I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Ðảng và Nhà nước ta luôn luôn quan tâm chăm lo, phát triển sự nghiệp Giáo
dục & Đào tạo và nhấn mạnh quan điểm: "Giáo dục và đào tạo cùng với khoa học
công nghệ là quốc sách hàng đầu, là động lực của quá trình phát triển”.
Nghị quyết Trung ương II (khoá VIII) của Ðảng khẳng định: “Tăng cường cơ
sở vật chất cho các trường học là một yếu tố rất quan trọng để nâng cao chất lượng
giáo dục, từng bước áp dụng các phương pháp giáo dục tiên tiến và sử dụng các
phương tiện hiện đại”.
Thiết bị dạy học (TBDH) là một trong những điều kiện cần thiết để giáo viên
thực hiện tốt nội dung giáo dục, giáo dưỡng và phát triển trí tuệ, khơi dậy tố chất
thông minh, sáng tạo, độc lập suy nghĩ và khả năng hợp tác của học sinh. Trong quá
trình dạy học, TBDH vừa là công cụ giúp GV giảm nhẹ sức lao động và truyền tải
thông tin nhằm tích cực hoá quá trình nhận thức HS, vừa là nguồn tri thức phong
phú, khơi dậy tính tò mò, óc sáng tạo, kích thích hứng thú học tập phát triển tư duy
hệ thống và kỹ năng, kỹ xảo thực hành của HS; thu hẹp khoảng cách lý thuyết đa
dạng và thực tiễn phong phú. TBDH được xác định là một thành tố quan trọng của
quá trình dạy học (QTDH), nó đóng vai trò to lớn trong việc đổi mới phương pháp
dạy học (PPDH). Nếu việc quản lý và sử dụng TBDH có hiệu quả sẽ góp phần quan
trọng vào việc nâng cao chất lượng học tập của học sinh nói riêng và chất lượng
dạy học (CLDH) nói chung của nhà trường từ Mầm non đến Đại học.
TBDH ở bậc THCS ngoài việc góp phần đổi mới PPDH nó còn có ý nghĩa to
lớn trong quá trình nhận thức, rèn kỹ năng, kỹ xảo, đổi mới giáo dục (GD), hiện đại
hoá TBDH ngày càng có ý nghĩa quyết định đối với sự sống còn của một nền giáo
dục và một quốc gia. Thực tế hiện nay việc chỉ đạo, quản lý, sử dụng TBDH ở các
trường THCS chưa được quan tâm đúng mức, thiếu sự chỉ đạo chặt chẽ và kiểm tra
thường xuyên. Mặt khác việc trang bị TBDH cho các nhà trường THCS nói chung
còn nhiều bất cập: thiếu, không kịp thời, không đồng bộ, không chính xác… nên
chưa phát huy được tác dụng của TBDH. Mặt khác năng lực sử dụng TBDH của
1



- Nhân viên: 02.
- Đảng viên: 15/19.
* Về học sinh
Tổng số: 140 học sinh chia làm 5 lớp:
- Lớp 6: 1 lớp = 35 học sinh;
- Lớp 7: 1 lớp = 33 học sinh;
- Lớp 8: 1 lớp = 29 học sinh;
- Lớp 9: 2 lớp = 43 học sinh.
* Về cơ sở vật chất
Nhà trường có diện tích 4046 m2, có một dãy nhà 2 tầng, đủ phòng học cho
học sinh học 01 ca (Lớp học đủ diện tích, đảm bảo đủ ánh sáng, thoáng mát về mùa
hè, ấm áp về mùa đông). Có một số phòng chức năng khác như: Phòng thiết bị,
phòng thư viện, phòng thực hành Hóa, Sinh....Cơ sở vật chất khác đảm bảo đủ điều
kiện tối thiểu cho hoạt động dạy và học.
* Thuận lợi

3


- Được sự quan tâm, giúp đỡ của Phòng Giáo dục và Đào tạo; Huyện ủy, HĐND,
UBND huyện Yên Lập; UBND xã Ngọc Đồng.
- Được sự chỉ đạo trực tiếp và sâu sát của Chi bộ Đảng, Ban giám hiệu
nhà trường.
- Tập thể cán bộ giáo viên nhà trường đoàn kết, đội ngũ tổ trưởng chuyên
môn, giáo viên cốt cán có trình độ chuyên môn vững vàng, giàu kinh nghiệm, nhiệt
tình và có tinh thần trách nhiệm cao trong công tác.
- Đa số phụ huynh học sinh quan tâm đến việc học tập của con em mình. Học
sinh chăm ngoan.
* Khó khăn
- Là xã nghèo, dân trí chưa cao, kinh phí đầu tư cho cơ sở vật chất, đặc biệt

- Thường xuyên triển khai các văn bản pháp luật, các quyết định, chỉ thị,
hướng dẫn... của các cấp liên quan đến vấn đề cơ sở vật chất, TBDH để cán bộ,
giáo viên, nhân viên học tập, nhận thức đầy đủ, đúng đắn.
- Kịp thời giới thiệu được các TBDH mà trường hiện có hoặc mới được cung
cấp.
- Tập huấn các phương pháp dạy học cải tiến có hiệu quả, trong đó phải sử
dụng TBDH.
- Biểu diễn các tính năng đưa lại hiệu quả dạy học đối với các TBDH đang có.
- Trong kế hoạch năm học, tôi đưa ra những qui định về sử dụng, bảo quản
TBDH. Đây là một việc làm rất cần thiết cho công tác quản lí, vừa bắt buộc, vừa
khích lệ giáo viên phải sử dụng TBDH trong các giờ lên lớp.
- Đầu năm học cho các tổ chuyên môn họp lại, kiểm tra và tổng hợp những
tiết trong chương trình môn học cần sử dụng TBDH để từ đó cán bộ phụ trách thiết
bị dựa vào đó để chuẩn bị thì hiệu quả sử dụng sẽ cao hơn. Đây cũng là cơ sở để
Ban giám hiệu nhà trường giám sát tốt hơn việc giáo viên có sử dụng TBDH trong
tiết dạy hay không.

5


- Tổ chức hội thảo thường xuyên công tác đổi mới phương pháp dạy học, trao
đổi kinh nghiệm, học hỏi lẫn nhau về cách khai thác và sử dụng TBDH có hiệu quả
trong công tác dạy và học.
- Tổ chức các đợt tham quan học hỏi về lĩnh vực này tại các đơn vị có kinh
nghiệm, có thành tích trong huyện, tỉnh, ngoại tỉnh.
- Cụ thể:
+ BGH chúng tôi yêu cầu bắt buộc tất cả các giáo viên dạy phải biết sử dụng
thiết bị dạy học, phải ghi rõ tên thiết bị dạy học vào giáo án ở phần chuẩn bị. Việc
sử dụng thiết bị dạy học là thực hiện quy chế chuyên môn, nếu giáo viên nào cố
tình vi phạm sẽ bị xử lý kỷ luật. Các đồng chí tổ trưởng khi ký duyệt giáo án phải

mới cải tiến phương pháp dạy học. Huy động tối đa giáo viên tham dự lớp tập huấn
về sử dụng thiết bị dạy học. Nắm vững nguyên tắc sử dụng thiết bị dạy học.
- Bồi dưỡng kiến thức sử dụng thiết bị dạy học tiến hành thường xuyên
qua hoạt động tổ, nhóm chuyên môn, qua dự giờ, qua các cuộc thi sử dụng thiết
bị dạy học.
+ Nâng cao chất lượng học sinh sử dụng thiết bị dạy học thông qua hoạt
động của tổ chuyên môn.
+ Tăng cường công tác bồi dưỡng và tự bồi dưỡng về quá trình sử dụng thiết
bị dạy học trong tổ chuyên môn.
Qua đó giúp giáo viên trong trường có những năng lực nhất định để sử dụng
thiết bị dạy học đạt hiệu quả.
* Biện pháp 3: Chỉ đạo quản lý khai thác sử dụng
- Việc sử dụng thiết bị dạy học đã được quy định trong chương trình của từng
môn học. Hiệu trưởng cùng tổ chuyên môn cần nắm kế hoạch sử dụng của từng bộ
môn các khối lớp để nắm số lần sử dụng, số giờ sử dụng thiết bị dạy học. Đối chiếu
với thiết bị đã có để tạo điều kiện chuẩn bị dạy trước khi bước vào năm học.
Việc sử dụng thiết bị dạy học của từng giáo viên phải được đưa vào kế hoạch
của từng cá nhân. Có như vậy giáo viên mới chủ động đề xuất với cán bộ phụ trách

7


thiết bị dạy học chuẩn bị tốt thiết bị cho từng tuần. Ban giám hiệu yêu cầu giáo viên
chú ý khai thác triệt để những đồ dùng có trong nhà trường.
* Biện pháp 4: Nhà trường phải thực sự quan tâm đến trang bị thiết bị dạy
học cho hoạt động dạy học và tổ chức công tác làm thiết bị
- Hàng năm căn cứ vào kiểm tra thiết bị cuối năm, số thiết bị được cấp phát,
đối chiếu yêu cầu dạy học nhà trường có kế hoạch mua sắm bổ sung cho từng năm
trên cơ sở đề xuất của tổ chuyên môn.
- Bên cạnh đó nhà trường còn biết khai thác các nguồn lực sẵn có trong nhân

loại giáo viên. Với giờ có sử dụng thiết bị cần đảm bảo nguyên tắc.
+ Kiểm tra số đầu bài và kiểm tra sổ kế hoạch sử dụng thiết bị dạy học. Qua
kiểm tra đánh giá khách quan, xếp loại cụ thể… Hàng tháng trong buổi họp tổ
chuyên môn, họp cơ quan đều công khai xếp loại về sử dụng thiết bị dạy học của
giáo viên.
+ Đối chiếu yêu cầu tiêu chuẩn để xác định các thiết bị còn thiếu, thiết bị cần
thanh lý, số thiết bị cần mua sắm.
- Nhà trường đánh giá như sau:
Sau khi tiến hành đồng bộ các biện pháp đã nêu trên. Kết quả đánh giá về sử
dụng thiết bị dạy học, kết quả dự giờ cùng với kết quả giáo dục học sinh trong 3
năm học 2014-2015; 2015-2016; 2016-2017 được thể hiện qua biểu mẫu sau:
+ Giáo viên:
TS
Năm

G
V

20142015
20152016
20162017

16
16
15

Kết quả sử dụng TBDH
Tốt
Khá
TB

4
3 20 166
3
7
9

Chất lượng giờ dạy
Giỏi
Khá
TB
T
T
T
%
%
%
S
S
S
27, 5 34,
37,
42
57
8 2 4
7
6 39,
26,
53 34
41
2 7


2
12

3
79,

5
3

6
19,

2016
2016-

3
13

1
11

1
85,

0
1

6
14,


4
47

3

9,7 63

8
54 40,

5

8
4,

4

2
3

2

Qua 2 đợt kiểm tra của phòng giáo dục đào tạo Yên Lập với trường trung học
cơ sở Ngọc Đồng trong 2 năm 2015-2016 và năm học 2016-2017 Phòng GD&ĐT
Yên Lập đã ghi nhận sự cố gắng vươn lên, khắc phục khó khăn của nhà trường đặc
biệt là vai trò hoạt động tích cực của công tác quản lý, sử dụng thiết bị dạy học.
- Được thể hiện qua minh chứng sau: 2 năm học 2014-2015 và năm học
2015-2016 sau khi thực hiện một số biện pháp sử dụng thiết bị dạy học, hiệu quả
chất lượng dạy học cùng với chất lượng giáo dục học sinh hàng năm đã được tăng

từng bước được nâng cao về năng lực giảng dạy, mặt khác tạo được không khí thi
đua sôi nổi trong các thành viên của tổ cũng như giữa các đơn vị tổ trong trường.
Trong 2 năm học 2015-2016 và 2016-2017 trường đều đạt danh hiệu trường
tiên tiến.
Cụ thể:
- Kết quả sử dụng thiết bị dạy học từ trung bình 37,5% giảm xuống 20%
- Số giờ xếp loại giỏi tăng từ 27,8% lên 39,2%; Giờ xếp loại trung bình từ
37,7% giảm xuống 19,8%
- Về chất lượng giáo dục:
+ Hạnh kiểm:
- Số học sinh xếp loại hạnh kiểm trung bình từ 3,1% xuống 0%
- Số học sinh xếp loại hạnh kiểm tốt tăng từ 75,3% lên 85,8%
+ Học lực:
- Số học sinh xếp loại học lực giỏi tăng 4,9% lên 9,7%
- Số học sinh xếp loại học lực yếu giảm từ 5,8 xuống 3%
- Kết quả: Năm học 2016-2017:
+ Về giáo viên: Nhà trường có: - 9/15 giáo viên giỏi cấp trường
- 3/15 giáo viên giỏi cấp huyện
11


+ Về học sinh: - Học sinh giỏi cấp tỉnh:

01 em

- Học sinh giỏi cấp huyện: 06 em
- Học sinh giỏi cấp trường: 22 em
- Học sinh tiên tiến:

63 em

mua sắm thêm trang thiết bị, nhằm đảm bảo các yêu cầu về chuyên môn cũng như
đổi mới phương pháp dạy học.
* Những bài học kinh nghiệm được rút ra từ quá trình áp dụng sáng
kiến kinh nghiệm của bản thân:
Trong quá trình thực hiện " Kinh nghiệm chỉ đạo giáo viên sử dụng thiết bị
dạy học nhằm nâng cao chất lượng dạy- học ở trường trung học cơ sở Ngọc
Đồng - Yên Lập - Phú Thọ”. Tôi đã rút ra một số bài học sau:
- Một là: Phải xây dựng kế hoạch sử dụng thiết bị dạy học của nhà trường tổ
chuyên môn và cá nhân thật cụ thể. Từ đó tiến hành chỉ đạo các biện pháp thích
hợp nhằm thực hiện kế hoạch đã xây dựng.
13


- Hai là: Trong quá trình chỉ đạo cần đặc biệt coi trọng chất lượng sử dụng
thiết bị của các đồng chí giáo viên trong các tổ chuyên môn. Coi đây là khâu quan
trọng nhất nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ.
- Ba là: Cần giúp cho các tổ chuyên môn và các giáo viên hiểu rằng: Tự bồi
dưỡng là con đường cơ bản nhất để tự hoàn thiện mình.
- Bốn là: Để nâng cao hiệu quả sử dụng thiết bị cần tổ chức hoạt động
chuyên môn phong phú. Đặc biệt tổ trưởng chuyên môn phải phát huy vai trò
gương mẫu cũng như nhân điển hình giáo viên, thực hiện đổi mới phương pháp dạy
học sử dụng thiết bị đồ dùng có hiệu quả.
- Năm là: Phải tạo điều kiện để xây dựng, mua sắm thêm trang thiết bị sách
báo, tài liệu để hoạt động tổ chuyên môn đạt hiệu quả.
2. Kiến nghị đề xuất
- Với Phòng GD&ĐT huyện Yên Lập
+ Hàng năm Phòng GD&ĐT cần tư vấn, hỗ trợ cho nhà trường một phần
kinh phí để mua sắm thêm trang thiết bị nhà trường.
+ Cung cấp kịp thời và đầy đủ các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn công tác dạy
và học, về chế độ chính sách, khen thưởng về việc sử dụng thiết bị dạy học, tổ chức