NVCTXH thực hiện việc đánh
giá, giám sát các hoạt động của họ, kết quả của tiến trình. Sự đánh giá và giám
sát của NVCTXH một cách thường xuyên, liên tục sẽ góp phần vào việc phát
triển sớm, nâng cao hiệu quả can thiệp… trong Công tác xã hội với những nạn
nhận của bạo lực gia đình.
NVCTXH cũng là người trực tiếp đánh giá thực trạng về bạo lực gia đình
ở cộng đồng để trực tiếp đưa ra hoặc tham vấn để đưa ra các chương trình hoành
động khoa học, phù hợp với thực tiến, nâng cao hiệu quả trong công tác phòng
chống bạo lực gia đình. Đồng thời NVCTXH cũng đẩm nhận vai trò giám sát

10


việc thực hiện các chương trình, dự án trong lĩnh vực phòng, chống bạo lực gia
đình. Đồng thời NVCTXH cũng đảm nhận vai trò giám sát viêc thực hiện các
chương trình, dự án trong lĩnh vực phòng chống bạo lực gia đình tại cộng đồng.
Trong các hoạt động CTXH trong lĩnh vực phòng, chống bạo lực gia
đình, hỗ trợ nạn nhân bạo lực gia đình tùy vào thực tế cũng như những vấn đề,
mức độ bất bình đẳng và bạo lực gia đình cụ thể mà vai trò của NVCTXH thực
hiện có sự khác biệt. Nhân viên CTXH thông qua việc thực hiện các vai trò cụ
thể của mình để hướng dẫn đến mục tiêu phòng ngừa, chữa trị, phục hồi và phát

- Mục tiêu: Mục tiêu của Ngôi nhà Bình yên hỗ trợ phụ nữ, trẻ em bị bạo
lực gia đình là cung cấp dịch vụ hỗ trợ toàn diện, an toàn và tôn trọng đối với
phụ nữ và trẻ em là nạn nhân của bạo lực gia đình trong thời gian tạm trú tại
NBY. Đồng thời hỗ trợ gói hồi gia giúp phụ nữ bị bạo lực gia đình trở về với gia
đình của họ và người thân được bền vững với sự giúp đỡ của chính quyền, các
ban ngành đoàn thể tại địa phương.
- Chức năng, nhiệm vụ: Cùng với các mô hình can thiệp đã có tại Việt
Nam, các mô hình phòng chống BLGĐ, can thiệp khẩn cấp như: hòa giải, đường
giây nóng, địa chỉ tin cậy, chính quyền địa phương…Nhà tạm lánh dành cho nạn
nhân BLGĐ có hoạt động hỗ trợ, cung cấp cho nạn nhân và con cái khả năng
tìm nơi ở khẩn cấp ngoài gia đình của họ. Phụ nữ và trẻ em bị bạo hành bất kể
thời gian nào cũng có thể đến với NBY. Ở đó, họ sẽ nhận sự hỗ trợ miễn phí và
toàn diện bao gồm: nơi ăn, ở an toàn trong 3 tháng cho NBY dành cho phụ nữ và
trẻ em bị BLGĐ, được chăm sóc và hỗ trợ về y tế, được tham vấn và trị liệu tâm
lý, tư vấn và hỗ trợ thủ tục pháp lý. Ngoài ra, NBY cũng tổ chức các hoạt động
hỗ trợ kỹ năng sống, kỹ năng ứng phó với bạo lực giới; tư vấn nghề, hỗ trợ học
nghề phù hợp với nhu cầu; giới thiệu việc làm; trẻ em được hỗ trợ tâm lý, giáo
dục, vui chơi đúng độ tuổi; hỗ trợ hồi gia trong vòng 24 tháng; nâng cao nhận
thức về bình đẳng giới, quyền phụ nữ, quyền trẻ em, luật pháp, nghệ thuật làm
cha mẹ…; tham vấn kỹ năng sống, phát triển cá nhân; tham gia các hoạt động trị
liệu nhóm, vui chơi, giải trí…; hỗ trợ quá trình tái hòa nhập cộng đồng khi ở
trong NBY, tạo điều kiện cho các thành viên trong nhà gần nhau hơn, tâm sự với
nhau nhằm đẩy mạnh quá trình phục hồi và chữa lành các vết thương tâm lý.
* Tại Ngôi nhà Bình yên hỗ trợ phụ nữ và trẻ em bị bạo lực gia đình
gồm có:
01 Quản lý nhà: quản lý điều hành và chịu trách nhiệm chung về toàn bộ
hoạt động trong nhà; 05 Nhân viên xã hội trực tiếp quản lý ca, phối hợp với
quản gia, bảo vệ, và các nhân viên tham vấn nhằm cung cấp dịch vụ toàn diện
cho Người tạm trú; 01 Quản gia trực tiếp làm việc với người tạm trú, trong các
sinh hoạt hằng ngày: các bữa ăn và chế độ dinh dưỡng, giấc ngủ, chăm sóc trẻ

bình yên
Quy trình làm việc với phụ nữ bị BLGĐ được thực thực hiện qua 4 giai
đoạn từ sàng lọc tới hồi gia.
-

Giai đoạn đầu tiên: Quá trình sàng lọc

- Giai đoạn thứ hai: Quá trình đón tiếp và giai đoạn 7 ngày đầu tiên tại
Ngôi nhà Bình yên.
-

Giai đoạn 3: Giai đoạn hồi phục

13


-

Giai đoạn 4. Giai đoạn hồi gia

2. Vai trò của nhân viên Công tác xã hội trong hỗ trợ nạn nhân bạo lực gia
đình tại Ngôi nhà bình yên
Để hiểu rõ vai trò của NVCTXH trong việc hỗ trợ nạn nhân bạo lực gia
đình tại Ngôi nhà bình yên, em xin trình bày vai trò của NVCTXH qua quy trình
hỗ trợ thân chủ tại mô hình nhà tạm lánh này.
Quy trình làm việc với phụ nữ bị BLGĐ được thực thực hiện qua 4 giai
đoạn từ sàng lọc tới hồi gia. Đầu tiên là quá trình sàng sàng lọc, thông qua tiêu
chí tiếp nhận của NNBY, nhân viên tham vấn tiến hành sàng lọc đối tượng, đây
chính là sự tiếp xúc đầu tiên giữa nhân viên và thân chủ. Tiếp đến là quá trình
đón tiếp và giai đoạn 7 ngày đầu tiên tại NBY, ở giai đoạn này nhân viên xã hội

- Quá trình sáng lọc được diễn ra tại phòng tham vấn. Thông thường phụ
nữ tìm và biết đến NNBY thông qua sách báo, internet, hoặc người quen sẽ được
giới thiệu tới phòng tham vấn – Trung tâm Phụ nữ và Phát triển, tầng 4 nhà A,
20 Thụy Khuê, Tây Hồ, Hà Nội. Ngôi nhà bình yên là một mô hình khá chuyên
nghiệp, vai trò thực hiện ở giai đoạn này chủ yếu là nhân viên tham vấn chuyên
nghiệp phụ trách. Tuy nhiên trong giai đoạn này, NVCTXH có thể đóng vai trò
của nhà tham vấn thực hiện quá trình sàn lọc. Lúc này, NVCXTXH sẽ đóng vai
trò của một nhà tham vấn, tư vấn cụ thể như sau:
+ Tham vấn thu thập thông tin, Xác định vấn đề của thân chủ. Xác định
nhu cầu của nạn nhân để hoàn thành các thông tin trong phiếu đánh giá.
+ Đánh giá nhu cầu lần 1: Đó là việc tìm hiểu những mong muốn của thân
chủ khi đến với Ngôi nhà Bình yên.
+ Xác minh nhân thân (từ gia đình, đối tác giao chuyển, chính quyền địa
phương). Sau khi thu thập được các thông tin về thân chủ, nhân viên tham vấn
sẽ tiến hành trao đổi xác minh thân chủ bằng việc yêu cầu thân chủ cho xem một
số giấy tờ tùy thân như chứng minh thư nhân dân bản gốc, hộ khẩu, bằng lái
xe…hoặc có thể xác minh từ gia đình, đối tác giao chuyển, hoặc goi điện, gửi
công văn về chính quyền địa phương để xác minh nhân thân.
- Ngoài ra NVCTXH còn thực hiện vai trò kết nối trong giai đoạn này,
NVCTXH giới thiệu cho thân chủ về các chương trình hoạt động của mô hình
Ngôi nhà bình yên, đòng thời thực hiện việc kết nối thân chủ tới mô hình nhà
tạm lánh này nếu thâ chủ có nhu cầu, phù hợp hoặc NVCTXH sẽ kết nối thân
chủ tới những dịch vụ, cơ quan/ tổ chức có sự hỗ trợ phù hợp.
+ Làm thủ tục tiếp nhận: Thủ tục tiếp nhận bao gồm đơn xin tạm trú của
phụ nữ bị bạo lực gia đình, và các giấy tờ tùy thân như ảnh thẻ, CMT nhân
dân…
+ Hoàn thiện hồ sơ tiếp nhận ban đầu: Sau khi đã thu thập được một số
thông tin cơ bản về thân chủ, xác minh nhân thân, cùng với làm thủ tục tiếp
nhận, nhân viên thám vấn sẽ là người hoàn thiện hồ sơ tiếp nhận đánh giá ban
15

thân chủ và giới thiệu nhân viên, người tạm trú khác trong Ngôi nhà bình yên;
chia sẻ về các Giá trị, nguyên tắc đạo đức, tính bảo mật… của nhà tạm lánh.
- Trong giai đoạn 7 ngày, do chưa có đủ thông tin để xây dựng kế hoạch
hỗ trợ, chưa rõ về các hoạt động, dịch vụ cần cung cấpđáp ứng nhu cầu thực sự
của thân chủ. Đây chính là lý do đưa ra quyết định “giai đoạn lưu trú thử”.
16


Trong thời gian lưu trú thử, thân chủ sẽ được cung cấp một số dịch vụ khi cần
như: nhu yếu phẩm, kiểm tra sức khỏe và các hoạt động tâm lý xã hội. Ngoài ra
còn được tham gia các buổi tham vấn với trọng tâm chú trọng đến tình trạng
hiện tại và tương lai gần cho họ. Và nếu họ quyết định ở lại thì sẽ có cuộc họp
với Quản lý ca/Quản lý NBY ký giấy cam kết và bước vào giai đoạn hồi phục,
trở thành NTT tại NNBY nhận được sự hỗ trợ của NBY. Vai trò của NVCTXH
trong nhà tạm lánh lúc này chính là:
+ Thực hiện vai trò của nhà tham vấn, tiếp tục thu thập thông tin cho hoạt
động phân tích ca, đánh giá các nhu cầu cụ thể và xây dựng kế hoạch hỗ trợ phù
hợp với thân chủ mới. NVXH chịu trách nhiệm quản lý ca chủ động tiếp xúc với
NTT càng sớm càng tốt trong vòng 24h đầu tiên để thiết lập mối quan hệ với
NTT và thực hiện hướng dẫn NTT hoàn thành Phiếu cam kết đống ý lưu trú thử
tại NBY và Thủ tục đăng ký tạm trú tại công an khu vực phường sở tại. Khi thực
hiện vai trò trong giai đoạn NVCTXH cần ghi nhớ: Cuộc gặp mặt đầu tiên với
NVCTXH có ảnh hưởng to lớn đến thời gian họ ở lại Ngôi NBY. Do đó, điều vô
cùng quan trọng là thiết lập mối quan hệ tốt với họ và có khả năng phân tích
nhanh chóng nhu cầu của NTT và con cái họ. NVXH xử lý vấn đề tình cảm và
cảm xúc sau sang chấn (do hậu quả của bạo lực giới) bằng việc chủ động,
khuyến khích, tạo sự tin tưởng, tích cực lắng nghe và thừa nhận trong quá trình
tham vấn. Xác định các vấn đề cơ bản bằng việc lắng nghe khi NTT muốn nói;
NVXH cần chờ đợi, hỗ trợ tâm lý xã hội nếu họ chưa sẵn sàng trao đổi. Việc này
có thể kéo dài đến 7 ngày. Một số nạn nhân tự bảo vệ bản thân bằng cách nói dối

chọn các giả thuyết rõ ràng nhất nhằm đưa ra quyết định cần hành động gì tiếp
theo. NVCTXH trong nhà tạm lánh cần nắm rõ các giai đoạn này, chủ động
trong việc xây dựng kế hoạch, NVCTXH cần phải lập luận sắc bén và suy nghĩ
nghiêm túc về các vấn đề xung quanh thân chủ, không ngừng thu thập thông tin
và tìm câu trả lời cho giả thuyết suy đoán của mình. Cần thực hiện nguyên tắc
trao trao quyền cho thân chủ trong việc lên kế hoạch và thực hiện kế hoạch hỗ
trợ thân chủ.
Trong giai đoạn lưu trú thử, NVCTXH đóng vai trò là người quản lý ca
cần phải chú ý giữ sự cân bằng cần thiết giữa việc cung cấp thông tin về các dịch
vụ hỗ trợ và quyền tự do được lựa chọn rời Ngôi nhà bình yên trong 7 ngày lưu
trú thử của người tạm trú mới (trên cơ sở họ có đủ thông tin và biết được các
dịch vụ ở NBY). NHVCTXH khác cần chú ý tránh không tạo cho NTT các kỳ
vọng sai.
2.3. Vai trò hỗ trợ nạn nhân bạo lực gia đình tại Ngôi nhà bình yên của
NVCTXH trong giai đoạn thứ ba (Giai đoạn phục hồi)
Trong giai đoạn này vai trò biện hộ và kết nói nguồn lực, tạo môi trường
thuận lợi là các vai trò quan trọng mà NVCTXH của Ngôi nhà bình yên cần thực
hiện.

18


- NVCTXH làm việc với địa phương của thân chủ nhằm thể hiện vai trò
người kết nối nguồn lực hỗ trợ từ địa phương, cộng đồng xung quanh thân chủ,..
, biện hộ cho quyền lợi xác đáng của thân chủ:
• Làm việc với địa phương nơi thân chủ đã bị phát sinh sự kiện bạo lực,
nơi thân chủ yêu cầu hoặc nơi sẽ trở về hồi gia là một yêu cầu quan trọng của
việc hỗ trợ nạn nhận bạo lực gia đình giải quyết vấn đề bạo lực và hồi gia bền
vững.
• Gửi công văn về địa phương: Ngay khi thân chủ đến ở tại Ngôi nhà

rõ hơn và có được các kỹ năng mới, trường hợp tốt nhất là sẽ cảm thấy được trao
quyền và có đủ sức mạnh để tự cải thiện cuộc sống của mình bên ngoài Ngôi
nhà bình yên. Mục đích giai đoạn Phục hồi là giúp cho thân chủ để họ có thể bày
tỏ cảm xúc, giúp họ phản hồi về những trải nghiệm đã qua, tìm các phương pháp
mới, tích cực hơn để đương đầu và nhìn nhận các sự kiện trong cuộc đời họ; tạo
một khoảng không gian an toàn và thoái mái cho thân chủ trong giai đoạn này.
Chính bởi vậy, vai trò của NVCTXH trong nhà bình yên lúc này cần thể hiện là
vai trò của người đồng hành:
+ Cung cấp cho NTT thông tin đầy đủ ( cùng họ vẽ bức tranh toàn cảnh quá
khứ ,hiện tại và tương lai)
+ Tạo ra các tình huống để họ có thể học cách đối mặt với khó khăn,
+ Hỗ trợ khi họ mỏi mệt, giúp thân chủ thấy được các nhu cầu, các hoạt
động cần thiết.
- Trong quá trình thực hiện giai đoạn phục hồi này, NVCTXH cần có mối
lên hệ, kết nối mật thiết với chuyên viên tâm lý của Ngôi nhà bình yên nhằm
nhạn sự hỗ trợ về mặt tâm lý, phương pháp tham vấn, cũng như kế hoạch tham
vấn và liệu trình can thiệp tâm lý. Đồng thời thực hiện những đánh giá tâm lý
định kỳ cho thân chủ, có thể là hoạt đọng kết nối thân chủ với chuyên viên tham
ván của ngôi nhà hoặc trực tiếp NVCXTH thực hiện với thân chủ.
- Ngoài ra NVCTXH trong Ngôi nhà bình yên còn cần thực hiện tốt vai trò
quản lý ca khi làm việc với thân chủ: trực cần đánh giá và đưa ra các phương án
giải quyết các vấn đề phát sinh của tất cả thân chủvtrong ca trực của mình, cần
phản ánh kịp thời những vấn đề phát sinh, vấn đề cần giải quyết tiếp theo trong
Sổ bàn giao ca hàng ngày của NVCTXH đồng thời trao đổi với Quản lý nhà để
xử lý kịp thời những vấn đề khẩn cấp. Việc rà soát ca đảm bảo tiến hành lần lượt
đối với từng ca do NBY đang quản lý. Các NVCTXH sẽ trình bày kết quả hỗ trợ
so với Kế hoạch của tuần trước, nêu khó khăn và những vấn đề cần xin ý kiến
giải quyết với với những vấn đề còn lúng túng. Nếu trường hợp thân chủ không
lại Ngôi nhà bình yên đúng như cam kết: vắng mặt quá quy định thì NVCTXH
làm thủ tục đóng ca bằng Báo cáo đánh giá kết quả hỗ trợ ca có nêu rõ tình

hòa nhập cộng đồng, đánh giá mức độ sẵn sàng hồi gia của thân chủ. Khả năng
hồi gia cần xem xét đến môi trường an toàn và điều kiện kinh tế khi hồi gia của
thân chủ. Việc đánh giá này sẽ giúp cho thân chủ có cái nhìn rõ ràng về tương
lai, giúp thân chủ tự tin, an toàn để xây dựng cuộc sống mới độc lập, bền vững.
Nếu thân chủ chưa đủ điều kiện hồi gia thì NVCTXH cần có Đơn đề nghị gia
hạn có kiến nghị của Quản lý nhà trình Ban giám đốc về việc thân chủ cần được
tiếp tục hỗ trợ, trong đó nêu rõ quá trình hỗ trợ và nêu rõ lý do, thời hạn tiếp tục
hỗ trợ thân chủ.

21


- NVCTXH thực hiện vai trò giám sát, đánh giá việc xây dựng kế hoạch hồi
gia của thân chủ. Sau đó, các NVCTXH sẽ cùng các thân chủ của mình xây
dựng ké hoạch hồi gia bền vững,
- NVCTXH còn thể hiện vai trò quản lý cũng như vai trò đánh giá, giám sát
của mình qua việc trao đổi và làm việc với người theo dõi hồi gia tại địa phương
theo định kỳ để nắm bắt tình hình. NVXTXH cần hướng dẫn thân chủ trong quá
trình hồi gia: khi họ cảm thấy mất an toàn, họ có thể thông báo việc này cho
người theo dõi hồi gia, cho NVCTXH cán bộ Hội phụ nữ, cộng tác viên công tác
xã hội xã phường thị trấn,.. Sau khi phụ nữ, trẻ em rời khỏi Ngôi nhà Bình yên,
NVXH có trách nhiệm liên hệ định kỳ theo quy định và cập nhật vào mục Theo
dõi Hồi gia trong hồ sơ quản lý ca để đảm bảo rằng thân chủ hồi gia an toàn, bền
vững. Báo cáo đánh giá sau hồi gia và kết thúc ca được thực hiện bởi NVCTXH
sau 18 -24 tháng sau khi NTT hồi gia.
3. Ca thực tế mô phỏng vai trò của của nhân viên Công tác xã hội trong hỗ
trợ nạn nhân bạo lực gia đình tại Ngôi nhà bình yên
Mô tả ca: Thân chủ chị P.T.T. Trình độ: 12/12. Quê gốc: Đà Nẵng, di cư ra
Hà Nội. Dân tộc: Kinh. Năm sinh: 1974. Nghề nghiệp: Buôn bán tự do. Thu
nhập: 15 - 20 triệu đồng/tháng. Con thứ 2: trong gia đình 2 chị em. Bố mẹ đều là

đây nhất tháng 5/2017, anh B lại đánh chị với lý do cho rằng chị không quan
tâm anh, trận đòn nặng khiến chị thâm cuồng mặt mày, chảy máu mồm và máu
mũi, gia đình nhà chồng thấy vậy dàn cảnh đưa anh B vào viện truyền nước và
nói với mọi người anh B không kiểm soát được hành vi của mình.Thấy vậy, hai
con và mẹ đẻ thân chủ khuyên chị viết đơn ly hôn chồng sau nhiều năm chịu
trận đòn bạo tàn từ anh B. Chị T tìm đến Ngôi nhà bình yên nhờ sự trợ giúp
trong vấn đề ly hôn.
Vai trò của nhân viên Công tác xã hội khi hỗ trợ chị P.T.T tại Ngôi
nhà bình yên:
Giai đoạn đầu - Giai đoạn sàn lọc:
-

NVCTXH tại Ngô nhà bình yên thực hiện vai trò của nhà tham vấn:

+ Thu thập thông tin, xác nhận thông tin từ phía thân chủ qua giấy tờ tùy
thân.
+ Xác định nhu cầu của chị T khi tìm đến Ngôi nhà bình yên.
+ Cung cấp thông tin về dịch vụ, mô hình hỗ trợ của nhà tạm lánh,...
Những thông tin phù hợp, cần thiết với trường hợp của thân chủ.
+ Hoàn thiện hồ sơ với những đánh giá ban đầu từ những thông tin thu thập
được.
Giai đoạn thứ hai- Giai đoạn Đón tiếp và 7 ngày đầu tiên tại Ngôi nhà
bình yên:
- NVCTXH tiếp tục thực hiện thu thập thông tin phục vụ cho vai trò xây
dựng kế hoạch can thiệp.
23





nó ốm thế mà mày còn đi chơi, nói mày láo thì nó có quyền đánh,…


Pháp lí: Thân chủ đã nhờ luật sư, luật sư đã làm hết thủ tục ly hôn

nhưng thân chủ chưa nộp vì thực lòng chưa muốn ly hôn, còn đang suy nghĩ.
Bạn Thân chủ ở Bộ Công An cũng tư vấn cho thân chủ về tài sản. Chồng thân
chủ ép thân chủ bán thêm 1 nhà nữa chia đôi, chị trả ngân hàng, đóng học cho
con, còn 1 nhà chung anh ta nói do bố mẹ chồng mua nên của riêng anh ta mặc
dù đứng tên chung 2 vợ chồng. Thân chủ nói anh ta định chiếm hết tài sản, đẩy
chị và các con ra đường. Thân chủ không muốn xử lý chồng mà chỉ muốn hòa
giải và chồng cam kết không sử dụng hành vi bạo lực với chị nữa.


Kiến thức: Thiếu kiến thức về bạo lực gia đình, có một phần hiểu biết

về luật HNGĐ do tự tìm hiểu và được tư vấn.
24




Kĩ năng sống: Giao tiếp tương đối tốt, có nhận thức bản thân, vấn đề

bạo lực của bản thân.


Nhu cầu: Hỗ trợ pháp lý: ly hôn, chia tài sản; Hỗ trợ tâm lý; Giải quyết

bạo lực gia đình.