ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
BÙI VĂN LỘC
Tên đề tài:
TÌM HIỂU VAI TRÒ, CHỨC NĂNG VÀ NHIỆM VỤ CỦA
CÁN BỘ PHỤ TRÁCH NÔNG NGHIỆP XÃ THƯỢNG TIẾN,
HUYỆN KIM BÔI, TỈNH HÒA BÌNH
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Hệ đào tạo
:
Chính quy
Định hướng đề tài
:
Hướng ứng dụng
Chuyên ngành
:
Kinh tế nông nghiệp
Khoa
:
Hướng ứng dụng
Chuyên ngành
:
Kinh tế nông nghiệp
Khoa
:
Kinh tế và PTNT
Lớp
:
46 KTNN N02
Khóa học
:
2014 - 2018
tiếp hướng dẫn và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.
Tôi xin trân thành cảm ơn tới lãnh đạo Đảng ủy - HĐND - UBND và
các đoàn thể trong xã Thượng Tiến, huyện Kim Bôi, tỉnh Hòa Bình đã tạo
mọi điều kiện giúp đỡ trong việc hướng dẫn những công việc cụ thể, cung
cấp thông tin, số liệu giúp tôi hoàn thành khóa luận này.
Trong suốt quá trình thực tập, mặc dù tôi đã cố gắng nhưng do thời
gian thực tập và kinh nghiệm cũng như trình độ của bản thân còn hạn chế.
Vì vậy bài khóa luận này không thể tránh khỏi những khiếm khuyết và
thiếu sót. Vậy tôi rất mong nhận được sự góp ý, chỉ bảo của các thầy cô
giáo và toàn thể các bạn để bài khóa luận này được hoàn thiện hơn.
Tôi xin trân trọng cảm ơn!
Thái Nguyên, ngày 30 tháng 5 năm 2018
Tác giả
BÙI VĂN LỘC
ii
ii
DANH MỤC CÁC BẢNG
Trang
Bảng 3.1 Tình hình sử dụng đất của xã Thượng Tiến qua 3 năm 2015 - 2017 ........19
Bảng 3.2. Tình hình sản xuất ngành trồng trọt của xã Thượng Tiến
qua 3 năm 2015 – 2017 .............................................................................................22
Bảng 3.3. Tình hình biến động chăn nuôi của xã Thượng Tiến
qua 3 năm 2015 - 2017…………………………………………………………….24
Bảng 3.4. Tình hình lao động của xã Thượng Tiến năm 2017.................................28
Bảng 3.5. Danh sách cán bộ công chức xã Thượng Tiến..........................................35
CBNN
CÁN BỘ NÔNG NGHIỆP
2
CNH-HĐH
CÔNG NGHIỆP HÓA – HIỆN ĐẠI HÓA
3
CB PTNN
CÁN BỘ PHỤ TRÁCH NÔNG NGHIỆP
4
CT-XH
CHÍNH TRỊ - XÃ HỘI
5
HĐND
HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN
6
NN&PTNT
NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
12
NTM
NÔNG THÔN MỚI
13
PCCCR
PHÒNG CHÁY CHỮA CHÁY RỪNG
14
PTNT
PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
15
TW
TRUNG ƯƠNG
16
và
phương
....................................................................4
pháp
thực
hiện
1.3.1.
Nội
dung
thực
..............................................................................................4
tập
1.3.2. Phương pháp thực hiện......................................................................................4
1.4. Thời gian thực tập ................................................................................................5
1.5.
Nhiệm
vụ
của
sinh
..............................................................5
viên
tại
2.2. Cơ sở thực tiễn .....................................................................................................9
2.2.1. Vai trò và thực trạng của cán bộ nông nghiệp trong phát triển
nông nghiệp nông thôn ở Việt Nam ............................................................................9
2.2.2. Một số bài học kinh nghiệm trong phát triển sản xuất ở các địa phương .......12
2.2.3. Bài học kinh nghiệm cho xã Thượng Tiến......................................................16
6
PHẦN
3.
KẾT
QUẢ
.............................................................................18
THỰC
TẬP
7
3.1. Khái quát về cơ sở thực tập ................................................................................18
3.1.1. Điều kiện tự nhiên ...........................................................................................18
3.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội ................................................................................21
3.1.3. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội...............................31
3.1.4. Những thành tựu đã đạt được của UBND xã Thượng Tiến ............................32
3.1.5. Những thuận lợi và khó khăn liên quan đến nội dung thực tập ......................33
3.2. Kết quả thực tập .................................................................................................34
3.2.1. Tìm hiểu vai trò, chức năng và nhiệm vụ của cán bộ nông nghiệp
đầu trong các chính sách phát triển của quốc gia. Để ngành nông nghiệp phát
triển bền vững và tạo ra những bước tiến bộ trong quá trình sản xuất, đòi hỏi
đội ngũ cán bộ nông nghiệp (CBNN) cần có rất nhiều tố chất, năng lực vào
quá trình đào tạo rèn luyện tay nghề cho nông dân, tư vấn giúp nông dân nắm
bắt được các chủ trương, chính sách về nông lâm nghiệp của Đảng và Nhà
nước (NN) mang lại nhiều kiến thức và kỹ thuật, thông tin về thị trường, để
thúc đẩy sản xuất cải thiện, đời sống, góp phần xây dựng và phát triển nông
thôn mới (NTM).
Xã Thượng Tiến là một xã miền núi có nhiều tiềm năng như: đất đai,
điều kiện về tự nhiên, sông ngòi… với sự hỗ trợ của cán bộ phụ trách nông
nghiệp (CB PTNN), thông qua các trương trình hỗ trợ giống, tập huấn kỹ
thuật cho nông dân, cho vay vốn phát triển sản xuất giúp hoạt động sản xuất
nông nghiệp của người dân ngày càng phát triển hơn.
2
Với mong muốn tìm hiểu thực trạng hiện nay đội ngũ cán bộ nông
nghiệp xã đang hoạt động như thế nào, đã phát huy được hết vai trò, năng lực
của mình hay chưa, có giải pháp nào giúp họ nâng cao năng lực của mình hay
không? Xuất phát từ thực tiễn trên tôi đã chọn xã Thượng Tiến, huyện Kim
Bôi, tỉnh Hòa Bình để thực hiện đề tài “Tìm hiểu vai trò, chức năng, nhiệm
vụ của cán bộ phụ trách nông nghiệp xã Thượng Tiến, huyện Kim Bôi, tỉnh
Hòa Bình” từ đó đánh giá được những thuận lợi, khó khăn của cán bộ nông
nghiệp (CBNN) cấp xã và có những những giải pháp nhằm giải quyết các vấn
đề khó khăn, đưa ra cái nhìn và có những giải pháp nhằm nâng cao tính
chuyên môn nghiệp vụ trong quá trình công tác.
1.2. Mục tiêu, yêu cầu
1.2.1. Mục tiêu
1.2.1.1. Mục tiêu chung
- Chấp hành nghiêm chỉnh nội quy, quy định cơ sở thực tập.
* Yêu cầu về kỉ luật
- Chấp hành phân công của khoa, quy chế thực tập của trường và các
quy định của nơi thực tập.
- Đảm bảo kỷ luật lao động, có trách nhiệm trong công việc.
- Chịu sự chỉ đạo trực tiếp của người hướng dẫn tại nơi thực tập.
- Luôn trung thực trong lời nói và hành động.
* Yêu cầu tác phong ứng xử
- Luôn giữ thái độ khiêm nhường, cầu thị. Thực tập ngoài trường không
chỉ là để học tập chuyên môn mà còn là một dịp tốt để tập làm việc trong tập
thể, đặc biệt trong lĩnh vực giao tiếp và đối nhân xử thế.
- Tạo mối quan hệ thân thiện với mọi người trong cơ quan nhưng
không can thiệp vào những việc nội bộ của cơ quan thực tập.
- Hòa nhã thân thiện với cán bộ, nhân viên tại nơi thực tập.
- Phong cách, trang phục luôn chỉnh tề, phù hợp, lịch sự.
* Yêu cầu về kết quả đạt được
- Tạo mối quan hệ tốt với mọi người tại cơ sở thực tập.
- Thực hiện công việc được giao với tinh thần trách nhiệm cao, góp
phần giữ vững chất lượng đào tạo, uy tín và thương hiệu của khoa và nhà
trường.
4
- Đạt được các mục tiêu theo kế hoạch (KH) đề ra và tích luỹ được
nhiều kinh nghiệm thực tiễn.
- Không tự tiện sử dụng các trang thiết bị ở nơi thực tập.
- Với tinh thần tiết kiệm (không sử dụng điện thoại của cơ sở thực tập
cho việc cá nhân).
- Không tự ý sao chép dữ liệu hoặc các phần mềm của cơ sở thực tập.
1.4. Thời gian thực tập
Thời gian: Từ ngày 15/01/2018 đến ngày 30/05/2018.
Địa điểm: Tại UBND xã Thượng Tiến, huyện Kim Bôi, tỉnh Hòa Bình.
1.5. Nhiệm vụ của sinh viên tại cơ sở thực tập
- Thực hiện nghiêm chỉnh nội quy của cơ sở thực tập.
- Tích cực, nhiệt tình, có trách nhiệm trong công việc.
- Làm việc đúng theo giờ giấc quy định, chấp hành mọi phân công của cơ
sở thực tập.
- Giữ gìn và bảo vệ tài sản chung của cơ sở thực tập.
- Tham gia các hoạt động công ích, hoạt động tình nguyện vì cộng đồng
phù hợp với năng lực và sức khỏe theo yêu cầu của cơ sở thực tập.
- Chủ động tham gia các công việc, sẵn sàng hộ trợ người hướng dẫn
thực tập để có thể hoàn thành công việc chung, khẳng định năng lực bản thân.
6
PHẦN 2
TỔNG QUAN TÀI LIỆU
2.1. Về cơ sở lý luận
2.1.1. Một số khái niệm liên quan đến nội dung thực tập
2.1.1.1. Khái niệm về nông nghiệp
Nông nghiệp là ngành sản xuất vật chất cơ bản của xã hội, sử dụng đất
đai để trồng trọt và chăn nuôi, khai thác cây trồng và vật nuôi làm tư liệu và
nguyên liệu lao động chủ yếu để tạo ra lương thực thực phẩm và một
số nguyên liệu cho công nghiệp. Nông nghiệp là một ngành sản xuất lớn, bao
gồm nhiều chuyên ngành: trồng trọt, chăn nuôi, sơ chế nông sản; theo nghĩa
rộng, còn bao gồm cả lâm nghiệp, thủy sản.
Nông nghiệp chuyên sâu: là lĩnh vực sản xuất nông nghiệp được
chuyên môn hóa trong tất cả các khâu sản xuất nông nghiệp, gồm cả việc sử
trong một hoàn cảnh, bối cảnh và mối quan hệ nào đó. [1]
- Vai trò của cán bộ nông nghiệp: Là cụm từ chỉ người làm việc trong
cơ quan, đoàn thể, đảm nhiệm một công tác lãnh đạo hoặc công tác quản lí,
công tác nghiệp vụ về nông nghiệp.
2.1.2. Vai trò, chức năng và nhiệm vụ của cán bộ nông nghiệp cấp xã
2.1.2.1. Vai trò của cán bộ nông nghiệp cấp
xã
CBNN cấp xã là cầu nối giữa Đảng, NN với nhân dân, CBNN trực tiếp
tuyên truyền, phổ biến đường lối, chính sách, pháp luật của NN về nông
nghiệp cho nhân dân hiểu và thực hiện. CBNN vừa là người đại diện NN, vừa
là người đại diện cộng đồng là người gần gũi dân, sát dân nhất nên họ là người
trực tiếp nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, ý chí của nhân dân để phản ánh lên các
cấp chính quyền để các cấp chính quyền đặt ra các chính sách phù hợp.
2.1.2.2. Nhiệm vụ của cán bộ nông nghiệp cấp xã
Theo Thông tư số 04/2009 TT-BNN (ngày 21/01/2009)
- Giúp UBND xã tổ chức và hướng dẫn việc thực hiện quy hoạch,
chương trình, kế hoạch, đề án khuyến khích phát triển nông nghiệp, lâm
nghiệp, diêm nghiệp, thuỷ sản, thuỷ lợi và phát triển nông thôn (PTNT).
8
- Tuyên truyền, phổ biến pháp luật, chính sách của Đảng và NN về
NN&PTNT.
- Tổng hợp, hướng dẫn KH sản xuất nông nghiệp, diêm nghiệp, thuỷ
sản, phát triển rừng hàng năm; hướng dẫn nông dân thực hiện các biện pháp
kỹ thuật chuyển đổi cơ cấu kinh tế, cây trồng, vật nuôi trong sản xuất nông
lâm nghiệp, thuỷ sản theo quy hoạch, KH được phê duyệt.
- Xây dựng KH, huy động lực lượng và tổ chức thực hiện phòng trừ
dịch bệnh cây trồng, vật nuôi, thuỷ sản; tổ chức thực hiện việc tu bổ, bảo vệ
nghiệp, diêm nghiệp, thuỷ sản, công tác thuỷ lợi và PTNT trên địa bàn cấp xã
theo quy định.
2.1.2.3. Chức năng của cán bộ nông nghiệp cấp xã
Theo Thông tư số 04/2009 TT-BNN (ngày 21/01/2009)
Tham mưu cho UBND xã thực hiện nhiệm vụ quản lý NN trong lĩnh vực
nông nghiệp như công tác trồng trọt, chăn nuôi, thú y, rừng, đất lâm nghiệp và
các hoạt động sự nghiệp chuyên ngành tại địa phương. [2]
2.2.3. Các văn bản pháp lý liên quan đến nội dung thực tập
- Nghị Quyết 26- NQ/TW của Ban chấp hành trung ương ban hành ngày
05/8/2008 về nông nghiệp, nông dân, nông thôn.
- Luật số 22/2008/QH12 ngày 13 tháng 11 năm 2008 của Quốc hội ban
hành về Luật cán bộ, công chức.
- Thông tư số 04/2009/TT-BNN của Bộ Nông Nghiệp và Phát triển nông
thôn ngày 21 tháng 01 năm 2009 Thông tư Hướng dẫn nhiệm vụ của Cán bộ,
nhân viên chuyên môn, kỹ thuật ngành Nông nghiệp và phát triển nông thôn
công tác trên địa bàn cấp xã.
- Thông tư số 35/2016/TT-BNNPTNT về việc hướng dẫn thực hiện tiêu
chí huyện đạt chuẩn nông thôn mới giai đoạn 2016-2020.
- Luật số 77/2015/QH13 ngày 19 tháng 6 năm 2015 của Quốc Hội
ban hành về Luật tổ chức chính quyền địa phương.
2.2. Cơ sở thực tiễn
2.2.1. Vai trò và thực trạng của cán bộ nông nghiệp trong phát triển nông
nghiệp nông thôn ở Việt Nam
Vai trò
Để phát triển KT – XH đất nước nói chung và phát triển nông
10
nghiệp, nông thôn nói riêng không thể thiếu đội ngũ CBNN từ cấp TW
11
chưa phù hợp với yêu cầu, nói nhiều, làm ít, sợ trách nhiệm; thiếu những
người có đủ năng lực trình độ để đảm đương nhiệm vụ, tâm huyết, dám
nghĩ dám làm, dám chịu trách nhiệm, không đảm bảo yêu cầu trong thời
kỳ công nghiệp hoá - hiện đại hoá (CNH - HĐH) đất nước nói chung và
yêu cầu phát triển nông nghiệp, nông thôn nói riêng.
Đội ngũ cán bộ quản lý nông nghiệp cơ sở hiện nay thì cán bộ
chuyên trách là do dân bầu cử, còn cán bộ công chức là do được tuyển
dụng, phân công. Cán bộ làm việc theo nhiệm kỳ nên kinh nghiệm chuyên
sâu còn thấp vì ở mỗi chức vụ cán bộ cơ sở phải tham gia học tập những
lớp bồi dưỡng phù hợp với chức vụ của mình.
Thực trạng đào tạo và sử dụng đội ngũ cán bộ nông nghiệp ở nước ta
Chúng ta đang bước vào thời kỳ phát triển mới - Đẩy mạnh CNH –
HĐH đất nước phấn đấu năm 2020 đưa nước ta trở thành một nước công
nghiệp, để thực hiện nhiệm vụ đó hội nghị lần thứ hai ban chấp hành TW
khóa VIII đã khẳng định “Cùng với giáo dục - đào tạo khoa học công
nghệ là quốc sách hàng đầu, động lực phát triển KT - XH, là điều kiện
cần thiết để giữ vững độc lập dân tộc và xây dựng thành công chủ nghĩa
xã hội”. Nói đến nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là nói đến nâng cao
trí lực “Trình độ văn hóa chuyên môn kỹ thuật”, nâng cao thể lực “Sức
khỏe điều kiện chăm sóc sức khỏe” và nâng cao phẩm chất đạo đức, lối
sống, tác phong làm việc và sinh hoạt của người lao động nhằm đáp ứng
yêu cầu của một nước công nghiệp.
Đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng chưa hợp lý số sinh viên khi ra
trường không muốn trở về quê lao động mà muốn kiếm việc ở thành phố
lớn gây ra tình trạng nơi thừa, nơi thiếu theo tính toán thống kê chưa đầy
đủ thì gần 30% sinh viên ra trường là làm việc không đúng ngành nghề
điều này càng làm cho tình trạng thất nghiệp trở nên trầm trọng. Trong
khu vực giáo dục phổ thông tình trạng xuống cấp nghiêm trọng cả về số
chế hoạt động, phân công phân việc cho các thành viên và nhanh chóng đi vào
hoạt động theo phương thức: Ban nông nghiệp xã đảm nhận công tác xây
dựng kế hoạch sản xuất nông nghiệp cụ thể là cơ cấu cây trồng, lịch thời vụ
gieo cấy lúa hoa màu, kế hoạch tưới tiêu và biện pháp kỹ thuật thâm canh; chỉ
13
đạo điều hành sản xuất thông qua các cuộc họp giao ban định kỳ, đột xuất và
hệ thống truyền thanh của xã, thông báo bản tin triển khai đến hợp tác xã, các
trưởng thôn xóm và các hộ nông dân trên địa bàn xã; ban nông nghiệp xã đã
tham mưu cho UBND xã ban hành các quyết định, thông báo và hướng dẫn
để chỉ đạo và điều hành sản xuất. Sau hơn hai năm hoạt động Ban nông
nghiệp các xã, thị trấn đã đạt được những kết quả trên các lĩnh vực như sau:
Tham gia tích cực và là chỉ đạo trong chương trình xây dựng NTM nhất
là công tác quy hoạch, dồn điền đổi thửa; quy vùng sản xuất và giao thông nội
đồng; công tác phát triển sản xuất xây dựng mô hình chuyển đổi cơ cấu sản
xuất, cơ cấu cây trồng con nuôi.
Về công tác bảo vệ thực vật: Ban nông nghiệp các xã, thị trấn đã thực
hiện tốt công tác kiểm tra, dự tính, dự báo kịp thời nắm bắt tình hình diễn biến
sâu bệnh, thông báo, đôn đốc, hướng dẫn, tuyên truyền đến các thôn xóm và
hộ nông dân. Hướng dẫn các hộ nông dân thực hiện đảm bảo theo nguyên tắc
4 đúng: Đúng thời điểm, đúng kỹ thuật, đúng thuốc, đúng liều lượng (như
huyện Hải Hậu năm 2010 số lượng thuốc bảo vệ thực vật sử dụng 18 tấn đến
năm 2015 giảm xuống sử dụng còn 10 tấn).
Công tác khuyến nông - khuyến ngư - khuyến diêm: Ban nông nghiệp
các xã, thị trấn đã chủ động xây dựng lịch canh tác, lịch thời vụ, cơ cấu cây
trồng, cơ cấu mùa vụ cho hộ nông dân và chỉ đạo sản xuất trong nông nghiệp,
bám sát nhiệm vụ chuyển giao hiệu quả các tiến bộ KHKT mới giúp hộ nông
dân chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi tăng giá trị thu hoạch trên đơn vị