PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN TĂNG TRƯỞNG KINH
TẾ
CỦA KHU VỰC DỊCH VỤ TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
ANALYZING DETERMINANTS WHICH AFFECT TO
THE
ECONOMIC GROWTH OF SERVICE SECTOR IN HOCHIMINH
CITY
VÕ HIẾU TẤN QUANG
CÁN BỘ HƯỚNG DẪN: PGS.TS HÀ NAM KHÁNH GIAO
KHOA: QUẢN TRỊ KINH DOANH, ĐẠI HỌC KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ TP. HCM, VIỆT
NAM
TÓM TẮT
Đề tài được xây dựng nhằm tìm hiểu những yếu tố có liên quan và ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế
của khu vực dịch vụ tại Thành phố HCM và từ đó đề xuất những giải pháp thích hợp để tác động đến quá
trình tăng trư ởng của KV kinh tế này. Do đó, đề tài được lấy tên là:”PHÂN TÍCH CÁC Y ẾU TỐ ẢNH
HƯỞNG ĐẾN TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ CỦA KHU VỰC DỊCH VỤ TẠI THÀNH PHỐ HỒ
CHÍ MINH”. Đề tài giới hạn trong phạm vi 6 ngành chiếm tỉ trọng cao trong s ố 13 nhóm ngành dịch vụ
tại Thành phố HCM giai đo ạn 2001-2009, các ngành này bao g ồm: thương nghiệp và sửa chữa, khách sạn
nhà hàng, vận tải kho bãi và thông tin liên l ạc, kinh doanh tài sản và tư vấn, giáo dục đào tạo, y tế và cứu
trợ xã hội.
ABSTRACT
Anlyzing the impact of these important determinants such as capital, labor and TFP to the total
domestic production (GDP) of service sector in HCMC in this period 2000-2010 is main purpose of this
theisis. So the title of this thesis will be:”ANALYZING DETERMINANTS WHICH AFFECT TO
THE ECONOMIC GROWTH OF SERVICE SECTOR IN HOCHIMINH CITY”. The author use
data which are extracted from GSO of HCMC in period 2000-2010 including total production, capital and
labor of 6 sub- sectors in this area; these are sub-sectors which have highest rate in service sector: trade and
maintenance, hotels and restaurants, transportation-storage- communication, real estate- renting and
business activities, education and training, health and social work.
Đề tài sử dụng dữ liệu nghiên cứu dạng bảng với khoảng thời gian từ năm 2000-2010 ở 6 nhóm ngành
dịch vụ có TSP cao nhất, các ngành này là thương nghiệp sửa chữa, khách sạn nhà hàng, vận tải kho bãi,
kinh doanh tư vấn, giáo dục đào tạo và y tế cứu trợ.
1
Mô hình nghiên cứu áp dụng sẽ là mô hình Cobb-Douglas ở dạng ngẫu nhiên như sau :
α
β
Y it = A i .V it .L it .e
uit
(4)
Hay
LnY it = LnA i + αLnV it + βLnL it + u it
(5)
Trong đó
Ln là logarithm cơ số e=2, 71828
Tổng sản lượng Y it - biến phụ thuộc- đo lường sản lượng theo giá so sánh năm 1994 của ngành (i) ở
năm (t) KVDV TPHCM
A: thông số đo lường cá yếu tố năng suất tổng hợp (TFP)
Vốn đầu tư V it - biến độc lập- đo lường vốn của ngành (i) ở năm (t) KVDV TPHCM
Số lượng lao động L it - biến độc lập- đo lường số lượng lao động của ngành (i) ở năm (t) KVDV
104,329
87,045
50,038
40,868
24,798
25,542
1
Hình 3.20: Tăng trưởng TSP các ngành DV giai đoạn 2001-2009
,đvt: ngàn tỉ đồng
Nguồn: số liệu bảng 3.1
HUTECH
Hình 3.24: Hệ số sử dụng vốn KVDV giai đọan 2001- 2009
Nguồn: số liệu bảng 3.2
Hình 3.27: Năng suất lao động KVDV năm 2009
Nguồn: số liệu bảng 3.3
3.2 Kết quả định
lượng
Mối quan hệ giữa sản lượng với vốn và lao động của một số ngành dịch vụ được biểu thị như
sau:
(Y_TNSC) = 49,84 x (V_TNSC)
0,29936
x (L_TNSC)
0,16144
(Y_YTCT) = 82,47 x (V_TNSC)
0,29936
x (L_TNSC)
0,16144
Trong đó Y là t ổng sản phẩm nội địa theo giá so sánh năm 1994, A là các yếu tố năng suất tổng hợp hay
TFP,
V là v ốn đầu tư xây dựng cơ bản và vốn kinh doanh, L là số lao động hoạt động trong doanh nghiệp.
3.3. Thảo luận
Kết quả này cho thấy ngành dịch vụ có qui mô kém hiệu quả thể hiện qua tổng số (α+β)=0,4608
hành
và quản lý nguồn nhân lực là thật sự cần thiết nếu muốn tác động đến tăng trưởng kinh tế.
Tập trung vào việc khai thác hiệu quả năng lực, tránh tình trạng lãng phí nguồn nhân lực,
đặc biệt là chính sách đãi ngộ nhân tài nhằm thu hút những lao động có trình độ và tay nghề.
Xây dựng chương trình đào t ạo tay nghề lao động với nhiều cấp độ sao cho năng suất lao
động
được tăng lên, khuyến khích nghiên cứu khoa học, sử dụng công nghệ tiên tiến trong lĩnh v ực vận
tải, thông tin liên lạc
Giải pháp khác
Tác động đến yếu tố TFP thường được thực hiện bằng việc tác động đến trình độ công nghệ
hay
những yếu tố khác ngoài vốn và lao động.
Thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế, các chính sách kinh tế, cơ hội hội nhập kinh tế thế
giới và khu vực cũng trực tiếp hay gián tiếp tác động đến tăng trưởng của khu vực này.
3.4.2 Giải pháp ngành
Dựa vào kết quả phân tích định tính và định lượng từng ngành, tác giả đề xuất một số giải pháp
cho từng ngành riêng biệt nhằm duy trì hay thúc đ ẩy tăng trưởng ở những ngành có tăng trưởng tốt bằng
cách mở rộng nguồn vốn cũng như nâng cao chất lượng lao động ở những ngành này. Đồng thời tác giả
cũng đề xuất việc đánh giá lại cũng như thu hẹp phạm vi họat động của những ngành mà vốn và lao động
không phát huy được hiệu quả dẫn đến tăng trưởng kém hiệu quả.
4. KẾT LUẬN
Từ kết quả nghiên cứu dựa vào hàm sản xuất Cobb-Douglas ở 6 nhóm ngành có tỉ trọng cao nhất
trong giai đo ạn 2000-2010 của ngành dịch vụ tại khu vực Thành phố HCM trong giai đoạn gần 10 năm
vừa qua cho th ấy các yếu tố vốn, lao động và năng suất tổng hợp có ảnh hưởng nhất định đến tăng trưởng
của TSP; khu vực DV trong giai đoạn này có qui mô kém hiệu quả về vốn và lao động, do đó cần phải
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ TP. HCM
VÕ HIẾU TẤN QUANG
PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN
TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ CỦA KHU VỰC
DỊCH VỤ TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: QU ẢN TRỊ KINH DOANH
Mã số: 60 34 05
Thành ph ố HỒ CHÍ MINH, tháng 6 năm
2012
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ TP.
HCM
VÕ HIẾU TẤN QUANG
PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN
TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ CỦA KHU VỰC
DỊCH VỤ TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: QU ẢN TRỊ KINH
DOANH Mã số: 60 34 05
HƯỚNG DẪN KHOA H ỌC: PGS. TS HÀ NAM KHÁNH
ố
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT
NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
HCM
PHÒNG QLKH – ĐTSĐH
Thành ph ốHCM, ngày 15 tháng 6 năm
2012
NHIỆM VỤ LUẬN VĂN THẠC SĨ
Họ tên học viên: VÕ HIẾU TẤN QUANG
Giới tính: Nam
Ngày, tháng, năm sinh: 03/01/1972
Nơi sinh: Tiền Giang
Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
MSHV: 1084011024
I- TÊN ĐỀ TÀI:
Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế của khu vực dịch vụ tại
Thành phố HCM.
II- NHI ỆM VỤ VÀ NỘI DUNG:
Đề tài được thực hiện với các phần chính như sau:
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu, kết
quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ
công trình nào khác cho đến nay.
Tôi cũng xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này
đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đã được chỉ rõ nguồn gốc
Học viên thực hiện luận văn
VÕ HIẾU TẤN QUANG
i
TÓM TẮT LUẬN VĂN
Thành phố Hồ Chí Minh được xem là một trong những trung tâm kinh tế,
chính trị lớn của cả nước, tăng trưởng kinh tế thực sự đạt được những thành tựu nổi
bật đặc biệt là từ khi Việt Nam thực hiện chính sách mở cửa và đổi mới vào năm
1986. Thành phố hiện đang theo đuổi mục tiêu tăng trưởng kinh tế lấy khu vực dịch
vụ làm trọng tâm với tỉ trọng của khu vực này lên đến 57% tổng sản phẩm nội địa
đến năm 2015, còn l ại là hai khu vực nông lâm nghiệp và công nghiệp.
MỤC ĐÍCH
Đề tài được xây dựng nhằm tìm hiểu những yếu tố có liên quan và ảnh hưởng
đến hiệu quả kinh tế của khu vực dịch vụ tại Thành phố HCM và từ đó đề xuất
những giải pháp thích h ợp để tác động đến quá trình tăng trưởng của KV kinh tế này.
Do đó, đề tài được lấy tên là:”PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN
TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ CỦA KHU VỰC DỊCH VỤ TẠI THÀNH PHỐ
HỒ CHÍ MINH”.
PHẠM VI NGHIÊN CỨU
Đề tài giới hạn trong phạm vi 6 ngành chiếm tỉ trọng cao trong số 13 nhóm
ngành dịch vụ tại Thành phố HCM giai đoạn 2001 -2009, các ngành này bao gồm:
0,29936
(Y_VTKB) = 57,57 x (V_TNSC)
0,29936
(Y_KDTS) =35,27 x (V_TNSC)
0,29936
0,16144
x (L_TNSC)
x (L_TNSC)
0,16144
x (L_TNSC)
0,16144
x (L_TNSC)
0,16144
(Y_GDDT) = 80,82 x (V_TNSC)
0,29936
3
giai đoạn 2001-2009. Tuy nhiên kết quả này chưa phản ánh được ảnh hưởng của
các yếu tố khác như chất lượng lao động, trình độ lao động, chất lượng nguồn vốn
sử dụng, trình độ công nghệ hay ảnh hưởng của các yếu tố khác.
ĐỀ
XUẤT
PHÁP
GIẢI
Từ kết quả tìm được nhận thấy các ngành có hiệu quả sử dụng vốn và năng
suất lao động cao nhưng tỉ trọng lại thấp so với các ngành khác có tỉ trọng cao nhưng
hiệu quả sử dụng vốn thấp, năng suất lao động kém nên tác giả đề xuất một số giải
pháp tập trung ch ủ yếu vào việc nâng cao chất lượng yếu tố vốn, lao động cũng như
những giải pháp tác động đến công nghệ hay thể chế, chính sách, vấn đề năng lực
quản lý nhằm tăng cư ờng hiệu quả kinh tế cho khu vực dịch vụ.
Giải
pháp
chung
Giải pháp về vốn:
Kiểm tra và đánh giá vấn đề sử dụng vốn nhất là các ngành đang có hệ số
sử dụng vốn cao như ngành KDTS, TNSC, KSNH trên những tiêu chí cụ thể như
nhu cầu sử dụng, thực tế sử dụng, mức độ tác động của các yếu tố khác cũng như
các ngành liên quan.
Nâng cao trình đ ộ quản lý vốn, đầu tư đúng mục đích, đúng ngành có
hiệu
quả kinh tế cao thay vì đầu tư đồng bộ vào nhiều ngành cùng lúc
Chất lượng nguồn vốn sử dụng cũng là y ếu tố quan trọng có tính
quyết
Thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế, các chính sách kinh tế, cơ hội
hội nhập kinh tế thế giới và khu vực cũng tr ực tiếp hay gián tiếp tác động đến
tăng trưởng của khu vực này.
Giải pháp ngành
Dựa vào kết quả phân tích định tính và định lượng từng ngành, tác giả đề
xuất một số giải pháp cho từng ngành riêng biệt nhằm duy trì hay thúcđ ẩy tăng
trưởng ở những ngành có tăng trưởng tốt bằng cách mở rộng nguồn vốn cũng như
nâng cao chất lượng lao động ở những ngành này. Đồng thời tác giả cũng đề xuất
việc đánh giá lại cũng như thu hẹp phạm vi họat động của những ngành mà vốn và
lao động không phát huy được hiệu quả dẫn đến tăng trưởng kém hiệu quả.
KẾT LUẬN
Từ kết quả nghiên cứu dựa vào hàm sản xuất Cobb-Douglas ở 6 nhóm ngành
có tỉ trọng cao nhất trong giai đoạn 2000-2010 của ngành dịch vụ tại khu vực Thành
phố HCM trong giai đoạn gần 10 năm vừa qua cho thấy các yếu tố vốn, lao động và
năng suất tổng hợp có ảnh hưởng nhất định đến tăng trưởng của TSP; khu vực DV
trong giai đoạn này có qui mô kém hiệu quả về vốn và lao động, do đó cần phải quan
tâm nhiều hơn đến các yếu tố năng suất tổng hợp vì đây cũng là một trong những
yếu tố quan trọng thúc đẩy kinh tế tăng trưởng.
Do hạn chế về số liệu và thời gian nên đề tài chỉ thực hiện trong giai đoạn ngắn 9 năm
cho 6 ngành có t ỉ trọng cao nhất của khu vực dịch vụ tại Thành ph ố HCM, đề tài
cũng
6
chưa đi sâu vào phân tích chi tếit yếu tố năng suất tổng hợp của khu vực này,
ảnh hưởng của các khu vực nông lâm nghiệp và công nghiệp, tác động của các chính
sách kinh t ế-xã hội. Đây cũng có thể là đề tài cho hướng nghiên cứu tiếp theo.
THE
ECONOMIC GROWTH OF SERVICE SECTOR IN HOCHIMINH CITY”.
THE
SCOPE
RESEARCH
OF
The author use data which are extracted from GSO of HCMC in period 20002010 including total production, capital and labor of 6 sub-sectors in this area; these
are sub-sectors which have highest rate in service sector: trade and maintenance,
hotels and restaurants, transportation-storage- communication, real estate- renting
and business activities, education and training, health and social work.
METHODOLOGY
Firstly, I apply qualitative method for determining the ICOR, productivity;
investigating the trend of relationship between output and inputs such as capital,
labor, the trend of development of each group in this sector.
Secondly, by using the Cobb-Douglas production function in logarithm form,
I run some regressions to find the relationship between output and inputs of these
sub- sectors with the support of EVIEW software and level of significance will be
1%, 5% and 10% respectively.
THE RESULTS
The qualitative results show that some sectors such as Health and social
work, education and training have low ratio in GDP but these sub-sectors work
effectively
vii
with higher economic efficiency and higher level of productivity while the others
0.16144
(Y_GDDT) = 80,82 x (V_TNSC)
0.29936
x (L_TNSC)
0.16144
(Y_YTCT) = 82,47 x (V_TNSC)
0.29936
x (L_TNSC)
0.16144
Where Y is gross domestic product of service sector at constant price 1994, A is
total factor production or TFP, V
is
capital for investment outlays and
business activities; L is number of labor in enterprises.
The results show that service sector has diminishing return of scale with total
of (α+β)=0.4608
which can help service sector attract more investment capital especially the
investment from these developed foreign countries.
Labor solutions
Upgrade the level of skilled labor by programs which can help labor
increasing and opening their knowledge of management
Developing human resource so that labor force of this sector can
have better abilities, especially concentrating on the policies which can attract more
excellent skilled-labors
Developing programs for labors improve their productivity, encourage
the research and development activities; upgrade and apply advanced technology
for
better productivity
ther solutions
O
Impact on TFP through technology change instead of labor and capital
only.
Doing structural transform in economic field, penetrate more on the open
market through international trade with other nations around the world and ASEAN
area…
9
Solutions for sub-sectors
From the results of each sub-sector, the author suggests some specific
solutions for sustaining or developing economic growth of each sub-sector by
enlarging the sources of capitals and upgrade the quality od labor in these sectors.
At the same time, with the sector has low economic efficiency, we need to narrow
the level of business activity and pay more attention to the development to limit the
waste of money, increase the training programs for achievement higher quality of
..............................................................................................................vi MỤC LỤC
..................................................................................................................x
DANH
MỤC CÁC KÍ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT................................................. xiii DANH
MỤC CÁC BẢNG BIỂU ...........................................................................xv DANH
MỤC HÌNH ẢNH, SƠ ĐỒ, ĐỒ THỊ .................................................... xviii PHẦN
GIỚI THIỆU ...............................................................................................xx
CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN VỀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ KHU VỰC DỊCH
VỤ ...............................................................................................................................
1
1.1 Lý luận về tăng trưởng kinh tế ..........................................................................1
1.1.1 Định nghĩa về tăng trưởng kinh tế ..............................................................1
1.1.2 Các chỉ tiêu đo lường tăng trưởng ..............................................................1
1.1.2.1 Tổng sản phẩm quốc nội hay GDP (Gross Domestic Product) ...........1
1.1.2.2 Tổng sản phẩm quốc dân hay GNP (Gross National Product) ............2
1.1.2.3 Tốc độ tăng trưởng kinh tế ...................................................................2
1.1.3 Các lý thuyết và mô hình liên quan đến tăng trưởng kinh tế......................2
1.1.3.1 Trường phái mô hình tuyến tính về các giai đoạn phát triển ...............3
1.1.3.2 Trường phái về lý thuyết thay đổi cơ cấu ............................................5
1.1.3.3 Trường phái quan hệ phụ thuộc quốc tế ..............................................7
1.1.3.4 Trường phái Tân cổ điển cải cách ........................................................8
1.1.4 Nguồn gốc của sự tăng trưởng ....................................................................8
1.1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến tăng trưởng .....................................................13
1.1.6 Các chỉ số đo lường hiệu quả kinh tế........................................................14
1.1.6.1 Hàm sản xuất Cobb-Douglas .............................................................14
1.1.6.2 Hệ số ICOR hay hệ số sử dụng vốn ...................................................15
1.1.6.3 Tốc độ tăng trưởng GDP, GNI...........................................................16