Nghiên cứu sự tham gia của các hợp tác xã trong xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện lâm thao tỉnh phú thọ - Pdf 51

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ & QUẢN TRỊ KINH DOANH

NGUYỄN HỒNG SƠN

NGHIÊN CỨU SỰ THAM GIA
CỦA CÁC HỢP TÁC XÃ TRONG XÂY DỰNG
NÔNG THÔN MỚI TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN
LÂM THAO - TỈNH PHÚ THỌ

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ

THÁI NGUYÊN - 2015
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN




ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ & QUẢN TRỊ KINH DOANH

NGUYỄN HỒNG SƠN

NGHIÊN CỨU SỰ THAM GIA
CỦA CÁC HỢP TÁC XÃ TRONG XÂY DỰNG
NÔNG THÔN MỚI TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN
LÂM THAO - TỈNH PHÚ THỌ
Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
Mã số: 60.34.04.10


trọng tới tất cả các tập thể và cá nhân đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong suốt quá
trình nghiên cứu.
Trước hết tôi xin chân thành cảm ơn PGS. TS. Phạm Bảo Dương, người đã
trực tiếp hướng dẫn tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành Luận văn.
Tôi xin trân trọng cảm ơn các thầy giáo, cô giáo Khoa Kinh tế, Phòng Đào
tạo sau Đại học - trường Đại học Kinh tế và Quản trị Kinh doanh Thái Nguyên cùng
toàn thể các thầy giáo, cô giáo đã trực tiếp giảng dạy và giúp đỡ tôi trong suốt quá
trình học tập và nghiên cứu.
Tôi xin trân trọng cảm ơn tập thể Lãnh đạo, cán bộ, công chức, viên chức Cơ
quan Liên minh HTX tỉnh Phú Thọ; Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh
Phú Thọ; UBND huyện Lâm Thao; UBND 14 xã, thị trấn trên địa bàn huyện Lâm
Thao; Lãnh đạo quản lý và xã viên của 16 HTX nông nghiệp trên địa bàn huyện
Lâm Thao - tỉnh Phú Thọ; các tập thể, cá nhân khác đã tạo điều kiện thuận lợi nhất
giúp tôi hoàn thành Luận văn này.
Xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ của gia đình, bạn bè, đồng chí, đồng
nghiệp đã tạo điều kiện tốt nhất cho tôi trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và
hoàn thành Luận văn.
Thái Nguyên, tháng 10 năm 2015
Tác giả

Nguyễn Hồng Sơn

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN




3

MỤC LỤC


Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN




4

Chương 2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ....................................................... 27
2.1. Các câu hỏi nghiên cứu ...................................................................................... 27
2.2. Phương pháp nghiên cứu.................................................................................... 27
2.2.1. Phương pháp thu thập số liệu .......................................................................... 28
2.2.2. Phương pháp tổng hợp và xử lý số liệu.......................................................... 30
2.2.3. Phương pháp phân tích số liệu ........................................................................ 30
2.3. Các chỉ tiêu nghiên cứu ...................................................................................... 31
Chương 3. THỰC TRẠNG SỰ THAM GIA CỦA CÁC HỢP TÁC XÃ
TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TRÊN ĐỊA BÀN
HUYỆN LÂM THAO - TỈNH PHÚ THỌ ................................................. 31
3.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu ............................................................................. 31
3.1.1. Đặc điểm tư nhiên ........................................................................................... 31
3.1.2. Đặc điểm kinh tế xã hội .................................................................................. 37
3.2. Khái quát về tình hình hoạt động của các hợp tác xã trên địa bàn huyện
Lâm Thao ....................................................................................................... 43
3.2.1. Khái quát chung về các hợp tác xã của huyện Lâm Thao............................... 44
3.2.2. Đánh giá chung về tình hình hoạt động của các hợp tác xã của huyện
Lâm Thao ....................................................................................................... 52
3.3. Thực trạng sự tham gia của các hợp tác xã trong xây dựng nông thôn mới
trên địa bàn huyện Lâm Thao - tỉnh Phú Thọ ................................................ 58
3.3.1. Hình thức tham gia của các hợp tác xã trong xây dựng nông thôn mới ......... 58
3.3.2. Số lượng, cơ cấu các hợp tác xã tham gia vào chương trình xây dựng

thôn mới trên địa bàn huyện Lâm Thao - tỉnh Phú Thọ ...............................116
4.3. Kiến nghị ..........................................................................................................121
4.3.1. Đối với cấp Trung ương ................................................................................121
4.3.2. Đối với cấp tỉnh .............................................................................................122
4.3.3. Đối với cấp huyện, xã ...................................................................................123
KẾT LUẬN ............................................................................................................125
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .............................................................127
PHỤ LỤC ...............................................................................................................130

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN




6

DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT

BCHTƯ

: Ban chấp hành trung ương

DV

: Dịch vụ

HĐND

: Hội đồng nhân dân


: Xã hội chủ nghĩa

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN




vii
DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 1.1. Đánh giá mức độ tham gia của của hợp tác trong bộ tiêu chí
về xây dựng nông thôn mới .......................................................... 18
Bảng 2.1. Bảng các đơn vị điều tra ............................................................... 28
Bảng 2.2. Bảng kê các danh mục tài liệu dùng để nghiên cứu ..................... 30
Bảng 3.1. Bảng tổng hợp kết quả hoạt động các HTX của huyện Lâm Thao
năm 2014........................................................................................ 45
Bảng 3.2. Tổng hợp kết quả các HTX trực tiếp tham gia vào quy hoạch
xây dựng nông thôn mới ............................................................... 59
Bảng 3.3. Hộp ý kiến đánh giá về sự tham gia của HTX trong nhóm tiêu
chí số 1 ........................................................................................... 61
Bảng 3.4. Bảng tổng hợp số liệu điều tra nhóm tiêu chí số 2 ....................... 62
Bảng 3.5. Hộp ý kiến đánh giá về sự tham gia của HTX trong nhóm tiêu
chí số 2 .......................................................................................... 66
Bảng 3.6. Bảng tổng hợp số liệu điều tra nhóm tiêu chí số 3 ....................... 70
Bảng 3.7. Bảng tổng hợp dân số, lao động, tỷ lệ lao động của các HTX
..........73
Bảng 3.8. Bảng tổng hợp kết quả phân loại, đánh giá hoạt động của các HTX
.......75
Bảng 3.9. Hộp ý kiến của các chuyên gia đánh giá về sự tham gia của
HTX trong nhóm tiêu chí số 3 ...................................................... 78

Biểu đồ tỷ lệ các HTX tham gia và không tham gia làm
dịch vụ vệ sinh môi trường .................................................... 82

Biểu đồ 3.5.

Biểu đồ thể hiện thành viên, lao động, vốn của các HTX ............ 90

Biểu đồ 3.6.
91

Biểu đồ thể hiện doanh thu, lợi nhuận, nộp thuế của các HTX...........

Biểu đồ 3.7.
92

Biểu đồ thể hiện cơ cấu các HTX trên địa bàn huyện Lâm Thao .......

Hình:
Hình 3.1.

Hội nghị bàn về quy hoạch xây dựng nông thôn mới tại xã Tứ
xã - huyện Lâm Thao, Có sự tham gia của HTX Nông nghiệp
và ĐN Vân Hùng ................................................................................. 60

Hình 3.2.

Quang cảnh đường giao thông nông thôn tại xã Cao Xá - huyện
Lâm Thao ............................................................................................ 63

Hình 3.3.

Mô hình thu gom rác thải tại HTX nông nghiệp và Điện năng
Tiên Kiên ............................................................................................. 82

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN




1

MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Hội nghị lần thứ 7 BCH Trung ương Đảng khoá X đã đề ra Nghị quyết
26/NQ-TW, về nông nghiệp, nông dân, nông thôn; chương trình mục tiêu quốc gia
về xây dựng nông thôn mới là một trong những nội dung cụ thể hóa đã trở thành
phong trào lớn được hưởng ứng rộng khắp trong cả nước. Đây là cơ hội và điều
kiện thuận lợi làm cho khu vực nông thôn ngày càng phát triển, ổn định, đời sống
vật chất và tinh thần của người dân ngày càng được nâng cao.
Xây dựng nông thôn mới là cuộc cách mạng và cuộc vận động lớn để cộng
đồng dân cư ở nông thôn đồng lòng xây dựng thôn, xã, gia đình của mình khang
trang, sạch đẹp; phát triển sản xuất toàn diện (nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ);
có nếp sống văn hoá, môi trường và an ninh nông thôn được đảm bảo; thu nhập, đời
sống vật chất, tinh thần của người dân được nâng cao.
Xây dựng nông thôn mới là sự nghiệp cách mạng của toàn Đảng, toàn dân,
của cả hệ thống chính trị. Nông thôn mới không chỉ là vấn đề kinh tế - xã hội, mà là
vấn đề kinh tế - chính trị tổng hợp.
Xây dựng nông thôn mới giúp cho nông dân có niềm tin, trở nên tích cực,
chăm chỉ, đoàn kết giúp đỡ nhau xây dựng nông thôn phát triển giàu đẹp, dân chủ,
văn minh.
Hiện nay khu vực nông thôn cả nước nói chung cũng như tỉnh Phú Thọ nói

thôn vẫn còn nhiều nhà tạm, dột nát. Hiện nay, kinh tế - xã hội khu vực nông thôn
chủ yếu phát triển tự phát, chưa theo quy hoạch.
Do yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước, cần 3 yếu
tố chính: đất đai, vốn và lao động kỹ thuật. Qua việc xây dựng nông thôn mới sẽ
triển khai quy hoạch tổng thể, đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu công nghiệp
hóa.
Trong những năm qua đã có một số bài viết, nghiên cứu liên quan đến đề tài
này như: Bài viết “Gắn hợp tác xã với Chương trình Xây dựng nông thôn mới trao
đổi với TS. Nguyễn Minh Tú - Vụ trưởng Vụ hợp tác xã - Bộ Kế hoạch và Đầu,
nguồn Đầu tư điện tử, đăng trên trang Website của Liên minh HTX tỉnh Bến Tre;
“Vai trò của hợp tác xã trong xây dựng nông thôn mới”, nguồn Vusta.vn đăng trên
báo điện tử của Liên hiệp các hội khoa học kỹ thuật tỉnh Quảng Ngãi; “Phát huy vai
trò của hợp tác xã trong xây dựng nông thôn mới của tác giả Việt Anh đăng trên báo
điện tử Bắc Ninh số ra ngày 22/4/2014; “Khẳng định vai trò của hợp tác xã trong
xây dựng nông thôn mới” của tác giả Ngọc Sơn - Hoàng Chiến đăng trên báo Nhân
dân điện tử số ra ngày 30/11/2013.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN




3

Mặt khác, mục tiêu đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành nước công
nghiệp. Vì vậy, một nước công nghiệp không thể để nông nghiệp, nông thôn lạc
hậu, nông dân nghèo khó.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN


2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
2.1. Mục tiêu chung
Góp phần đánh giá sự vai trò của hợp tác xã trong quá trình xây đựng nông
thôn mới đồng thời đưa ra một số giải pháp đẩy nhanh quá trình xây dựng nông thôn
mới trên địa bàn huyện Lâm Thao - tỉnh Phú Thọ.
2.2. Mục tiêu cụ thể

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN




5

- Góp phần hệ thống hoá cơ sở lý luận và thực tiễn về sự tham gia của các
hợp tác xã trong xây dựng nông thôn mới.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN




6

- Đánh giá thực trạng tham gia của các hợp tác xã trong xây dựng nông thôn
mới trên địa bàn huyện Lâm Thao - tỉnh Phú Thọ; tìm ra các nhân tố ảnh hưởng tới
sự tham gia của các hợp tác xã trong xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện
Lâm Thao - tỉnh Phú Thọ.
- Đề xuất giải pháp tăng cường vai trò và sự tham gia của các hợp tác xã
trong xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Lâm Thao - tỉnh Phú Thọ.

7

Về mặt lý luận, đề tài sẽ hệ thống một cách đầy đủ các vấn đề liên quan đến
hợp tác xã, đến Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới (Khái

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN




8

niệm, nội hàm của các thuật ngữ liên quan; đặc điểm nhận dạng và các lý thuyết
liên quan đến hợp tác xã và chương trình xây dựng nông thôn mới, đến sự tham gia
của hợp tác xã trong xây dựng nông thôn mới…).
Về mặt thực tiễn, đề tài sẽ cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà Lãnh đạo
UBND các cấp thuộc huyện Lâm Thao các thông tin một cách sát thực về vai trò
quan trọng khi có sự tham gia của các hợp tác xã trong xây dựng nông thôn mới.
Đồng thời tham khảo một số giải pháp do đề tài đề xuất để tăng cường sự tham gia
của các hợp tác xã trong xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Lâm Thao tỉnh Phú Thọ.
Kết quả thực hiện của đề tài không chỉ cung cấp cho huyện Lâm Thao những
thông tin quan trọng về mặt lý thuyết mà còn là tài liệu tham khảo cho các tổ chức,
cá nhân nghiên cứu khoa học… liên quan đến sự tham gia của các hợp tác xã trong
xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Lâm Thao - tỉnh Phú Thọ.
5. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn gồm 4 chương như sau:
Chương 1. Cơ sở lý luận và thực tiễn về sự tham gia của các hợp tác xã trong
xây dựng nông thôn mới.
Chương 2. Phương pháp nghiên cứu.
Chương 3. Thực trạng sự tham gia của các hợp tác xã trong xây dựng nông

trình sản xuất nhất là giai đoạn cung ứng vật tư, nguyên liệu đầu vào và tiêu thụ sản
phẩm đầu ra. Vì vậy trong quá trình sản xuất hàng hóa cần thiết phải tổ chức các
Hợp tác xã để hỗ trợ giúp đỡ nhau đặc biệt là những người sản xuất nhỏ, những
người nông dân.
- Mặt khác, quá trình phát triển của nền kinh tế thị trường đã không tạo được
điều kiện để bảo vệ khu vực kinh tế cá thể như hộ nông dân, hộ tư thương… Bởi vì
họ luôn bị các thế lực kinh tế tư nhân cạnh tranh, chèn ép. Chính vì vậy, để có thể
tồn tại và phát triển được họ đã phải hợp sức, hợp vốn với nhau trên nguyên tắc tự
nguyện, bình đẳng và cùng có lợi để giúp đỡ, tương trợ lẫn nhau cùng sản xuất, dịch
vụ với các sản phẩm giá rẻ hơn, chất lượng phù hợp với nhu cầu của họ và có thể

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN




10

bán được sản phẩm làm ra trên thị trường. Từ đó mà hình thức tổ chức kinh tế mới
đã ra đời, có tên gọi là “hợp tác xã”. Mục tiêu của Hợp tác xã không chỉ vì lợi
nhuận, mà còn vì sự hỗ trợ giúp đỡ lẫn nhau để có thể tồn tại bên cạnh các doanh
nghiệp lớn.
- Xã hội ngày càng phát triển, các mối quan hệ trong nền kinh tế thị trường
cũng ngày càng được hoàn bị hơn. Do vậy Hợp tác xã cũng đồng thời phải tự mình
vươn lên, thích nghi và phát triển cùng với nhịp độ phát triển của kinh tế thị trường.
Mục đích của Hợp tác xã đã không chỉ dừng lại như lúc khởi đầu là giúp đỡ tương
trợ nhau giữa những người nghèo để cùng tồn tại mà đòi hỏi phải tự mình loại bỏ
những hạn chế của Hợp tác xã ra đời ở thời kỳ đầu, luôn cải tiến trang thiết bị, công
nghệ mới, đầu tư chiều sâu, hiện đại hóa sản xuất, cải tiến tổ chức quản lý để đạt
hiệu quả sản xuất, kinh doanh ngày càng cao. Chính vì lẽ đó, Hợp tác xã đã ngày

các khu đô thị nhỏ, thị trấn, thị tứ rải rác ở vùng nông thôn thì khái niệm về nông
thôn có những điểm khác so với khái niệm trước đây. Có thể hiểu nông thôn hiện
nay bao gồm cả những đô thị nhỏ, thị tứ, thị trấn, những trung tâm công nghiệp nhỏ
có quan hệ gắn bó mật thiết với nông thôn, cùng tồn tại, hỗ trợ và thúc đẩy nhau
phát triển.
+ Hội nghị nhóm chuyên viên của Liên Hiệp Quốc đã đề nghị đến một khái
niệm: CONTINIUM - Nông thôn đô thị. Có thể hiểu nông thôn đô thị là một khu
vực kinh tế hỗn hợp gồm nông thôn, nông thị và đô thị kế tiếp, xen kẽ nhau. Trong
đó, nông thôn được coi là các làng xã nông nghiệp cổ truyền, nông thị là các đô thị
nhỏ, thị trấn, thị tứ, chợ có chức năng như nhu cầu nối giữa nông thôn và thành thị,
còn đô thị là các thành phố lớn và vừa hoặc các khu công nghiệp tập trung. Trong
nông thôn đô thị, các hoạt động nông nghiệp được gắn liền với công nghiệp hóa đô
thị hóa.
+ Như vậy, khái niệm về nông thôn chỉ có tính chất tương đối, thay đổi theo
thời gian và theo tiến trình phát triển kinh tế, xã hội của các quốc gia trên thế giới.
Trong điều kiện hiện nay tại Việt Nam, khái niệm về nông thôn có thể hiểu: “Nông
thôn là vùng sinh sống của tập hợp dân cư, trong đó có nhiều nông thôn. Tập hợp
cư dân này tham gia vào các hoạt động kinh tế, văn hóa, xã hội và môi trường trong
một thể chế chính trị nhất định và chịu ảnh hưởng của các tổ chức khác”.[4]
1.1.1.4. Vai trò của nông thôn
- Nông nghiệp, nông thôn Việt Nam tập trung vào ba ngành quan trọng gồm:
Chăn nuôi, thủy sản và gạo. Trong đó, gạo và chăn nuôi đóng vai trò quan trọng
trong an ninh lương thực quốc gia và tạo sinh kế cho hàng triệu người dân. Ngành
thủy sản hiện đóng vai trò đầu tàu trong sản xuất nông, lâm, thủy sản nói riêng và
xuất khẩu của cả nước nói chung.
- Nông thôn ở nước ta bao gồm những vai trò sau:

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN



ảnh hưởng mạnh mẽ đến tình hình kinh tế, chính trị, xã hội và an ninh quốc phòng
của cả nước. Do đó, sự phát triển và ổn định nông thôn sẽ góp phần quan trọng
trong việc đảm bảo ổn định tình hình của cả nước.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN




13

+ Thứ năm, nông thôn chiếm đại đa số nguồn tài nguyên, đất đai, khoáng sản,
động thực vật, rừng, biển, nên sự phát triển bền vững nông thôn có ảnh hưởng to
lớn đến việc bảo vệ môi trường sinh thái, việc khai thác sử dụng có hiệu quả các
nguồn tài nguyên khu vực nông thôn, bảo đảm cho sự phát triển lâu dài và bền vững
của đất nước.
Với những vai trò quan trọng nêu trên, nông thôn là phần cơ bản và đòi hỏi tất
yếu cần phát triển nông thôn trong quá trình phát triển quốc gia.
1.1.1.5. Đặc điểm nông thôn Việt Nam
Nông thôn Việt Nam là nơi có khoảng trên 70% dân cư sinh sống, tạo nên
nét riêng biệt với những đặc điểm sau:
- Ở vùng nông thôn, các cư dân chủ yếu là nông dân và làm nghề nông. Đây
là địa bàn hoạt động chủ yếu của các ngành sản xuất vật chất nông, lâm, ngư nghiệp
và các ngành nghề sản xuất nông nghiệp chiếm vị trí chủ trốt và là nguồn sinh kế
chính của đại bộ phận nông dân. Cùng với sự phát triển và tiến bộ của đất nước, đặc
điểm này có sự thay đổi. Các vùng nông thôn trong tương lai sẽ không phải chủ yếu
có các nông dân sinh sống và làm nông nghiệp, thay vào đó là các cư dân cư trú và
tiến hành nhiều hoạt động kinh tế khác nhau, gồm cả sản xuất nông nghiệp, sản xuất
công nghiệp và thương mại dịch vụ. Theo đó, tỷ trọng lao động và GDP của các
ngành kinh tế ở nông thôn cũng thay đổi theo hướng gia tăng cho công nghiệp và

của cả hệ thống chính trị. Nông thôn mới không chỉ là vấn đề kinh tế - xã hội, mà là
vấn đề kinh tế - chính trị tổng hợp.
- Xây dựng nông thôn mới giúp cho nông dân có niềm tin, trở nên tích cực,
chăm chỉ, đoàn kết giúp đỡ nhau xây dựng nông thôn phát triển giàu đẹp, dân chủ,
văn minh.
1.1.2. Tính khách quan của của hợp tác xã khi tham gia trong xây dựng nông
thôn mới
Trong xây dựng nông thôn mới, Hợp tác xã có vai trò rất quan trọng. Điều
này thể hiện rõ dưới ba góc độ:
a) Làm tốt dịch vụ cho người dân:
- Hợp tác xã đã giúp cho kinh tế hộ những việc mà kinh tế hộ không làm được.
+ Sự xuất hiện, tồn tại và phát triển của Hợp tác xã là một tất yếu khách quan.
Những hộ nông dân cá thể không thể không liên kết lại trước những diễn biến phức
tạp, bất ngờ của điều kiện tự nhiên; trước sự chèn ép của các doanh nghiệp lớn trong
lĩnh vực cung ứng vật tư kỹ thuật và tiêu thụ sản phẩm… Sự liên kết tự nhiên đó đã
gắn bó những người sản xuất nhỏ trong các tổ chức Hợp tác xã tùy theo yêu cầu sản
xuất của họ. A.V.Traianốp đưa ra luận điểm về mối quan hệ phân công hợp tác giữa
Hợp tác xã và kinh tế gia đình. Khi nông dân vượt ra khỏi kinh tế nửa tự cung tự cấp,
anh ta bắt đầu cảm thấy sự chật hẹp của mảnh đất riêng và sự cần thiết của tín dụng,

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN




15

kỹ thuật và công nghệ tiến bộ. Nhưng mặt khác các quá trình thuần túy sinh học
trong trồng trọt cũng như trong chăn nuôi lại đòi hỏi sự chăm sóc của từng cá nhân.
Điều đó hạn chế sự phát triển theo chiều rộng của kinh tế hộ nông dân. Hợp tác xã




Nhờ tải bản gốc

Tài liệu, ebook tham khảo khác

Music ♫

Copyright: Tài liệu đại học © DMCA.com Protection Status