ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

LÊ KIM TRỌNG

QUẢN LÝ ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
TRONG DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC
CƠ SỞ HUYỆN TAM ĐẢO, TỈNH VĨNH PHÚC

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2014

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

LÊ KIM TRỌNG

QUẢN LÝ ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
TRONG DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC
CƠ SỞ HUYỆN TAM ĐẢO, TỈNH VĨNH PHÚC
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC


trong suốt quá trình nghiên cứu để hoàn thành luận văn này.
Tác giả cũng xin trân trọng cảm ơn Phòng Đào tạo Trường Đại học Sư
phạm Thái Nguyên, Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Tam Đảo, các đồng chí
Hiệu trưởng các trường THCS, các bạn đồng nghiệp trong huyện Tam Đảo, tỉnh
Vĩnh Phúc đã tạo mọi điều kiện giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này.
Mặc dù có nhiều cố gắng trong suốt quá trình nghiên cứu, nhưng chắc
chắn không tránh khỏi các khiếm khuyết, kính mong Quý thầy cô, các anh, chị
và các bạn quan tâm góp ý để luận văn hoàn thiện hơn.
Thái Nguyên, tháng 6 năm 2014
Học viên

Lê Kim Trọng

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

ii

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN .......................................................................................... . i
LỜI CẢM ƠN ............................................................................................... ii
MỤC LỤC ................................................................................................... iii
DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT ..................................... iv
DANH MỤC CÁC BẢNG ............................................................................. v
DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ ........................................................................ vi
MỞ ĐẦU ..................................................................................................... 1

1. Lý do chọn đề tài............................................................................................ 1

1.3.4. Khả năng ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học ở trường
trung học cơ sở ...................................................................................... 23
1.4. Nội dung quản lý ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học ở
trường trung học cơ sở ............................................................................ 25
1.4.1. Quản lý hoạt động dạy học .................................................................. 25
1.4.2. Các nội dung quản lý ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động
dạy học .................................................................................................. 25
1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý ứng dụng công nghệ thông tin trong
dạy học ở trường trung học cơ sở ............................................................ 28
1.5.1. Tác động của các chủ trương, chính sách về ứng dụng công nghệ
thông tin trong quản lí ........................................................................... 29
1.5.2. Các chủ trương, chính sách về ứng dụng công nghệ thông tin trong
lĩnh vực giáo dục và đào tạo ................................................................. 29
1.5.3. Chủ trương, chính sách phát triển nguồn nhân lực công nghệ thông tin ...
30
1.5.4. Trình độ về công nghệ thông tin của đội ngũ cán bộ quản lí, giáo viên ......
30
1.5.5. Cơ sở hạ tầng, trang thiết bị về công nghệ thông tin ............................. 31
1.5.6. Cơ chế, chính sách hỗ trợ việc ứng dụng công nghệ thông tin vào
dạy học ở trong trường trung học cơ sở ............................................... 32
Tiểu kết chương 1 ....................................................................................... 34
Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ
THÔNG TIN TRONG DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CỞ
SỞ HUYỆN TAM ĐẢO, TỈNH VĨNH PHÚC ................................................ 35

2.1. Thực trạng về giáo dục trung học cơ sở của huyện Tam Đảo .................. 35
2.1.1. Mạng lưới trường lớp và cơ sở vật chất................................................. 35
2.1.2. Chất lượng giáo dục ............................................................................... 36
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
http://www.lrc-tnu.edu.vn/

các thiết bị phục vụ dạy học.................................................................. 58
2.4. Đánh giá chung về thực trạng ................................................................... 61
2.4.1. Thành công, hạn chế .............................................................................. 61
2.4.2. Nguyên nhân của thành công và hạn chế............................................... 63
Tiểu kết chương 2 ....................................................................................... 66
Chương 3: CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG
TIN TRONG DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CỞ SỞ HUYỆN
TAM ĐẢO, TỈNH VĨNH PHÚC ......................................................................

67
3.1. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp ............................................................ 67
3.1.1. Đảm bảo tính đồng bộ ............................................................................ 67
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

v

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


3.1.2. Đảm bảo tính thực tiễn ........................................................................... 67
3.1.3. Đảm bảo tính khả thi .............................................................................. 67

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

v

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


3.2. Các biện pháp quản lý cụ thể .................................................................... 68


http://www.lrc-tnu.edu.vn/


DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT

CBQL

Cán bộ quản lí

CBGV
CNTT

Cán bộ giáo viên
Công nghệ thông tin

ICT

Công nghệ thông tin

CNH- HĐH

Công nghiệp hóa- Hiện đại hóa

CSVC

Cơ sở vật chất

GD&ĐT


THCS

Trung học cơ sở

THPT

Trung học phổ thông

UBND

Ủy ban nhân dân

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

4

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1. Thực trạng cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin ở các trường trung
học cơ sở ......................................................................................... 39
Bảng 2.2. Nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về ứng dụng công
nghệ thông tin trong dạy học........................................................... 40
Bảng 2.3. Ưu thế của việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học ......... 41
Bảng 2.4. Hạn chế của việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học ....... 42
Bảng 2.5. Thực trạng trình độ tin học của cán bộ quản lý và giáo viên................
43
Bảng 2.6. Thực trạng kỹ năng khai thác cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin
của giáo viên.................................................................................... 44

Biểu đồ 3.2. Kết quả đánh giá về đề án xây dựng cổng thông tin điện tử của
Phòng Giáo dục và Đào tạo, đưa tài nguyên, bài giảng điện tử,
bài giảng điện tử e-Learning, các đề kiểm tra, đề thi thuộc các
bộ môn cấp trung học cơ sở phục vụ công tác giảng dạy của
giáo viên và học tập của học sinh.................................................. 92
Biểu đồ 3.3. Kết quả khảo nghiệm tính cần thiết của các biện pháp................. 93
Biểu đồ 3.4. Kết quả khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp ................... 94

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

vi

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
“Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ để lên chủ nghĩa xã
hội” đã khẳng định quan điểm cơ bản để xây dựng và phát triển sự nghiệp giáo
dục là: “Giáo dục và đào tạo gắn liền với sự nghiệp phát triển kinh tế, phát triển
khoa học kỹ thuật, xây dựng nền văn hóa mới và con người mới”. Nghị quyết
Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương khóa VIII năm 1996 đã nhấn
mạnh “Thực sự coi giáo dục - đào tạo là quốc sách hàng đầu. Nhận thức sâu sắc
giáo dục - đào tạo cùng với khoa học và công nghệ thông tin (CNTT) là nhân tố
quyết định tăng trưởng kinh tế và phát triển xã hội, đầu tư cho giáo dục là đầu
tư cho phát triển”. Chỉ thị số 47/2008/CT-BGD-ĐT ngày 13/8/2008 của Bộ
Giáo dục và Đào tạo về nhiệm vụ trọng tâm của giáo dục mầm non, giáo dục
phổ thông, giáo dục thường xuyên, giáo dục chuyên nghiệp năm học 20122013, 2013- 2014 đã xác định chủ đề của năm học là: “Năm học đẩy mạnh ứng
dụng công nghệ thông tin, đổi mới quản lý tài chính và triển khai phong trào
xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”.

cụ thể (dạy học hay quản lý) mà CNTT phải được tích hợp xuyên suốt mọi
thành tố của hệ thống giáo dục: từ chiến lược, chính sách, kế hoạch cho đến
việc triển khai trong từng hoạt động cụ thể trên lớp, đến việc đào tạo, bồi
dưỡng và tuyển dụng giáo viên, cán bộ quản lý (CBQL) các cấp.
Hiện nay, việc ứng dụng CNTT đã trở thành khá phổ biến trong quản lý
và giảng dạy ở các trường phổ thông, bước đầu đem lại hiệu quả rõ rệt. CNTT
với ưu thế đặc biệt làm khâu đột phá để đổi mới phương pháp dạy học (PPDH)
theo hướng tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh. Ứng dụng CNTT làm
cho công tác quản lý nhẹ nhàng và đồng bộ, tạo ra tính thống nhất, chuyên
nghiệp và có hiệu quả. Việc ứng dụng CNTT đã và đang làm thay đổi phương
pháp học, cách kiểm tra đánh giá học sinh theo hướng thiết thực, phù hợp,
chính xác, tạo ra một thế hệ học sinh có năng lực nhanh nhạy hơn. Với sự ra
đời của Internet mà các kết nối băng thông rộng tới tất cả các trường học, việc
ứng dụng CNTT trong quản lý và dạy học đã trở thành hiện thực. Việc thường
xuyên sử dụng CNTT sẽ trang bị cho người sử dụng kỹ năng tiếp cận, xử lý
thông tin, giải quyết vấn đề một cách sáng tạo. Việc truy cập Internet cũng tạo
cho CBQL, giáo viên (GV) niềm say mê, hứng thú trong công việc, học tập và
giảng dạy, thực hành khả năng làm việc và nghiên cứu độc lập. Giáo viên có
thể chủ động, liên kết nhiều nguồn kiến thức, kỹ năng trong việc giảng dạy và
giáo dục học sinh.
Như vậy, việc quản lý ứng dụng CNTT trong dạy học góp phần thực
hiện đổi mới GD nói chung, đổi mới phương pháp dạy học hiện nay nhằm nâng
cao chất lượng đào tạo học sinh THCS.
Xuất phát từ thực tế hiện nay của huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc việc
ứng dụng CNTT còn hạn chế và gặp nhiều khó khăn làm cho chất lượng GD
chưa được nâng cao. Việc ứng dụng CNTT trong dạy học trở thành nhu cầu cấp
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
http://www.lrc-tnu.edu.vn/
2



3

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


gặp nhiều khó khăn, hạn chế và bất cập do thiếu những biện pháp thích hợp.
Nếu phân tích rõ cơ sở lý luận và thực trạng quanrl ý ứng dụng CNTT trong
dạy học thì có thể đề xuất được các biện pháp quản lý phù hợp, có tính khả thi
và sẽ giúp quản lý tốt việc ứng dụng CNTT vào dạy học, góp phần nâng cao
chất lượng giáo dục ở các trường THCS huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Xác định cơ sở lý luận về quản lý ứng dụng CNTT trong dạy học ở
trường THCS.
5.2. Khảo sát, đánh giá thực trạng ứng dụng CNTT trong dạy học ở các
trường THCS huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc.
5.3. Đề xuất các biện pháp quản lý ứng dụng CNTT có hiệu quả trong dạy
học ở các trường THCS huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc.
6. Giới hạn và phạm vi nghiên cứu
Đề tài chỉ tập trung nghiên cứu việc tổ chức ứng dụng CNTT trong hoạt
động dạy học trên lớp ở các trường THCS trên địa bàn huyện Tam Đảo, tỉnh
Vĩnh Phúc. Số liệu về mọi mặt của các trường THCS thuộc huyện chỉ từ năm
2010 đến nay.
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Phương pháp phân tích tổng hợp, hệ thống hóa, mô hình hóa, các tài liệu,
các văn bản có liên quan đến vấn đề nghiên cứu như sách, tài liệu về giáo dục,
về quản lý giáo dục, về CNTT và ứng dụng CNTT, Chủ chương, Đường lối của
Đảng, Nghị quyết, Chính sách, Pháp luật của Nhà nước, các văn bản của Bộ
Giáo dục và Đào tạo, của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Vĩnh Phúc về việc quản


Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

5

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ
THÔNG TIN TRONG DẠY HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Các nghiên cứu ở nước ngoài
Tại một số nước phát triển trên thế giới, người ta đã sớm chú trọng tới
việc ứng dụng CNTT bằng việc xây dựng những chương trình quốc gia về
CNTT nhằm ứng dụng nó vào mọi mặt của đời sống xã hội trong đó có giáo
dục và đào tạo. Những thành tựu phát triển kinh tế đạt được hiện nay có phần
đóng góp hết sức to lớn của chương trình quốc gia này. Có thể thấy ở một số
quốc gia điển hình như sau:
- Tại Mỹ và các nước châu Âu, những nghiên cứu quản lí ứng dụng
CNTT trong giáo dục không còn là vấn đề mới mẻ. Chính vì vậy, ứng dụng
CNTT trong quản lí giáo dục đã được sự ủng hộ của Chính phủ thông qua các
chính sách trợ giúp ngay từ cuối những thập niên 90 của thế kỷ XX.
- Tại Anh quốc:
+ Cấp THCS trung bình được đầu tư 198 máy tính PC và 53 máy tính
xách tay/đơn vị trường.
+ Tỷ lệ nối mạng ở THCS là 100%
+ CNTT được ứng dụng trong tất cả các môn học; không dạy học sinh
phổ thông lập trình phần mềm - đây là công việc của các chuyên gia hoặc
trường Trung học chuyên nghiệp.

chính sách Trường Đại học Oregon Australia đã chỉ ra vấn đề là cần phải thay
đổi tư tưởng của nhà quản lí. Ông chỉ ra mâu thuẫn giữa ICT và tư tưởng của
nhà quản lí.
Tại Hội thảo do ĐHQG Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức với chủ đề
"Các giải pháp công nghệ và quản lí ứng dụng CNTT trong giáo dục" do hãng
Microsoft tài trợ, các tác giả: Giáo sư Vương Thanh Sơn. UBC (Viện Đại học
British Columbia, Canada) đã có tham luận về "Những thay đổi quản lí trong
thời đại thông tin". Theo các nhà khoa học cần thúc đẩy ứng dụng CNTT trong
giáo dục. Cần làm rõ tác động và tầm quan trọng của CNTT, cách sử dụng wed
trong GD&ĐT, đặc biệt là cần thay đổi quản lí trong thời đại thông tin.
1.1.2. Các nghiên cứu ở Việt Nam
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

7

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


Do ý nghĩa, tầm quan trọng của CNTT đối với phát triển kinh tế - xã hội
trong thời kỳ CNH, HĐH đất nước nên Đảng và Nhà nước đã có những chủ
trương, chính sách hết sức quan trọng để đẩy mạnh việc ứng dụng, phát triển
CNTT:
- Chỉ thị số 58/CT-TW của Bộ Chính trị ngày 17/10/2000 về đẩy mạnh
và ứng dụng CNTT phục vụ sự nghiệp CNH, HĐH nêu rõ: "Đẩy mạnh ứng
dụng CNTT trong công tác GD&ĐT ở các cấp học, bậc học, ngành học; phát
triển các hình thức đào tạo từ xa phục vụ cho nhu cầu học tập của toàn xã hội.
Đặc biệt tập trung phát triển mạng máy tính phục vụ cho giáo dục và đào tạo,
kết nối Internet tới tất cả các cơ sở GD&ĐT".
- Luật CNTT đã được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt
Nam khóa XI, kỳ họp thứ 9 thông qua ngày 29 tháng 6 năm 2006.

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


"Một số biện pháp chỉ đạo việc đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong công
tác quản lí dạy học tại các trường THPT" của tác giả Nguyễn Văn Tuấn (Đại
học Sư phạm Hà Nội, 2006), "Một số biện pháp nhằm phát triển ứng dụng
CNTT trong QLGD ở huyện Vĩnh Bảo, Hải Phòng" của tác giả Nguyễn Văn
Khiêm (Đại học Sư phạm Hà Nội, 2006); đề tài KHCN cấp Bộ: "Nghiên cứu tổ
chức và quản lí việc ứng dụng CNTT&TT trong quản lí nhà trường THCS" do
Trương Đình Mậu làm chủ nhiệm...
Những công trình nghiên cứu và luận văn thạc sĩ trên đã đề cập đến việc
ứng dụng CNTT vào trong quản lí ở nhà trường, khẳng định ý nghĩa tầm quan
trọng của ứng dụng CNTT trong quản lí và các tác giả cùng đề xuất được một
số biện pháp cần thiết, khả thi nâng cao hiệu quả ứng dụng CNTT trong quản lí.
Tuy nhiên, mới chỉ dừng ở một phạm vi, một trường, một số khía cạnh nào đó.
Chưa có công trình nghiên cứu khoa học nào đề cập đến việc đẩy mạnh ứng
dụng CNTT trong dạy học ở các trường THCS huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh
Phúc. Vì thế, tôi đã đi sâu nghiên cứu đề tài này mong muốn đề xuất được
những biện pháp nhằm tăng cường quản lí ứng dụng CNTT trong dạy học ở các
trường THCS, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục THCS ở huyện Tam
Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc.
1.2. Một số khái niệm cơ bản
1.2.1. Quản lý
Quản lý là một dạng lao động đặc thù của xã hội. Hoạt động quản lý xuất
hiện cùng với sự xuất hiện của Nhà nước, tồn tại và phát triển theo sự phát triển
chung của xã hội. Trong hoạt động của bất cứ tổ chức xã hội nào, hoạt động
quản lí mang tính chất quyết định đến sự thành bại của tổ chức đó. Vì vậy, hoạt
động quản lí từ lâu đã trở thành khoa học; khoa học về quản lí.
Tùy vào những cách tiếp cận khác nhau mà có những quan điểm khác
nhau về quản lí.