BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP. HCM
---------------------------
TRẦN QUỐC KHOA
NGHIÊN CỨU CÁC NHÂN TỐ
TÁC ĐỘNG ĐẾN ĐỘNG LỰC LÀM VIỆC
CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG TẠI CÔNG TY
DỊCH VỤ CÔNG ÍCH QUẬN PHÚ NHUẬN
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Quản Trị Kinh
Doanh
Mã số ngành: 60340102
TP. HỒ CHÍ MINH, tháng 4 năm 2017
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP. HCM
---------------------------
TRẦN QUỐC KHOA
NGHIÊN CỨU CÁC NHÂN TỐ
TÁC ĐỘNG ĐẾN ĐỘNG LỰC LÀM VIỆC
CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG TẠI CÔNG TY
DỊCH VỤ CÔNG ÍCH QUẬN PHÚ NHUẬN
LUẬN VĂN THẠC SĨ
S bi
3 P P
G bi
4 T
S
5 T Ủ
S v
Xác nhận của Chủ tịch Hội đồng đánh giá Luận sau khi Luận văn đã
được sửa chữa (nếu có).
Chủ tịch Hội đồng đánh giá LV
PGS.TS.Nguyễn Phú Tụ
i
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các thông tin,
lý thuyết trích dẫn đều có trích dẫn nguồn. Số liệu sử dụng trong nghiên cứu đều do
tôi thu thập thông qua việc phát và thu hồi các bảng khảo sát từ người lao động
thuộc Công ty TNHH Một thành viên Dịch vụ Công ích quận Phú Nhuận. Quá trình
phân tích do tôi thực hiện và trực tiếp viết lại kết quả nghiên cứu thành bản Luận
văn này. Kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố
trong bất kỳ công trình nào khác.
Học viên thực hiện
Trần Quốc Khoa
ii
động tại Công ty TNHH một thành viên Dịch vụ Công ích quận Phú Nhuận .
Dựa trên cơ sở lý thuyết về động lực làm việc, các nghiên cứu trước đây kết
hợp với nghiên cứu định tính tác giả đã xác định được có sáu nhân tố tác động đến
động lực làm việc của nhân viên làm việc tại công ty bao gồm: (1) Điều kiện làm
việc, (2) Môi trường làm việc, (3) Đào tạo và thăng tiến, (4) Lương và phúc lợi, (5)
Khen thưởng, (6) Lãnh đạo trực tiếp.
Phương pháp nghiên cứu được thực hiện qua hai bước là nghiên cứu định tính
và nghiên cứu định lượng. Nghiên cứu định tính được thực hiện nhằm điều chỉnh,
bổ sung biến quan sát cho các thang đo. Nghiên cứu định lượng sử dụng phương
pháp hệ số tin cậy Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám phá EFA, phân tích
tương quan và hồi quy. Tiến hành khảo sát 210 người lao động đang làm việc tại
Công ty TNHH một thành viên Dịch vụ Công ích quận Phú Nhuận làm cơ sở dữ
liệu cho nghiên cứu này.
Tiến hành khảo sát thực tế và xử lý số liệu trên phần mềm SPSS, tác giả đã tìm
ra năm nhân tố có mức độ ảnh hưởng theo với mức độ lần lượt từ cao đến thấp đến
động lực làm việc là: (1) Đào tạo thăng tiến, (2) Khen thưởng, (3) Điều kiện làm
việc, (4) Lãnh đạo trực tiếp, (5) Lương và phúc lợi.
Từ kết quả nghiên cứu, tác giả đề xuất các hàm ý chính sách nhằm hoàn thiện
công tác tạo động lực làm việc người lao động tại Công ty TNHH một thành viên
Dịch vụ Công ích quận Phú Nhuận.
4
ABSTRACT
This research is taken to: (1) Systematized basic theories about work
motivation, the theoretical model about motivational work for the employees in
the enterprise to clarify the factors motivating work. (2) Analysis of factors
affecting work motivation of staff. (3) Specify intensity of the factors affecting
work motivation of staff, which proposed a number of policy implications to
DANH MỤC CÁC BẢNG........................................................................................ xi
DANH MỤC CÁC HÌNH ....................................................................................... xiii
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU ........................................1
1.1.
Lý do chọn đề tài.................................................................................................. 1
1.2.
Mục tiêu nghiên cứu ............................................................................................ 2
1.2.1. Mục tiêu nghiên cứu.........................................................................................2
1.2.2. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu ....................................................................2
1.2.3. Câu hỏi nghiên cứu ..........................................................................................2
1.2.4. Phương pháp nghiên cứu..................................................................................2
1.3.
3
Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài nghiên cứu.........................................
1.4.
Bố cục nghiên cứu ............................................................................................... 3
2.
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐỘNG LỰC LÀM VIỆC VÀ MÔ
HÌNH
NGHIÊN
CỨU
.................................................................................................5
Mô hình mười nhân tố tạo động lực của Kenneth A.Kovach ..........................
6
2.3.
13
Các nghiên cứu ứng dụng mô hình mười nhân tố của Kenneth A.Kovach.....
7
2.3.1. Nghiên cứu của Simons & Enz (1995)...........................................................13
2.3.2. Nghiên cứu của Wong, Siu, Tsang (1999) .....................................................14
2.3.3. Nghiên cứu của Nguyễn Ngọc Lan Vy (2010) ..............................................15
2.3.4. Công trình nghiên cứu của Lê Quang Hùng và cộng sự (2014) ....................16
2.4.
17
Lý luận về công tác nâng cao động lực cho người lao động ............................
2.4.1. Mục đích của công tác nâng cao động lực cho người lao động .....................17
2.4.2. Vai trò của công tác nâng cao động lực .........................................................17
2.4.3. Vai trò người quản lý trong nâng cao động lực cho người lao động .............18
2.5.
Những nhân tố ảnh hưởng đến động lực làm việc và công tác nâng cao động
lực cho người lao động ................................................................................................. 21
vii
3.2.1. Nghiên cứu định tính ......................................................................................33
3.2.2. Nghiên cứu định lượng...................................................................................37
3.2.3. Thiết kế bảng câu hỏi .....................................................................................37
3.3.
Xây dựng thang đo ............................................................................................. 37
3.3.1. Diễn đạt và mã hóa thang đo ..........................................................................37
3.3.2. Mã hóa biến ....................................................................................................40
3.4.
Thực hiện nghiên cứu định lượng ..................................................................... 40
3.4.1. Phương pháp chọn mẫu ...................................................................................40
3.4.2. Phương pháp phân tích dữ liệu .......................................................................42
3.4.2.1. Đánh giá thang đo thông qua hệ số tin cậy Cronbach’s Alpha .................42
3.4.2.2. Phân tích nhân tố EFA...............................................................................43
3.4.2.3. Kiểm định sự phù hợp của mô hình ..........................................................44
4.
CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.......................................................47
4.1.
Mô tả mẫu nghiên cứu ....................................................................................... 47
4.4.1.2. Kiểm định mô hình hồi quy tuyến tính đa biến lần 1................................64
4.4.2. Phân tích mô hình hồi quy tuyến tính đa biến lần 2 .......................................66
4.4.2.1. Mô hình hồi quy tuyến tính đa biến lần 2 .................................................66
4.4.2.2. Kiểm định các giả định mô hình hồi quy ..................................................66
4.4.2.3. Kiểm định mô hình hồi quy tuyến tính đa biến lần 2................................71
4.4.3. Đánh giá mức độ quan trọng trong các nhân tố .............................................73
4.4.3.1. Đánh giá mức độ quan trọng của từng nhân tố .........................................73
4.4.3.2. Mô hình lý thuyết chính thức điều chỉnh chính thức về động lực làm việc
của người lao động tại CTDVCIQPN .......................................................................75
4.5.
76
Mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến động lực làm việc .............................
4.5.1. Nhân tố điều kiện làm việc.............................................................................76
4.5.2. Nhân tố đào tạo và thăng tiến .........................................................................77
4.5.2.1. Nhân tố lương và phúc lợi..........................................................................78
4.5.3. Nhân tố khen thưởng ......................................................................................78
4.5.4. Nhân tố lãnh đạo trực tiếp ..............................................................................79
4.6.
80
Đánh giá cảm nhận của người lao động đối với động lực làm việc chung .....
4.7.
80
Kiểm định sự khác biệt động lực làm việc của các tổng thể con .....................
4.7.1. Động lực làm việc của người lao động tại công ty theo giới tính ..................80
TÀI LIỆU THAM KHẢO.........................................................................................97
PHỤ LỤC 1
PHỤ LỤC 2
PHỤ LỤC 3
PHỤ LỤC 4
10
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
S T
T1 A
Ừ P
N
C hâ
C
2T
ôn
D g
3E P
4F
K hâ
H
5M
Si ệM
g
6S
P
7V
IF
Bả Tó 3
ng m
5
D
Bả
4
i
ng
2
ễ
Bả M
4
ng ã
4
Bả Th 4
ng ốn
5
Bả Tì
5
ng nh
2
Bả Th 5
ng ốn
2
Bả Th 5
ng ốn
3
Bả Th 5
ng ốn
3
Bả Hệ 6
ng số
3
Bẳ Bả 6
ng ng
3
xii
S Tr
t an
Bả Kế 6
ng t
5
Bả Bả 6
ng ng
7
Bả Kế 6
ng t
9
Bả Kế 7
ng t
4
Bả Hệ 7
ng số
5
Bả Ki
7
ng ể
Bả Bả 8
ng ng
5
Bả Bả 8
ng ng
6
Bả Bả 8
ng ng
7
xiii
DANH MỤC CÁC HÌNH
S
t
Hì Cá
nh c
Hì Th
nh uy
Hì M
nh ô
Hì Cơ
nh cấ
M
Hì
ô
nh
Q
Hì u
4
2
7
3
6
4
0
6
7
7
1
7
2
7
3
7
9
1
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
1.1.
Lý do chọn đề tài
Sự cạnh tranh gay gắt của nền kinh tế thị trường như hiện nay trong thời kỳ
hội nhập kinh tế các nước trong khu vực và thế giới khiến cho các doanh nghiệp gặp
nhiều khó khăn, các doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển thì phải biết phát huy
các nguồn lực của mình. Trên thực tế hiện nay xảy ra hiện tượng phổ biến đó là các
Mục tiêu nghiên cứu
1.2.1. Mục tiêu nghiên cứu
- Mục tiêu tổng quát: Nghiên cứu các nhân tố tác động đến động lực làm việc của
người lao động tại Công ty Dịch vụ Công ích quận Phú Nhuận.
- Mục tiêu cụ thể: Xây dựng mô hình, xác định các nhân tố và mức độ ảnh hưởng
của các nhân tố đến động lực làm việc của người lao động tại CTDVCIQPN. Từ kết
quả nghiên cứu, đề xuất các hàm ý chính sách để hoàn thiện công tác tạo động lực
làm việc người lao động tại công ty.
1.2.2. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu
- Phạm vi nghiên cứu: Tập trung nghiên cứu các trường hợp ảnh hưởng đến động
lực làm việc của người lao động tại CTDVCIQPN.
- Đối tượng nghiên cứu: các nhân tố tác động đến động lực làm việc người lao
động tại CTDVCIQPN.
- Đối tượng khảo sát: toàn bộ nhân viên của CTDVCIQPN (trừ Ban giám đốc,
trưởng phó các phòng đội).
- Thời gian nghiên cứu: từ tháng 9/2016 đến tháng 3/2017.
1.2.3. Câu hỏi nghiên cứu
Các nhân tố nào ảnh hưởng đến động lực làm việc của người lao động tại
CTDVCIQPN.
1.2.4. Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu được sử dụng trong luận văn là phương pháp nghiên
cứu định tính kết hợp với nghiên cứu định lượng.
- Phương pháp nghiên cứu định tính: nghiên cứu các tài liệu thứ cấp, sử dụng
phương pháp chuyên gia, thảo luận tay đôi, thảo luận nhóm để xây dựng thang đo
sơ bộ về động lực làm việc. Sau đó dùng phương pháp nghiên cứu định lượng để
kiểm định thang đo và đo lường động lực làm việc của người lao động tại công ty.
- Phương pháp nghiên cứu định lượng được thực hiện qua các giai đoạn:
công tác quản trị nguồn nhân lực nói chung và tạo động lực làm việc cho người lao
động nói riêng tại CTDVCIQPN. Trên cơ sở đó lãnh đạo công ty sẽ tập trung nguồn
lực cần thiết để điều chỉnh, xây dựng các chính sách về nhân sự cho phù hợp nhằm
nâng cao năng suất, hiệu quả trong công tác cũng như động viên khuyến khích và
giữ chân người lao động giỏi, thu hút nhân tài nhằm đáp ứng những nhu cầu để
hoàn thành chiến lược phát triển cho Công ty trong thời gian tới.
1.4.
Bố cục nghiên cứu
Luận văn có kết cấu năm chương
Chương 1: Tổng quan về nghiên cứu
Chương này sẽ giới thiệu cơ sở hình thành đề tài, mục tiêu nghiên cứu, đối tượng và
phạm vi nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu và ý nghĩa của đề tài.
Chương 2: Cơ sở lý luận về động lực làm việc và mô hình nghiên cứu
4
Chương này gồm những nội dung: Các lý thuyết về động lực làm việc, các thành
phần của động lực làm việc theo quan điểm của các nhà nghiên cứu cũng được trình
bày trong chương này. Từ đó làm cơ sở cho việc xây dựng mô hình nghiên cứu và
phát triển các giả thuyết.
Chương 3: Phương pháp nghiên cứu
Chương này sẽ giới thiệu về việc xây dựng thang đo, cách chọn mẫu, công cụ thu
thập dữ liệu, quá trình thu thập thông tin được tiến hành như thế nào và các kỹ thuật
phân tích dữ liệu thống kê được sử dụng trong nghiên cứu này.
Chương 4: Kết quả nghiên cứu
Chương này sẽ phân tích, diễn giải các dữ liệu đã thu được từ cuộc khảo sát bao
gồm các kết quả kiểm định độ tin cậy và độ phù hợp thang đo.
việc trong điều kiện cho phép tạo ra năng suất, hiệu quả cao. Biểu hiện của động lực
là sẵn sàng, nỗ lực, say mê làm việc nhằm đạt được mục tiêu của tổ chức cũng như
người lao động (Bùi Anh Tuấn, 2009).
Qua các khái niệm trên tác giả dựa trên định nghĩa của TS. Bùi Anh Tuấn, 2009
về động lực làm cơ sở chính để thực hiện nghiên cứu này. Động lực làm việc được
hiểu là sự khao khát và tự nguyện của con người nhằm nâng cao mọi nỗ lực để đạt
được mục tiêu hay kết quả cụ thể nào đó. Khi con người ở những vị trí khác nhau,
6
với những đặc điểm tâm lý khác nhau sẽ có những mục tiêu mong muốn khác nhau.
Chính vì những đặc điểm này nên động lực của mỗi con người là khác nhau vì vậy
nhà quản lý cần có những cách tác động khác nhau đến mỗi người lao động.
2.1.2. Các lý thuyết về động lực làm việc
Một số tác giả (Bartol, Martin, 1998) đã chia các lý thuyết về động lực thành
3 nhóm là: (1) Lý thuyết nhu cầu, (2) Lý thuyết nhận thức, (3) Lý thuyết củng cố..
2.1.2.1. Các lý thuyết nhu cầu
Lý thuyết nhu cầu cố gắng nhận diện những nhân tố tạo động cơ thúc đẩy con
người trên cơ sở làm thỏa mãn các nhu cầu. Đại diện cho lý thuyết nhu cầu gồm có:
Thuyết nhu cầu theo thứ bậc của Maslow (1943), Thuyết hai nhân tố của Herzberg
(1959) và Thuyết nhu cầu thành đạt của McClelland (1985).
Thuyết nhu cầu Maslow
Maslow (1943) đề xuất rằng con người có một số các nhu cầu cơ bản cần phải
được thực hiện trong cuộc đời của mình. Theo ông nhu cầu của con người được
chia làm năm cấp bậc tăng dần: Nhu cầu sinh lý; Nhu cầu an toàn; Nhu cầu xã hội;
Nhu cầu được tôn trọng và nhu cầu tự thể hiện, khẳng định mình. Ban đầu các
nghiên cứu về lý thuyết của Maslow được sắp theo chiều ngang nghĩa là chỉ sau khi
một nhu cầu nào đó đã được thỏa mãn thì nhu cầu ở cấp cao hơn kế tiếp mới xuất
hiện. Sau đó có các nghiên cứu theo chiều dọc để hỗ trợ các nghiên cứu cắt ngang.
THỂ HIỆN
Tự phát triển
Tự hoàn thiện
Tầm
quan
trọng
lên
nhiều người
Tự trọng.
Được công
nhận
Nhu cầu ăn Sự ổn định
uống,
áo tương lai.
quần, nơi ở…
Hình 2.1: Các cấp bậc của nhu cầu Maslow
Để thấy rõ hơn mối quan hệ giữa hệ thống thứ bậc các nhu cầu theo cách nhìn
chung và áp dụng vào môi trường làm việc của doanh nghiệp, chúng ta có thể nhìn
vào bảng sau:
Bảng 2.1: Mối quan hệ giữa các nhu cầu Maslow và áp dụng vào môi trường
làm việc của doanh nghiệp
Á
Th p
eo
cá d
h đ
u ả
(Nguồn: Nguyễn Tiến Đức, Trưởng Ban Đối Ngoại, Viện Công nghệ QTNS Châu
C
ấ
p
Á-AIM )