BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT
ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN ĐÁP
ỨNG YÊU CẦU CHƯƠNG TRÌNH
GIÁO DỤC PHỔ THÔNG TỔNG
THỂ Ở TRƯỜNG THPT HUYỆN
ĐAM RÔNG, TỈNH LÂM ĐỒNG


- Định hướng đề xuất các biện pháp
- Định hướng của Đảng và Nhà nước về phát triển giáo
dục và đào tạo trong thời kỳ mới
Cả thế giới đang sống trong thời đại của khoa học kĩ thuật,
công nghệ thông tin và nền kinh tế tri thức, đó là một thách
thức lớn đối với nền giáo dục của nước ta – vốn vẫn đang loay
hoay đổi mới để thích ứng vì vậy Đảng ta chỉ rõ phải “tập
trung chỉ đạo quyết liệt việc nâng cao rõ rệt chất lượng giáo
dục và đào tạo nguồn nhân lực”.
Đại hội XII tiếp tục khẳng định: “Giáo dục là quốc sách hàng
đầu. Phát triển giáo dục và đào tạo nhằm nâng cao dân trí,
đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài. Chuyển mạnh quá
trình giáo dục chủ yếu từ trang bị kiến thức sang phát triển
toàn diện năng lực và phẩm chất người học; học đi đôi với
hành, lý luận gắn với thực tiễn. Phát triển giáo dục và đào
tạo phải gắn với nhu cầu phát triển kinh tế- xã hội, xây dựng
và bảo vệ tổ quốc, với tiến bộ khoa học - công nghệ, yêu cầu
phát triển nguồn nhân lực và thị trường lao động”. [11]


Đại hội XII đề ra mục tiêu đổi mới giáo dục và đào tạo là: “
Phấn đấu trong những năm tới, tạo chuyển biến căn bản,
mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả giáo dục, đào tạo; đáp ứng

sắp xếp lại mạng lưới trường học, lớp học; tăng cường đầu tư
cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học; sắp xếp, đào tạo, bồi
dưỡng đội ngũ giáo viên. Tuy nhiên, cơ sở vật chất, trang thiết
bị dạy học ở các địa phương hiện vẫn còn nhiều khó khăn,
thiếu thốn, chưa đáp ứng yêu cầu dạy học. Nhiều nơi vẫn còn
không ít các điểm trường lẻ, lớp ghép; sĩ số học sinh/lớp quá
đông; thừa, thiếu giáo viên cục bộ ở các cấp học, sự lo ngại về
chất lượng của đội ngũ giáo viên dạy các môn học tích hợp,
liên môn, các hoạt động trải nghiệm sáng tạo,…sẽ là những
vấn đề mà Bộ GD&ĐT, Sở GD&ĐT các tỉnh, các trường học


phải giải quyết trong thời gian tới để có thể thực hiện đón đầu
xu thế và áp dụng CT GDPT tổng thể.
- Định hướng của tỉnh Lâm Đồng và huyện Đam Rông về
phát triển giáo dục và đào tạo trong thời kỳ mới
Trong những năm qua, quy mô giáo dục và đào tạo của
tỉnh Lâm Đồng được mở rộng, chất lượng ngày càng được
nâng cao, đáp ứng cơ bản nhu cầu học tập của nhân dân, cơ sở
vật chất, hệ thống trường lớp phát triển đến tất cả các địa bàn
vùng sâu, vùng xa, tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh các
vùng khó khăn có điều kiện và cơ hội học tập.
Văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Lâm Đồng lần
thứ X nhiệm kỳ 2015 – 2020 xác định phương hướng, nhiệm
vụ của giáo dục đào tạo là ”bám sát mục tiêu đổi mới căn bản
và toàn diện giáo dục và đào tạo, quán triệt sâu sắc quan
điểm của Đảng về giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng
đầu; phát triển giáo dục đào - đào tạo vừa là động lực, vừa là
điều kiện để phát triển kinh tế - xã hội; đầu tư cho giáo dục là
đầu tư cho phát triển; từng bước chuẩn hóa, hiện đại hóa,

lí luận, cơ sở pháp lí ở các chương lí luận và thực trạng để lấy
làm căn cứ đề xuất các biện pháp quản lý áp dụng tại các
trường THPT huyện Đam Rông, tỉnh Lâm Đồng đáp ứng yêu
cầu chương trình GDPT tổng thể.
- Đảm bảo tính hệ thống
Tính hệ thống là sự tương quan chặt chẽ, không chồng chéo,
trùng lặp, đảm bảo được các yêu cầu để thực thi có hiệu quả
nhằm giải quyết tốt vấn đề đặt ra.
Khi đề xuất các biện pháp quản lý, Hiệu trưởng cần phải sắp
xếp, trình bày theo thứ tự trước sau, logic với thực trạng của
vấn đề. Hiện nay quá trình đổi mới giáo dục đã đi vào những
mục tiêu, nhiệm vụ, nội dung rất cụ thể, đã xây dựng được
khung chương trình môn học, dạy thực nghiệm ở một số địa
phương – trong đó có tỉnh Lâm Đồng vì vậy đây có thể là một
lợi thế rất quan trọng cho các nhà quản lý học hỏi, rút kinh


nghiệm trong quá trình đón đầu cũng như áp dụng vào thực tế
của nhà trường trong việc quản lý hoạt động của TCM.
Việc đảm bảo tính hệ thống giúp cho quá trình triển khai được
xuyên suốt từ trên xuống dưới – từ Hiệu trưởng cho đến các
TTCM, các GV và các tổ chức khác trong nhà trường có sự
phối hợp, hỗ trợ và nhất quán trong hành động, hạn chế tối đa
tình trạng ”nói một đằng, làm một nẻo” hoặc dập khuân, máy
móc.
- Đảm bảo tính thực tiễn
Quá trình đổi mới giáo dục đã có những chuyển biến rõ nét,
ngày càng hoàn thiện và tạo được sự đồng thuận cao trong xã
hội, tuy nhiên để có thể tạo ra được một sự hiệu quả ở mỗi địa
phương thì cần phải nhìn vào thực tiễn để có sự vận dụng cho

nghiệm để khẳng định được tính khả thi và hiệu quả của nó.
- Các biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn đáp ứng
yêu cầu chương trình giáo dục phổ thông tổng thể của
Hiệu trưởng ở trường THPT huyện Đam Rông, tỉnh Lâm
Đồng.
- Biện pháp 1: Tiếp tục nâng cao nhận thức về tầm quan
trọng của hoạt động TCM đối với đội ngũ TTCM và GV
trước yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông tổng
thể.
- Mục đích của biện pháp
Từ khi NQ 29-NQ/TW ra đời cho đến nay với sự quyết tâm
của các cấp lãnh đạo và sự đồng lòng, ủng hộ của nhân dân,
nền giáo dục và đào tạo nước ta thực sự đã có những sự thay
đổi, quan trọng nhất là sự ra đời của chương trình GDPT mới
đã mang lại rất nhiều kì vọng cho một nên giáo dục mở, vừa
mang tính kế thừa các giá trị truyền thống vừa mang tính hiện
đại. Chương trình tổng thể lần này so với những lần trước đây
theo hướng hiện đại về cơ cấu nội dung, cách thức tổ chức,
phương pháp giảng dạy và cách thức đánh giá trong giáo dục


phổ thông. Các tác giả biên soạn đã thực sự học hỏi tinh thần,
cách làm của các nước phát triển, các sáng kiến và định
hướng của UNESCO về giáo dục đào tạo.
CT GDPT tổng thể chú trọng phát triển phẩm chất, năng lực
người học, thay đổi kế hoạch dạy học ở các cấp học cũng như
phương pháp giáo dục và đánh giá kết quả giáo dục…do đó
việc nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của hoạt động
TCM đối với đội ngũ TTCM và GV trước yêu cầu của
chương trình giáo dục phổ thông tổng thể phải được thực hiện

vậy Hiệu trưởng phải thường xuyên tác động đến hoạt động
của TCM để đảm bảo TCM kịp thời điều chỉnh hoạt động dạy
học, đổi mới nội dung, phương pháp dạy học, đổi mới kiểm


tra đánh giá nhằm đảm bảo yêu cầu về những phẩm chất chủ
yếu, năng lực cốt lõi cần đạt cho HS.
- Thường xuyên tổ chức các hoạt động cập nhật, trao đổi
thông tin về CT GDPT tổng thể trong các buổi sinh hoạt chính
trị trong nhà trường như trao đổi trong tiết chào cờ hàng tuần,
trong các buổi hội họp, sinh hoạt chuyên môn..., chủ động tiếp
thu ý kiến phản hồi của TCM về lộ trình, thời gian, cách thức
thực hiện chương trình môn học mới.
- HT cần phải tăng cường chỉ đạo hoạt động TCM trong việc
thiết kế, xây dựng các chủ đề dạy học, dạy học tích hợp, dạy
học phân hóa, tự chủ, sáng tạo trong việc thực hiện các hoạt
động giáo dục. Chú trọng hình thành thói quen thiết kế bài
học theo hướng phát triển năng lực cho HS phù hợp với điều
kiện của nhà trường và đặc trưng vùng miền nhiều HS là
người đồng bào dân tộc thiểu số.
- Phát hiện, khen thưởng và nhân rộng những tấm gương điển
hình tiên tiến trong hoạt động dạy học của TCM khi có những
sáng kiến, giải pháp, ứng dụng hiệu quả, sáng tạo đối với
chương trình giáo dục, tạo sự lan tỏa trong nhà trường đồng
thời cũng phải kiên quyết chỉ đạo, kiểm tra, nhắc nhở đối với


các GV còn tâm lý ngại đổi mới, thiếu sự cầu tiến, nhất là sự
chủ quan trước những sự thay đổi của chương trình giáo dục.
- Chủ động tập huấn kĩ lưỡng về CT GDPT mới cho CBQL,

tỉnh Lâm Đồng thì đội ngũ GV chủ yếu là đạt chuẩn, trong đó
đội ngũ TTCM đều chưa đạt trên chuẩn về trình độ chuyên
môn cũng như trên chuẩn về trình độ nghiệp vụ quản lý giáo
dục, ngoài ra đội ngũ TTCM được bổ nhiệm một cách ”mặc
định” sau mỗi năm học nên phần nào đã bộc lộ những hạn
chế. Việc quy hoạch, bồi dưỡng, đào tạo, bổ nhiệm đội ngũ
TTCM để đáp ứng yêu cầu chương trình GDPT tổng thể là
điều quan trọng và rất cần thiết, sao cho vừa đảm bảo đủ về số


lượng, hợp lí về cơ cấu và có chất lượng để có thể điều hành
hoạt động TCM, tổ chức các hoạt động chuyên môn đảm bảo
mục tiêu, mục đích của chương trình giáo dục.
- Nội dung và cách thực hiện
Qua khảo sát thực trạng quy hoạch, bồi dưỡng, đào tạo, bổ
nhiệm đội ngũ TTCM có thể thấy là Hiệu trưởng đã căn cứ
vào các tiêu chuẩn, các quy định để tuyển chọn những giáo
viên có phẩm chất, năng lực, trình độ để giới thiệu quy hoạch,
bổ nhiệm đủ số lượng, cơ cấu theo yêu cầu thực tế, đảm bảo
chất lượng theo quy định của ngành và của địa phương một
cách công khai, dân chủ.
Tuy vậy, để đáp ứng yêu cầu chương trình GDPT tổng thể thì
HT cần thực hiện một số yêu cầu sau:
Thứ nhất: Quy hoạch lại đội ngũ TTCM
Các TTCM hiện nay ở các trường THPT đều đã trải qua một
quá trình công tác lâu dài, có kinh nghiệm trong công tác
quản lý, xử lý các công việc chuyên môn khá vững vàng, hiệu
quả bởi hầu hết các TCM đều ổn định qua các năm học, ít có
sự biến động về nhân sự.


quản lí, uy tín bản thân, … HT phải chú trọng một số công
việc sau:
- Có kế hoạch dài hạn trong việc bồi dưỡng tư tưởng chính trị,
chuyên môn, nghiệp vụ để nâng cao năng lực quản lý cho đội
ngũ TTCM kế cận được quy hoạch.
- Tạo môi trường làm việc, công việc mang tính thử thách
năng lực quản lý cũng như xử lý công việc hành chính, nghiệp
vụ liên quan đến nhiều lĩnh vực như chuyên môn, chủ nhiệm,
Đoàn trường, nhóm trưởng chuyên môn, thư kí hội đồng, ủy
viên các tổ chức, thành viên trong các ban tổ chức,…


- Đáp ứng được điều kiện thực tế của chương trình môn học
trong CT GDPT tổng thể thì phải chú trọng bồi dưỡng về
chuyên môn thông qua các lớp tập huấn, tổ chức các hoạt
động chuyên đề mở rộng để trao đổi chính kiến, quan điểm về
mục tiêu, chương trình giáo dục đào tạo của Đảng và Nhà
nước, của địa phương và của nhà trường.
- Có phương án kiểm tra, đánh giá sự tiến bộ của TTCM và
dự nguồn TTCM trong các giai đoạn nhất định trong năm học,
bởi vì các TTCM sau một thời gian dài giữ chức vụ thường
nảy sinh tâm lý chủ quan, thường qua loa trong công tác quản
lý hoặc điều hành TCM, thiếu sự đột phá và trở nên dập
khuân, máy móc,…Các TTCM thường hay có sự “hình thức”
trong quản lý bởi vì hàng năm, hàng tháng, hàng tuần công
việc chỉ diễn ra với các hoạt động đã theo lịch trình, ít có sự
thay đổi về mặt kế hoạch tổ chức.
- Công tác bồi dưỡng, đào tạo phải đúng mục đích là tạo
nguồn, kế thừa và phát huy được trình độ, năng lực quản lý để
giúp cho công tác quản lý của HT ở tầng vĩ mô vì vậy phải

đội ngũ TTCM.
+ TTCM, tổ phó CM phải khác môn để có thể giúp nhau
chia sẻ công việc cũng như quản lý, kiểm tra, đánh giá trong
tổ.
+ Trong mỗi môn phải có nhóm trưởng.
- Chế độ phụ cấp phải gắn liền với trách nhiệm của người
TTCM: hiện nay chế độ phụ cấp đối với chức vụ TTCM, Tổ
phó CM là tương đối thấp (0,25 và 0,15) trong khi công việc
của họ lại rất nặng nề, mất nhiều thời gian cho các công việc
hành chính trong tổ do vậy họ thường có tâm lý không mặn
mà với công việc, ngại phấn đấu. HT phải chú ý đến biên
pháp tác động tâm lý đối với đội ngũ này để nâng cao tinh
thần trách nhiệm trong công việc.
- Hàng năm HT cần phải có sự đánh giá một cách nghiêm túc
kết quả đạt được trong hoạt động điều hành TCM của đội ngũ
TTCM để làm căn cứ bổ nhiệm lại. Cần kiên quyết không tái


bổ nhiệm nếu không đảm bảo thực hiện sự thay đổi cách quản
lý mang tính hàn lâm, tư duy “sống lâu nên lão làng”, tâm lý
“yên phận” của một bộ phận TTCM có tuổi tác được nhiều
thành viên trong nhà trường nể trọng không dám “bất kính”.
- Mạnh dạn thông qua cấp ủy, chính quyền tham mưu, đề xuất
để bổ nhiệm luân phiên những nhân tố có năng lực, ngoài ra
nên tăng cường cơ chế dân chủ để họ có thể mạnh dạn ứng cử
vào vị trí TTCM.
- Điều kiện thực hiện
- Các trường trước hết phải có sự ổn định về nguồn nhân lực
hàng năm, ít có sự biến động lớn trong việc luân chuyển cán
bộ, giáo viên, khi đội ngũ ổn định sẽ có nhiều thuận lợi trong


còn tồn tại, khó khăn chưa giải quyết được, đồng thời hình
thành hình thức giám sát tạo động lực giữa các TCM – nghĩa
là các TCM có thể tăng cường công tác giám sát lẫn nhau để
cùng giải quyết hoặc thực hiện những yêu cầu của chương
trình GDPT tổng thể trong nhà trường. Như vậy các TCM có
thể vừa độc lập thực hiện các nhiệm vụ cụ thể gắn liền với
trách nhiệm của tổ vừa phải hợp tác với các TCM khác để
thồng nhất hoàn thành kế hoạch chung.
- Nội dung và cách thực hiện
Kế hoạch TCM là văn bản mang tính định hướng và chỉ đạo
của TCM để thực hiện các nội dung chuyên môn đến tất cả
các tổ viên vì vậy Kế hoạch được xây dựng hoàn chỉnh, chi
tiết sẽ định hình mục tiêu, nội dung hoạt động, biện pháp thực
hiện cụ thể, qua đó các tổ viên làm căn cứ để xây dựng các kế
hoạch cá nhân cho bản thân trong cả năm học, từng học kì,
từng tháng và từng tuần, lượng giá mức độ hoàn thành các chỉ
tiêu đưa ra theo định mức thời gian trong năm học tương ứng
với từng tuần, từng tháng, từng học kì và cả năm học.
Thứ nhất: Quản lý việc tạo lập, xây dựng kế hoạch TCM


- Hiệu trưởng là người dựa vào tình hình thực tế của nhà
trường và các văn bản chỉ đạo của cấp trên để xây dựng kế
hoạch hoạt động cho cả năm học với những nhiệm vụ và chỉ
tiêu chung nhất cho toàn trường, từ đó triển khai đến các bộ
phận cụ thể để làm căn cứ xây dựng các kế hoạch hoạt động.
- TCM trên cơ sở kế hoạch chung của nhà trường, nhận định
tình hình về nguồn nhân lực trong tổ, các điều kiện phục vụ
cho công tác giảng dạy, các văn bản chỉ đạo về chuyên môn