ĐẠI HỌC HUẾ
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM

NGUYỄN XUÂN HUY

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
THEO HƯỚNG TIẾP CẬN PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC
CHO HỌC SINH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
Demo
Version
- Select.Pdf
SDK
HUYỆN
LỆ THỦY,
TỈNH
QUẢNG

BÌNH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
THEO ĐỊNH HƢỚNG NGHIÊN CỨU

Thừa Thiên Huế, năm 2018


ĐẠI HỌC HUẾ
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM

NGUYỄN XUÂN HUY

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC



LỜI CẢM ƠN

Với lòng biết ơn sâu sắc, tôi xin chân thành cảm ơn các thầy giáo, cô giáo
trƣờng Đại học Sƣ phạm Huế đã tận tâm giảng dạy và giúp đỡ tôi trong suốt thời
gian học tập, nghiên cứu và bảo vệ luận văn tại trƣờng.
Tôi xin chân thành cảm ơn lãnh đạo, chuyên viên Phòng Giáo dục và Đào tạo
huyện Lệ Thủy; cảm ơn toàn thể cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh và cha mẹ học
sinh của 25 trƣờng Trung học cơ sở trong toàn huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình đã
tạo điều kiện thuận lợi, cung cấp thông tin, tham gia trả lời phiếu khảo sát, giúp đỡ,
động viên tôi nghiên cứu để hoàn thành luận văn.
Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS TS. Nguyễn Sỹ Thƣ đã
tận tình hƣớng dẫn, giúp đỡ động viên để tôi có thể hoàn thành luận văn này.
Bản thân tôi dù đã có nhiều cố gắng song nội dung luận văn này không thể
tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót. Kính mong nhận đƣợc những ý kiến đóng góp
của các nhà khoa học, các thầy, cô giáo và bạn bè để luận văn đƣợc hoàn thiện hơn.

Demo
- Select.Pdf SDK
Trân trọng
cảmVersion
ơn!
Lệ Thủy, ngày

tháng 8 năm 2018

TÁC GIẢ

Nguyễn Xuân Huy

1.1.1. Nghiên cứu ở ngoài nƣớc .........................................................................14
1.1.2. Nghiên cứu ở trong nƣớc: ........................................................................15
1.2. Một số khái niệm cơ bản ................................................................................16
1.2.1. Quản lý .....................................................................................................16
1.2.2. Quản lý giáo dục và nội dung quản lý giáo dục .......................................18
1.2.3. Quản lý nhà trƣờng và quản lý hoạt động dạy học ..................................19
1.2.4. Năng lực ...................................................................................................21
1.2.5. Dạy học theo hƣớng tiếp cận phát triển năng lực của học sinh ...............23
1.3. Hoạt động dạy học theo hƣớng tiếp cận phát triển năng lực học sinh ...........27

1


1.3.1. Lý luận về hoạt động dạy học ..................................................................27
1.3.2. Lý luận dạy học theo hƣớng tiếp cận phát triển năng lực học sinh ........33
1.4. Quản lý hoạt động dạy học theo hƣớng tiếp cận phát triển năng lực học sinh
cấp Trung học cơ sở...............................................................................................40
1.4.1. Quản lý mục tiêu dạy học theo hƣớng tiếp cận phát triển năng lực học
sinh ở trƣờng THCS ...........................................................................................40
1.4.2. Quản lý nội dung dạy học theo hƣớng tiếp cận phát triển năng lực học
sinh ở trƣờng THCS ...........................................................................................41
1.4.3. Quản lý phƣơng pháp dạy học theo hƣớng tiếp cận phát triển năng lực
học sinh ở trƣờng THCS ....................................................................................42
1.4.4. Quản lý hình thức tổ chức dạy học theo hƣớng tiếp cận phát triển NLHS
ở trƣờng THCS ...................................................................................................43
1.4.5. Quản lý phƣơng tiện dạy học và các điều kiện hỗ trợ hoạt động dạy học
theo hƣớng tiếp cận phát triển năng lực HS ở trƣờng THCS.............................44
1.4.6. Quản lý công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học tập theo hƣớng tiếp cận
phát triển NLHS .................................................................................................44
1.5. Những yếu tố tác động tới công tác quản lý hoạt động dạy học theo hƣớng

phát triển năng lực học sinh ...............................................................................53
2.3.2 Thực trạng hoạt động dạy học theo hƣớng tiếp cận phát triển năng lực học
sinh ở các trƣờng THCS huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình ..............................55
2.4. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THEO HƢỚNG
TIẾP CẬN PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC CHO HỌC SINH Ở CÁC TRƢỜNG
THCS HUYỆN LỆ THỦY, TỈNH QUẢNG BÌNH ..............................................58
2.4.1 Thực trạng quản lý mục tiêu dạy học theo hƣớng tiếp cận phát triển NLHS.....58
2.4.2. Thực trạng quản lý nội dung dạy học theo hƣớng tiếp cận phát triển NLHS ...60
2.4.3. Thực trạng quản lý phƣơng pháp dạy học theo hƣớng tiếp cận phát triển
NLHS ở các trƣờng THCS .................................................................................61
2.4.4. Thực trạng quản lý các hình thức tổ chức dạy học theo hƣớng tiếp cận
phát triển NLHS ở trƣờng THCS .......................................................................65
2.4.5. Thực trạng quản lý phƣơng tiện dạy học và các điều kiện hỗ trợ hoạt
động dạyDemo
học ......................................................................................................
66
Version - Select.Pdf SDK
2.4.6. Thực trạng quản lý công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học tập theo
hƣớng tiếp cận phát triển NLHS ........................................................................68
2.5. ĐÁNH GIÁ CHUNG THỰC TRẠNG ..........................................................69
2.5.1. Ƣu điểm ....................................................................................................69
2.5.2. Hạn chế .....................................................................................................70
KẾT LUẬN CHƢƠNG 2..........................................................................................71
CHƢƠNG 3. BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THEO
HƢỚNG TIẾP CẬN PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC CHO HỌC SINH Ở CÁC
TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN LỆ THỦY, TỈNH QUẢNG BÌNH 72
3.1. CÁC NGUYÊN TẮC CHUNG ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP ..............................72
3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa .............................................................72
3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu...........................................................72
3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn ..........................................................72

3.3. MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC BIỆN PHÁP ...................................................88
3.4. KHẢO NGHIỆM TÍNH CẤP THIẾT VÀ TÍNH KHẢ THI CỦA CÁC BIỆN
PHÁP ĐỀ XUẤT ...................................................................................................89
3.4.1. Mục đích khảo nghiệm .............................................................................89
3.4.2. Đối tƣợng khảo nghiệm............................................................................89
3.4.3. Nội dung và kết quả khảo nghiệm ...........................................................89
KẾT LUẬN CHƢƠNG 3..........................................................................................93
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ .........................................................................95
1. Kết luận ..............................................................................................................95
2. Khuyến nghị.......................................................................................................95
TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................................................................98
PHỤ LỤC

4


DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

BGH

Ban giám hiệu

CB

Cán bộ

CBQL

Cán bộ quản lý


Điểm trung bình

GD

Giáo dục

GD&ĐT

Giáo dục và Đào tạo

GDPT

Giáo dục phổ thông

GV Version - Select.Pdf
Giáo viên SDK
Demo
GVCN

Giáo viên chủ nhiệm

HĐ

Hoạt động

HĐDH

Hoạt động dạy học

HĐQL


PPCT

Phân phối chƣơng trình

PPDH

Phƣơng pháp dạy học

5


PPGD

Phƣơng pháp giáo dục

QL

Quản lý

QLGD

Quản lý giáo dục

QTDH

Quá trình dạy học

QTGD


UBND

Ủy ban nhân dân

XHCN

Xã hội chủ nghĩa

Demo Version - Select.Pdf SDK

6


DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1. Quy mô mạng lƣới trƣờng lớp huyện Lệ Thủy năm 2016-2017 ..............50
Bảng 2.2. Thống kê số lƣợng đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên huyện Lệ Thủy
năm học 2016 – 2017 ..............................................................................51
Bảng 2.3. Quy mô phát triển trƣờng lớp THCS huyện Lệ Thủy trong 3 năm gần đây.... 52
Bảng 2.4. Các nhóm nội dung khảo sát về thực trạng quan niệm của CBQL và GV
về dạy học theo hƣớng tiếp cận phát triển NLHS ...................................53
Bảng 2.5. Kết quả khảo sát đánh giá thực trạng quan niệm của CBQL và GV về dạy
học hƣớng tiếp cận phát triển NLHS ......................................................53
Bảng 2.6. Các nhóm nội dung khảo sát về thực trạng nhận thức về tầm quan trọng
và sự cần thiết của dạy học theo hƣớng tiếp cận phát triển NLHS .........54
Bảng 2.7. Kết quả khảo sát đánh giá thực trạng nhận thức về tầm quan trọng và sự
cần thiết của dạy học theo hƣớng tiếp cận phát triển NLHS ..................54
Bảng 2.8. Các nhóm nội dung khảo sát về thực trạng tình hình thực hiện HĐDH
theo hƣớng tiếp cận phát triển NLHS ở các trƣờng THCS .....................55
Bảng 2.9. Kết quả khảo sát đánh giá thực trạng tình hình thực hiện HĐDH theo
hƣớng

Bảng 2.19. Kết quả khảo sát đánh giá về thực trạng quản lý phƣơng pháp học tập
của HS theo hƣớng tiếp cận phát triển năng lực .....................................64
Bảng 2.20. Các nhóm nội dung khảo sát về thực trạng quản lý hình thức tổ chức dạy
học theo hƣớng tiếp cận phát triển NLHS ..............................................65
Bảng 2.21. Kết quả khảo sát đánh giá thực trạng quản lý HTTCDH theo hƣớng tiếp
cận phát triển NLHS ...............................................................................65
Bảng 2.22. Các nhóm nội dung khảo sát về thực trạng quản lý PTDH và các điều
kiện hỗ trợ HĐDH THCS theo hƣớng tiếp cận phát triển NLHS ...........66
Bảng 2.23. Kết quả khảo sát đánh giá thực trạng quản lý PTDH và các điều kiện hỗ
trợ HĐDH THCS theo hƣớng tiếp cận phát triển NLHS ........................67
Bảng 2.24. Các nhóm nội dung khảo sát về thực trạng quản lý côngtác kiểm tra,
đánh giá kết quả học tập theo hƣớng tiếp cận phát triển NLHS .............68
Bảng 2.25. Kết quả khảo sát đánh giá thực trạng quản lý công tác kiểm tra, đánh giá
kết
quả học
tập theo-hƣớng
tiếp cậnSDK
phát triển NLHS ............................68
Demo
Version
Select.Pdf
Bảng 3.1: Kết quả khảo nghiệm tính cấp thiết của các biện pháp. ..........................90
Bảng 3.2. Kết quả khảo nghiệm tính cấp thiết của các biện pháp ............................91

8


DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ
Sơ đồ 1.1. Mô hình hoạt động quản lý ......................................................................18
Sơ đồ 1.2. Quy trình giảng dạy của giáo viên ...........................................................28

1.

Văn kiện
Đại hội
đại biểu-toàn
quốc lần thứ
XII của Đảng đã chỉ r những yếu
Demo
Version
Select.Pdf
SDK
kém, bất cập của GD, trong đó có những vấn đề gây bức xúc xã hội kéo dài, chƣa
đáp ứng đƣợc yêu cầu của sự nghiệp CNH - HĐH và hội nhập quốc tế. GD ĐT còn
nặng lý thuyết, nhẹ thực hành. Đào tạo thiếu gắn kết với NCKH, sản xuất kinh
doanh và nhu cầu của thị trƣờng lao động; chƣa chú trọng đúng mức việc GD đạo
đức, lối sống và kỹ năng làm việc. PPGD, việc thi, kiểm tra và đánh giá kết quả còn
lạc hậu, thiếu thực chất. QL GD&ĐT còn yếu kém. Đội ngũ nhà giáo và CBQL GD
chƣa đáp ứng yêu cầu

7].

Xuất phát từ những yêu cầu cấp bách về chất lƣợng nguồn nhân lực phục vụ sự
phát triển kinh tế – xã hội đòi hỏi mỗi cơ sở GD&ĐT cần nhanh chóng thoát khỏi mô
hình GD truyền thống, từ GD tiếp cận nội dung chuyển sang mô hình GD theo định
hƣớng tiếp cận năng lực ngƣời học, chuyển từ việc trang bị kiến thức sang phát triển
toàn diện phẩm chất và năng lực ngƣời học. Nghĩa là phải thay đổi quan điểm, mục
tiêu DH: Từ chỗ chỉ quan tâm tới việc ngƣời học học đƣợc gì đến chỗ quan tâm tới
việc ngƣời học làm đƣợc cái gì qua việc học.

10

Hiện nay việc quản lý HĐDH theo hƣớng tiếp cận phát triển năng lực HS cấp
THCS theo định hƣớng phát triển năng lực của học sinh ở các trƣờng THCS huyện Lệ
Thủy, tỉnh Quảng Bình còn khá nhiều bất cập và hạn chế. Nếu xây dựng đƣợc hệ thống
lí luận và làm sáng tỏ thực trạng về Quản lý HĐDH theo hƣớng tiếp cận năng lực HS
cấp THCS huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình thì sẽ đề xuất đƣợc các biện pháp quản lí
HĐDH theo hƣớng tiếp cận năng lực HS cấp THCS huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình
hợp lý vả khả thi, góp phần nâng cao chất lƣợng giáo dục và đào tạo huyện Lệ Thủy.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt đƣợc mục đích nghiên cứu đề ra nhƣ trên, đề tài sẽ tập trung vào các
nhiệm vụ sau:
11


5.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về QL HĐDH theo hướng tiếp cận phát triển
năng lực của HS cấp THCS.
5.2. Khảo sát thực trạng QL HĐDH theo hướng tiếp cận phát triển năng lực
HS cấp THCS huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình.
5.3. Đề xuất một số biện pháp QL HĐDH theo hướng tiếp cận phát triển
năng lực cho HS cấp THCS huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình.
6. Phƣơng pháp nghiên cứu
6.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận
Sử dụng các phƣơng pháp phân tích, so sánh, tổng hợp, phân loại và hệ thống hóa
các kết quả nghiên cứu, tài liệu trong và ngoài nƣớc liên quan đến hoạt động dạy học
theo hƣớng tiếp cận năng lực HS cấp THCS, và quản lí hoạt động dạy học theo hƣớng
tiếp cận năng lực HS cấp THCS nhằm xác lập cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu.
6.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phƣơng pháp tổng kết kinh nghiệm: nghiên cứu các văn bản hƣớng dẫn, các
báo cáo về thực hiện đổi mới hoạt động dạy học, QL HĐ DH ở các trƣờng phổ
thông của Bộ Giáo dục và Đào tạo, của Sở Giáo dục và Đào tạo Quảng Bình.
- Phƣơng pháp điều tra bằng bảng hỏi: để tìm hiểu thực trạng hoạt động dạy

học sinh ở các trƣờng THCS huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình
Chương 3: Biện pháp QL nhằm nâng cao hiệu quả QL HĐDH theo hƣớng
tiếp cận phát triển năng lực cho học sinh ở các trƣờng THCS huyện Lệ Thủy, tỉnh
Quảng Bình
- Phần kết luận và khuyến nghị

Demo Version - Select.Pdf SDK

13