SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO THANH HÓA

PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO BỈM SƠN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ỨNG DỤNG CNTT VÀ SỬ DỤNG SĐTD TRONG VIỆC
RÈN LUYỆN KỸ NĂNG LẬP DÀN Ý BÀI VĂN TẢ
CẢNH CHO HỌC SINH LỚP 5 TRƯỜNG TIỂU HỌC
BA ĐÌNH – BỈM SƠN.

Người thực hiện: Lê Thị Hương
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Ba Đình
SKKN thuộc lĩnh vực (môn): Tiếng Việt

THANH HÓA NĂM 2018

0


PHẦN MỞ ĐẦU
I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Ở Tiểu học, Tập làm văn là một phân môn của bộ môn Tiếng Việt. Dạy học
lập dàn ý là một nội dung tương đối khó. Trong chương trình Tập làm văn lớp 5,
các em chủ yếu được học thể loại văn miêu tả, một thể loại rất gần gũi với thực
tiễn và có giá trị ứng dụng rất lớn trong thực tiễn, trong đó, văn tả cảnh chiếm
dung lượng lớn nhất.
Nhiệm vụ của việc dạy văn miêu tả ở Tiểu học là giúp học sinh biết cách
và có thói quen quan sát, phát hiện những điều mới mẻ, thú vị về thế giới xung

Hiện nay Bộ giáo dục và Đào tạo yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng công nghệ
thông tin trong giáo dục đào tạo ở tất cả các cấp học, bậc học, ngành học. Xem
công nghệ thông tin như là một công cụ hỗ trợ đắc lực nhất cho đổi mới
phương pháp dạy học ở các môn học.
Vì vậy, trong năm học 2017 - 2018, tôi lựa chọn đề tài “Ứng dụng
CNTT và sử dụng SĐTD trong việc rèn luyện kĩ năng lập dàn ý bài văn tả
1


cảnh” cho học sinh lớp 5 trường Tiểu học Ba Đình – Bỉm Sơn – Thanh
Hóa.Trong đề tài lần này tôi mạnh dạn dùng Sơ đồ tư duy giúp học sinh hoàn
thiện dàn ý cho bài văn tả cảnh của mình một cách dễ dàng hơn.
II. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

- Nâng cao hiểu biết của giáo viên về cơ sở khoa học của lập dàn ý cho
bài văn tả cảnh.
- Giáo viên nắm vững mục tiêu, nội dung chương trình sách giáo khoa
phân môn Tập làm văn, nội dung liên quan đến lập dàn ý cho bài văn tả cảnh.
- Giáo viên tìm hiểu, quan sát, ghi chép, chụp ảnh, quay video các cảnh
vật liên quan đến các bài tập lập dàn ý cho bài văn tả cảnh.
- Giáo viên định hướng quan sát, phương pháp quan sát, rèn thói quen
quan sát và ghi chép kết quả quan sát cho học sinh; củng cố kĩ năng lập dàn ý
cho bài văn miêu tả. Lập kế hoạch bài học áp dụng đổi mới phương pháp dạy
học. Tổ chức thi công hiệu quả kế hoạch bài học; quan tâm đến từng đối tượng
học sinh; phát huy tối đa hiệu quả của các thiết bị hiện đại trong dạy học. Có kế
hoạch phù hợp và tiến hành phụ đạo kịp thời đối với những học sinh còn yếu về
lập dàn ý cho bài văn tả cảnh.
- Tăng cường giáo dục tình yêu quê hương đất nước, yêu cảnh vật thiên
nhiên gần gũi, xung quanh cho học sinh thông qua lập dàn ý cho bài văn tả cảnh.
- Giáo dục học sinh phương pháp phát triển dàn ý thành đoạn văn, bài văn

Thị Lương, Bùi Minh Toán v.v… Tham khảo Tài liệu sách giáo khoa Tiếng Việt
lớp 5, sách hướng dẫn giảng dạy Tiếng Việt 5, bài soạn Tiếng Việt 5, Bài tập
Nâng cao Tiếng Việt 5; Bồi dưỡng học sinh giỏi Tiếng Việt lớp 5....
- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế (Điều tra thực trạng dạy học ở
trường TH Ba Đình – Bỉm Sơn – Thanh Hóa)
- Phương pháp tìm kiếm tài liệu và sử lí thông tin (Chụp một số cảnh mà
HS thị xã chưa được tiếp xúc nhiều...)
- Phương pháp thống kê và xử lí số liệu.

3


PHẦN NỘI DUNG
I. CƠ SỞ LÍ LUẬN

1. Các nguyên tắc đặc thù của phương pháp dạy – học tiếng Việt
Các nguyên tắc đặc thù của phương pháp dạy – học tiếng Việt bao gồm:
Nguyên tắc rèn luyện ngôn ngữ gắn liền với rèn luyện tư duy; Nguyên tắc hướng
hoạt động vào giao tiếp; Nguyên tắc chú ý tới trình độ tiếng Việt vốn có của học
sinh; Nguyên tắc so sánh và hướng tới hai dạng nói và viết và nguyên tắc đảm
bảo mối quan hệ hữu cơ giữa dạy học tri thức và rèn luyện kỹ năng.
2. Lập dàn ý và các ý tưởng cơ bản
2.1. Lập dàn ý
Lập dàn ý trước khi bắt đầu bài viết là một phương pháp kinh điển trong
trường học nói chung. Thế nhưng, không phải ai cũng hiểu được sự cần thiết đó,
hay luôn rèn luyện phương pháp đó, hay biết cách lập một dàn ý tốt.
Dàn ý giúp tổ chức tốt quá trình lập luận, tạo nên bộ khung chắc chắn cho
toàn bộ các vấn đề cần trình bày trong bài viết, đồng thời giúp người đọc có thể
dễ dàng đọc và hiểu các ý tưởng của tác giả.
Một dàn ý bất kì luôn phải đáp ứng ba chức năng cơ bản sau:


- Các bước thực hiện một bài viết như trên là: Thiết kế một thông điệp nền
tảng; Sắp xếp ý theo trật tự hợp lí; Viết bản thảo; Duyệt và hoàn chỉnh bài viết.
b) Định hướng viết: Xác định rõ mục đích viết, chủ đề cần viết, thông điệp
nền tảng cần truyền đi là gì.
c) Lập dàn ý: (Dàn ý đại cương) Dàn ý phải tuân thủ các quy định trình
bày, đồng thời giúp xếp đặt rõ ràng các ý tưởng cần trình bày trong bài viết cũng
như kết luận cần hướng đến.
d) Viết bản thảo: Dựa trên dàn ý đại cương, bổ sung dần các nội dung
quan trọng trong từng phần (Dàn ý chi tiết), kiểm tra tính liền mạch của các ý
tưởng và các phần nội dung trong dàn ý.
e) Duyệt bài và hoàn chỉnh: Kiểm tra tính chính xác của bài viết, loại bỏ ý
thừa, bổ sung ý còn thiếu, sửa lỗi chính tả và lỗi nhập liệu, hoàn tất việc trình
bày các nội dung chính và các ý triển khai liên quan trong bài viết.
2.5. Phát triển ý tưởng từ dàn ý:
* Các quy tắc chung:
- Luôn thể hiện óc phân tích để bài viết có chiều sâu, tránh tình trạng mô
tả hời hợt để chỉ thấy bề mặt vấn đề.
- Viết đơn giản, rõ ràng, không gây nhầm lẫn trong cách hiểu vấn đề.
+ Đơn giản không đồng nghĩa với đơn điệu. Cách viết đơn điệu sẽ làm
cho bài viết trở thành nhàm chán, thiếu tính thuyết phục.
+ Tránh những cách viết quá cầu kì, câu văn phức tạp,…
+ Để viết đơn giản và hiệu quả, cần biết: sử dụng từ vựng đa dạng mà
chính xác ; phối hợp hài hoà các cấu trúc câu và cách thức diễn đạt ; cắt bỏ các
từ ngữ, câu, đoạn văn thừa hoặc không cần thiết ; làm nổi bật trọng tâm vấn đề ;
chia đoạn văn bản hợp lí.
- Đặt mình vào vị trí người đọc để viết sao cho dễ hiểu.
- Không cố nói hết mọi thứ mình biết, vì dễ làm phân tán nội dung, mất
tập trung vào những vấn đề trọng tâm.
- Liên tục cập nhật đối với mọi điều chỉnh trong bài viết.

Tiến hành khảo sát chất lượng lập dàn ý cho bài văn tả cảnh một buổi
trong ngày của 10 học sinh lớp 5B và 10 học sinh lớp 5A trường Tiểu học Ba
Đình, tôi đã tổng hợp được kết quả sau:
Tổng
số HS
20

Hoàn thành tốt %
5em
25

Chất lượng của dàn ý
Hoàn thành %
Chưa hoàn thành
11em
55
4 em

Thống kê những lỗi trong dàn ý của học sinh :
Lỗi
- Quá sơ sài, thiếu nhiều ý cơ bản :
- Thiếu nét nổi bật, điển hình của cảnh :
- Một số ý sắp xếp lộn xộn, không theo trình tự :
- Một số hình ảnh không chân thực :
- Chưa có sự thay đổi của cảnh trong những thời điểm
khác nhau

%
20


có thói quen lập dàn ý trước khi viết bài văn.
6


- Các em chưa thấy được những vẻ đẹp vốn có, chưa phát hiện được
những điều mới mẻ, thú vị của cảnh vật xung quanh. Các em chưa ý thức được
giá trị bồi dưỡng tâm hồn trẻ thơ từ thế giới của cỏ, cây, hoa, lá, … Tình yêu
thiên nhiên còn là khái niệm khá xa vời với đa số học sinh. Các em đang bị cuốn
vào những trò chơi bắt mắt của thế giới công nghiệp hiện đại.
- Đa số học sinh không có thói quen đọc sách. Nếu có đọc chỉ là những
chuyện tranh, thậm chí là những chuyện tranh không mang tính giáo dục.
III. CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN

2.1. Nâng cao hiểu biết của giáo viên về cơ sở khoa học của lập dàn ý
cho bài văn tả cảnh.
Dàn ý của bất kì bài viết nào, thuộc bất kì lĩnh vực nào cũng đều tuân thủ
những quy tắc, nguyên tắc chung của một dàn ý khoa học (như đã nêu ở phần
Cơ sở lí luận). Một dàn ý của bài văn tả cảnh ở học sinh Tiểu học cũng vậy.
Nếu ví một bài văn tả cảnh là một “cơ thể hoàn chỉnh” thì dàn ý của bài
văn đó chính là “bộ xương” của nó. Trên cơ sở “bộ xương” đó, tác giả chỉ việc
“đắp thêm da, thêm thịt” phù hợp là có ngay một “cơ thể hoàn chỉnh”. Một “bộ
xương” chắc chắn, đầy đủ sẽ giúp tạo ra một “cơ thể” cân đối, hoàn chỉnh.
Ngược lại, một “bộ xương” yếu ớt, thiếu hụt chắc chắn sẽ cho ra đời một “cơ
thể” khiếm khuyết, cong vẹo, …
Giáo viên thường đưa ra hình ảnh so sánh giữa dàn ý của một bài văn tả
cảnh với cái “cột”, cái “sườn” cho một bài văn. Đây cũng là một cách hình
tượng hóa phù hợp.
Vậy một dàn ý cho bài văn tả cảnh của học sinh lớp 5 cần đảm bảo những
yêu cầu nào ? Qua nghiên cứu tài liệu và sử dụng kinh nghiệm của bản thân, tôi
đã đưa ra những yêu cầu cụ thể như sau:

mục tiêu, nội dung chương trình sách giáo khoa. Mặt khác, hiện nay, ngành Giáo
dục đang thực hiện hệ thống Chuẩn kiến thức, kĩ năng và song song với nó là
những quy định về Giảm tải chương trình. Nếu không có sự nghiên cữu kĩ càng
sẽ dễ dẫn tới tình trạng dạy học vượt chuẩn, dưới chuẩn hoặc lệch chuẩn.
Riêng phân môn Tập làm văn, nội dung liên quan đến văn tả cảnh vẫn giữ
nguyên mục tiêu, nôi dung chương trình sách giáo khoa mới. Giáo viên thực
hiện theo Hướng dẫn thực hiện Chuẩn kiến thức kĩ năng của Bộ Giáo dục và
Đào tạo. Chỉ có một sự điều chỉnh áp dụng cho đối tượng học sinh khá, giỏi ở
tiết 6 (theo PPCT).
Việc nghiên cứu, nắm vững mục tiêu, nội dung chương trình sách giáo
khoa đối với giáo viên không chỉ dừng lại ở mức độ nắm bắt thông tin. Giáo
viên cần phải có sự liên hệ, kết nối, xem xét khả năng liên quan giữa các mạch
kiến thức trong một giai đoạn, một môn, phân môn và các môn học trong một
lớp học, bậc học. Có như thế, giáo viên mới khai thác được hiệu quả của tính
đồng tâm, tính kế thừa và phát triển từ cấu trúc của chương trình sách giáo ở
Tiểu học.
Ở lớp 4, học sinh đã được học về văn miêu tả thuộc các dạng: tả cây cối,
tả đồ vật và tả con vật với một số lượng bài khá lớn. Các kĩ năng lập dàn ý, viết
câu, viết đoạn, viết bài của học sinh cũng được chú trọng rèn luyện ở lớp 4. Lên
lớp 5, các em tiếp tục được học và hoàn thiện hệ thống kiến thức, kĩ năng về văn
miêu tả bao gồm các dạng: tả cảnh, tả người và tả con vật.
Nội dung, yêu cầu cụ thể của 6 tiết có nội dung lập dàn ý cho bài văn tả
cảnh (các tiết được tính theo Phân phối chương trình Tập làm văn lớp 5):
- Lập dàn ý cho bài văn tả cảnh một buổi trong ngày (tiết 2)
- Lập dàn ý cho bài văn miêu tả cơn mưa (tiết 6).
- Lập dàn ý cho bài văn tả ngôi trường (tiết 8).
- Lập dàn ý chi tiết cho bài văn miêu tả một cảnh sông nước (tiết 12).
- Lập dàn ý cho bài văn tả một cảnh đẹp ở địa phương (tiết 15).
- Lập dàn ý cho một trong các bài văn miêu tả sau (tiết 62):
+ Một ngày mới bắt đầu ở quê em.

lập dàn ý cho bài văn miêu tả.
Để học sinh có nguồn tư liệu phong phú, đầy đủ phục vụ cho lập dàn ý
cho bài văn tả cảnh, việc định hướng quan sát, phương pháp quan sát, rèn thói
quen quan sát và ghi chép kết quả quan sát cho học sinh là hết sức cần thiết.
Khâu cuối cùng của quá trình quan sát, ghi chép chính là hình thành dàn ý cho
một bài văn tả cảnh. Quá trình này tôi tiến hành ngay trong những buổi học ôn
đầu năm học 2017 - 2018.
Kết hợp với kiến thức về quan sát vật mẫu trong môn Mĩ thuật, tôi đã
hướng dẫn học sinh quan sát một sự vật (cái quạt điện, cây xà cừ ở sân trường,
một con gà nhỏ, …). Thông qua đó, học sinh rút ra được phương pháp quan sát
và lập dàn ý:
- Quan sát tổng thể trước, quan sát từng phần sau; Quan sát từ một số góc
nhìn khác nhau (chọn góc nhìn thấy rõ sự vật).
- Quan sát đúng trình tự: từ xa đến gần hoặc từ gần đến xa; từ cao xuống
thấp (trên xuống dưới) hoặc ngược lại ; từ ngoài vào trong (không nên quan sát
từ trong ra ngoài), … Chọn trình tự quan sát nào thì phải tuân thủ đúng theo
trình tự đó trong suốt quá trình quan sát.
- Sử dụng các giác quan để quan sát. Chú ý đến những tính chất, đặc điểm
nổi bật của sự vật về tầm vóc, hình dạng, kích thước, màu sắc, mùi vị, chất liệu,
cấu tạo, cách sắp đặt, …. , sự giống và khác nhau giữa các bộ phận, giữa bên
ngoài và bên trong, …
- Mối quan hệ giữa sự vật đó với xung quanh, với bản thân, …
- Quan sát đến đâu, ghi chép lại đến đó đồng thời ghi nhớ những gì đã
quan sát và ghi chép được.

9


- Sau khi hoàn thành một quá trình quan sát, cần có sự kiểm tra và tiến
hành điều chỉnh, sắp xếp lại các ý cho hợp lí (nếu cần thiết). Đây chính là công

những liên tưởng, tưởng tượng, sáng tạo về đối tượng miêu tả.
* Ứng dụng SĐTD để hướng dẫn học sinh lập dàn ý cho bài văn miêu
tả lớp 5.
* Giai đoạn 1. Nhận biết cấu tạo của bài văn miêu tả. Làm quen với Sơ đồ
tư duy.
Bài minh họa 1:
Cấu tạo bài văn tả cảnh
1. Mục tiêu: Học sinh nắm đợc cấu tạo ba phần (mở bài, thân bài, kết bài)
của một bài văn tả cảnh.
2. Cách tiến hành: Dùng SĐTD khái quát kiến thức về cấu tạo bài văn tả
cảnh.
Bước 1. Chuẩn bị
Dụng cụ: Giấy trắng A4, bút màu.
Phương hướng: Xác định chủ đề chính của sơ đồ là “Cấu tạo bài văn tả
cảnh”.
Bước 2. Tiến hành
Đặt tờ giấy A4 nằm ngang .
Học sinh cụ thể hóa chủ đề bằng các từ ngữ khóa (hoặc hình ảnh). Đặt bút
vẽ vào giữa trang giấy và làm nổi bật chủ đề (Cấu tạo bài văn tả cảnh) theo
phong cách riêng.
Câu hỏi gợi ý của giáo viên :
+ Bài văn tả cảnh đợc cấu tạo gồm mấy phần ? (Bậc 1)
+ Trong từng phần, nên trình bày những nội dung gì ? (Bậc 2)
+ Trong từng nội dung, có thể triển khai ý chi tiết hơn nữa đợc không ?
Đó là những ý nào ? (Bậc 3)
Mỗi câu hỏi gợi ý là một nội dung cần triển khai, mỗi nội dung là một
nhánh của sơ đồ. Trên mỗi nhánh, HS còn có thể triển khai tiếp các ý nhỏ, bổ
sung hình ảnh, kí hiệu cho nhánh đó. GV về màu sắc, tính phân bậc của sơ đồ.
Cuối cùng, HS dùng mũi tên chỉ sự gắn kết các ý, ý này với ý kia, hoặc đánh số
thứ tự, vẽ các đường bao quát gom ý.

miêu tả đó ?
Bước 3: Hoàn thiện Bổ sung màu sắc cần thiết.
Kiểm tra lại các chi tiết.
Kiểm tra lại tổng thể sơ đồ có cân đối, đẹp mắt không.
Bước 4: Thể hiện

12


H3. ứng dụng SĐTD để phân tích cấu tạo bài Quang cảnh làng mạc ngày mùa.
* Giai đoạn 2: Ưng dụng Sơ đồ tư duy để lập dàn ý cho bài văn miêu
tả cụ thể . Bài minh họa : Luyện tập tả cảnh
1. Mục tiêu: HS biết lập dàn ý tả cảnh một buổi trong ngày và trình bày
theo dàn ý những điều đã quan sát.
2. Cách tiến hành: Dùng SĐTD để lập dàn ý cho bài tập “Lập dàn ý bài
văn tả cảnh một buổi sàng (hoặc tra, chiều) trong vườn cây (hay trong công viên,
trên đường phố, trên cánh đồng, nương rẫy)”.
Bước 1: Chuẩn bị
Dụng cụ : Giấy A4, bút màu, một số tranh ảnh (HS chuẩn bị trước sao cho
phù hợp với cảnh mình chọn tả).
Phương hướng : Xác định chủ đề chính của sơ đồ có thể là “Buổi sáng
trên cánh đồng”, “Buổi chiều trong công viên”, “Buổi chiều trên đường phố”…
Bước 2: Tiến hành
Học sinh cụ thể hóa chủ đề bằng các từ khóa (tùy thuộc vào cách miêu tả
các em chọn mà có thể có các từ khóa theo trình tự thời gian hay từng phần của
cảnh).
Câu hỏi gợi ý của giáo viên :
+ Em định miêu tả cảnh gì ? vào thời điểm nào ?
+ Em chọn cách miêu tả theo trình tự thời gian hay tả từng phần của
cảnh ? (Bậc 1)

tự do tìm ý và mở rộng ý, giáo viên chỉ là người hướng dẫn và hỗ trợ.
Bên cạnh đó, nhiều giáo viên đã nhận thấy có thể sử dụng SĐTD trong
dạy học các phân môn khác của môn Tiếng Việt và các môn học khác trong nhà
trường tiểu học. Học sinh có thể sử dụng SĐTD để rèn luyện tính logic và tư
duy sáng tạo của mình.
Kết quả thống kê sau dạy học thực nghiệm cho thấy số lượng học sinh có
thể độc lập xây dựng dàn ý cho bài văn miêu tả chiếm 80%, trong đó, có 63%
học sinh biết cách trình bày SĐTD hợp lí, đẹp mắt và bước đầu có sự liên tưởng,
14


tưởng tượng trong các ý miêu tả. Như vậy, kết quả dạy học thực nghiêm đã
chứng minh rằng, ứng dụng của SĐTD không chỉ góp phần phát triển khả năng
tìm ý, triển khai ý trước khi viết bài văn cho học sinh, mà còn phát huy khả năng
sáng tạo, tưởng tượng cho các em khi viết văn miêu tả.
2.6. Giáo viên lập kế hoạch bài học áp dụng đổi mới phương pháp dạy
học. Tổ chức thi công hiệu quả kế hoạch bài học; quan tâm đến từng đối
tượng học sinh; phát huy tối đa hiệu quả của các thiết bị hiện đại trong dạy
học.
Từ những kết quả đạt được sau khi triển khai thực hiện sáu biện pháp trên,
tôi tiến hành lập kế hoạch bài học áp dụng đổi mới phương pháp dạy học hiệu
quả. Dự kiến những phương án điều chỉnh đảm bảo phát huy tối đa năng lực lập
dàn ý của mỗi học sinh. Trong mỗi bài dạy có nội dung lập dàn ý cho bài văn tả
cảnh, tôi đều tận dụng tối đa hiệu quả của máy chiếu đa năng Pro-zec-tơ.
Với cách thiết kế bài học như trên, sau khi tiến hành dạy học trên lớp có
hiệu quả, tôi đã áp dụng cho tất cả những tiết Tập làm văn có nội dung lập dàn ý
cho bài văn tả cảnh. Bằng sự chuẩn bị kĩ lưỡng của mình trên mọi phương diện,
tôi hoàn toàn tự tin tổ chức thi công hiệu quả kế hoạch bài học của mình. Qua
thực tế tổ chức thi công kế hoạch bài học, tôi thấy cần có sự điều chỉnh, bổ sung
trong khâu nhận xét bài làm của học sinh. Số dàn ý được đưa ra để hướng dẫn

vào dàn ý để viết đoạn văn, bài văn miêu tả hoặc lập dàn ý trước khi viết văn
miêu tả, tôi đã hướng dẫn học sinh so sánh giữa những đoạn văn, bài văn của
những bạn biết dựa vào dàn ý với những đoạn văn, bài văn của những bạn chưa
biết dựa vào dàn ý. Các em đã thấy được những nhược điểm, hạn chế của những
đoạn văn, bài văn viết không dựa vào dàn ý. Từ đó, học sinh sẽ nghiêm túc hơn,
có trách nhiệm hơn trong lập dàn ý, đồng thời có thói quen dựa vào dàn ý để viết
đoạn văn, bài văn tả cảnh nói riêng, các bài văn nói chung.
Tuy nhiên, nếu chỉ dừng lại ở đó vẫn chưa đủ. Có những học sinh chưa
biết cách phát triển dàn ý thành đoạn, bài văn tả cảnh. Nếu lập ra một dàn ý rồi
mà không biết cách phát triển dàn ý đó thành bài viết hoàn chỉnh thì dần dần,
các em sẽ nản lòng và tất nhiên sẽ không quan tâm đến lập dàn ý nữa. Kĩ năng
lập dàn ý của các em sẽ kém đi là điều không thể tránh khỏi.
Tôi đã tiến hành hướng dẫn học sinh cách phát triển dàn ý theo các bước
sau:
* Bước 1: Phát triển một ý thành một hoặc một số câu.
Ví dụ : Từ ý: “Mặt trời mọc.”, có thể phát triển thành câu như sau :
- Mức độ 1: (Câu đúng)
+ “Mặt trời từ từ nhô lên.”
+ “Mặt trời từ từ nhô lên, tỏa ánh nắng xuống mặt đất.”
- Mức độ 2: (Câu hay)
+ “Mặt trời chầm chậm nhô lên từ phía biển.”
+ “Mặt trời lặng lẽ nhô lên từ phía biển. Những tia nắng đầu tiên tỏa
xuống mặt đất.”
- Mức độ 3: (Câu có vận dụng các biện pháp tu từ)
+ “Mặt trời như quả cầu lửa khổng lồ đang lừ lừ nhô lên từ phía chân
trời”.
+ “Mặt trời như quả cầu lửa khổng lồ đang lừ lừ nhô lên từ phía chân trời.
Những tia nắng đầu tiên tung tăng ào xuống mặt đất”
+ “Mặt trời như quả cầu lửa khổng lồ đang từ từ nhô lên ở phía chân trời.
Ánh nắng ban mai trải rộng khắp cánh đồng. Một ngày mới bắt đầu.”


5A
5B

20
20

Xếp loại chất lượng bài làm của học sinh
HTT
HT
CHT
SL
%
SL
%
SL
%
6
21%
11
26,3%
3
37,1%
11
20%
9
40%
0
40%


chuẩn kiến thức kĩ năng và các văn bản pháp quy khác của ngành liên quan đến
dạy học nói chung, dạy lập dàn ý cho bài văn tả cảnh nói riêng.
- Sưu tầm, tìm hiểu, quan sát, ghi chép, lưu trữ những hình ảnh trực tiếp
phục vụ cho nội dung dạy lập dàn ý cho bài văn tả cảnh.
- Thường xuyên kiểm tra, đánh giá, phân loại đối tượng học sinh. Căn cứ
những tồn tại, hạn chế của học sinh, tiên hành tìm hiểu nguyên nhân của của
những tồn tại, hạn chế đó để có biện pháp khắc phục hiệu quả, kịp thời.
- Lập kế hoạch bài học đảm bảo thực hiện mục tiêu tiết dạy. Đổi mới
phương pháp dạy học, quan tâm đến từng đối tượng học sinh, phát huy hiệu quả
của các đồ dùng, phương tiện dạy học hiện có, đặc biệt là các phương tiện, thiết
bị dạy học hiện đại.
- Luôn gắn dạy lập dàn ý với những kiến thức, kĩ năng liên quan ; phát
huy vốn kiến thức, kĩ năng đã có của học sinh ; luôn đặt nội dung đang giảng
dạy trong mối quan hệ biện chứng với những nội dung cùng và khác phân môn,
môn học , cùng và khác lớp học.
Trong năm học 2017-2018, tôi đã tổ chức thực những biện pháp hưu ích
nhất, phát huy tối ưu các thiết bị hiện đại trong dạy học để giúp học sinh học tốt
lập dàn ý cho bài văn tả cảnh và đúc rút thành sáng kiến kinh nghiệm. Tuy
nhiên, với vốn kiến thức và kinh nghiệm khiêm tốn của bản thân, mặc dù đã có
nhiều cố gắng. Hơn nữa trong năm học này tôi cũng mạnh dạn cho học sinh sử
dụng SĐTD để lập dàn ý vào SKKN “Ứng dụng CNTT và sử dụng SĐTD
trong việc rèn luyện kĩ năng lập dàn ý bài văn tả cảnh” cho học sinh lớp 5
trường Tiểu học Ba Đình – Bỉm Sơn – Thanh Hóa. Vì vậy SKKN của tôi
không tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót. Kính mong Hội đồng khoa học các
cấp và các đồng nghiệp đóng góp, bổ sung.
II. MỘT SỐ ĐỀ XUẤT ĐỂ ÁP DỤNG SÁNG KIẾN

1. Đối với nhà trường
- Tổ chức nhiều hơn nữa những buổi sinh hoạt chuyên đề về đổi mới
phương pháp dạy học và học tập những sáng kiến kinh nghiệm có giá trị ứng


2. Phương pháp dạy Tiếng Việt Tiểu học Tác giả Lê Phương Nga, Nguyễn Thị
Lương, Bùi Minh Toán v.v…
3. Dẫn luận ngôn ngữ (Tác giả: Nguyễn Thiện Giáp, Đoàn Thiện Thuật)
4. SGK Tiếng Việt 5 (NXB Giáo Dục)
5. SGV Tiếng Việt 5 (NXB Giáo Dục)
6. Bài tập nâng cao TV lớp 5.
7. Bồi dưỡng học sinh giỏi Tiếng Việt lớp 5.....

Họ và tên tác giả: Lê Thị Hương
Chức vụ và đơn vị công tác: Trường Tiểu học Ba Đình – Bỉm Sơn
TT
Tên đề tài SKKN
Cấp đánh giá Kiểm tra

Năm học
20


đánh giá
xếp loại
(A,B hoặc
C…)

đánh giá

B

2011-2012


2016-2017

Phòng GD&ĐT
Bỉm Sơn

A

2017-2018

xếp loại
(Phòng, Sở,
Tỉnh,…
1
2
3
4
5
6

7

Ứng dụng CNTT trong dạy học ở
Tiểu học.
Biện pháp giúp học sinh lớp 4
luyện đọc diễn cảm.
Một số biện pháp rèn luyện kỹ
năng lập dàn ý bài văn tả cảnh ở
học sinh lớp 5
Ứng dụng CNTT trong rèn luyện
kỹ năng lập dàn ý bài văn tả cảnh

1

I. Lí do chọn đề tài

1

II. Mục đích nghiên cứu

2

III. Đối tượng nghiên cứu

2

IV. Phương pháp nghiên cứu

2

PHẦN NỘI DUNG

4

I. Cơ sở lí luận

4

II. Thực trạng của vấn đề nghiên cứu

5