ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGUYỄN THỊ THANH MAI

TỔ CHỨC GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG
CHO THIẾU NHI TẠI NHÀ THIẾU NHI
THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2015


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGUYỄN THỊ THANH MAI

TỔ CHỨC GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG
CHO THIẾU NHI TẠI NHÀ THIẾU NHI
THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Thị Tính

THÁI NGUYÊN - 2015


thành luận văn này.
Xin trân trọng cảm ơn các thầy, cô trong Ban lãnh đạo Khoa Tâm lý giáo
dục, Khoa Quản lý đào tạo sau đại học trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái
Nguyên; các thầy cô giáo đã trực tiếp giảng dạy, giúp đỡ và tạo điều kiện cho
tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu.
Xin trân trọng cảm ơn sự giúp đỡ tận tâm, tận lực của Hội đồng khoa
học trường Đại học sư phạm - Đại học Thái Nguyên đã tạo mọi điều kiện thuận
lợi và góp nhiều ý kiến quý báu cho bản luận văn này.
Xin trân trọng cảm ơn sự quan tâm của Ban lãnh đạo và toàn thể đồng
nghiệp nơi tôi công tác đã tạo mọi điều kiện về tinh thần, vật chất, cung cấp
thông tin khảo sát cho tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu đề tài. Dù đã có
rất nhiều cố gắng, song có thể nói khó tránh khỏi những thiếu sót. Rất
mong tếp tục nhận được sự chỉ dẫn, góp ý và giúp đỡ quý báu của các thầy
giáo, cô
giáo và các bạn đồng nghiệp.
Thái Nguyên, ngày

tháng năm 2015

Tác giả luận văn

Nguyễn Thị Thanh Mai


Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

ii

http://www.lrc.tnu.edu.vn


iii

http://www.lrc.tnu.edu.vn


1.4 Tổ chức giáo dục kỹ năng sống cho Thiếu nhi tại Nhà thiếu nhi
thành phố ......................................................................................................
27
1.4.1. Chức năng nhiệm vụ của Nhà thiếu nhi thành phố ......................... 27
1.4.2. Tổ chức giáo dục kỹ năng sống cho thiếu nhi tại Nhà thiếu nhi
thành phố ...................................................................................................
28
1.5. Các yếu tố ảnh hưởng tới quá trình tổ chức giáo dục KNS cho thiếu nhi
tại Nhà thiếu nhi thành phố ...........................................................................
32
1.5.1. Các yếu tố chủ quan ........................................................................ 32
1.5.2. Các yếu tố khách quan..................................................................... 33
Kết luận chương 1.............................................................................................. 34
Chương 2. THỰC TRẠNG TỔ CHỨC GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO THIẾU
NHI

TẠI

NHÀ

THIẾU

NHI

THÀNH


iv

http://www.lrc.tnu.edu.vn


2.3.1. Thực trạng lập kế hoạch giáo dục kỹ năng sống cho thiếu nhi tại
Nhà thiếu nhi thành phố Thái Nguyên ...................................................... 52
2.3.2. Thực trạng tổ chức giáo dục kỹ năng sống cho thiếu nhi tại Nhà
thiếu nhi thành phố Thái Nguyên ..............................................................
53
2.3.3. Thực trạng chỉ đạo giáo dục kỹ năng sống cho thiếu nhi tại Nhà
thiếu nhi thành phố Thái Nguyên ..............................................................
55
2.4. Đánh giá chung về thực trạng giáo dục và tổ chức giáo dục kỹ năng sống
cho thiếu nhi tại Nhà thiếu nhi thành phố Thái Nguyên ...............................
60
Kết luận chương 2.............................................................................................. 62
Chương 3. CÁC BIỆN PHÁP TỔ CHỨC GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO
THIẾU NHI TẠI NHÀ THIẾU NHI THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN
...................................................................... 63
3.1. Nguyên tắc đề xuất các biện pháp .......................................................... 63
3.1.1. Đảm bảo tính thực tiễn .................................................................... 63
3.1.2. Đảm bảo tính mục tiêu .................................................................... 64
3.1.3. Đảm bảo tính toàn diện ................................................................... 64
3.1.4. Đảm bảo phù hợp với lứa tuổi ......................................................... 65
3.1.5. Đảm bảo tính đồng bộ ..................................................................... 65
3.1.6. Đảm bảo tính hiệu quả..................................................................... 66
3.2. Các biện pháp tổ chức giáo dục Kỹ năng sống cho thiếu nhi tại Nhà
thiếu nhi Thành phố Thái Nguyên .................................................................


KNS

cho

học

sinh

tại

Nhà

thiếu

nhi

........................................... 76
3.2.6. Tổ chức tuyên truyền, quảng cáo nội dung chương trình,
hoạt động giáo dục tới các nhà trường để thu hút thiếu nhi tới sinh
hoạt

tại

Nhà

thiếu

nhi............................................................................................. 78
3.2.7. Tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động giáo dục KNS cho Thiếu


: Giáo dục - đào tạo GDTX

: Giáo dục thường xuyên GV

:

Giáo viên
HS

: Học sinh

KN

: Kỹ năng

KNS

: Kỹ năng sống PP

: Phương pháp TDTT
Thể dục thể thao THCS

:
:

Trung học cơ sở
THPT

: Trung học phổ thông

thiếu nhi TP. Thái Nguyên ................................................................ 52
Bảng 2.9: Các biện pháp chỉ đạo giáo dục KNS cho thiếu nhi tại Nhà thiếu nhi
TP. Thái Nguyên ............................................................................... 55
Bảng 2.10: Biện pháp chỉ đạo giáo dục kĩ năng sống cho thiếu nhi tại Nhà
thiếu nhi TP. Thái Nguyên thông qua tổ chức các chương trình,
hoạt động ..........................................................................................
57
Bảng 2.11: Biện pháp kiểm tra, đánh giá thực hiện kế hoạch giáo dục kỹ năng
sống cho thiếu nhi tại Nhà thiếu nhi thành phố Thái Nguyên ..........
59
Bảng 3.1: Kết quả khảo nghiệm về mức độ cần thiết và tính khả thi của các
biện pháp tổ chức giáo dục kĩ năng sống tại Nhà thiếu nhi thành phố
Thái Nguyên ...................................................................................... 84

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

5

http://www.lrc.tnu.edu.vn


MỞ ĐẦU
1. Lý do lựa chọn đề tài
Xã hội ngày càng phát triển, giáo dục kỹ năng sống lại ngày càng trở
thành một đề tài nóng hổi và cấp thiết. Cùng với làn sóng hội nhập quốc tế và
công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, giáo dục toàn diện cho
thiếu nhi - những chủ nhân tương lai của đất nước là vô cùng cần thiết. Ngoài
những kiến thức học trong sách vở, giờ đây các bậc phụ huynh, các nhà giáo
dục đều đã nhận thức đúng đắn được tầm quan trọng phải giáo dục kỹ năng
sống cho

nỗ lực trong đổi mới nội dung, mục têu giáo dục, đưa giáo dục kỹ năng sống
vào chương trình giáo dục cho giới trẻ nói chung và các em thiếu nhi nói riêng.
Tuy nhiên vẫn còn tồn tại những hạn chế về phương thức và nội dung truyền
tải nên hiệu quả chưa cao. Chính vì vậy, tác giả đã lựa chọn vấn đề “Tổ chức
Giáo dục Kỹ năng sống cho Thiếu nhi tại Nhà Thiếu nhi Thành phố
Thái Nguyên” làm đề tài cho luận văn thạc sỹ.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận về giáo dục kỹ năng sống, làm rõ thực tễn
triển khai và đề xuất các biện pháp của giám đốc Nhà thiếu nhi nhằm tổ chức
giáo dục kỹ năng sống cho các em thiếu nhi tại Nhà thiếu nhi thành phố, góp
phần phát triển toàn diện nhân cách thiếu nhi đáp ứng yêu cầu của xã hội hiện
nay.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
- Khách thể nghiên cứu: Quá trình giáo dục kỹ năng sống cho thiếu nhi
tại Nhà thiếu nhi Thành phố.
- Đối tượng nghiên cứu: Các biện pháp tổ chức giáo dục Kỹ năng sống
cho Thiếu nhi của Giám đốc Nhà thiếu nhi Thành phố Thái Nguyên
4. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Thứ nhất: Nghiên cứu cơ sở lý luận của tổ chức giáo dục kỹ năng sống
cho các em thiếu nhi tại Nhà Thiếu nhi thành phố.
3


- Thứ hai: Nghiên cứu thực trạng tổ chức giáo dục kỹ năng sống cho các
em thiếu nhi tại Nhà Thiếu nhi thành phố Thái Nguyên.

4


- Thứ ba: Đề xuất các biện pháp tổ chức giáo dục Kỹ năng sống cho

nhi tại Nhà thiếu nhi thành phố;
Chương 2: Thực trạng tổ chức giáo dục kĩ năng sống cho thiếu nhi tại
Nhà thiếu nhi Thành phố Thái Nguyên;
Chương 3: Các biện pháp tổ chức giáo dục kĩ năng sống cho thiếu nhi
tại Nhà Thiếu nhi Thành phố Thái Nguyên.

6


Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN TỔ CHỨC GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO
THIẾU NHI TẠI NHÀ THIẾU NHI THÀNH PHỐ
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Trên thế giới đã có rất nhiều các công trình nghiên cứu về kỹ năng
sống và giáo dục kỹ năng sống. Ngoài các công trình nghiên cứu về kỹ năng
sống của cá nhân như: Dorrothy I. Ansell and Joan M. Mor se - 1994
(Creatve Life Skill Activites); Darlene Manix -1995 (Life Skills Actvites for
Secondary

Students

with

Special

Needs); Botvin

-2001 (Life

skills

tếp cận kĩ năng sống trong giáo dục và Giáo dục kỹ năng sống ở nhà trường
phổ thông, đồng thời tìm hiểu thực trạng Giáo dục kỹ năng sống cho người
học từ trẻ mầm non đến người lớn thông qua giáo dục chính quy và
giáo dục thường xuyên ở Việt Nam. Tác giả đã xây dựng được khung lí luận về
giáo dục Giáo dục kỹ năng sống từ xác định thuật ngữ, mục tiêu, nhiệm vụ, nội
dung, nguyên tắc, phương pháp giáo dục cho đến đánh giá kết quả và tác
động của giáo dục Giáo dục kỹ năng sống.
Năm 2005, bắt đầu có nhiều tài liệu, đề tài nghiên cứu được triển
khai liên quan đến giáo dục kỹ năng sống trong các trường trung học cơ sở và
trung học phổ thông như: Dự án VIE 01/10 do UNFPA tài trợ “Giáo dục dân
số và sức khoẻ sinh sản vị thành niên thông qua hoạt động ngoại khoá trong
nhà trường”; đề tài cấp Bộ “Giáo dục một số kỹ năng sống cho học sinh trung
học phổ thông”, mã số B. 2005- 75- 126 do trung tâm nghiên cứu Giáo dục
học, trường Đại học Sư phạm Hà Nội triển khai.
Bên cạnh những nghiên cứu liên quan đến giáo dục kỹ năng sống trong
giáo dục phổ thông, còn có một số tài liệu nghiên cứu khác đề cập đến giáo
dục kỹ năng sống trong giáo dục thường xuyên. Tiêu biểu là một số Dự án hợp
tác giữa Viện Chiến lược và Chương trình giáo dục với văn phòng UNESCO Hà
Nội:“Giáo dục kỹ năng sống ở trung tâm học tập cộng đồng” (2005); “Giáo dục
kỹ năng sống cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn” (2006).
8


Giáo dục luôn là đề tài thu hút được nhiều sự quan tâm của các nhà lý
luận và nghiên cứu. Là một lĩnh vực khá mới mẻ, Giáo dục Kỹ năng sống
đương nhiên cũng nhận được nhiều quan tâm và hứng thú chọn làm đề tài
nghiên cứu luận văn. Chỉ tính riêng trên địa bàn Thái Nguyên có thể kể đến
luận văn của các tác giả như:
- Nguyễn Thị Hồng Hạnh, Biện pháp giáo dục Kỹ năng sống cho học sinh
tểu học trên địa bàn Thành phố Thái Nguyên, tích hợp thông qua môn Đạo

tâm giáo dục ngoài nhà trường dành cho thiếu nhi như Nhà thiếu nhi. Đây
chính là đóng góp mới của tác giả gửi gắm trong bài viết, nhằm đề ra những
giải pháp và biện pháp thực hiện hiệu quả.
1.2. Các khái niệm công cụ của đề tài
1.2.1. Kỹ năng sống
Có nhiều công trình nghiên cứu về KN và đưa ra nhiều khái niệm khác
nhau, qua nghiên cứu chúng tôi thấy nổi lên ba khuynh hướng sau:
- Khuynh hướng thứ nhất
KN được xem xét nghiêng về kỹ thuật hành động phù hợp với mục đích
và điều kiển hoạt động mà con người đã nắm vững.
Quan điểm này có các tác giả như: Kruchexky,V.A, A.G.Covaliop,
Rudin, V.X.
Theo Kruchexky, V.A. thì “ KN là các phương thức hoạt động những cái
gì con người đã nắm vững”. Ông cho rằng, khi nắm vững phương thức hành
động là con người đã có KN, không cần đến kết qủa của hành động. [10]
A.V.Petrovxki: KN là sự vận dụng những tri thức, kỹ xảo đã có để lựa
chọn thực hiện những phương thức hành động tương ứng với mục đích đề ra.
[17]
A.G.Covaliop lại cho rằng: KN là phương thức thực hiện hành động phù
hợp với mục đích và điều kiện của hành động. [11]
- Khuynh hướng thứ hai

10


Xem xét KN nghiêng về mặt năng lực con người, khẳng định KN được
xem như một thành tố quan trọng để thực hiện một công việc có kết quả
với

11

12