BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NHA TRANG

NGUYỄN TRUNG HƯNG

CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN THU NHẬP CỦA
HỘ GIA ĐÌNH TRONG VÙNG ẢNH HƯỞNG CỦA DỰ ÁN
KHU TRUNG TÂM HÀNH CHÍNH HUYỆN THUẬN NAM,
TỈNH NINH THUẬN

LUẬN VĂN THẠC SĨ

KHÁNH HÒA - 2018


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NHA TRANG

NGUYỄN TRUNG HƯNG

CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN THU NHẬP CỦA
HỘ GIA ĐÌNH TRONG VÙNG ẢNH HƯỞNG CỦA DỰ ÁN
KHU TRUNG TÂM HÀNH CHÍNH HUYỆN THUẬN NAM,
TỈNH NINH THUẬN
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Ngành:

Kinh tế phát triển

Mã số:


Tác giả

Nguyễn Trung Hưng

iii


LỜI CẢM ƠN
Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và viết luận văn này, tôi luôn nhận
được sự hướng dẫn tận tình, những lời động viên, khích lệ, sự thấu hiểu và sự giúp đỡ
to lớn từ quý Thầy Cô giáo, gia đình và bạn bè của tôi. Nhân đây, tôi xin bày tỏ lòng
biết ơn sâu sắc đến những người đã giúp đỡ tôi rất nhiều trong quá trình học tập,
nghiên cứu và hoàn thành luận văn này.
Trước tiên, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Thầy Phạm Thành Thái, người
hướng dẫn tôi nghiên cứu. Nếu không có những lời nhận xét, góp ý quý giá để xây
dựng Đề cương luận văn và sự hướng dẫn nhiệt tình, tận tâm của Thầy trong suốt quá
trình nghiên cứu thì luận văn này đã không hoàn thành. Tôi cũng học được rất nhiều từ
Thầy về kiến thức chuyên môn, tác phong làm việc và những điều bổ ích khác.
Tôi cũng xin gởi lời cảm ơn chân thành đến quý Thầy, Cô giáo ở Khoa Kinh tế
nói riêng và quý Thầy, Cô ở trường Đại học Nha Trang nói chung nơi tôi học tập và
nghiên cứu đã giảng dạy, giúp đỡ tôi trong suốt khóa học này.

Khánh Hòa, tháng 7 năm 2018
Tác giả

Nguyễn Trung Hưng

iv




2.4.2 Thành phần dân tộc của chủ hộ ............................................................................17
2.4.3 Trình độ học vấn của chủ hộ ................................................................................17
2.4.4 Số lao động trong hộ.............................................................................................18
2.4.5 Số năm giải quyết thu hồi và bồi thường của dự án .............................................18
2.4.6 Khả năng tiếp cận tín dụng ...................................................................................18
2.4.7 Khoảng cách đến chợ gần nhất.............................................................................19
2.4.8 Hộ có chuyển đổi nghề .........................................................................................19
TÓM TẮT CHƯƠNG 2 ................................................................................................20
CHƯƠNG 3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.......................................................21
3.1 Quy trình nghiên cứu...............................................................................................21
3.2 Các tiếp cận nghiên cứu...........................................................................................21
3.3 Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu .........................................................................23
3.3.1 Xác định cỡ mẫu...................................................................................................23
3.3.2 Phương pháp chọn mẫu nghiên cứu .....................................................................23
3.4. Loại dữ liệu và thu thập dữ liệu..............................................................................23
3.4.1 Loại dữ liệu được sử dụng trong nghiên cứu .......................................................23
3.4.2 Thu thập dữ liệu....................................................................................................23
3.5 Các phương pháp phân tích dữ liệu.........................................................................24
TÓM TẮT CHƯƠNG 3 ................................................................................................24
CHƯƠNG 4: PHÂN TÍCH VÀ THẢO LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ..........25
4.1 Khái quát về địa điểm nghiên cứu ...........................................................................25
4.2 Mô tả mẫu nghiên cứu .............................................................................................25
4.2.1 Thống kê mô tả cho các biến độc lập định tính....................................................25
4.2.2 Thống kê mô tả các biến độc lập định lượng .......................................................27
4.2.3 Cấu trúc thu nhập các hộ trong mẫu khảo sát.......................................................28
4.3 Kết quả phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến thu nhập của nông hộ .....................28
4.3.1 Kết quả phân tích hồi quy.....................................................................................28
4.3.2 Kiểm định các giả thuyết nghiên cứu và thảo luận kết quả..................................32
TÓM TẮT CHƯƠNG 4 ................................................................................................36


vi


DANH MỤC HÌNH
Hình 2.1: Mô hình nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến thu nhập của nông hộ.........14
Hình 3.1: Quy trình nghiên cứu.....................................................................................21
Hình 4.1: Kiểm định phương sai của sai số thay đổi.....................................................31
Hình 4.2: Đồ thị kiểm định tính phân phối chuẩn của sai số ngẫu nhiên......................31
Hình 4.3: Đồ thị kiểm định tính phân phối chuẩn của sai số ngẫu nhiên......................32

vii


DANH SÁCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT
ADB

Ngân hàng phát triển Châu Á

NQ - CP

Nghị quyết - Chính phủ

SXKD

Sản xuất kinh doanh

SPSS

Phần mềm thống kê và mô tả kết quả (Statistical

Thuận nói chung và quá trình đô thị hóa của các huyện, xã nói riêng, nhu cầu sử dụng
đất cho việc phát triển kết cấu hạ tầng ngày càng cao. Tuy nhiên, công tác giải phóng
mặt bằng và thu hồi đất ở một số địa phương trong cả nước diễn ra còn nhiều bất cập,
hạn chế và đời sống thu nhập của người dân trong diện bị thu hồi đất còn gặp nhiều
khó khăn. Điều đó tạo ra nhiều dư luận không tốt và gây nhiều thiệt hại cho xã hội.
Huyện Thuận Nam là huyện mới thành lập vào năm 2009, nằm ở phía Nam của tỉnh.
Dự án Khu Trung tâm hành chính huyện Thuận Nam được xây dựng trên địa
bàn xã Phước Nam với diện tích đất thu hồi là 418.015 ha/158 hộ dân bị ảnh hưởng;
toàn bộ diện tích đất thu hồi là đất nông nghiệp. Bên cạnh những lợi ích mà các dự án
trên mang lại cho người dân thì một bộ phận không nhỏ người dân bị mất đất được đền
bù nhưng còn gặp nhiều khó khăn như bị mất việc làm, phải chuyển đổi nghề, thay đổi
chỗ ở và chưa định hướng những ngành nghề hợp lý để có thể ổn định cuộc sống. Vấn
đề này càng khó khăn hơn đối với những người dân là nông dân bị thu hồi đất sản xuất
nông nghiệp. Mặc dù trong quá trình thu hồi đất, chính quyền địa phương đã ban hành
nhiều chính sách hỗ trợ đối với người dân bị thu hồi đất như bồi thường, hỗ trợ giải
quyết việc làm, đào tạo chuyển đổi nghề, hỗ trợ tái định cư nhưng các hỗ trợ trên chưa
đạt hiệu quả như mong muốn.
Do đó, với mong muốn đánh giá đúng thực trạng về đời sống, thu nhập của
người dân bị ảnh hưởng từ việc thu hồi đất để làm cơ sở cho đổi mới chính sách bồi
thường giải phóng mặt bằng, thu hồi đất và đặc biệt là giải quyết việc làm, nâng cao
thu nhập cho người dân bị thu hồi đất thì cần có các nghiên cứu khoa học và nghiêm
túc.
ix


Do vậy, luận văn này tiến hành một phân tích về các yếu tố ảnh hưởng đến thu
nhập của hộ gia đình trong vùng ảnh hưởng dự án Khu Trung tâm hành chính huyện
Thuận Nam, tỉnh Ninh Thuận. Mục đích chính của nghiên cứu này là nhằm xác định
các yếu tố chính ảnh hưởng đến thu nhập của hộ gia đình trong vùng ảnh hưởng dự án
Khu Trung tâm hành chính huyện Thuận Nam, tỉnh Ninh Thuận. Trên cơ sở đó đề xuất

Từ thực tiễn hiện nay cho thấy vẫn còn nhiều sai phạm, điển hình như: Dự án Khu đô
thị mới Đông Bắc Thành phố Phan Rang – Tháp Chàm; Thu hồi đất của huyện Mỹ
Đức, Hà Nội; gia đình ông Đoàn Văn Vươn, huyện Tiên Lãng, Hải Phòng;… chính
quyền thực thi vẫn chưa thực hiện tốt còn nhiều bất cập, hạn chế. Bên cạnh đó, về đời
sống, thu nhập của người dân trong diện bị thu hồi đất còn gặp rất nhiều khó khăn.
Điều đó tạo ra dư luận không tốt và gây ra nhiều thiệt hại cho xã hội. Huyện Thuận
Nam được thành lập và đi vào hoạt động từ ngày 01/10/2009 theo Nghị quyết số
26/NQ-CP ngày 10/6/2009 của Chính phủ, là huyện nằm ở cửa ngõ phía Nam của tỉnh
Ninh Thuận; định hướng phát triển sẽ là huyện công nghiệp, năng lượng sạch và du
lịch sinh thái ven biển của tỉnh.
Theo số liệu của Trung tâm phát triển Quỹ đất tỉnh - Chi nhánh Thuận NamNinh Phước hơn 8 năm qua có 10 dự án với tổng diện tích thu hồi 442.818 ha/180 hộ
dân bị ảnh hưởng; trong đó có dự án Khu trung tâm hành chính huyện với diện tích đất
thu hồi là 418.015 ha/158 hộ dân bị ảnh hưởng. Bên cạnh những lợi ích mà dự án trên
mang lại thì một bộ phận không nhỏ người dân bị mất đất được đền bù nhưng còn gặp
nhiều khó khăn như: không còn đất nông nghiệp để canh tác, bị mất việc làm, phải
chuyển đổi nghề, thay đổi chỗ ở và chưa định hướng được những ngành nghề hợp lý
để có cuộc sống ổn định; tiềm ẩn nguy cơ tái nghèo, gây mất ổn định tình hình an ninh
trật tự địa phương. Mặc dù trong quá trình thực hiện, các hộ dân trong vùng dự án
được hưởng nhiều chính sách hỗ trợ từ nhà nước như: bồi thường, tái định cư, giải
quyết việc làm, chuyển đổi nghề,… nhưng chưa đạt kết quả như mong muốn. Vấn đề
này càng khó khăn hơn đối với những người dân là nông dân bị thu hồi đất sản xuất
nông nghiệp.
Trong những năm qua, nhiều công trình nghiên cứu liên quan đến việc giải tỏa,
đền bù và hỗ trợ cho người dân bị ảnh hưởng khi thực hiện các dự án. Các nghiên cứu
1


đều tập trung phân tích về thu nhập, việc làm và đời sống của người dân bị ảnh hưởng
bởi các dự án, cụ thể như: Nguyễn Tấn Phát (2009) nghiên cứu về thực trạng bồi
thường, hỗ trợ và tái định cư tại Khu đô thị mới Thủ Thiêm; qua đó tác giả đi tìm lời

2


Do đó, việc đánh giá đúng thực trạng về đời sống, thu nhập của người dân bị
ảnh hưởng từ việc thu hồi đất để làm cơ sở cho việc đổi mới chính sách bồi thường
giải phóng mặt bằng, thu hồi đất và đặc biệt là giải quyết việc làm sau tái định cư,
nâng cao thu nhập là yêu cầu cấp thiết. Từ những lý do trên, việc chọn đề tài: “Các
yếu tố ảnh hưởng đến thu nhập của hộ gia đình trong vùng ảnh hưởng dự án Khu
Trung tâm hành chính huyện Thuận Nam, tỉnh Ninh Thuận” để nghiên cứu là cần
thiết và hữu ích nhằm cung cấp các bằng chứng khoa học cũng như thực tiễn để thiết
kế và thực thi các chính sách nhằm nâng cao thu nhập cho hộ gia đình trong vùng dự
án cũng như góp phần ổn định tình hình an ninh trật tự địa phương, phục vụ phát triển
kinh tế - xã hội địa phương trong thời gian tới.
1.2 Mục tiêu nghiên cứu
1.2.1 Mục tiêu tổng quát
Mục tiêu tổng quát của nghiên cứu này nhằm xác định các yếu tố ảnh hưởng
đến thu nhập của hộ gia đình trong vùng ảnh hưởng dự án Khu Trung tâm hành chính
huyện Thuận Nam, tỉnh Ninh Thuận. Trên cơ sở đó khuyến nghị một số hàm ý chính
sách nhằm nâng cao thu nhập cho các hộ gia đình trong vùng ảnh hưởng dự án Khu
Trung tâm hành chính huyện Thuận Nam, tỉnh Ninh Thuận.
1.2.2 Mục tiêu cụ thể
(1) Xác định các yếu tố ảnh hưởng đến thu nhập của hộ gia đình trong vùng ảnh
hưởng dự án Khu Trung tâm hành chính huyện Thuận Nam, tỉnh Ninh Thuận.
(2) Xem xét tác động của các yếu tố đó đến thu nhập hộ gia đình trong vùng
ảnh hưởng dự án Khu Trung tâm hành chính huyện Thuận Nam, tỉnh Ninh Thuận.
(3) Đề xuất một số hàm ý chính sách để nâng cao thu nhập cho hộ gia đình trong
vùng ảnh hưởng dự án Khu Trung tâm hành chính huyện Thuận Nam, tỉnh Ninh Thuận.
1.3 Câu hỏi nghiên cứu
Để đạt được các mục tiêu nghiên cứu trên, nghiên cứu này cần trả lời các câu
hỏi sau:

phát triển kinh tế - xã hội địa phương cũng như đảm bảo an ninh trật tự địa phương.
1.6. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần các phần trích yếu, mục lục, tài liệu tham khảo, và phụ lục; kết cấu
của đề tài gồm 5 chương như sau:
4


Chương 1: Giới thiệu. Trong chương này, tác giả trình bày tính cấp thiết của đề
tài, mục tiêu nghiên cứu, câu hỏi nghiên cứu, cũng như ý nghĩa của nghiên cứu.
Chương 2: Cơ sở lý thuyết và mô hình nghiên cứu. Trong chương này, tác giả
trình bày cơ sở lý thuyết về nông hộ, thu nhập, các yếu tố ảnh hưởng đến thu nhập
nông hộ; cũng như tổng quan các công trình nghiên cứu trước liên quan nhằm đúc kết
thành khung phân tích phù hợp cho nghiên cứu của luận văn và đưa ra các giả thuyết
nghiên cứu nhằm trả lời các câu hỏi nghiên cứu.
Chương 3: Phương pháp nghiên cứu. Trong chương này, tác giả giới thiệu các
phương pháp nghiên cứu được sử dụng chủ yếu trong luận văn như quy mô mẫu
nghiên cứu, phương pháp chọn mẫu, các công cụ dùng để phân tích số liệu.
Chương 4: Phân tích và thảo luận kết quả nghiên cứu. Trong chương này, tác
giả tập trung phân tích và thảo luận các kết quả nghiên cứu.
Chương 5: Kết luận và các hàm ý chính sách. Trong phần này, tác giả trình bày
các kết luận rút ra từ nghiên cứu, cũng như đề xuất các hàm ý chính sách nhằm nâng
cao thu nhập cho hộ gia đình trong vùng ảnh hưởng dự án Khu Trung tâm hành chính
huyện Thuận Nam, tỉnh Ninh Thuận.

5


CHƯƠNG 2. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
2.1 Cơ sở lý thuyết
2.1.1 Khái niệm hộ


lâm 6 nghiệp, thuỷ sản (đã trừ chi phí sản xuất và thuế sản xuất); (4) Thu khác được
tính vào thu nhập (không tính tiền rút tiết kiệm, bán tài sản, vay thuần tuý, thu nợ và
các khoản chuyển nhượng vốn nhận được).
Thu nhập của hộ = Tổng thu của hộ - Tổng chi phí vật chất và dịch vụ sử
dụng cho hoạt động SXKD của hộ (1.1)
2.1.3 Khái niệm về bồi thường, hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất
- Theo Luật Đất đai số (2013), thu hồi đất là việc Nhà nước ra quyết định hành
chính để thu lại quyền sử dụng đất hoặc thu lại đất đã giao cho tổ chức, UBND xã,
phường, thị trấn quản lý. Sự thu hồi đất và di chuyển chỗ ở của người dân có thể gây
ra sự thiếu thốn nghiêm trọng và tổn hại về kinh tế - xã hội, môi trường nếu không có
một kế hoạch cẩn thận. Theo Ngân hàng phát triển Châu Á (ADB), để tránh hoặc tối
thiểu hóa những tổn thất khi thực hiện dự án thì việc thu hồi đất và tái định cư là
không thể tránh khỏi, những kế hoạch nên được lên kế hoạch và thực hiện như một dự
án phát triển. ADB chỉ ra rằng những người ảnh hưởng nên được hỗ trợ để họ cải thiện
mức sống, hoặc ít nhất là khôi phục cuộc sống cũ của họ,bằng cuộc sống cũ, hoặc cao
hơn trước khi họ bị thu hồi đất và di chuyển (ADB, 1995). Theo Ngân hàng Phát triển
châu Á (ADB), để tránh hoặc tối thiểu hoá những tổn thất khi thực hiện dự án thì việc
thu hồi đất và tái định cư là không thể tránh khỏi, những kế hoạch này nên được lên kế
hoạch và thực hiện như một dự án phát triển. ADB chỉ ra rằng những người ảnh hưởng
nên được hỗ trợ để họ cải thiện mức sống, hoặc ít nhất là khôi phục cuộc sống của họ,
bằng cuộc sống cũ, hoặc cao hơn trước khi họ bị thu hồi đất và di chuyển (ADB,
1995). Theo Ngân hàng thế giới (WB, 2004), phục hồi thu nhập là một phần quan
trọng của chính sách thu hồi đất khi những người bị ảnh hưởng mất đi cơ sở sản xuất,
kinh doanh, việc làm hoặc các nguồn thu nhập khác. Các phương án tạo thu nhập bao
gồm: (i) Tín dụng trực tiếp đối với kinh doanh nhỏ và tự làm; (ii) Xây dựng các kỹ
thuật thông qua đào tạo; (iii) Hỗ trợ trong việc tìm kiếm các cơ hội trong doanh nghiệp
nhà nước và tư nhân và (iv) Ưu tiên đối với những người bị ảnh hưởng trong việc
tuyển chọn lao động liên quan đến dự án hoạt động. Hiểu theo nghĩa rộng hơn, không
phải chỉ là thu nhập mà còn cả sinh kế bền vững cho những đối tượng bị tổn thương do

suất lao động nông nghiệp bao gồm trình độ kiến thức nông nghiệp và mức độ đa dạng
hoá hoạt động tạo thu nhập (Đinh Phi Hổ, 2008).
Các nghiên cứu của ADB (2007), Ngân hàng Thế giới - WB (2011) cho thấy
chính sách thu hồi đất rất đa dạng. Thu hồi đất nông nghiệp có thể áp dụng luật theo
hướng cưỡng chế thi hành hoặc thoả thuận. Giá bồi thường cũng rất khác nhau, và
8


thường do Nhà nước quy định giá (Phuc, 2015). Việc phân loại đất nông nghiệp hay
vườn tạp cũng không rõ ràng dẫn đến có sự khác biệt rất lớn về tiền bồi thường (thậm
chí cùng trên một địa bàn). Quá trình thu hồi đất này chính là một cú sốc đối với
nguồn tài sản tự nhiên và làm thay đổi các nguồn vốn cho sinh kế của người dân. Vì
vậy, các hộ gia đình phải ứng phó và lựa chọn chiến lược sinh kế hữu hiệu nhất cho
cuộc sống của họ.
Sự suy giảm mức sống thường do các nguyên nhân về thiếu đất sản xuất, việc
làm, các hỗ trợ sinh kế hay phá vỡ các kết nối xã hội Cernea & Schmidt-Soltau (2006);
Khung phân tích sinh kế bền vững tập trung vào quyền sở hữu và năm nhóm tài
sản sinh kế chính: Vốn con người, vốn xã hội, vốn tự nhiên, vốn vật chất và vốn tài
chính (DFID, 1999; Ellis, 1998). Dựa vào các nguồn lực có thể tiếp cận được, các hộ
gia đình sẽ kết hợp các tài sản sinh kế khác nhau để xây dựng các chiến lược phù hợp
nhằm đạt đến mục tiêu tạo phúc lợi cao nhất cho gia đình của họ. Sinh kế được xem là
bền vững khi nó có thể ứng phó và phục hồi những cú sốc và duy trì hoặc nâng cao
năng lực và tài sản của mình trong hiện tại và tương lai, trong khi không phá hoại tài
nguyên thiên nhiên (Chamber & Conway, 1991).
2.2.2 Nghiên cứu trong nước
Có khá nhiều nghiên cứu liên quan đến giải tỏa, đền bù và hỗ trợ từ các dự án
người dân bị ảnh hưởng. Các nghiên cứu đều tập trung phân tích về thu nhập, việc làm
và đời sống của người dân bị ảnh hưởng bởi các dự án, như:
Đinh Phi Hổ và Huỳnh Sơn Vũ (2011), đã dựa vào khung lý thuyết sinh kế bền
vững và thực tiễn Việt Nam, tác giả đã sử dụng mô hình hồi quy Binary Logistic nhằm

trong việc giải thích sự biến thiên của biến phụ thuộc (HONGHEO). Tuy nhiên, công
tác quy hoạch đô thị tại các vùng ven chưa đạt hiệu quả do tình trạng “treo” của các dự
án hay thời gian thực hiện dự án quá dài làm cho người dân không thể đầu tư xây
dựng, sửa chữa nhà cửa, kinh doanh hay canh tác trên đất của mình, dẫn đến tăng tỉ lệ
thất nghiệp. Qua nghiên cứu cho thấy, quy hoạch “treo” là một trong những nguyên
nhân chủ yếu làm tăng tỉ lệ đói nghèo ở vùng ven đô thị. Trong nghiên cứu tác giả kế
thừa 3 yếu tố là số lao động trong hộ, khoảng cách đến các tiện ích do đô thị mang lại
và số năm giải quyết thu hồi và bồi thường của dự án để phân tích các yếu tố ảnh
hưởng đến thu nhập của hộ gia đình trong vùng ảnh hưởng dự án Khu trung tâm hành
chính huyện Thuận Nam, tỉnh Ninh Thuận. Nghiên cứu này kỳ vọng yếu tố số lao
động trong hộ có ảnh hưởng dương đến thu nhập của nông hộ. Riêng 2 yếu tố là
khoảng cách đến các tiện ích do đô thị mang lại và số năm giải quyết thu hồi và bồi
10


thường của dự án có ảnh hưởng âm đến thu nhập của nông hộ. Trong nghiên cứu sẽ
xem xét khoảng cách từ gia đình đến chợ phù hợp với địa bàn nông thôn và tác giả cho
rằng những hộ gia đình gần chợ thường có nhiều cơ hội tạo thu nhập hơn.
Nguyễn Quốc Nghi và cộng sự. (2012) đã dùng dữ liệu sơ cấp thu nhập từ 84
hộ gia đình bị thu hồi đất phục vụ xây dựng Khu công nghiệp Hòa Phú, tỉnh Vĩnh
Long; các phương pháp thống kê mô tả và sử dụng mô hình hồi quy Binary Logistic
cho thấy có sự thay đổi đáng kể về sinh kế của cộng đồng sau khi bị thu hồi đất. Các
nhân tố ảnh hưởng đến sự thay đổi thu nhập của hộ dân bị thu hồi đất là trình độ học
vấn của chủ hộ, số lao động trong hộ, tỉ lệ người phụ thuộc, diện tích đất bị thu hồi,
phương án sử dụng tiền đền bù, tham gia làm việc tại các khu công nghiệp. Trong
nghiên cứu tác giả kế thừa 2 yếu tố là trình độ học vấn của chủ hộ và số lao động trong
hộ để phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến thu nhập của hộ gia đình trong vùng ảnh
hưởng dự án Khu trung tâm hành chính huyện Thuận Nam, tỉnh Ninh Thuận. Nghiên
cứu này kỳ vọng các yếu tố này có ảnh hưởng dương đến thu nhập của nông hộ.
Nguyễn Thị Hồng Hạnh và cộng sự. (2013) cũng đã nghiên cứu ảnh hưởng của

hộ); vốn xã hội (tham gia các hoạt động tôn giáo, đoàn thể); vốn tự nhiên (diện tích
đất, vị trí nhà ở, sông ngòi tự nhiên); vốn vật chất (tài sản tiêu dùng và tài sản sản xuất
của hộ); vốn tài chính (tiền mặt, tiền gửi ngân hàng, vàng bạc đá quý và giấy tờ có giá
khác, tiền bồi hoàn hỗ trợ, vay mượn từ các nguồn chính thức và không chính thức);
tình trạng bị thu hồi đất và sinh kế trước khi bị thu hồi,… Cỡ mẫu bao gồm 210 hộ gia
đình (67 hộ dân bị thu hồi đất của dự án vượt lũ giai đoạn 1, 69 hộ dân bị thu hồi đất
của dự án cao tốc và 74 hộ dân không bị thu hồi đất cư trú dọc theo 3 tuyến kênh bao
quanh 136 hộ bị thu hồi đất; phương pháp chọn mẫu hệ thống với bước nhảy bằng 5
được áp dụng khi chọn hộ không bị thu hồi đất). Bên cạnh đó, khác biệt về chính sách
thu hồi đất như giá đền bù cũng tạo ra bất công giữa các hộ gia đình nông thôn trên
cùng địa bàn nhưng khác dự án. Và các hộ nhận được tiền hỗ trợ chuyển đổi nghề
nghiệp có thật sự chuyển đổi nghề nghiệp hay không? Đồng thời trong các kết quả
sinh kế thì các hộ bị thu hồi đất ở và vườn tạp có chịu thiệt thòi hơn so với các hộ bị
thu hồi đất trồng lúa hay không? Kết quả nghiên cứu cho thấy các yếu tố trên đều ảnh
hưởng đến các hộ bị thu hồi đất; tuy nhiên không có sự thay đổi đáng kể về cơ cấu thu
nhập của người dân sau 2 đến 4 năm kể từ khi Nhà nước thực hiện việc thu hồi đất,
đồng thời người dân cũng không chuyển đổi nghề nghiệp như dự định của Nhà nước
và chính quyền của địa phương. Trong nghiên cứu tác giả kế thừa 6 yếu tố là trình độ
học vấn của chủ hộ, giới tính, số lao động trong hộ, tiếp cận tín dụng, vị trí ở mặt tiền
12


đường chợ và chuyển đổi nghề để phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến thu nhập của hộ
gia đình trong vùng ảnh hưởng dự án Khu trung tâm hành chính huyện Thuận Nam,
tỉnh Ninh Thuận. Nghiên cứu này kỳ vọng 5 yếu tố là trình độ học vấn của chủ hộ, giới
tính, số lao động trong hộ, tiếp cận tín dụng và chuyển đổi nghề có ảnh hưởng dương
đến thu nhập của nông hộ. Riêng yếu tố khoảng cách đến chợ gần nhất có ảnh hưởng
âm đến thu nhập của nông hộ. Trong nghiên cứu sẽ xem xét khoảng cách từ hộ gia
đình đến chợ và tác giả cho rằng những hộ gia đình gần chợ thường có nhiều cơ hội
tạo thu nhập hơn.