THỰC TRẠNG ERP Ở VIỆT NAM
Đại đa số các doanh nghiệp vừa và lớn ở Việt nam hiện nay đã áp dụng phần
mềm kế toán nào đó và khai thác có hiệu quả. Tuy nhiên mức độ áp dụng phần mềm kế
toán thì rất khác nhau. Có những công ty chỉ dùng phần mềm kế toán cho mục đích quản
lý tài chính và hệ thống báo cáo nhà nước. Có những công ty đã sử dụng phần mềm kế
toán cho mục đích quản trị. Những phần mềm này bao gồm cả các phần hành quản lý chi
tiết như Kho hàng, Mua hàng, Bán hàng...gọi là các phần mềm kế toán “mở rộng”. Tuy
nhiên vẫn không phải là phần mềm phục vụ cho quản lý tổng thể doanh nghiệp. Nhiệm vụ
này để dành cho các hệ thống ERP (hệ thống hoạch định nguồn lực doanh nghiệp). Thực
tế thì phần mềm kế toán mở rộng đã quản lý khoảng 50 đến 60% toàn bộ hệ thống thông
tin của doanh nghiệp nhưng giá cả của các phần mềm kế toán vẫn chỉ bằng 10 đến 30%
giá cả của các hệ thống ERP vì hai lý do chính:
Bài toán quản lý kế toán là bài toán được chuẩn hoá nhiều nhất nên có rất nhiều công ty
phần mềm cung cấp phần mềm kế toán ra thị trường (ước chừng khoảng 130 nhà cung cấp
tại việt nam). Vì thế do yếu tố cạnh tranh nên giá cả được hạ xuống rất thấp. Các hệ thống
ERP chưa phát triển mạnh ở Việt nam, các modules trong ERP thường xuyên phải lập
trình sửa đổi, bổ sung khi áp dụng cho doanh nghiệp nên giá cả của các hệ thống ERP rất
cao, gấp nhiều lần so với phần mềm kế toán. Chưa phù hợp so với túi tiền của rất nhiều
doanh nghiệp cỡ vừa. Như vậy với doanh nghiệp thì con đường nào để có thể tin học hoá
tổng thể được công tác quản lý? Nâng cấp phần mềm kế toán hiện có sang một phần mềm
kế toán tốt hơn có khả năng phục vụ quản trị nhiều hơn hay tìm kiếm và triển khai ngay
hệ thống ERP?
1. Đương đầu với cuộc khủng hoảng kinh tế
Tất cả chúng ta đều biết cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008-2009 là một cuộc
khủng hoảng bao gồm sự đổ vỡ hàng loạt hệ thống ngân hàng, tình trạng đói tín dụng, tình
trạng sụt giá chứng khoán và mất giá tiền tệ quy mô lớn ở nhiều nước trên thế giới, có
nguồn gốc từ khủng hoảng tài chính ở Hoa Kỳ.
Với Việt Nam, là một nước đi theo con đường kinh tế thị trường chưa lâu nên nếu nói là
ảnh hưởng lớn lao và mang tính dây chuyền thì chưa phải mà ảnh hưởng trầm trọng đến
kinh tế thì không đúng mà đâu đó có thể làm xói mòn niềm tin vào thị trường, các doanh
nghiệp co cụm lại, bớt đầu tư tích trữ ngân lượng, cắt giảm liên tục để trụ vững và chống

giá gần như là chung cho tất cả các sản phẩm. Tuy nhiên các nhà cung cấp giải pháp Việt
Nam họ vẫn còn một thị trường rất tiềm năng đó là các Doanh nghiệp vừa và nhỏ, có một
số đối tác đã chia nhỏ gói của họ ra bán với giá mềm để đánh mạnh vào các thị trường
tiềm năng này đồng thời có những chính sách kích cầu thích ứng để chống chọi với một
thị trường không sôi động lúc bấy giờ. Các nhà cung cấp này luôn có môt danh sách các
khách hàng khi sẵn sàng có một giá hợp lý và đúng thời điểm sẽ trở nên tiềm năng.
Các đối tác cung cấp giải pháp nước ngoài thì trận chiến khốc liệt hơn khi nhu
cầu thực sự của khách hàng thời điểm ấy gần như trả về số 0. Cũng có thể có rất nhiều
khách hàng quan tâm nhưng đa số là xem xét cho các năm tiếp theo chứ không thể đầu tư
ngay bây giờ. Chính vì vậy cuộc chiến đấu diễn ra rất mạnh mẽ để tìm cách thắng dự án
về mình . Từ đó hình thành nên một thị trường nhỏ và eo hẹp, những dự án ký được ở thời
điểm này là hiếm. Có thể 7-8 tháng trên thị trường không nghe tiếng một dự án nào được
ký kết. Như vậy, các đối tác dựa vào các dự án cũ và các dự án có điểm rơi vào cuối năm
trước để triển khai và nguồn thu cho năm nay và duy trì lực lượng để tiếp tục chinh chiến.
Cũng thời điểm này một số NCC đứng trước tình trạng phá sản, tình hình tài
chính khó khăn tột độ và cố gồng gánh để qua cơn nạn. Một số đối tác kêu gọi sự hợp tác
và đầu tư từ các đối tác trong và ngoài nước để chia sẻ tài chính, có một số lại muốn bán
lại cả công ty vì không thể kham nổi và đối chọi với tình hình tồi tệ như vậy. Làn sóng
này đôi lúc nhảy lên tột đỉnh với một số chào mời rất rõ ràng và có tiếng trên thị trường.
Các hãng ERP thế giới có chính sách cắt giảm nhân sự và giảm hẳn các event PR
sản phẩm hàng năm, từ các chi phí cố định hàng năm nay lại bị cắt giảm và giải trình một
cách cẩn thận và đôi khi không diễn ra. Chính sách giá cả được thương lượng với mức giá
mà đến nay vẫn còn thèm thuồng, thi nhau chạy đủ doanh số và sẵn sàng hạ giá đến mức
trung bình để có thể lấy được dự án về cho mình
3. Bất ngờ vào cuối năm
Khoảng tháng 10 -2009 khi cuộc khủng hoảng kinh tế dần dần được phục hồi trở lại. Các
doanh nghiệp Việt Nam dễ thở hơn với sự hỗ trợ của nhà nước cũng như các hệ thống tài
chính khác. Bên cạnh đó các doanh nghiệp lớn luôn lường trước được rủi ro và có những
khoản dự phòng để vượt sóng. Có nhiều cách để duy trì tài chính trong doanh nghiệp như
cắt giảm, đẩy mạnh các quỹ dự phòng,... Đối với các doanh nghiệp này ý thức được rằng

này. Có rất nhiều đối tượng Doanh nghiệp được phân chia từ mức đầu tư từ 1 triệu VND
cho đến 10 triệu USD. Chính vì vậy việc đánh giá ở trên đây chỉ mang tính khái qoát và
tập trung vào những sự đầu tư cho giải pháp ERP . Bên cạnh đó sẽ có rất nhiều doanh
nghiệp đầu tư ở mức từ 10 đến 70 ngàn USD. Đối tượng này chiếm đa số và nhu cầu rất
lớn ở trên thị trường nhưng chưa được khai thác đúng và hiệu quả. Đa số là cuộc chiến
của các phần mềm kế toán trong nước đối với thị trường này.
Từ phân tích tổng quan về thị trường ERP Việt nam năm 2009 vừa rồi thông qua
việc tham khảo các đối tác đang triển khai giải pháp ERP nước ngoài và ERP Việt nam.
Đây là số liệu mang tính tham khảo sau quá trình thu thập thông tin. Có 2 chỉ tiêu so sánh
là về số lượng dự án và giá trị dự án. Năm nay số lượng dự án các giải pháp lớn như SAP,
Oracle rất khiêm tốn so với ERP nội nhưng về mặt giá trị lại vượt bậc bởi các dự án với
giá trị lớn như Petrolimex gần 13 triệu USD, hay Tổng công ty xi Măng Việt nam tới 16
triệu USD được triển khai dàn trải qua nhiều năm . Năm nay mới chỉ khoảng 4 công ty xi
măng được triển khai . Từ đó đưa ra tương quan con số và so sánh như hình minh họa bên
dưới !
Về số lượng :
SAP: 6 Dự án
Oracle: 12 Dự án
M$ và SAP B1,SUN, Exact,... 25 Dự án
ERP Nội và PMKT: 56 dự án)
Về số lượng chỉ mang tính tương đối bởi qua khảo sát có những cty ERP nội ký tới gần 30
dự án trong năm nay nhưng chỉ lược bỏ các dự án có giá trị từ 70 ngàn USD trở lên
Hình minh họ về số lượng dự án ký được trong năm 2009
Về giá trị :
SAP: 17,200 Triệu USD (Petrolimex đã chiếm tới 12,6TR USD)
Oracle: 5,900 Triệu USD
M$ và SAP B1,SUN, Exact,...: 2,500 Triệu USD
ERP Nội địa và PMKT: 3,920 Triệu USD
Về giá trị của các ERP nội tính tổng quan giá trung bình từ 70 ngàn USD trở lên và các dự
án của M$ chỉ tính giá từ 100 ngàn USD trở lên. Còn giá trị của SAP và Oracle là giá trị

Việt Nam đến 2020 cũng là điều kiện cần để doanh nghiệp suy nghĩ đến một dự án đầu tư
CNTT hợp lý và đúng đắn. Bên cạnh đó các doanh nghiệp được hỗ trợ bởi một lực lượng
tư vấn độc lập đông đảo (7 đối tác tư vấn độc lập), đủ kiến thức, khả năng và kinh nghiệm
để tư vấn đấu thầu các dự án tầm cỡ lớn như ERP. Năm vừa rồi các dự án lớn của SAP và
Oracle thì 2/3 trong số đó đều có sử dụng tư vấn độc lập. Như vậy rõ ràng Doanh nghiệp
đã dè dặt, xiết chặt hơn trong việc lựa chọn giải pháp ERP cho mình.
Năm vừa qua hầu hết các dự án tiềm năng đều tạm dừng để đẩy sang năm 2010 .
Và năm nay chính là cơ hội để các đối tác cùng khai thác thị trường tiềm năng ERP vì nhu
cầu của Doanh nghiệp đang ngày càng lớn. Nếu tính tốc độ phát triển các dự án được ký