BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM NGHỆ THUẬT TRUNG ƯƠNG

BÙI XUÂN HẸN

QUẢN LÝ KHU DI TÍCH LỊCH SỬ VÀ DANH THẮNG
VŨNG ĐỤC, THÀNH PHỐ CẨM PHẢ,
TỈNH QUẢNG NINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ VĂN HÓA
Khóa 5 (2016 - 2018)

Hà Nội, 2018


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM NGHỆ THUẬT TRUNG ƯƠNG

BÙI XUÂN HẸN

QUẢN LÝ KHU DI TÍCH LỊCH SỬ VÀ DANH THẮNG
VŨNG ĐỤC, THÀNH PHỐ CẨM PHẢ,
TỈNH QUẢNG NINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Quản lý văn hóa
Mã số: 8319042

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. Phan Văn Tú

Hà Nội, 2018

DSVH

Di sản văn hóa

DTLSVH

Di tích lịch sử- văn hóa

DTLSVHDT

Di tích lịch sử- văn hóa, danh thắng

Nxb

Nhà xuất bản

QLNN

Quản lý nhà nước

TNHH

Trách nhiệm hữu hạn

Tr

Trang

UBND


1.3.3. Vai trò, giá trị của khu di tích lịch sử và danh thắng Vũng Đục .............. 25
Tiểu kết ................................................................................................................. 33
Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ KHU DI TÍCH LỊCH SỬ VÀ
DANH THẮNG VŨNG ĐỤC ............................................................................ 34
2.1. Bộ máy quản lý và cơ cấu tổ chức ................................................................ 34

2.1.1. Bộ máy quản lý và cơ cấu tổ chức thuộc cấp tỉnh.............................35
2.1.2. Bộ máy quản lý và cơ cấu tổ chức thuộc thành phố Cẩm Phả ................... 37
2.1.3. Nguồn nhân lực quản lý di sản văn hóa trên địa bàn ................................. 40
2.1.4. Công tác đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ quản lý di tích ........... 42
2.2. Thực hiện văn bản pháp lý và ban hành văn bản theo thẩm quyền .............. 43
2.2.1. Triển khai thực hiện các văn bản pháp lý .................................................. 43
2.2.2. Ban hành văn bản theo thẩm quyền ........................................................... 45
2.3. Các hoạt động quản lý khu di tích lịch sử và danh thắng Vũng Đục ............ 48
2.3.1. Tuyên truyền, phổ biến pháp luật ............................................................... 48
2.3.2. Công tác trùng tu, tôn tạo ........................................................................... 50


2.3.3. Đảm bảo an ninh trật tự .............................................................................. 53
2.3.4. Quản lý tài chính và các nguồn lực khác ................................................... 55
2.3.5. Xây dựng cảnh quan, môi trường ............................................................... 56
2.3.6. Sự tham gia của cộng đồng trong việc quản lý, bảo tồn và phát huy giá
trị Khu di tích lịch sử và danh thắng Vũng Đục .................................................. 57
2.3.7. Phối hợp giữa các cơ quan, ban ngành trong việc quản lý khu di tích
lịch sử và danh thắng Vũng Đục .......................................................................... 58
2.3.8. Công tác thanh tra, kiểm tra và khen thưởng ............................................. 59
2.4. Đánh giá chung ............................................................................................. 61
2.4.1. Kết quả đạt được ........................................................................................ 61
2.4.2. Tồn tại, hạn chế .......................................................................................... 62
Tiểu kết ................................................................................................................. 65

nghị quyết của Đảng trong thời gian qua; Quốc hội, Chính phủ cũng đã ban
hành các văn bản pháp lý nhằm tổ chức thực hiện tốt việc quản lý, bảo tồn và
phát huy giá trị di sản văn hóa của dân tộc trong bối cảnh hội nhập quốc tế
như hiện nay.
Trên địa bàn thành phố Cẩm Phả có 24 di tích, với 01 di tích Quốc gia
đặc biệt, 03 di tích Quốc gia, 04 di tích cấp tỉnh và 16 di tích đã được kiểm
kê phân loại [36]. Khu di tích lịch sử và danh thắng Vũng Đục là một địa
chỉ đỏ để giáo dục cho lớp lớp thế hệ hôm nay và mai sau về truyền thống
cách mạng, ý chí quật cường của những người công nhân vùng Mỏ đã góp
phần quan trọng trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc.
Khu di tích lịch sử và danh thắng Vũng Đục là một khu vực nằm bên
bờ Vịnh Bái Tử Long, xung quanh được bao bọc bởi dãy núi Bàn Cờ có
hình vòng cung. Phần đất liền thuộc địa phận phường Cẩm Đông, thành
phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh. Trước kia, nơi đây là một khu vực nước
sâu, là nơi quần tụ của hàng nghìn loài sinh vật biển và có một điều đặc biệt
là ở đây có rất nhiều cá đục. Có lẽ vì thế mà người dân vạn chài xưa đã đặt
tên cho khu vực này là Vũng Đục. Trong những năm 1948-1949, Thực dân
Pháp đã bắt hàng trăm người là đoàn viên Công đoàn,Thanh niên cứu quốc
và những người dân khu Mỏ yêu nước, chúng cho vào bao tải, dùng thuyền
chở ra Vũng Đục và dìm họ xuống biển. Trong số họ có người là cán bộ cốt


2
cán, có người quần chúng yêu nước, một số người tuổi đời còn rất trẻ, đang
độ tuổi mười tám đôi mươi tràn đầy sức sống.
Để tưởng nhớ công lao của những người đã anh dũng hy sinh vì đất
Mỏ thân yêu, nhân kỷ niệm 63 năm Ngày thành lập Đảng Cộng Sản Việt
Nam (03/02/1930 - 03/02/1993), Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các
dân tộc thành phố Cẩm Phả đã xây dựng Đài tưởng niệm liệt sĩ Vũng Đục
vào năm 1993, qua quá trình tu bổ tôn tạo, cùng với cảnh quan thiên nhiên

mạng của dân tộc, cho cuộc sống tươi đẹp ngày hôm nay của vùng Mỏ, tôi đã
chọn đề tài "Quản lý khu di tích lịch sử và danh thắng Vũng Đục, thành
phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh" làm Luận văn tốt nghiệp chuyên ngành
quản lý văn hóa của mình, với hy vọng được đóng góp vào việc nâng cao hiệu
quả quản lý và phát huy giá trị tiêu biểu của khu di tích lịch sử và danh thắng
Vũng Đục trong tình hình hiện nay.
2. Tình hình nghiên cứu
Khu di tích lịch sử và danh thắng Vũng Đục đã được công nhận là di
tích lịch sử và danh thắng cấp tỉnh tại Quyết định số 413/QĐ-UBND, ngày
27/02/1999. Với những giá trị về lịch sử cách mạng, cùng với cảnh quan
thiên nhiên hùng vĩ, kỳ ảo, khu di tích lịch sử và danh thắng Vũng Đục đã
được các nhà quản lý di tích, các nhà nghiên cứu lịch sử đặc biệt quan tâm,
tiêu biểu như: Cuốn Lịch sử phong trào công nhân Mỏ Quảng Ninh của tác
giả Thi Sảnh đã tổng hợp, nêu khá đầy đủ các sự kiện lịch sử của phong
trào công nhân Mỏ cũng như các sự kiện diễn ra liên quan đến khu di tích
Vũng Đục; Quảng Ninh, lịch sử kháng chiến chống thực dân Pháp, Nxb
Quân đội Nhân dân (1991); Phát huy thắng lợi tinh thần triệt để cách mạng
của công nhân Mỏ do Ban tuyên giáo và Ban nghiên cứu lịch sử Đảng, tỉnh
Quảng Ninh biên soạn; Lịch sử Đảng bộ thị xã Cẩm Phả, BCH Đảng bộ thị
xã Cẩm Phả năm 1993; Địa chí Quảng Ninh, do Ủy ban Nhân dân tỉnh
Quảng Ninh (chủ biên), gồm 4 tập, tập trung đi sâu vào nghiên cứu các vấn
đề về: Vị trí địa lý, đặc điểm, lịch sử hình thành vùng đất, đặc điểm và


4
thành phần cư dân nơi đây; Di tích và Danh thắng Quảng Ninh do Ban quản
lý di tích và Danh thắng Quảng Ninh lập. Cuốn sách đã tổng hợp và giới thiệu
về các di tích tiêu biểu trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh, trong đó khu di tích và
danh thắng Vũng Đục cũng được giới thiệu với những nét tiêu biểu nhất.
Một số luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ: Quản lý khu di tích Yên Tử, thành

của khu di tích lịch sử và danh thắng Vũng Đục.
- Khảo sát, đánh giá thực trạng việc quản lý, phát huy khu di tích lịch
sử và danh thắng Vũng Đục.
- Đề xuất một số giải pháp nhằm quản lý, phát huy giá trị khu di tích
lịch sử và danh thắng Vũng Đục trong giai đoạn hiện nay.
4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Quản lý khu di tích lịch sử và danh thắng Vũng Đục, thành phố Cẩm
Phả, tỉnh Quảng Ninh.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
- Về không gian: Khu di tích lịch sử và danh thắng Vũng Đục.
- Về thời gian: Từ năm 2009 (năm tiến hành trùng tu, tôn tạo di tích
Đền Vũng Đục, Tượng đài liệt sĩ Vũng Đục thuộc khu di tích lịch sử và
danh thắng Vũng Đục. Năm 2009 cũng là năm Quốc hội (Khóa XII) ban
hành Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Di sản văn hóa đến nay.
5. Phương pháp nghiên cứu
Luận văn sử dụng 3 phương pháp chính, đó là:
- Phương pháp phân tích, tổng hợp: Đề tài nghiên cứu những tài liệu
có liên quan đến quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lê nin, tư tưởng Hồ Chí
Minh, các văn kiện, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách của Nhà
nước về quản lý, bảo tồn và phát huy DSVH. Các công trình nghiên cứu về
DSVH vật thể, phi vật thể. Thống kê và kế thừa các tài liệu, các công trình
nghiên cứu, các bài báo đã được công bố, từ đó chọn lọc để có cái nhìn
khái quát, những nhận xét, đánh giá ban đầu về vấn đề nghiên cứu.


6
- Phương pháp điền dã: Đây là phương pháp nghiên cứu cơ bản để
khảo sát thực tế, được sử dụng để thu thập số liệu, thông tin chính xác,
khách quan về đối tượng nghiên cứu.