BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG
ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2

NGUYỄN THỊ KIM CHUNG

QUẢN LÝ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP
CỦA HỌC SINH THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT
TRIỂN NĂNG LỰC Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC
TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN TÂY HỒ - THÀNH
PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2017


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG
ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2

NGUYỄN THỊ KIM CHUNG

QUẢN LÝ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP
CỦA HỌC SINH THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT
TRIỂN NĂNG LỰC Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC
TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN TÂY HỒ - THÀNH
PHỐ HÀ NỘI
Chuyên ngành : Quản lý giáo dục
Mã số

: 60 14 01 14



LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình
nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu nêu
trong luận văn là trung thực. Những kết
luận khoa học của luận văn chưa từng được
ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác.
TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Nguyễn Thị Kim Chung


3


4

MỤC LỤC
Trang
1

MỞ ĐẦU

Chương 1:

CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ

6


12
1.2.4. Năng lực
14
1.3.
Đánh giá kết quả học tập của học sinh theo định hướng
15
phát triển năng lực ở trường tiểu học
1.3.1. Một số đặc điểm nhận thức của học sinh tiểu học.
15
1.3.2. Đặc trưng của đánh giá kết quả học tập theo định hướng phát
17 triển năng lực
1.3.3. Các thành tố của quá trình đánh giá kết quả học tập của học
19 sinh tiểu học
1.4.
1.4.1.
1.4.2.
1.4.3.
1.4.4.
1.5.

Quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập của học sinh
21
theo định hướng phát triển năng lực ở trường tiểu học
Lập kế hoạch đánh giá học sinh
21
Tổ chức thực hiện kế hoạch đánh giá học sinh
24
Chỉ đạo thực hiện hoạt động đánh giá kết quả học tập của 25
học sinh
Kiểm tra giám sát hoạt động đánh giá học sinh của giáo viên

2.2.2.
2.2.3.
2.2.4.
2.3.
2.3.1.
2.3.2.
2.3.3.
2.3.4.
2.4.
2.4.1.

Sơ lược về giáo dục và giáo dục tiểu học quận Tây Hồ
33
Tình hình giáo dục quận Tây Hồ
33
Tình hình giáo dục tiểu học
34
Khái quát về quá trình khảo sát
35
Mục đích khảo sát
35
Nội dung khảo sát
36
Phạm vi và đối tượng khảo sát
36
Cách thức xử lý kết quả khảo sát
36
Thực trạng hoạt động đánh giá kết quả học tập của học
37
sinh theo định hướng phát triển năng lực

2.5.1. Ưu điểm
57
2.5.2. Mặt tồn tại, hạn chế
58


2.5.3. Nguyên nhân của tồn tại, hạn chế
Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ ĐÁNH GIÁ

59
KẾT QUẢ HỌC TẬP

62

CỦA HỌC SINH THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG
LỰC Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN TÂY
HỒ

3.1.
Nguyên tắc đề xuất biện pháp
62
3.1.1. Đảm bảo tính mục tiêu giáo dục tiểu học
62
3.1.2. Đảm bảo phù hợp với định hướng đổi mới đánh giá học sinh 62
tiểu học hiện nay
3.1.3. Đảm bảo tính thực tiễn
63
3.1.4. Đảm bảo tính hệ thống và đồng bộ
63
3.1.5. Đảm bảo tính kế thừa và phát triển

3.4.1. Khái quát về khảo nghiệm
81
3.4.2. Phân tích kết quả khảo nghiệm
81
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
88
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
91
PHỤ LỤC


DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
CBQL

: Cán bộ quản lý

GD&ĐT : Giáo dục và đào tạo
TB
GV

: Trung bình
: Giáo viên


vii

DANH MỤC CÁC BẢNG


vii


Thực trạng thực hiện hình thức đánh giá kết quả học tập
44 của học sinh theo định hướng phát triển năng lực

2.5

Nhận thức của CBQL và giáo viên về vai trò của quản lý

46

hoạt động đánh giá kết quả học tập của học sinh theo định
hướng phát triển năng lực
2.6

Kết quả thực hiện các nội dung của công tác lập kế hoạch

47

quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập của học sinh
theo định hướng phát triển năng lực
2.7

Kết quả thực hiện các nội dung tổ chức thực hiện kế

49

hoạch đánh giá kết quả học tập của học sinh theo định
hướng phát triển năng lực của học sinh
2.8


Số hiệu

Tên biểu đồ

Trang

biểu đồ
3.1

Mức độ cần thiết của các giải pháp

83

3.2

Mức độ khả thi của các giải pháp

85

3.3

Mức độ cần thiết và khả thi của các biện pháp

85


1

MỞ ĐẦU
1. Lý do lựa chọn đề tài

được các cấp lãnh đạo quận đặc biệt quan tâm và những năm gần đây có
những bước thành tích đáng kể.
Vấn đề đổi mới trong giáo dục, đổi mới trong dạy học được ngành
giáo dục quận hết sức chú trọng. Nhiều cuộc vận động đổi mới phương pháp
dạy học, đổi mới đánh giá học sinh theo định hướng phát triển năng lực
được Phòng GD&ĐT quận phát động và các nhà trường đã triển khai tích cực.
Song hiện hầu như các nhà trường mới chỉ chú trọng đổi mới phương
pháp dạy học còn hoạt động đánh giá học sinh còn nhiều hạn chế, chưa
theo kịp yêu cầu về đổi mới. Bởi việc chuyển đổi từ đánh giá kết quả giáo dục
theo chương trình, nội dung hiện hành sang đánh giá kết quả học tập theo
định hướng phát triển năng lực, đã tạo ra không ít khó khăn cho giáo viên
tiểu học. Bên cạnh những thói quen, kinh nghiệm đánh giá cũ không dễ
thay đổi thì giáo viên cũng chưa được trang bị những kiến thức cơ bản và
hướng dẫn cần thiết để có thể thực hiện cách đánh giá kết quả giáo dục một
cách hiệu quả.
Một trong những nguyên nhân nữa là Ban giám hiệu nhà trường chưa
có những biện pháp quản lý hợp lý và đồng bộ giữa đổi mới phương
pháp dạy học với hoạt động đánh giá học sinh theo định hướng phát
triển năng lực. Điều đó đòi hỏi sớm có những biện pháp quản lý được tổ
chức một cách khoa học để khắc phục những tồn tại trên và giúp nhà
trường làm tốt công tác đánh giá học sinh theo hướng dẫn mới của Bộ
GD&ĐT.
Xuất phát từ những lý do trên, tác giả đã chọn đề tài "Quản lý
đánh giá kết quả học tập của học sinh theo định hướng phát triển năng
lực ở trường tiểu học trên địa bàn quận Tây Hồ - thành phố Hà Nội" để
nghiên cứu với mong muốn tạo ra những chuyển biến tích cực trong việc thực


3


học sinh trong các trường tiểu học quận Tây Hồ
- Phân tích đánh giá thực trạng biện pháp quản lý việc đánh giá
kết quả học tập của học sinh theo định hướng phát triển năng lực của các
trường.
- Đề xuất một số biện pháp quản lý đánh giá kết quả học tập của học
sinh các trường tiểu học trên địa bàn quận Tây Hồ.


5

6. Phạm vi nghiên cứu
6.1. Địa bàn khảo sát
- Trường tiểu học Đông Thái - quận Tây Hồ.
- Trường tiểu học Chu Văn An - quận Tây Hồ
- Trường tiểu học An Dương - quận Tây Hồ
- Trường tiểu học Xuân La - quận Tây Hồ
- Trường tiểu học Quảng An - quận Tây Hồ
6.2. Khách thể điều tra
Số lượng cán bộ quản lý: 36 (Ban giám hiệu nhà trường, các tổ
trưởng, tổ phó).
Số lượng giáo viên các trường: 132 giáo viên.
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Phương pháp nghiên cứu lý luận
Phân tích, tổng hợp, khái quát hệ thống hóa các tài liệu liên quan
đến đề tài như: sách báo, tạp chí, thông tin từ các văn kiện, chủ trương, chính
sách của Đảng, Nhà nước về giáo dục.
7.2. Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi: Nhằm thu thập thông tin
thực tiện từ cán bộ quản lý (CBQL), giáo viên và học sinh các trường tiểu học
về quản lý đánh giá học sinh theo định hướng phát triển năng lực; trên cơ sở

SINH THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Các nghiên cứu trên thế giới
Có nhiều tác giả trên thế giới nghiên cứu về vấn đề đánh giá học sinh
theo định hướng phát triển năng lực trong các nhà hiện nay, cụ thể là:
Trong cuốn "A learning integrated assessment system, Educationnal
Research Review, 2006" của Birenbaum và các cộng sự [43] cho rằng nếu
năng lực được coi như là khả năng sử dụng kiến thức, kĩ năng và thái độ một
cách kết hợp để giải quyết các vấn đề trong bối cảnh cụ thể thì các
chương trình giảng dạy và các phương pháp đánh giá cũng phải kết hợp cả
ba yếu tố này. Ưu điểm của cách này là độ tin cậy kết quả đánh giá sẽ cao
hơn và áp lực thi cử sẽ giảm bớt do bài thi nội dung, kiến thức không còn
là kết quả duy nhất quyết định sự tiến bộ trong học tập của con người.
Nghiên cứu lý thuyết chung về kiểm tra - đánh giá trong lớp học như
công trình của C.A.Paloma và Trudy W. Banta [44]. Những tài liệu viết về
lĩnh vực này được biết đến như: cuốn "Measuring Educationnal
Achievement" (Đo lường thành tích giáo dục) của Robert L. Ebel [49] mô
tả rất chi tiết phương pháp đo lường đánh giá học sinh ở các trường phổ
thông ở Mỹ. Qua công trình này cho thấy việc đánh giá học sinh cần tập trung
vào đánh giá các năng lực được học sinh thể hiện trong quá trình kiểm tra và
đánh giá.
Kết hợp với các bài kiểm tra các công cụ khác như đánh giá hồ sơ,
phỏng vấn ý kiến bên thứ ba (thầy cô giáo, người quản lí, cán bộ tư vấn học
đường...) cũng được các sở giáo dục sử dụng rộng rãi để đánh giá toàn diện
năng lực thí sinh.
Cuốn "Measurement and Evaluation in Teaching" (Đo lường và đánh
gía trong dạy học) của Norman E.Gronlund giới thiệu với giáo viên và những


8



9

22/2026/TT-BGDĐT). Đây là những cuốn sách có giá trị rất lớn trong bối
cảnh đổi mới hoạt động, đánh giá học sinh theo định hướng phát triển
năng lực trong các nhà trường hiện nay [22].
Tác giả Trần Thị Tuyết Oanh với "Đánh giá và đo lường kết quả học
tập" đã hệ thống đầy đủ các thuật ngữ và khái niệm, các nguyên tắc, phương
pháp, kĩ thuật, các nội dung đánh giá trong giáo dục [30].
Trong cuốn "Đánh giá trong giáo dục tiểu học" [19]. Tác giả Phó Đức
Hòa cũng đề cập những vấn đề chung về đánh giá trong giáo dục; một số quy
định về đánh giá kết quả giáo dục tiểu học ở Việt Nam Quy trình đánh giá
trong dạy học; vấn đề đánh giá bằng trắc nghiệm khách quan.
Hiện nay cũng có nhiều những công trình nghiên cứu, luận án, luận
văn, một số bài viết của một số tác giả cũng quan tâm đến việc quản lý đánh
giá học sinh theo định hướng phát triển năng lực, như "Biện pháp quản lý
đánh giá học sinh theo tiếp cận năng lực ở Trường tiểu học Ninh Xá, thành
phố Bắc Ninh", luận văn của tác giả Lê Hồng Anh; "Quản lý hoạt động
kiểm tra, đánh giá trong dạy học theo định hướng phát triển năng lực học
sinh ở trường trung học cơ sở Nguyễn Bá Ngọc - Hải Phòng", luận văn của
tác giả Hà Huy Hiệp...
Tuy nhiên, vẫn chưa có nghiên cứu cụ thể nào về các biện pháp
quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập của học sinh theo định hướng
phát triển năng lực trong các trường tiểu học ở quận Tây Hồ. Vì vậy, tác giả
muốn nghiên cứu về hoạt động này, nhằm áp dụng những nghiên cứu về
quản lý đánh giá trong thực tiễn quản lý quá trình dạy học và đánh giá kết
quả học tập của học sinh trong các trường tiểu học thuộc quận Tây Hồ.
1.2. Một số khái niệm cơ bản
1.2.1. Quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường

mục tiêu đúng ý chí của người quản lý và phù hợp với quy luật khách quan.
1.2.1.2. Quản lý giáo dục
Quản lý giáo dục được hiểu theo nhiều góc độ, nhiều quan niệm khác
nhau, ví dụ như:

- Theo tác giả Phạm Minh Hạc: "Quản lý giáo dục là hệ thống tác


động có mục đích, có kế hoạch, hợp

1
1
quy

luật của chủ thể quản lý (hệ

thống giáo dục) nhằm làm cho hệ vận hành theo đường lối và nguyên tắc
giáo dục


10

của Đảng thực hiện được những tính chất của nhà trường xã hội chủ
nghĩa Việt Nam, mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học - giáo dục thế hệ
trẻ, đưa hệ giáo dục tới mục tiêu dự kiến tiến lên trạng thái mới về chất" [17,
tr. 89].
Theo tác giả Đặng Quốc Bảo thì: "Quản lý giáo dục theo nghĩa tổng
quát là hoạt động điều hành phối hợp của các lực lượng xã hội nhằm thúc
đẩy công tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu xã hội" [3, tr. 25].
Tác giả Anthony J. Nitkon: "Quản lý giáo dục là tập hợp những biện