HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT
NAM

ư

LÝ THU DOAN

GIẢI PHÁP QUẢN LÝ VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG
CƠ BẢN TỪ NGUỒN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
TẠI HUYỆN THƯỜNG TÍN, THÀNH PHỐ HÀ
NỘI

Chuyên ngành:

Quản lý kinh tế

Mã số:

60 34 04 10

Người hướng dẫn khoa học:

PGS. TS. Phạm Bảo Dương

NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016


LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên
cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa ng dùng để báo

Thường Tín, một số doanh nghiệp xây dựng trên địa bàn huyện đã giúp đỡ và tạo điều
kiện cho tôi trong suốt quà trình thực hiện đề tài.
Xin chân thành càm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo
mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi
hoàn thành luận văn./.

Hà Nội, ngày

tháng

năm 2016

Tác giả luận văn

Lý Thu Doan

ii


MỤC LỤC
Lời cam đoan ................................................................................................................. i
Lời cảm ơn ....................................................................................................................ii
Mục lục ........................................................................................................................iii
Danh mục chữ viết tắt................................................................................................... vi
Danh mục bảng ........................................................................................................... vii
Trích yếu luận văn ...................................................................................................... viii
Thesis abstract............................................................................................................... x
Phần

1.

Khái niệm vốn đầu tư xây dựng cơ bản ngân sách nhà nước .............................

2.1.2.
5

Đặc điểm của vốn đầu tư xây dựng cơ bản ngân sách nhà nước ........................

2.1.3.
6

Vai trò của vốn đầu tư xây dựng cơ bản ngân sách nhà nước ............................

2.1.4.
9

Cơ cấu vốn đầu tư xây dựng cơ bản nguồn ngân sách nhà nước........................

2.2.
Khái quát về quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn ngân sách nhà nước.
........ 9
2.2.1.
10

Khái niệm quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản thuộc ngân sách nhà nước ......
3


2.2.2. Đặc điểm quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản

nguồn ngân sách nhà

Các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn
ngân sách nhà nước
.................................................................................................23

2.4.1. Các yếu tố khách quan ....................................................................................23
2.4.2

Các yếu tố chủ quan ........................................................................................24

2.5.

Kinh nghiệm quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản thuộc ngân sách nhà nước của
quận, huyện khác
............................................................................................25

2.5.1. Kinh nghiệm tại thành phố Đà Nằng ............................................................... 25
2.5.2. Kinh nghiệm của tỉnh Vĩnh Phúc..................................................................... 27
2.5.3. Bài học rút ra cho huyện Thường tín, thành phố Hà Nội trong quản lý vốn
đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn ngân sách nhà nước .....................................
29
Phần 3. Phương pháp nghiên cứu .............................................................................
31
3.1.

Đặc điểm cơ bản huyện thường tín, thành phố hà nội ...................................... 31

3.1.1. Điều kiện tự nhiên........................................................................................... 31
3.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội ................................................................................ 32
3.2.


nước tại huyện thường tín................................................................................ 44

4.2.1. Thực trạng công tác lập kế hoạch và phân bổ vốn đầu tư xây dựng cơ bản
tại huyện Thường Tín...................................................................................... 44

5


4.2.2. Thực trạng công tác quản lý công tác cấp phát vốn cho dự án đầu tư tại
huyện Thường Tín .......................................................................................... 51
4.2.3. Thực trạng công tác quản lý thanh quyết toán vốn cho dự án đầu tư ...............
53
4.2.4. Thực trạng công tác kiểm tra, kiểm soát việc sử dụng vốn đầu tư xây dựng
cơ bản từ nguồn ngân sách nhà nước .............................................................. 56
4.3.

Đánh giá công tác quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn ngân sách nhà
nước ở huyện thường tn
...............................................................................................60

4.3.1. Đánh giá quá trình thực hiện quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ
nguồn ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Thường Tín ............................. 60
4.3.2. Đánh giá về hiệu quả công tác quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản nguồn
ngân sách nhà nước ở huyện Thường Tín ........................................................ 70
4.4.

Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý vốn đầu tư xdcb từ nguồn
ngân sách nhà nước ở huyện thường tín.......................................................... 74

4.4.1. Yếu tố khách quan ......................................................................................... 74

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
Chữ viết tắt

Nghĩa tiếng việt

BCKTKT BQL

Báo cáo kinh tế kỹ thuật

HĐND

Ban quản lý

KBNN

Hội đồng nhân dân

NSNN

Kho bạc nhà nước

QSĐ

Ngân sách nhà nước

TW

Quyền sử dụng đất

UBND

Bảng 4.9. Tổng hợp ý kiến của đại diện chủ đầu tư và đơn vị thực hiện dự án
trả lời về tính kịp thời của công tác tạm ứng và thanh toán vốn đầu tư
xây
dựng cơ bản giai đoạn (2012-2014) ........................................................... 66
Bảng 4.10. Tổng hợp ý kiến trả lời của đại diện chủ đầu tư và đơn vị thực hiện các
công trình xây dựng cơ bản về những khó khăn trong công tác tạm
ứng
và thanh toán vốn ...................................................................................... 67
Bảng 4.11. Tổng hợp ý kiến của đại diện chủ đầu tư và đơn vị xây dựng về nguyên
nhân gây khó khăn trong công tác quyết toán ............................................ 69
Bảng 4.12. Các công trình, dự án trong giai đoạn 2012-2014 chậm tiến độ .................. 71
Bảng 4.13. Tổng hợp ý kiến trả lời của đại diện người sử dụng các công trình về
chất lượng công trình giai đoạn 2012-2014................................................ 72
Bảng 4.14. Số lượng và tỷ lệ ý kiến trả lời về các yếu tố ảnh hưởng đến công tác
quản lý vốn đầu tư XDCB ở huyện Thường Tín ........................................ 75

vii


TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
Quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản nói chung, vốn đầu tư xây dựng cơ
bản nguồn ngân sách nhà nước nói riêng cho các dự án có hiệu quả góp phần thúc đẩy
phát triển kinh tế, đảm bảo an sinh xã hội theo đúng chủ trương của Đảng và Nhà nước
đề ra. Quản lý nguồn vốn đầu tư của các dự án không tốt gây hiện tượng thất thoát,
lãng phí, đầu tư không phát huy được tác dụng. Huyện Thường Tín là một huyện
thuộc cửa ngõ phía Nam của thành phố Hà Nội trong những năm gần đây được sự
quan tâm của thành phố Hà Nội đã và đang triển khai xây dựng nhiều công trình tạo
điều kiện tiền đề cho phát triển kinh tế xã hội của toàn huyện. yêu cầu thực tễn đó,
việc nghiên cứu đề ra các giải pháp nhằm quản lý tốt vốn đầu tư xây dựng cơ bản
nguồn ngân sách nhà nước là công việc cực kỳ quan trọng có tnh thực tiễn cao.

4) Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, thanh tra, kiểm toán; 5) Nhóm giải pháp
bổ trợ khác như: tăng cường công tác quản lý dự án, nâng cao vai trò bên thụ
hưởng đầu tư, đào tại lại cán bộ, nâng cao thu nhập cho cán bộ quản lý vốn, xử lý
vi phạm trong quản lý vốn... Việc thực hiện đồng bộ các giải pháp trên các khâu của
quá trình quản lý vốn sẽ đem lại hiệu quả cao nhất đối với công tác quản lý vốn đầu
tư xây dựng cơ bản nguồn ngân sách nhà nước tại huyện Thường Tín, thành phố Hà
Nội.

9


THESIS ABSTRACT
Management of fundamental construction investment capital in general,
fundamental constructon investment capital from National budget in particular to
projects efficiently contributes to economic development, public healthcare guarantee
following policies of Social Party and Government enforced. Management of projects
investment capital runs ineffectvely causing bad consequences such as loss, waste,
unproductve investment… Thuong Tin is a district located in Southern of Hanoi city.
In recent year, Thuong Tin has received many concerns and subsidies from Hanoi city
and have been conductng infrastructure to create inital conditions for economic
development. From that rational requirement, measures to efficient management
of fundamental construction investment capital from National budget are vital and
practcal.
In this thesis, author studied on report data from 2012 to 2014 and conducted 80
questionnaires about issues of capital management to these subjects: departments
of related

capital

management

includes:

Socio-economic

environment,

policy

environment, capital ability of district, management system, infrastructure and
inner factors are amounts and energy of officer team participatng into management
actvites.
Regarding rationale and practcal study, the situation of management of
fundamental construction investment capital from National budget in Thuong Tin
district has had some limitations in all stages of capital management procedure
from capital planning

capital payment

capital balancing

capital inspection,

supervision. Those limitations made inefectveness of investment that required specific
measures to deal with above issues. The thesis recommends both short-term and
long- term

measures

in


comprehensive conducting measures of capital management procedure will bring
the most

efectve

outcomes

to

management

activities

of

fundamental

construction investment capital from National budget in Thuong Tin district, HaNoi city.

12


PHẦN 1. MỞ ĐẦU
1.1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
Trong quá trình xây dựng và phát triển nền kinh tế thị trường theo
định hướng xã hội chủ nghĩa, công cụ chính sách quản lý vĩ mô của Nhà
nước nói chung, công cụ chính sách tài chính nói riêng, đặc biệt là việc sử dụng
vốn đầu tư XDCB của NSNN có vai trò hết sức quan trọng. Trên cơ sở yêu cầu của
nền kinh tế - xã hội theo ng thời kỳ lịch sử, công cụ chính sách quản lý của Nhà
nước được hình thành như một tất yếu khách quan. Tuy nhiên, quản lý và



địa bàn huyện, huyện đã chủ động hơn trong công tác đầu tư XDCB. Tuy nhiên,
công tác quản lý vốn đầu tư XDCB NSNN vẫn còn nhiều bất cấp như đầu tư dàn
trải, chưa đem lại hiệu quả, chất lượng công trình chưa cao, vẫn để xẩy ra một
số tiêu cực trong công tác XDCB… và đặc biệt tình trạng nợ đọng vốn trong
XDCB còn cao, đòi hỏi phải nghiên cứu về cả lý thuyết lẫn thực tễn nhằm đưa ra
các biện pháp sửa đổi, hoàn thiện công tác quản lý để gia tăng hiệu quả công tác
quản lý và sử dụng vốn đầu tư xây dựng cơ bản.
Các nghiên cứu trước đây liên quan đến quản lý nhà nước về vốn đầu
tư xây dựng cơ bản ngân sách nhà nước như: Cồ Như Dũng (2012). Hoàn
thiện quản lý chi Ngân sách nhà nước cấp Quận tại quận Ba Đình, thành phố Hà
Nội. Nguyễn Thị Bình (năm 2012). Hoàn thiện quản lý nhà nước đối với đầu tư
xây dựng cơ bản vốn ngân sách trong ngành giao thông vận tải Việt Nam....
Các nghiên cứu của những tác giả trên mới chỉ nghiên cứu khái quát về NSNN nói
chung hoặc tập trung vào vốn NSNN. Cho đến nay nghiên cứu về quản lý vốn
đầu tư XDCB NSNN trên địa bàn huyện Thường Tín vẫn chưa có ai thực hiện.
Chính vì vậy tôi chọn nghiên cứu đề tài “Giải pháp quản lý vốn đầu tư xây
dựng cơ bản nguồn ngân sách nhà nước tại huyện Thường Tín, thành phố
Hà Nội”.
1.2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
1.2.1. Mục tiêu chung
Trên cơ sở nghiên cứu thực trạng công tác quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ
bản nguồn NSNN trên địa bàn huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội trong
những năm qua, đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý vốn đầu
tư XDCB nguồn NSNN có hiệu quả hơn cho huyện Thường Tín trong những năm
tới, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội cho huyện Thường Tín.
1.2.2. Mục tiêu cụ thể
- Góp phần hệ thống hoá cơ sở lý luận và thực tễn về quản lý vốn đầu tư
XDCB nguồn NSNN.



PHẦN 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
2.1. KHÁI QUÁT VỀ VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ NGÂN SÁCH NHÀ
NƯỚC
2.1.1. Khái niệm vốn đầu tư xây dựng cơ bản ngân sách nhà nước
Ngân sách Nhà nước là một phạm trù kinh tế và một phạm trù lịch sử. Sự
hình thành và phát triển của ngân sách Nhà nước gắn liền với sự xuất hiện và phát
triển của nền kinh tế hàng hoá tiền tệ trong phương thức sản xuất của các cộng
đồng và Nhà nước của ng cộng đồng. Nói cách khác sự ra đời của Nhà nước, sự
tồn tại của nền kinh tế hàng hoá tiền tệ là tiền đề cho sự phát sinh, tồn tại và phát
triển của ngân sách Nhà nước.
Vốn đầu tư ngân sách nhà nước: Theo Luật ngân sách (Quốc hội, 2015).
Đây là nguồn vốn đầu tư chủ yếu để đảm bảo phát triển cơ sở hạ tầng kinh tế - xã
hội của đất nước thông qua cấp phát không mang tính thu hồi nhưng đóng
một vai trò rất quan trọng trong việc tạo tiền đề cho phát triển kinh tế. Cơ sở
hạ tầng tốt, sẽ khuyến khích và thu hút các nhà đầu tư, làm ra nhiều giá trị gia
tăng cho xã hội và nhà nước sẽ có thêm nguồn thu để tái đầu tư vào các công
trình hạ tầng và phục vụ cho các nhiệm vụ của nhà nước.
Ngân sách nhà nước gồm ngân sách trung ương và ngân sách địa phương.
Ngân sách địa phương bao gồm ngân sách của đơn vị hành chính các cấp có Hội
đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân theo quy định của Luật Tổ chức Hội đồng
nhân dân và Ủy ban nhân dân, theo quy định hiện hành, bao gồm:
Một là, ngân sách tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (gọi chung là ngân
sách tỉnh), bao gồm ngân sách cấp tỉnh và ngân sách của các huyện, huyện,
thị xã, thành phố thuộc tỉnh;
Hai là, ngân sách huyện, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (gọi chung là
ngân sách huyện), bao gồm ngân sách cấp huyện và ngân sách các xã, thị trấn;
Ba là, Ngân sách các xã, thị trấn (gọi chung là ngân sách cấp xã);
Ngân sách trung ương giữ vai trò chủ đạo, bảo đảm thực hiện các nhiệm vụ

hiện hàng năm nhằm mục đích để đầu tư xây dựng các công trình, kết cấu hạ
tầng kinh tế, văn hoá, xã hội, an ninh, quốc phòng, các công trình không có khả
năng thu hồi vốn.
2.1.2. Đặc điểm của vốn đầu tư xây dựng cơ bản ngân sách nhà nước
Vốn đầu tư XDCB NSNN mang đầy đủ những nét đặc trưng của sản phẩm
hình thành quá trình đầu tư xây dựng đó là công trình xây dựng. “Công trình xây
dựng là sản phẩm của công nghệ xây lắp gắn liền với đất (bao gồm cả khoảng
không, mặt nước, mặt biển và thềm lục địa) được tạo thành bằng vật liệu
xây dựng, thiết bị và lao động). Vốn đầu tư XDCB NSNN có những đặc điểm sau:
Thứ nhất, vốn đầu tư XDCB NSNN thường có quy mô lớn

7


Để hình thành công trình xây dựng cần phải trải qua rất nhiều công đoạn, với
sự tham gia của nhiều người ở các lĩnh vực chuyên môn khác nhau; hao phí về lao
động, máy móc, nhiên, nguyên vật liệu là rất lớn. Hơn nữa, do công trình xây
dựng gắn liền với đất, không di chuyển được nên không thể sản xuất ở nơi có chi
phí rẻ để đem tiêu thụ ở nơi có chi phí cao hơn như các loại các sản phẩm khác.

8


Thứ hai, vốn đầu tư XDCB NSNN thường dài hạn
Do công trình xây dựng mang tnh đơn chiếc, không thể sản xuất đồng loạt,
có chăng chỉ sản xuất đồng loạt một số cấu kiện trong nhà máy rồi đem lắp giáp
ngoài công trường, tuy nhiên vẫn phải trải qua nhiều công đoạn mới trở
thành công trình xây dựng hoàn chỉnh. Việc xây dựng công trình cần nhiều
thời gian, do vậy vốn đầu tư XDCB thường dài hạn.
Thứ ba, vốn đầu tư XDCB NSNN chủ yếu được sử dụng để hình thành lên