MỤC LỤC

1

1


LỜI MỞ ĐẦU
Việt Nam là một quốc gia đang phát triển với việc tham gia vào tiến trình hội
nhập kinh tế quốc tế đặc biệt với việc tham gia vào tổ chức thương mại thế giới WTO
đã tạo ra nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp trong và ngoài nước tham gia hợp tác và
phát triển. Với thị trường tiềm năng như Việt Nam các doanh nghiệp có vốn đầu tư
nước ngoài (FDI) đang ngày một gia tăng, tuy nhiên việc thực hiện pháp luật lao động
tại các doanh nghiệp này đang là một vấn đề lớn cần quan tâm như tiền lương, thời giờ
làm việc nghỉ ngơi,...
Để đảm bảo quyền lợi cho người lao động, cũng như tính nghiêm túc của pháp
luật thì công tác thanh tra cần được đẩy mạnh.
Hiểu được tầm quan trọng của công tác thanh tra trong vấn đề này em đã lựa
chọn nghiên cứu đề tài: “Thực trạng công tác thanh tra việc thực hiện pháp luật lao
động tại các doanh nghiệp FDI trên địa bàn thành phố Đà Nẵng”. Đề tài nghiên cứu
gồm 3 chương:
-Chương 1:Tổng quan về thanh tra lao động.
-Chương 2. Thực trạng công tác thanh tra việc thực hiện pháp luật lao động tại
các doanh nghiệp FDI trên địa bàn thành phố Đà Nẵng.
-Chương 3. Một số đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả công tác thanh tra việc thực
hiện pháp luật lao động tại các doanh nghiệp FDI trên địa bàn thành phố Đà Nẵng.
Vì đây là lần đầu nghiên cứu đề tài,chắc chắn sẽ không tránh khỏi những sai sót
và hạn chế.Mong thầy cô góp ý để bài được hoàn thiện hơn.
Em xin chân thành cám ơn!

2

- Tuyên truyền, hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra cơ quan, đơn vị thuộc Bộ thực
hiện quy định của pháp luật về thanh tra.
- Tổng kết, rút kinh nghiệm về công tác thanh tra trong lĩnh vực lao động,
thương binh và xã hội
- Nghiên cứu khoa học về thanh tra trong lĩnh vực lao động, thương binh và xã hội.
- Hợp tác quốc tế về công tác thanh tra trong lĩnh vực lao động, thương binh
và xã hội.
- Tổng hợp, báo cáo Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Tổng
Thanh tra Chính phủ về kết quả công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng,
chống tham nhũng trong phạm vi quản lý của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội
theo quy định của pháp luật.
- Các nhiệm vụ, quyền hạn khác theo quy định của pháp luật.
3

3


1.3 .Mục đích của thanh tra lao động:
Theo Điều 2 Luật Thanh tra 2010 quy định về Mục đích hoạt động thanh tra:
Mục đích hoạt động thanh tra nhằm phát hiện sơ hở trong cơ chế quản lý, chính
sách, pháp luật để kiến nghị với cơ quan nhà nước có thẩm quyền biện pháp khắc
phục; phòng ngừa, phát hiện và xử lý hành vi vi phạm pháp luật; giúp cơ quan, tổ
chức, cá nhân thực hiện đúng quy định của pháp luật; phát huy nhân tố tích cực; góp
phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước; bảo vệ lợi ích của Nhà
nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân.
1.4 .Nguyên tắc thanh tra lao động:
Theo điều 4, Nghị định số 39/2013/NĐ-CP quy định về nguyên tắc thanh tra lao
động :
- Hoạt động của thanh tra ngành Lao động - Thương binh và Xã hội phải tuân theo
pháp luật, bảo đảm chính xác, trung thực, khách quan, công khai, dân chủ và kịp thời.

trách vùng thông qua phiếu tự kiểm tra
+Quyết định số 01/2006/QĐ-BLĐTBXH
+Quyết định số 02/2006/QĐ-BLĐTBXH
1.8: Nội dung thanh tra lao động :
Cơ sở pháp lí: Khoản 2 điều 20 Nghị đinh số: 39/2013/NĐ-CP
Nội dung thanh tra chuyên ngành lao động bao gồm :
-Việc thực hiện các quy định về pháp lụât lao động : Việc thực hiện các báo cáo
định kì, tuyển dụng và đào tạo lao động, hợp đồng lao động , thỏa ước lao động tập
thể, thời giờ làm việc và nghỉ ngơi , tiền công và trả công lao động ,an toàn lao động,
vệ sinh lao động, việc thực hiện quy định với các lao động nữ, lao động là người cao
tuổi , lao động là người tàn tật, lao động chưa thành niên,việc thực hiện quy định với
lao động nước ngoài,kỷ luật lao động,trách nhiệm vật chất,việc thực hiện các quy định
khác của pháp luật lao động.
-Việc thực hiện các quy định pháp luật về bảo hiểm xã hội(bảo hiểm xã hội bắt
buộc, bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm thất nghiệp),việc thực hiện pháp luật về
bảo hiểm xã hội của tổ chức bảo hiểm xã hội,việc thực hiện pháp luật về bảo hiểm xã
hội của người sử dụng lao động và người lao động.

5

5


CHƯƠNG II : THỰC TRẠNG CÔNG TÁC THANH TRA VIỆC THỰC HIỆN
PHÁP LUẬT LAO ĐỘNG TẠI DOANH NGHIỆP FDI TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH
PHỐ ĐÀ NẴNG
2.1. Giới thiệu chung về thành phố Đà Nẵng:
2.1.1. Giới thiệu chung:
Thành phố Đà Nẵng phía Bắc giáp tỉnh Thừa Thiên- Huế, phía Tây và Nam giáp
tỉnh Quảng Nam, phía đông giáp biển Đông. Trung tâm thành phố cách thủ đô Hà Nội

6


cách chỉ ký hợp đồng thuê lao động dưới 3 tháng và theo mùa vụ, khoán gọn công việc
trả lương theo sản phẩm, họ không chịu trách nhiệm và ràng buộc nào khác đối với
nguời lao động. Nhiều trường hợp xin việc chỉ dựa trên sự thỏa thuận với doanh
nghiệp mà không có hợp đồng ràng buộc. Do đó, những quyền lợi của người lao động
lại không được đảm bảo.
2.2. Thực trạng công tác thanh tra thực hiện pháp luật lao động tại các doanh
nghiệp FDI trên địa bàn tỉnh Đà Nẵng
2.2.1. Giới thiệu cơ quan thực hiện chức năng thanh tra việc thực hiện pháp luật
lao động:
A,. Căn cứ:
-Thông tư liên tịch số: 37/2015/TTLT-BLĐTBXH-BNV hướng dẫn chức
năng,nhiệm vụ,quyền hạn và cơ cấu tổ chức của sở Lao động-thương binh và xã hội
thuộc ủy ban nhân dân tỉnh,thành phố trực thuộc trung ương,phòng lao động-thương
binh và xã hội thuộc ủy ban nhân dân huyện,quận,thị xã,thành phố thuộc tỉnh.
-Thanh tra thành phố thực hiện các nhiệm vụ và quyền hạn được quy định tại
Thông tư liên tịch số 475/2009/TTLT-TTCP-BNV ngày 13 tháng 3 năm 2009 của Liên
bộ Thanh tra Chính phủ - Bộ Nội vụ hướng dẫn chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ
cấu tổ chức của Thanh tra tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; Thanh tra quận,
huyện, thị xã thành phố thuộc tỉnh.
- Quyết định số 07/QĐ-UB ngày 03 tháng 01 năm 1997 của ủy ban nhân dân
thành phố Đà Nẵng.
B, Cơ cấu tổ chức của cơ quan thanh tra Sở lao động thương binh xã hội Thành
phố Đà Nẵng:
- Chánh Thanh tra thành phố: Trần Huy Đức
- Phó Chánh Thanh tra thành phố: Nguyễn Văn Trung
- Phó Chánh Thanh tra thành phố: Nguyễn Đức Cam
- Phó Chánh Thanh tra thành phố: Lương Công Tuấn

các vi phạm của doanh nghiệp, tăng tính chính xác và chân thực. Tuy nhiên lại mất
nhiều thời gian để xác thực..
2.2.3.Phương thức hoạt động:
Thanh tra lao động phụ trách vùng do Phó chánh thanh tra Sở Sở lao động –
thương binh và xã hội thành phố Đà Nẵng phụ trách thanh tra làm Trưởng đoàn.
2.2.4. Nội dung thanh tra:
Theo quyết định của Giám đốc sở lao động thương binh và xã hội Thành phố Đà
Nẵng về việc thành lập đoàn Thanh tra tiến hành Thanh tra việc thực hiện pháp luật
lao động tại các doanh nghiệp trên địa bàn Thành phố Đà Nẵng.
Thanh tra việc thực hiện pháp luật lao động về các vấn đề cụ thể sau:
-Thanh tra việc thực hiện pháp luật lao động về việc làm; học nghề;hợp đồng
lao động; đối thoại thỏa ước lao động tập thể;về tiền lương;thời giờ làm việc, thời giờ
nghỉ ngơi;kỷ luật lao động, trách nhiệm vật chất; về những quy định riêng đối với lao
động nữ, một số lao động đặc thù ; công đoàn; giải quyết tranh chấp lao động.
2.2. 5 Kết quả thanh tra:
A,Kết quả chung:
Năm 2015 phát phiếu tự kiểm tra việc thực hiện Pháp luật lao động theo Quyết
định số 02/2006/QĐ-LĐTBXH ngày 16/02/2006 của Bộ trưởng Bộ Lao động-Thương
binh và Xã hội cho 180 doanh nghiệp FDI trên địa bàn thành phố Đà Nẵng, các doanh
nghiệp đã báo cáo: 152 doanh nghiệp.
Thanh tra trực tiếp việc thực hiện Pháp luật lao động tại các doanh nghiệp: Chủ trì
phối hợp với liên ngành Bảo hiểm xã hội tỉnh, Liên đoàn lao động tỉnh tiến hành thanh tra
việc thực hiện pháp luật lao động tại 18 doanh nghiệp FDI trên địa bàn thành phố.
Triển khai thực hiện được: 18 cuộc thanh tra (16 cuộc theo kế hoạch và 02 cuộc
8

8


đột xuất).

của pháp luật, một số doanh nghiệp đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ người lao
động như tổ chức cơm ca chất lượng cao, tổ chức căng tin phục vụ bữa ăn cho người
lao động với giá ưu đãi, chính sách đối với lao động nữ mang thai và nuôi con nhỏ, trợ
cấp tiền xăng xe, tiền thuê nhà trọ, phụ cấp ngôn ngữ, chuyên cần …
Tuy nhiên, đến nay chỉ có 40,2% doanh nghiệp đăng ký thang, bảng lương tại
cơ quan quản lý Nhà nước.Hằng năm, khi có chính sách điều chỉnh mức lương tối
thiểu các doanh nghiệp thực hiện việc điều chỉnh tiền lương kịp thời để đảm bảo đời
9

9


sống cho người lao động, vào các dịp lễ, tết các doanh nghiệp đều có chi hỗ trợ hoặc
thưởng cho người lao động. Mức thu nhập bình quân tháng của người lao động khu
vực có vốn đầu tư nước ngoài hiện nay là 3.315.000 đồng, mức lương thấp nhất là
2.398.000 đồng.
- Riêng doanh nghiệp FDI có 57/180 doanh nghiệp thành lập tổ chức Công
đoàn nhưng mới chỉ có 9 cán bộ chuyên trách tại 8 doanh nghiệp. Các doanh nghiệp
còn lại, cán bộ công đoàn đều kiêm nhiệm, phụ thuộc vào người sử dụng lao động nên
chưa phát huy hết vai trò của tổ chức công đoàn trong việc bảo vệ quyền, lợi ích hợp
pháp, chính đáng của người lao động. Điều này dẫn đến số vụ đình công, lãn công
trong doanh nghiệp chiếm đến 70% trong tổng số vụ xảy ra trên địa bàn Thành phố
Đà Nẵng thời gian qua.
- Về thời gian nghỉ ngơi, đa số các doanh nghiệp quy định bố trí chế độ nghỉ
phép hằng năm, mỗi tháng cho nghỉ được 1 ngày hoặc mùa vãn hàng hoặc kết hợp
nghỉ phép năm trong dịp Tết Nguyên đán...
- Sử dụng lao động phụ nữ,lao động trẻ em,lao động đặc thù:
Các đơn vị đã thực hiện đầy đủcác quy định riêng đối với lao động nữ: không
sử dụng lao động nữ có thai từ tháng thứ 7 trở lên, nuôi con nhỏ dưới 12 tháng tuổi
làm việc ban đêm, làm thêm giờ, làm các công việc nguy hiểm, độc hại và đi công tác

đoàn cùng nhau hợp tác đạt hiệu quả chất lượng, hoạt động thanh tra, kiểm tra và giám
sát đã thực sự góp phần tích cực trong quá trình quản lý, kịp thời chấn chỉnh những
thiếu sót, tồn tại trong công tác quản lý phù hợp với thực tế.
2.3.2. Mặt hạn chế:
- Lực lượng thanh tra còn mỏng và yếu trong khi đó số lượng doanh nghiệp cần
thanh tra còn nhiều,gây nhiều khó khăn, chưa đáp ứng được nhu cầu. Thực tế thì lực
lượng thanh tra vừa thiếu về số lượng, vừa yếu kém về trình độ. Có tới
30 - 50% cán bộ mới ra trường hoặc chuyển công tác. 25% cán bộ có trình độ
cao đẳng, trung cấp. Thêm nữa, thanh tra chuyên ngành pháp luật lao động hiện nay
chủ yếu là kiêm nhiệm, không được đào tạo chuyên sâu Với trình độ của lực lượng
thanh tra lao động hiện nay thì chưa thể đáp ứng được yêu cầu thanh tra các doanh
nghiệp nói chung, các doanh nghiệp FDI nói riêng và nhất là trong tình hình hiện nay
khi số lượng các doanh nghiệp FDI đang không ngừng tăng lên.
Với số lượng thanh tra ít trong khi lượng doanh nghiệp cần thanh tra nhiều dẫn
tới việc chỉ thanh tra được một phần, bỏ sót các vi phạm pháp luật mà khó có thể tiến
hành thanh tra cùng lúc tất cả các doanh nghiệp FDI.
- Thanh tra viên lao động trên địa bàn thành phố Đà Nẵng hiện nay mới chỉ tập
trung ở cấp trung ương và cấp tỉnh, trong khi cấp huyện, khu công nghiệp, khu chế
xuất chưa được bố trí tăng cường.
- Trình độ và năng lực của đội ngũ cán bộ thanh tra Sở chưa ngang tầm với yêu
cầu nhiệm vụ, còn bất cập về nhiều mặt như tri thức và năng lực thực thi nhiệm vụ
cũng như khả năng vận dụng khoa học công nghệ hiện đại trong công tác còn rất hạn
chế. Số cán bộ đào tạo mới có đủ trình độ chuyên môn nhưng lại thiếu kinh nghiệm và
ứng xử trong lĩnh vực thanh tra. Chất lượng đội ngũ cán bộthanh tra chưa đồng đều,
trình độ năng lực thực tế chưa tương xứng với văn bằng.
-Hình thức tiến hành một cuộc thanh tra lao động còn đơn giản,chỉ có 2 hình
thức thường thấy là thanh tra theo kế hoạch được phê duyệt và thanh tra đột xuất nên
hiệu quả thanh tra sẽ không cao do các doanh nghiệp có thời gian để chuẩn bị đối phó
với đoàn thanh tra.
-Hoạt động thanh tra đã được chú trọng hơn nhưng chưa có nhiều thay đổi, chưa

cầu đào tạo bồi dưỡng nhằm thực hiện công tác đào tạo, bồi dưỡng có hiệu quả, tạo
được đội ngũ công chức trong tương lai đáp ứng được yêu cầu mà thực tế của ngành
đặt ra, từ đó xác định nội dung, chương trình phương pháp đào tạo, bồi dưỡng phù
hợp.
- Để nâng cao năng lực của các thanh tra viên còn có các giải pháp khác như:
Khen thưởng, kỷ luật, nhằm tạo động lực để công chức phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ;
kiểm tra thanh tra thường xuyên trình độ, kỹ năng của công chức, xử lý nghiêm minh
những hành vi vi phạm của cán bộ, công chức, tránh tình trạng gửi gắm vào làm dù
không có trình độ,...
3.2 Liên tục đổi mới và đa dạng thêm nhiều hình thức thanh tra:
- Không chỉ đơn thuần là 2 hình thức thường thấy mà có thể kết hợp cả 2 là một
để nâng cao hiệu quả của công tác thanh tra trong các doanh nghiệp,tránh tình trạng
các doanh nghiệp biết trước để đề phòng và đối phó.
- Tiến hành thường xuyên và liên tục các cuộc thanh tra .Đặc biệt là các cuộc
thanh tra và kiểm tra đột xuất nhằm kịp thời phát hiện những sai phạm từ đó đưa ra
cách thức xử lý. Đảm bảo đúng yêu cầu,quy trình của mỗi cuộc thanh tra theo pháp
luật quy định.Đảm bảo tính dân chủ,công bằng và công khai,tránh tình trạng thiên
vị,chủ quan.
- Xây dựng quy trình thanh tra nghiêm ngặt,hiệu quả và khoa học hơn.

13

13


-

3.3 Cần có chế tài xử phạt đủ sức răn đe đối với các doanh nghiệp vi phạm pháp
luật về lao động
-Hiện nay, chế tài xử lý vi phạm về pháp luật lao động sai quy định còn quá

chính là việc đảm bảo cuộc sống cho bản thân và gia đình của người lao động.
- Hướng dẫn những doanh nghiệp chưa ký thỏa ước lao động tập thể và xây
dựng nội quy lao động tiến hành ký kết thỏa ước lao động tập thể, xây dựng nội quy
lao động để đăng ký với Sở Lao động-Thương binh và xã hội. Tiếp tục hướng dẫn các
doanh nghiệp xây dựng và đăng ký thang bảng lương theo quy định tại Thông tư số
28/2007/TT-BLĐTBXH ngày 05/2/2007 của Bộ Lao động - thương binh và Xã hội.
14

14


KẾT LUẬN
Trong mối quan hệ lao động giữa người lao động và người sử dụng lao động,
thế yếu thường thuộc về người lao động. Người sử dụng lao động vì lợi ích kinh tế,
luôn có xu hướng vi phạm pháp luật lao động, xâm hại đến quyền và lợi ích chính
đáng của người lao động được pháp luật bảo vệ. Một thực tế đáng lo ngại là tình hình
vi phạm pháp luật lao động ngày càng phức tạp. Vì vậy, thanh tra lao động phải đóng
vai trò chủ chốt trong việc xây dựng ý thức về công bằng và gắn kết xã hội, đảm bảo
pháp luật lao động được thực thi nghiêm túc
Đà Nẵng là tỉnh nằm trong vùng kinh tế trọng điểm miền Trung, là thành phố
công nghiệp – dịch vụ, du lịch và có tỷ lệ lao động tăng hàng năm cao so với dân số.
Cùng với sự phát triển kinh tế xã hội, số lượng doanh nghiệp phát triển và tăng nhanh,
nhất là các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài FDI, chính vì vậy công tác thanh
tra việc thực hiện pháp luật lao động nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho
người lao động càng có ý nghĩa và cần thiết hơn bao giờ hết. Trong những năm qua
công tác thanh tra ở Đà Nẵng đã đạt được nhiều kết quả tốt, bên cạnh đó vẫn tồn tại
một số hạn chế ở trên. Các cấp, các ban ngành thành phố Đà Nẵng cần quan tâm hơn
tới công tác thanh tra việc thực hiện pháp luật về lao động trên điạ bàn,kịp thời đưa ra
các giải pháp hoàn thiện ; góp phần tạo một môi trường FDI lành mạnh,ngày càng phát
triển đóng góp cho sự phát triển kinh tế của thành phố,của đất nước.