MODULE: THCS 19 DẠY HỌC VỚI CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
A – ĐẶT VẤN ĐỀ
Đổi mới PPDH là một yêu cầu thiết yếu đặt ra cho ngành Giáo d ục
của tất cả các nước trên thế giới, với sự phát triển như vũ bão của công
nghệ thông tin (CNTT) và khả năng phổ biến thông tin ngày càng đa d ạng,
đơn giản, nhanh chóng và rất hiệu quả, hoạt động dạy học phải có nh ững
đổi mới về phương pháp để thích ứng được với điều kiện công ngh ệ m ới
và tận dụng được những thành tựu của công nghệ trong các hoạt động d ạy
học. Thực tế cho thấy, CNTT đã xâm nhập ngày càng sâu vào hoạt động
giảng dạy trong nhà trường và góp phần quan trọng trong việc đ ổi m ới
PPDH và kiểm tra, đánh giá, qua đó mở rộng khả năng truy ền đ ạt và lĩnh
hội tri thức với chất lượng cao, tốc độ nhanh.
Đối với giáo dục Việt Nam những năm gần đây, cùng với việc đ ổi m ới
chương trình, SGK, các trường phổ thông đã được tăng cường trang bị
phương tiện, thiết bị dạy học hiện đại, trong đó có máy vi tính, máy chi ếu
tạo điều kiện cho GV ứng dụng CNTT trong các hoạt động chuyên môn c ủa
mình như soạn giáo án, trình chiếu trên lớp, kiểm tra, đánh giá. Tuy nhiên,
để việc ứng dụng CNTT trong dạy học đạt hiệu quả cao, GV c ần đ ược
trang bị một cách bài bản và có hệ thống những kiến thức cần thiết để
biến CNTT thành một công cụ hỗ trợ đắc lực cho hoạt đ ộng chuyên môn
của mình.
B - NỘI DUNG
I- Tìm hiểu chung về ứng dụng CNTT trong dạy học
1. Khái niệm CNTT (tiếngAnh: Information Technology, viết tắt là
IT) được hiểu là ngành ứng dụng công nghệ quản lí và xử lí thông tin, đ ặc
biệt trong các cơ quan, tổ chức lớn. Ngành này sử dụng máy tính và ph ần
mềm máy tính để chuyển đổi, lưu trữ, bảo vệ, xủ lí, truyền và thu th ập
thông tin. Ở Việt Nam, trong Nghị quyết 49/CP kí ngày 04/0/1993 về phát
triển CNTT của Chính phủ Việt Nam, CNTT được định nghĩa nh ư sau:
“CNTT là tập hợp các phương pháp khoa học, các ph ương ti ện và công c ụ kĩ
thuật hiện đại – chủ yếu là kĩ thuật máy tính và viễn thông - nhằm tổ ch ức

Trong bài thu hoạch này tôi sử dụng Microsoft Office Word 2010.


Ví dụ:

1.1 Tạo một giáo án mới
Ngay khi mở Microsoft office Word, một tệp tài liệu trống (blank
document) được mở ra. GV có thể thao tác ngay trên tệp tài liệu này. Để lưu
tệp giáo án, GV thao tác: nháy chuột vào trình duyệt File trên thanh công
cụ, chọn lệnh Save As.

Sau khi lựa chọn lệnh Save As trên màn hình xuất hiện hộp thoại giáo viên
lựa chọn địa chỉ lưu tệp giáo án tại Save m và đặt tên cho tệp giáo án tại File
name, sau đó chọn lệnh Save để lưu.


1.2. Mở tệp giáo án có sẵn
Trên thanh công cụ của Microsoft Office Word chọn Trình duyệt: chọn lệnh
Open, xuất hiện hộp thoại. Từ mục Look in trong hộp thoại, chọn địa cM Lưu
tệp tải liệu, chọn lệnh Open có thể mở cùng lúc nhiều giáo án.

Sau khi chọn lệnh Open, hiện hộp thoại Open, chọn đường dẫn đến địa chỉ lưu
file cần mở, chọn giáo án cần mở, chọn lệnh Open để mở.
2. Các thao tác cơ bản khi soạn giáo án.
2.1. Gõ tiếng Việt
Có một số bộ phông chữ thường được dùng để gõ tiếng Việt như:
Unicode, TCVN3(ABC), VNI Window. Hiện nay, bộ phông ch ữ Unicode đ ược


Chính phủ quyết định là bộ phông chữ chuẩn, s ử dụng trong kh ối c ơ quan

vào
ô
Number
of
rows.

Kích chọn OK để hoàn tất.
Các thao tác nhâp và định dạng dữ liệu trong bảng thục hiện như các thao
tác nhập và định dạng văn bản thông thường.
- Thêm hàng: Đặt trỏ chuột ở ô cuổi cùng của bảng, nhấn phím Tab trên


bàn phím.
- Chèn thêm dòng mới vào bảng: Click chuột phải vào vị trí muốn chèn thêm
hàng, trên hộp thoại chọn Insert, chọn Insert Rows Above (chèn lên trên dòng
lựa chọn) hoặc Insert Rows Below (chèn xuống bên dưới dòng lựa chọn).
- Chèn thêm cột mới vào bảng: Click chuột phải vào vị trí muốn chèn thêm cột,
trên hộp thoại xuất hiện chọn trình duyệt Insert, chọn Columns to the Left
(chèn sang bÊn trái cột được lụa chọn) hoặc Columns to the Right (chèn sang
bÊn phải cột được lụa chọn).

- Xóa hàng, xóa cột: chọn hàng/cột cần xóa, click chuột phải vào dòng/cột
cần xóa, chọn Delete rows để xóa dòng/ chọn Delete columns để xóa cột.
Cách khác: chọn hàng/cột cần xóa, click chuột trái vào biểu tượng “Cut” để xóa.
- Kết hợp các ô của bảng (nhập các ô): chọn các ô cần kết hợp, click
chuột phải vào các ô cần nhập, chọn biểu tượng Merge cells.
- Tách các ô của bảng: click chuột phải vào ô cần tách, ch ọn l ệnh Split
Cells. Nhập số cột cần tách vào Number of columns, nhập số hàng cần tách
vào Number of rows.
2.3.2. Các đối tượng đồ họa

Trong công tác giảng dạy cũng như quản lí lớp học, sử dụng Microsoft
Office Excel có nhiều tiện ích cho GV để lưu trữ, xử lí số liệu.
Mỗi một giáo án được soạn thảo trong Microsoft Office Excel là một tệp
có đuôi định dạng .xls (.xlsx đối với Microsoft Office 2007 trở lên). Khởi động
Microsoft Office Excel bằng cách:
Vào Menu Start, chọn All Programs, chọn Microsoft Office, ch ọn
Microsoft Excel 2010 (hoặc Microsoft Excel 2003 …) sẽ xuất hiện giao diện
của Excel.


1. Tạo một tệp dữ liệu mới
Khi mở Microsoft Office Excel, một tệp tài liệu trổng (blank document)
được mở ra. GV có thể thao tác ngay trên tệp dữ liệu này. Để lưu tệp dữ liệu
này, từ trình duyệt File trên thanh công cụ, chọn lệnh Save As. Tại hộp thoại
Save As chọn địa chỉ lưu và nhập đặt tên tệp dữ liệu.
Lưu ý: Cần thường xuyên dùng lệnh Save (ghi) trong quá trình soạn thảo
bằng cách: từ trình duyệt File chọn lệnh Save hoặc kích vào biểu tượng hình đĩa
mềm trên thanh công cụ, hoặc nhanh nhất là bấm tổ hợp phím Ctrl + S.
Mở tệp giáo án có sẵn
Trên thanh công cụ của Microsoft office Excel, chọn thẻ File chọn
lệnh Open, xuất hiện hộp thoại, lựa chọn địa chỉ lưu tệp tài liệu, ch ọn lệnh
Open để tệp giáo án.
2. Nhập và trình bày dữ liệu trong Microsoft Office Excel
III. THIẾT KẾ TRÌNH DIỄN BÀI GIẢNG BẰNG MICROSOFT OFFICE
POWERPOINT
1. Các yêu cầu khi thiết kế trình chiếu bài giảng
PowerPoint được sử dụng để thể hiện ý tưởng trình bày nội dung
bài giảng của GV chú không phải để đưa toàn bộ nội dung bài giảng l ên
trình chiếu. Vì vậy, khi thiết kế trình chiếu bài giảng c ần đ ảm bảo các yêu
cầu:

Kiểu bổ cục để trống (Blank Layout): slide để trống, không có ô đ ể
nhập văn bản hay các đối tượng khác. Muốn nhập nội dung sử dụng trình
duyệt Insert trên thanh công cụ hoặc các nút lệnh khác.
Kiểu bố cục chỉ có văn bản (Text Layouts): trên slide được thi ết k ế
s ẵn các ô Textbox đ ể nh ập văn b ản.
Ki ể u b ố c ục ch ứa các đ ối t ượng không ph ải là văn b ản (Content
Layouts), g ồm: b ảng, bi ểu đ ồ, tranh ảnh, s ơ đ ồ, các đ ối t ượng đa
ph ương ti ệ n. Ki ểu b ố c ục này trên slide có s ẵn các bi ểu t ượng; c ần
chèn đ ố i t ượng nào thì kích chu ột vào đ ối t ượng đó.


2.1.2 Nhập và định dạng văn bản trong PowerPoint
Văn bản trong các slide luôn nằm trong các ô textbox hoặc trong đ ối
tượng đồ hoạ. Việc soạn thảo và định dạng văn bản trong các ô textbox
tương tự như các thao tác soạn thảo văn bản trong Word.
Để định dạng văn bản trong ô textbox, ta chọn đoạn văn bản, ch ọn
thẻ “Home” trên thanh công cụ, chọn kiểu chữ, cỡ chữ, …

2.1.3 Đ ưa các đ ối t ượng b ảng biểu, đồ h ọ a , đa ph ương ti ện vào
slide
Ngoài đối tượng văn b ả n (trong các textbox), các đ ối t ượng
trong PowerPoint bao g ồm các nh óm chính sau: b ảng bi ểu (table),
bi ể u đ ồ (chart), hình ảnh (picture), s ơ đ ồ (Organization chart,
Diagram), các đối t ượ ng đa ph ư ơ ng ti ệ n (movie and sound).
- Bảng biểu (table)
Các thao tác chèn bảng biểu trong PowerPoint tương tự như trong
Word.
- Tạo bảng: trên thanh công cụ, chọn trình duyệt
Insert, chọn lệnh Table, chọn Insert Table. Trong hộp
thoại Insert Table, gõ số cột muốn tạo trong bảng vào ô



hoạch đảm bảo 100% CB-GV biết sử dụng internet để truy cập thông tin,
giao tiếp và thực hiện công tác theo yêu cầu.
- Nâng cao hiệu xuất công tác lãnh đạo:
100% CBQL biết sử dụng ICT trong điều hành. CBQL biết sử dụng và
sử dụng có hiệu quả ICT trong công tác quản lý, lãnh đ ạo: l ập k ế ho ạch,
triển khai, đánh giá, sơ kết, tổng kết.
2. Xây dựng các hoạt động trực tuyến:
Cán bộ giáo viên tham gia các hoạt động trực tuyến có hiệu quả:
- Họp trực tuyến
- Học tập trực tuyến
- Chia sẻ thông tin trực tuyến
3. Đẩy mạnh ứng dụng CNTT&TT trong điều hành và quản lý giáo
dục:
- Ứng dụng các phần mềm hỗ trợ công tác quản lý theo định h ướng
quản lý trực tuyến thông qua internet.
- Xây dựng trang web phổ cập nhằm nắm bắt tình hình chuyên c ần
của học sinh; dự báo, phòng ngừa từ xa tình trạng học sinh có nguy c ơ b ỏ
học; hỗ trợ công tác thống kê tình hình chuyên c ần của h ọc sinh trên đ ịa
bàn của thành phố.
- Tổ chức đăng tải công khai trên website các thủ tục hành chính đạt
cấp độ 2 trở lên với một số nội dung cụ thể:
+ Đăng tải tất cả các mẫu đơn hành chính, mẫu đơn dịch vụ công
(như đơn xin vào lớp đầu cấp…..)
+ Tra cứu kết quả học tập, điểm thi trực tuyến miễn phí trên
website.
- Cung cấp và cập nhật kịp thời các văn bản hành chính trong trang
“Thủ tục hành chính” đáp ứng yêu cầu của xã hội.
4. Ứng dụng CNTT&TT trong đổi mới phương pháp dạy và học:

Chúng ta đều nhận thức rõ vai trò của CNTT trong m ọi lĩnh v ực c ủa
cuộc sống và hơn ai hết chúng ta cũng nhận th ức rõ l ợi ích c ủa vi ệc ứng
dụng CNTT trong giảng dạy và học tập. Về phía lãnh đạo các c ấp cũng đ ặc
biệt quan tâm và đã có nhiều văn bản hướng dẫn việc ứng dụng CNTT
trong ngành. Cơ sở hạ tầng về CNTT trong trường học đã dần được đầu t ư
để đáp ứng được việc ứng dụng CNTT và công tác dạy và học của các
trường. Đó là điều kiện thuận lợi để đẩy mạnh việc ứng dụng CNTT trong
trường THCS.
Trấn Ninh, ngày 19 tháng 5 năm 2017
Người viết

Hà Hùng Linh