ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

NGUYỄN HỒNG QUANG

QUẢN LÝ CỦA TỈNH THÁI NGUYÊN
ĐỐI VỚI VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN BẰNG
NGUỒN VỐN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
Chuyên ngành: QUẢN LÝ KINH TẾ

THÁI NGUYÊN - 2015


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

NGUYỄN HỒNG QUANG

QUẢN LÝ CỦA TỈNH THÁI NGUYÊN
ĐỐI VỚI VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN BẰNG
NGUỒN VỐN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
Mã số: 60.34.04.10

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

Người hướng dẫn khoa học: TS. LÊ QUANG DỰC

THÁI NGUYÊN - 2015

về mọi mặt trong quá trình học tập, nghiên cứu để tôi hoàn thành bản luận
văn này.
Tôi xin trân trọng cảm ơn sự giúp đỡ tận tình của Thầy giáo hướng dẫn
khoa học: TS. Lê Quang Dực.
Tôi xin cảm ơn sự giúp đỡ đóng góp nhiều ý kiến quý báu của các nhà
khoa học, của các thầy cô giáo, đặc biệt là các thầy cô giáo trong trường Đại
học Kinh tế và Quản trị Kinh doanh cùng các đơn vị khác.
Để hoàn thành được đề tài, tôi xin cảm ơn sự giúp đỡ và cộng tác
của UBND tỉnh Thái Nguyên, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Tài chính, Cục
Thống kê tỉnh.
Tôi xin cảm ơn bạn bè đồng nghiệp và gia đình đã động viên, giúp đỡ
tôi hoàn thiện bản luận văn này.
Tôi xin chân thành cảm ơn đối với mọi sự giúp đỡ quý báu đó!
Tác giả luận văn

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu –
ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn


ii
Nguyễn Hồng Quang

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu –
ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn



1.2. Cơ sở thực tiễn về quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản bằng
nguồn vốn ngân sách Nhà nước ......................................................................
19
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu –
ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn


4

1.2.1. Cơ cấu tổ chức quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản bằng
nguồn vốn ngân sách Nhà nước ............................................................... 19
1.2.2. Quy trình quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản bằng nguồn
vốn ngân sách Nhà nước .......................................................................... 21

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu –
ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn


4

1.3. Một số bài học kinh nghiệm trong quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ
bản bằng nguồn vốn ngân sách Nhà nước ...................................................... 33
1.3.1. Kinh nghiệm của một số địa phương trong quản lý vốn đầu
tư xây dựng cơ bản bằng nguồn vốn ngân sách Nhà nước ...................... 33
1.3.2. Một số bài học kinh nghiệm .......................................................... 38
Chương 2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU............................................. 40


Thái Nguyên giai đoạn 2010 - 2014 ......................................................... 54
3.2.2. Thực trạng hoạt động đầu tư và quản lý vốn đầu tư bằng
nguồn vốn ngân sách Nhà nước của tỉnh Thái Nguyên ........................... 58

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu –
ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn


6

3.2.3. Những tồn tại và nguyên nhân tồn tại ............................................
74
Chương 4. MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ
VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ NGÂN SÁCH NHÀ
NƯỚC TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH THÁI NGUYÊN ......................................... 86
4.1. Phương hướng, mục têu phát triển kinh tế xã hội của tỉnh Thái
Nguyên đến năm 2020 .................................................................................... 86
4.1.1. Một số định hướng phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh
Thái Nguyên ............................................................................................ 86
4.1.2. Mục tiêu.......................................................................................... 87
4.2. Các giải pháp nhằm tăng cường quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản
bằng nguồn vốn ngân sách Nhà nước trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
...................... 95
4.2.1. Tăng cường cải cách hành chính, thực hiện cơ chế dân
chủ, công khai, minh bạch ở các cơ quan Nhà nước liên quan đến
đầu tư
xây dựng cơ bản ........................................................................................ 95


Số hóa bởi Trung tâm Học liệu –
ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn


8

KẾT LUẬN .................................................................................................. 108
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO................................................... 110

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu –
ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn


vii

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
STT

Chữ viết tắt

Chữ viết đầy đủ

1

BOT


Tổng sản phẩm trong tỉnh

7

HĐND

Hội đồng nhân dân

8

KT - XH

Kinh tế - Xã hội

9

NGO

Viện trợ phi chính phủ

10

NSNN

Ngân sách Nhà nước

11

ODA


Xây dựng cơ bản

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu –
ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn


8

DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 3.1: Dân số tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2010 - 2014 .......................... 49
Bảng 3.2: Các chỉ tiêu kinh tế - xã hội tổng hợp đạt được giai đoạn
2010 - 2014 ................................................................................... 51
Bảng 3.3: Cơ cấu GRDP tỉnh Thái Nguyên thời kỳ 2010-2014.................... 52
Bảng 3.4: Tình hình thu chi ngân sách tỉnh Thái Nguyên giai đoạn
2010 - 2014 ................................................................................... 56
Bảng 3.5: Tổng vốn đầu tư theo giá hiện hành của tỉnh Thái Nguyên
giai đoạn 2010 - 2014.................................................................... 60
Bảng 3.6: Vốn đầu tư XDCB bằng nguồn vốn ngân sách Nhà nước
được phê duyệt giai đoạn 2010 - 2014.......................................... 64
Bảng 3.7: Tình hình thực hiện phân bổ vốn đầu tư xây dựng cơ bản
bằng nguồn vốn ngân sách Nhà nước phân theo ngành
giai
đoạn 2010 - 2014........................................................................... 68

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu –
ĐHTN


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Đầu tư xây dựng cơ bản là lĩnh vực quan trọng, giữ vai trò chủ yếu
trong việc xây dựng cơ sở vật chất - kỹ thuật, thực hiện công nghiệp hóa,
hiện đại hóa đất nước. Vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách Nhà nước là
một nguồn lực tài chính rất quan trọng, góp phần tạo ra hệ thống cơ sở
hạ tầng phục vụ cho phát triển kinh tế xã hội của cả nước cũng như từng địa
phương. Quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách Nhà nước là một
hoạt động quản lý kinh tế đặc thù, phức tạp và luôn biến động đặc biệt là
trong điều kiện môi trường pháp lý, các cơ chế, chính sách quản lý của nước
ta hiện nay còn chưa hoàn thiện thiếu đồng bộ. Do có vai trò quan trọng
nên từ lâu, quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách Nhà nước
đã được đặc biệt chú trọng. Nhiều nội dung quản lý nguồn vốn này đã
được hình thành: Từ việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật, xây dựng
và thực hiện cơ chế, chính sách quản lý đến việc xây dựng quy trình, thủ tục
đầu tư xây dựng cơ bản.
Tuy nhiên, trên phạm vi cả nước nói chung và tỉnh Thái Nguyên nói
riêng trong quá trình quản lý vốn và đầu tư xây dựng còn bộc lộ khá nhiều bất
cập: tình trạng thất thoát, lãng phí trong hoạt động đầu tư xây dựng cơ
còn diễn ra khá phổ biến, làm cho hiệu quả nguồn vốn đầu tư đạt thấp.
Trong điều kiện cả nước đang đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, tái
cơ cấu đầu tư công, thực hành tiết kiệm chống lãng phí thì việc tăng cường
quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách Nhà nước đang là yêu cầu
cấp thiết. Việc tm kiếm những giải pháp tăng cường quản lý vốn đầu tư xây
dựng cơ bản từ ngân sách Nhà nước là vấn đề rất quan trọng đối với
tỉnh. Xuất phát từ những lý do trên tác giả đã lựa chọ đề tài: “Quản lý
của tỉnh Thái Nguyên đối với vốn đầu tư xây dựng cơ bản bằng nguồn
vốn ngân sách Nhà nước” làm luận văn tốt nghiệp của mình, với mục đích
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu –
ĐHTN

- Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý vốn
đầu tư xây dựng cơ bản bằng nguồn vốn ngân sách Nhà nước ở tỉnh Thái
Nguyên trong thời gian tới.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
- Phạm vi nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu công tác quản lý vốn
đầu tư xây dựng cơ bản bằng nguồn vốn ngân sách Nhà nước của tỉnh do
UBND tỉnh Thái Nguyên trực tiếp quản lý. Từ đó rút ra những bài học kinh
nghiệm và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản
lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách Nhà nước của tỉnh.
- Phạm vi không gian: Đề

ực hiện trên đị

- Phạm vi thời gian: Đề tài nghiên cứu thực trạng về quản lý vốn đầu
tư
xây dựng cơ bản bằng nguồn vốn ngân sách Nhà nước qua các năm 2010 2014.
4. Ý nghĩa khoa học và lý luận thực tiễn của luận văn
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu –
ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn

.


4

Luận văn vận dụng lý luận và thực tiễn về quản lý vốn đầu tư xây dựng
cơ bản từ ngân sách nhà nước để phân tích, đánh giá thực trạng công tác
quản


http://www.lrc.tnu.edu.vn


6

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ
QUẢN LÝ VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN BẰNG NGUỒN
VỐN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
1.1. Cơ sở lý luận về quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản bằng nguồn vốn
ngân sách Nhà nước
1.1.1. Khái niệm về đầu tư và mục tiêu đầu tư
1.1.1.1. Khái niệm đầu tư
Đầu tư là sự bỏ tiền và tài sản khác trong hiện tại để tiến hành một
hoạt
động nào đó nhằm thu về các kết quả có lợi trong tương lai.
Theo Luật đầu tư năm 2005, Đầu tư là việc nhà đầu tư bỏ vốn bằng các
loại tài sản hữu hình hoặc vô hình để hình thành tài sản tiến hành các hoạt
động đầu tư.
Theo khoản 15, điều 4 Luật đầu tư công: Đầu tư công là hoạt động đầu
tư của Nhà nước vào các chương trình, dự án xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế
- xã hội và đầu tư vào các chương trình, dự án phục vụ phát triển kinh tế - xã
hội.
Đầu tư xây dựng cơ bản bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước (đầu tư
công) là hoạt động kinh tế của nhà nước với tư cách là người chủ sở hữu vốn
để đưa các loại nguồn vốn từ ngân sách nhà nước vào xây dựng cơ bản nhằm
đạt lợi ích chung của nền kinh tế - xã hội.
Đầu tư XDCB bằng nguồn NSNN có vai trò rất quan trọng là tiền đề

tính chất chiến lược, các công trình cơ sở hạ tầng kỹ thuật và kinh tế quan
trọng, các công trình công nghiệp trọng điểm có tác dụng đòn bẩy đối với
nền kinh tế quốc dân...
+ Đảm bảo yêu cầu về quốc phòng và an ninh.
+ Đảm bảo các yêu cầu về bảo vệ môi trường, bảo vệ nguồn tài nguyên
quốc gia.
+ Đảm bảo vị thế của đất nước trên trường Quốc tế.
+ Đầu tư vào các lĩnh vực đòi hỏi nguồn vốn lớn độ rủi do cao mà các
doanh nghiệp không có khả năng thực hiện được, mà các lĩnh vực này lại giữ
vai trò vô cùng quan trọng đối với sự phát triển chung của đất nước và rất
cần thiết cho đời sống con người đặc biệt là những địa bàn vùng sâu
vùng xa, vùng biên giới hải đảo.
Trên góc độ quản lý Nhà nước thì đầu tư xây dựng cơ bản cần hướng
đến hai mục tiêu chính là: Thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và thu nhập
quốc dân (mục tiêu phát triển) và cải thiện việc phân phối thu nhập
quốc dân (mục tiêu công bằng xã hội).
1.1.2. Đặc điểm vai trò của đầu tư xây dựng cơ bản bằng nguồn vốn ngân
sách Nhà nước
1.1.2.1. Đặc điểm của đầu tư xây dựng cơ bản bằng nguồn vốn ngân sách
Nhà nước
Đầu tư xây dựng cơ bản bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước hay còn
gọi là đầu tư công có những đặc điểm sau:

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu –
ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn


9

- Kết quả của hoạt động đầu tư XDCB bằng nguồn vốn NSNN là các công
trình xây dựng thường phát huy tác dụng ở ngay tại nơi nó được tạo dựng
nên, do đó, quá trình thực hiện đầu tư cũng như thời kỳ vận hành các kết quả
đầu tư chịu ảnh hưởng lớn của các nhân tố về tự nhiên, kinh tế xã hội vùng.
- Đầu tư XDCB bằng nguồn NSNN thường có độ rủi ro cao. Do quy mô
vốn đầu tư lớn, thời kỳ đầu tư kéo dài và thời gian vận hành các kết quả đầu
tư kéo dài … nên mức độ rui ro của hoạt động đầu tư XDCB thường cao. Rủi ro
đầu tư do nhiều nguyên nhân, trong đó có nguyên nhân chủ quan từ phía các
nhà đầu tư như quản lý kém, chất lượng sản phẩm không đạt yêu cầu …
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu –
ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn