BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP. HCM

---------------------------

ĐOÀN NGÔ KHA ANH

NÂNG CAO HIỆU QUẢ TÍN DỤNG BÁN LẺ TẠI
NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN
VIỆT NAM –CHI NHÁNH BÌNH PHƯỚC

LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành : Quản trị kinh
doanh Mã số ngành: 60340102

TP. HỒ CHÍ MINH, tháng 9 năm
2017


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP. HCM

---------------------------

ĐOÀN NGÔ KHA ANH

NÂNG CAO HIỆU QUẢ TÍN DỤNG BÁN LẺ TẠI
NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN
VIỆT NAM –CHI NHÁNH BÌNH PHƯỚC
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành : Quản trị kinh

T
S.
T
S.
P
G
T
S.

C
h
P
bi
P
bi
Ủ
v

Xác nhận của Chủ tịch Hội đồng đánh giá Luận sau khi Luận văn đã
được sửa chữa (nếu có).
Chủ tịch Hội đồng đánh giá LV


TRƯỜNG ĐH CÔNG NGHỆ TP. HCM
PHÒNG QLKH – ĐTSĐH

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT
NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
TP. HCM, ngày


III- Ngày giao nhiệm vụ:

Ngày 24/01/2017

IV- Ngày hoàn thành nhiệm vụ:
V- Cán bộ hướng dẫn:
CÁN BỘ HƯỚNG DẪN

Ngày 31/8/2017

TS. Phan Mỹ Hạnh
KHOA QUẢN LÝ CHUYÊN NGÀNH


i

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết
quả nêu trong Luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ
công trình nào khác.
Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện Luận văn này
đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong Luận văn đã được chỉ rõ nguồn
gốc.
Học viên thực hiện Luận văn

Đoàn Ngô Kha Anh


ii

ngày càng mở rộng, phát triển nhiều dịch vụ Ngân hàng bán lẻ. Tuy nhiên, do nhiều
lý do khác nhau, đến nay hiệu quả TDBL của Chi nhánh vẫn còn tồn tại một số hạn
chế nhất định: số lượng khách hàng còn ít, sản phẩm chưa đa dạng và chất lượng
sản phẩm chưa cao, tỷ trọng TDBL còn khiêm tốn, .v.v…
Vì những lý do trên, tác giả chọn đề tài: “Nâng cao hiệu quả tín dụng bán
lẻ tại Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi
nhánh Bình Phước” làm đề tài nghiên cứu tốt nghiệp chương trình đào tạo Thạc sỹ
Quản trị kinh doanh.
Ngoài Phần mở đầu, Kết luận, Luận văn được kết cấu gồm 3 chương:
Chương 1: Tác giả trình bày sơ lược một số vấn đề lý luận về tín dụng ngân
hàng và tín dụng bán lẻ làm cơ sở lý luận để nghiên cứu đề tài.
Chương 2: Tác giả trình bày một cách khái quát nhất về hệ thống BIDV nói
chung và BIDV nói riêng. Đồng thời, dựa trên cơ sở lý luận tại Chương 1, kết hợp
với thực trạng hiệu quả TDBL tại Bình Phước giai đoạn 2014 - 2016, tác giả đã
tổng hợp, so sánh, phân tích, bình luận thực trạng này. Trên cơ sở đó, tác giả đã nêu
ra được một số hạn chế, tồn tại trong hoạt động TDBL của BIDV Bình Phước như
sau: quy mô và thị phần TDBL nhỏ; nền khách hàng chưa tương xứng với tiềm
năng phát triển của địa bàn; nợ quá hạn và nợ xấu cao.
Chương 3. Trên cơ sở những tồn tại, hạn chế đã được chỉ ra tại Chương 2,
tác giả đã đưa ra một số giải pháp và kiến nghị, đề xuất nhằm tăng cường hiệu quả
TDBL tại BIDV Bình Phước. Cụ thể:
1. Về các giải pháp: Tác giả đưa ra một số giải pháp như đa dạng hóa đối
tượng khách hàng; hoàn thiện chính sách phát triển các sản phẩm bán lẻ; giải pháp


4

về linh hoạt lãi suất theo từng sản phẩm; phát triển mạng lưới kênh phân phối; giải
pháp về tài sản đảm bảo nợ vay; hoàn thiện quy trình cấp TDBL phù hợp với điều
kiện hoạt động của Chi nhánh; tăng cường công tác kiểm soát TDBL; cải tiến mô

trend, BIDV Binh Phuoc is also expanding, developing many retail banking
services. However, due to many different reasons, so far effective TDBL (Retail
Credit) of Branch still have certain limitations: the number of customers is low, the
product is not diversified and product quality is not high, TDBL modest proportion,
etc.
For the above reasons, the author selected the topic: “Improving retail credit
effective at Bank of Investment and Development of Vietnam - Binh Phuoc
Branch” as the topic of graduation research program MBA training.
Apart from the Introduction, Conclusion, The thesis is composed of 3
chapters:
Chapter 1: The author outlines a number of theoretical issues on bank credit
and retail credit as a theoretical basis for the study of the topic.
Chapter 2: The author presents the most general overview of BIDV system in
general and BIDV Binh Phuoc Branch in particular. At the same time, based on the
reasoning in Chapter 1, combined with the current status of TDBL effectiveness in
BIDV Binh Phuoc Branch for the period 2014 - 2016, the author has synthesized,
compared, analyzed and commented on this situation. Based on that, the author has
raised a number of shortcomings in the operation of BIDV Binh Phuoc Branch as
follows: small scale and market share; Customer background is not commensurate
with the potential development of the area; Overdue debt and high bad debt.
Chapter 3. Based on the shortcomings identified in Chapter 2, the author has
proposed some solutions and recommendations to enhance TDBL effectiveness at
BIDV Binh Phuoc Branch. Specific:


6

1. Solutions: The author offers a number of solutions such as customer
diversification; Perfect the development policy of retail products; Solution of
flexible interest rate by product; Develop distribution network; Solution of assets to


BIDV Bình Phước Chi nhánh Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Bình Phước
CIC

Trung tâm Thông tin Tín dụng (Ngân hàng nhà nước)

NHNN

Ngân hàng nhà nước

NHTM

Ngân hàng thương mại

PGD

Phòng giao dịch

QLKH

Quản lý khách hàng

QLRR

Quản lý rủi ro

RRTD

Rủi ro tín dụng



DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Bảng 1.1: Tỷ lệ trích lập dự phòng cụ thể
Bảng 2.1: Một số chỉ tiêu chính về kết quả kinh doanh của BIDV Bình Phước
giai đoạn 2014-2016
Bảng 2.2: Dư nợ tín dụng bán lẻ tại BIDV Bình Phước giai đoạn 2014-2016
Bảng 2.3: Cơ cấu dư nợ tín dụng theo loại hình tín dụng bán lẻ
Bảng 2.4: Dư nợ tín dụng bán lẻ phân theo thời gian
Bảng 2.5: Dư nợ tín dụng bán lẻ phân theo dòng sản phẩm
Bảng 2.6: Dư nợ tín dụng bán lẻ phân theo mục đích sử dụng vốn
Bảng 2.7: Số lượng khách hàng bán lẻ tại BIDV Bình Phước
Bảng 2.8: Cơ cấu Số lượng khách hàng theo loại hình tín dụng bán lẻ
Bảng 2.9: Tình hình nợ quá hạn và nợ xấu của tín dụng bán lẻ
Bảng 2.10: Tỷ lệ tăng trưởng số lượng khách hàng tín dụng bán lẻ
Bảng 2.11: Tỷ lệ và tỷ trọng tăng trưởng dư nợ tín dụng bán lẻ
Bảng 2.12: Doanh số thu nợ và Hệ số thu nợ tín dụng bán lẻ
Bảng 2.13: Nợ quá hạn và tỷ lệ nợ quá hạn
Bảng 2.14: Nợ xấu và tỷ lệ nợ xấu TDBL
Bảng 2.15: Vòng quay vốn tín dụng
Bảng 2.16: Tỷ lệ tăng trưởng lợi nhuận TDBL và tỷ trọng lợi nhuận TDBL
Bảng 2.17: Tỷ lệ nợ xấu TDBL của BIDV Bình Phước qua các năm


9

DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ

Sơ đồ 2.1: Sơ đồ cơ cấu tổ chức Chi nhánh BIDV Bình Phước
Biểu đồ 2.2: Dư nợ TDBL và tín dụng bán buôn giai đoạn 2014-2016

1.2. Tổng quan về tín dụng bán lẻ tại Ngân hàng thương mại .....................8
1.2.1. Khái niệm tín dụng bán lẻ .......................................................................8
1.2.2. Đặc điểm của tín dụng bán lẻ .................................................................9
1.2.3. Ưu và nhược điểm của tín dụng bán lẻ so với hoạt động tín dụng khác
.....................................................................................................................................9
1.2.3.1. Ưu điểm của tín dụng bán lẻ.........................................................9
1.2.3.2. Nhược điểm của tín dụng bán lẻ .................................................11
1.2.4. Vai trò của tín dụng bán lẻ....................................................................12
1.2.5. Các loại hình tín dụng bán lẻ................................................................12
1.2.5.1. Cho vay sản xuất kinh doanh......................................................13
1.2.5.2. Cho vay tiêu dùng .......................................................................14
1.2.5.3. Thẻ tín dụng cá nhân ..................................................................14
1.2.5.4. Bảo lãnh ......................................................................................15
1.3. Hiệu quả tín dụng bán lẻ tại Ngân hàng thương mại...........................15
1.3.1. Khái niệm hiệu quả tín dụng bán lẻ .....................................................15
1.3.2. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hoạt động tín dụng bán lẻ .................17
1.3.2.1. Tỷ lệ tăng trưởng số lượng khách hàng (%)...............................17
1.3.2.2. Tỷ lệ tăng trưởng dư nợ cho vay (%)..........................................18
1.3.2.3. Tỷ lệ thu nợ gốc và lãi vay (%) ...................................................18
1.3.2.4. Tỷ lệ nợ quá hạn và tỷ lệ nợ xấu (%)..........................................19


11

1.3.2.5. Vòng quay vốn tín dụng (vòng)...................................................21
1.3.2.6. Tỷ lệ và tỷ trọng lợi nhuận tín dụng bán lẻ (%) .........................22
1.3.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động tín dụng bán lẻ ......23
1.3.3.1. Các nhân tố chủ quan .................................................................23
1.3.3.2. Các nhân tố khách quan .............................................................24
1.4. Bài học kinh nghiệm trong việc nâng cao hiệu quả tín dụng bán lẻ ...25

2.2.3. Hiệu quả tín dụng bán lẻ tại BIDV Bình Phước giai đoạn 2014 - 2016
...................................................................................................................................55
2.2.3.1. Tỷ lệ tăng trưởng số lượng khách hàng TDBL (%) ....................56
2.2.3.2. Tỷ lệ tăng trưởng dư nợ TDBL (%) ............................................57
2.2.3.3. Doanh số thu nợ và Hệ số thu nợ (%) ........................................60
2.2.3.4. Tỷ lệ nợ quá hạn và nợ xấu TDBL (%).......................................61
2.2.3.5. Vòng quay vốn tín dụng (vòng)...................................................65
2.2.3.6. Lợi nhuận từ tín dụng bán lẻ ......................................................66
2.3. Đánh giá thực trạng hiệu quả tín dụng bán lẻ tại BIDV Bình Phước 68
2.3.1. Thành tựu ..............................................................................................68
2.3.2. Hạn chế và nguyên nhân ......................................................................70
2.3.2.1. Hạn chế .......................................................................................70
2.3.2.2. Nguyên nhân ...............................................................................72
TÓM TẮT CHƯƠNG 2 .................................................................................78
CHƯƠNG 3. MỘT SỐ GIẢI PHÁP, KIẾN NGHỊ NHẰM NÂNG CAO HIỆU
QUẢ TÍNH DỤNG BÁN LẺ TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI.................... 79
CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM - CHI NHÁNH ............... 79
BÌNH PHƯỚC ......................................................................................................... 79
3.1. Định hướng, mục tiêu hoạt động của BIDV Bình Phước đến 2020 ....79
3.1.1. Định hướng chung về phát triển kinh tế xã hội tỉnh Bình Phước.....79
3.1.2. Định hướng và mục tiêu mở rộng hoạt động tín dụng bán lẻ của
BIDV đến năm 2020.................................................................................................80
3.1.3. Định hướng nâng cao hiệu quả tín dụng bán lẻ tại BIDV Bình Phước
đến năm 2020 ...........................................................................................................80
3.1.3.1. Mục tiêu chung ...........................................................................80
3.1.3.2. Mục tiêu cụ thể............................................................................81
3.2. Giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tín dụng bán lẻ tại BIDV Bình
Phước ........................................................................................................................82
3.2.1. Đa dạng hóa đối tượng khách hàng .....................................................83



LỜI MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Hội nhập kinh tế quôc tế tạo ra cơ hội và thách thức đối với các Ngân hàng
thương mại (NHTM) trong nước về tiềm lực tài chính, vốn và công nghệ. Sự xuất
hiện của các tập đoàn tài chính, các NHTM nước ngoài đã tạo ra sức ép cạnh tranh
đối với các NHTM trong nước. Trong khi các NHTM trong nước mới chỉ bước đầu
chú trọng đến phát triển mảng ngân hàng bán lẻ, thì các Ngân hàng nước ngoài đã
tập trung vào mảng thị trường giàu tiềm năng này. Đây là bài toán mà các NHTM
Việt Nam cần có lời giải để không ngừng phát triển một cách an toàn, hiệu quả và
bền vững trên chính thị trường của mình.
Thị trường bán lẻ tạo ra một nền khách hàng vững chắc, ổn định, phân tán rủi
ro trong hoạt động tín dụng, cơ hội tốt để bán chéo các sản phẩm dịch vụ khác, đặc
biệt là các dịch vụ ngân hàng hiện đại. Xét trên giác độ tài chính và quản trị ngân
hàng, hoạt động bán lẻ nói chung và hoạt động tín dụng bán lẻ (TDBL) nói riêng tạo
ra nguồn thu nhập thường xuyên, ổn định, chắc chắn. Hoạt động bán lẻ là giải pháp
hữu hiệu để phân tán rủi ro, mở rộng nền khách hàng, nâng cao năng lực cạnh tranh,
góp phần đa dạng hóa hoạt động ngân hàng.
Ngân hàng thương mại cổ phần (TMCP) Đầu tư và Phát triển Việt Nam
(BIDV) là một trong những TCTD có thương hiệu mạnh, luôn được biết là một
Ngân hàng chuyên kinh doanh phục vụ lĩnh vực đầu tư và phát triển với hoạt động
bán buôn là chủ đạo. Trong những năm gần đây, nhận thức được xu thế hội nhập
sâu rộng trong khu vực và quốc tế đang tập trung vào phát triền hoạt động Ngân
hàng bán lẻ nói chung và TDBL nói riêng, BIDV đã mạnh dạn chuyển mình, định
hướng hoạt động kinh doanh sang hoạt động bán lẻ từ năm 2006 với nhiều cải cách,
đổi mới và sáng tạo. Với sự thay đổi cơ bản về tư duy, nhận thức, hành động của tất
cả các cấp trong chỉ đạo, điều hành trong hoạt động kinh doanh bán lẻ và đã đạt
được những thành tựu nổi bật cả về quy mô, hiệu quả, chất lượng và đạt được nhiều
giải thưởng cao quý, chẳng hạn: “Ngân hàng bán lẻ tốt nhất Việt Nam” năm 2015,
2016 và năm 2017; giải thưởng “Sản phẩm cho vay nhà ở tốt nhất Việt Nam” 2 năm



+ Tác giả đã tập trung phân tích thực trạng hoạt động TDBL tại Ngân hàng
Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam - chi nhánh 6. Từ đó, đánh giá được
thành tựu cũng như mặt hạn chế còn tồn tại của hoạt động TDBL tại NHTM và
phân tích nguyên nhân của những hạn chế đó.
+ Đưa ra những định hướng cơ bản và đề xuất một số giải pháp nhằm nâng
cao chất lượng hoạt động TDBL của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông
thôn Việt Nam - chi nhánh 6.
(2) Luận văn thạc sỹ kinh tế: “Nâng cao hiệu quả tín dụng bán lẻ tại Ngân
hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam - chi nhánh ĐakLak”, năm 2014, tác giả
Phạm Trường Giang, Trường Đại học Kinh tế quốc dân.
Luận văn đã hệ thống hóa các vấn đề lý luận về hiệu quả tín dụng, vận dụng
vào việc đánh giá thực trạng hiệu quả tín dụng của Ngân hàng TMCP Đầu tư và
Phát triển Việt Nam chi nhánh ĐakLak (BIDV ĐakLak). Từ đó, đưa ra những giải
pháp, chính sách để nâng cao hiệu quả tín dụng của chi nhánh.
(3) Luận án tiến sỹ kinh tế: “Phát triển dịch vụ Ngân hàng bán buôn và bán lẻ
tại Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam”, năm 2012, tác giả Đào Lê Kiều
Oanh, Trường Đại học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh.
Luận án đã hệ thống hóa được các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển dịch
vụ ngân hàng bán buôn và bán lẻ, đưa ra các chỉ tiêu đánh giá đo lường sự phát
triển. Luận án phân tích dựa trên sự tương quan giữa dịch vụ Ngân hàng bán buôn
và bán lẻ bao gồm tất cả các hoạt động của dịch vụ Ngân hàng: tín dụng, huy động
vốn, ngân quỹ, tiền mặt đến các yếu tố phát triển dịch vụ như marketing, chăm sóc
khách hàng, quản trị chiến lược, mạng lưới phân phối…. Do đó, chưa tách biệt
được từng mảng yếu tố cụ thể, vai trò, chức năng chính của chúng trong hoạt động
kinh doanh ngân hàng. Xét theo quan điểm của luận án là đặt mọi hoạt động ngân
hàng trong cuỗi dịch vụ (tức hoạt động phục vụ hướng tới sự hài lòng của khách
hàng). Đặc biệt, luận án chú trọng đo lường sự phát triển chứ không chú trọng đo
lường được hiệu quả của sự phát triển đó.


- Hệ thống các vấn đề về hiệu quả tín dụng bán lẻ tại NHTM gồm các khái
niệm, chỉ tiêu đo lường hiệu quả hoạt động TDBL và các biện pháp nâng cao hiệu
quả TDBL.
- Phân tích đánh giá về hiệu quả tín dụng bán lẻ tại BIDV Bình Phước.
Nghiên cứu thực trạng hiệu quả hoạt động TDBL của BIDV Bình Phước qua các
chỉ tiêu và các kết quả đã đạt được trong giai đọan 2014-2016.
- Đề xuất các giải pháp để nâng cao hiệu quả TDBL tại BIDV Bình Phước
trong thời gian tới.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Là Hiệu quả Tín dụng bán lẻ tại BIDV Bình Phước.
- Phạm vi nghiên cứu:
+ Về nội dung: Hoạt động Tín dụng bán lẻ được nghiên cứu trong luận văn là
hoạt động cho vay đối đối với khách hàng là cá nhân và hộ gia đình.
+ Về không gian và thời gian: Nghiên cứu được thực hiện tại BIDV Bình
Phước và Số liệu sử dụng trong giai đoạn từ năm 2014 đến năm 2016.
5. Phương pháp nghiên cứu
Luận văn chủ yếu được nghiên cứu dựa trên phương pháp định tính, sử dụng
chủ yếu các phương pháp thống kê, so sánh, phân tích, tổng hợp…đi từ cơ sở lý
thuyết đến thực tiễn nhằm giải quyết và làm sáng tỏ mục tiêu nghiên cứu của luận
văn. Cụ thể:
+ Phương pháp thu thập số liệu: Số liệu phục vụ cho nghiên cứu được thu
thập từ các tài liệu như: báo cáo chuyên đề, báo cáo tổng kết, báo cáo thường niên
của Ngân hàng Nhà nước Tinh, của địa phương, của BIDV, BIDV Bình Phước qua
các năm, từ sách báo, tạp chí ngân hàng, tạp chí kinh tế, và internet …các thông tin
thị trường và tài liệu có liên quan đến tín dụng bán lẻ.
+ Phương pháp Phân tích số liệu: từ những số liệu thu thập được, báo cáo sử
dụng phương pháp phân tích số liệu để cụ thể vấn đề cần nghiên cứu.



buôn.
1.1.2. Các hình thức cấp tín dụng tại Ngân hàng thương mại
Tùy theo cách thức phân loại mà các hình thức cấp tín dụng [3] tại NHTM
được chia ra nhiều hình thức khác nhau, cụ thể như sau [2]:
1.1.2.1. Phân loại tín dụng theo hình thức cấp tín dụng
(i) Cho vay
Cho vay là hình thức cấp tín dụng, theo đó bên cho vay giao hoặc cam kết
giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích xác định trong một
thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi.
(ii) Chiết khấu
Chiết khấu là việc mua có kỳ hạn hoặc mua có bảo lưu quyền truy đòi các
công cụ chuyển nhượng, giấy tờ có giá khác của người thụ hưởng trước khi đến hạn
thanh toán.
(iii) Bảo lãnh Ngân hàng